Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ και ο ΠΟΝΤΟΣ ΠΟΥ ΠΑΝΤΑ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ !!!

www.Apodimos.com

Δεν είναι δυνατόν ακόμα να μην έχει αναγνωρισθεί διεθνώς η Γενοκτονία των Ποντίων παράλληλα και με τον τρόπο που αναγνωρίσθηκε και το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Αυτό το παράπονο έχει πολλές προεκτάσεις χειρισμών αυτών των γεγονότων αναγνώρισης, διότι οι Γενοκτονίες και τα Ολοκαυτώματα όχι μόνο να τιμώνται αλλά και να μένουν στην μνήμη όλων που έχουν τις ίδιες ρίζες διότι άφησαν τη ζωή τους, και πολλοί από αυτούς έμειναν άθαφτοι στον αγώνα τους να μην αλλοιωθεί η πίστη τους, να μη χαθεί η δική τους και με τη σειρά δική μας εθνική ταυτότητα όπως έγινε για τον Ελληνισμό του Πόντου και σ’ όλο τον κόσμο για θύμηση και αποφυγή παρομοίων γεγονότων . «Η ημέρα της 19ης Μαΐου, ημέρα κατά την οποία το 1919 άρχισε η δεύτερη φάση εξόντωσης του Ελληνισμού στον Πόντο, μας υποχρεώνει να μη σταθούμε σιωπηλοί μπροστά σε μια από τις τραγικότερες σελίδες της σύγχρονης ιστορίας μας. Η μέρα αυτή επιτάσσει σε όλους τους Έλληνες την εκπλήρωση ενός εθνικού χρέους. Του χρέους της αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας, της διεθνούς αναγνώρισης, δίπλα στη γενοκτονία των Αρμενίων και το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Η τραγωδία των Ελλήνων, που τιμούμε σήμερα, περιλαμβάνει όλα εκείνα τα στοιχεία, που απαιτούνται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, για να χαρακτηριστεί ως Γενοκτονία. Είναι κοινή υποχρέωση να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, προκειμένου να κάνουμε την ημέρα αυτή, ημέρα περισυλλογής κι ευθύνης για ολόκληρη την ανθρωπότητα» όπως αναφέρει σε ανακοίνωση η Ομοσπονδία Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης . 

            Επίσης είμαστε σε προβληματισμό για την επαναλειτουργία της ιστορικής Μονής της Παναγίας Σουμελά που σχεδιάζουν οι τουρκικές της Τραπεζούντας με στόχο, όπως υποστηρίζουν, να αυξηθεί ο αριθμός των Ρώσων τουριστών που επισκέπτονται την περιοχή. Ως τουριστική ατραξιόν... Η απόφαση στοχεύει στην ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού, με στόχο την προσέλκυση Ρώσων τουριστών και δεν αποτελεί κάποια κίνηση καλής θέλησης ούτε προς την Ελλάδα και τους Πόντιους πρόσφυγες που εγκατέλειψαν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή την περιοχή, ούτε προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στη θρησκευτική δικαιοδοσία του οποίου εμπίπτουν οι μητροπόλεις του Πόντου η ευρύτερη περιοχή. Το ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά υπολογίζεται ότι επισκέπτονται κάθε χρόνο περίπου 150.000 τουρίστες.

            Το Apodimos.com θα σας παρουσιάσει το μήνυμα του Υφυπουργού Εξωτερικών Κ. Παναγιώτη Σκανδαλάκη για την 86η επέτειο της Γενοκτονίας των Ποντίων , την τοποθέτηση του κ. Φάνη Μαλκίδη που είναι λέκτορας του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης με θέμα «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και η διεθνοποίησή της» και για να θυμόμαστε την Γενοκτονία των Ποντίων την παρουσίαση που έκανε το ΜΠΕ με θέμα : «Ο Πόντος κάτω από τον Τουρκικό Ζυγό» 

Το μήνυμα του Υφυπουργού Εξωτερικών Κ. Παναγιώτη Σκανδαλάκη για την 86η επέτειο της Γενοκτονίας των Ποντίων

Ο Υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για θέματα Αποδήμου Ελληνισμού, κ. Π. Σκανδαλάκης, στο μήνυμά του για την 86η επέτειο της γενοκτονίας των Ποντίων ανέφερε τα εξής:

«Η σημερινή ημέρα αποτελεί ορόσημο για την ελληνική ιστορία. Η γενοκτονία των Ποντίων είναι ένα στίγμα στην ιστορία της πολιτισμένης ανθρωπότητας. Φέρνει όμως στη μνήμη μας τα ιδεώδη των Ποντίων καθώς ο αγώνας τους στηρίχθηκε πάνω σε αξίες, αρχές και ιδανικά για τα οποία άλλωστε υπέστησαν τον ξεριζωμό.

            Όπως κάθε ημέρα μνήμης, η 19η Μαίου φορτίζεται από την τρέχουσα ιστορία. Η σημερινή ημέρα εκπέμπει μηνύματα εναντίον κάθε εθνοκάθαρσης κατά των μειονοτήτων.

            Η θυσία των Ποντίων αδελφών μας λειτουργεί ως εφαλτήριο για την ανάδειξη και εμπέδωση των αξιών που μας οδηγούν και μας εμπνέουν ως λαό και ως έθνος προκειμένου να συνειδητοποιούμε τις δυσκολίες, τους κινδύνους και τις προκλήσεις της νέας εποχής. Τιμούμε την επέτειο αυτή που κατέχει ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη του έθνους μας.

            Τιμάμε όμως, σήμερα και τους αγώνες εκείνων που επέζησαν. Τους ξεριζωμένους πρόσφυγες, που ξεκίνησαν μια καινούργια ζωή σε νέες πατρίδες διατηρώντας σε πείσμα των καιρών και συνθηκών τα ήθη, έθιμα και την ελληνική γλώσσα οι Πόντιοι κατέκτησαν την δική τους περίοπτη θέση στην ιστορία του ελληνισμού. Μπόλιασαν την Ελλάδα με αγώνα για προκοπή, και με την εργατικότητα που τους διακρίνει, συνέβαλαν τα μέγιστα στην ανάπτυξη της.

            Ο Ποντιακός Ελληνισμός σήμερα, συνεχίζει να αγωνίζεται. Διατηρεί ζωντανές τις μνήμες και τις προσδοκίες του. Αγωνίζεται και διαπρέπει. Και όλοι οφείλουμε να είμαστε δίπλα τους και να θυμόμαστε.

            Η Ιστορία είναι αυτή που διδάσκει. Που μας βοηθά να γνωρίσουμε το παρελθόν, να κατανοήσουμε το παρόν και να προετοιμάσουμε το μέλλον. Ένα μέλλον που απαιτεί τη σταθερότητα, τη φιλική συμβίωση και την ειρήνη. Κάτι που επιτυγχάνεται μόνο με τη συνεργασία των λαών. Οι σύγχρονες κοινωνίες θα πρέπει να αντλούν παραδείγματα και να διασφαλίζουν την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου με πράξεις και έργα.

            Η προσφυγιά είναι μια θλιβερή ανάμνηση, μια πληγή που δεν θα επουλωθεί ποτέ. Στην ανάμνηση όμως, προβάλλει ολοζώντανη και περήφανη η «αλησμόνητη πατρίδα». Αυτή η αλησμόνητη πατρίδα μας, γέννησε ανθρώπους που συνέβαλαν και συμβάλλουν δημιουργικά στην ανάπτυξη της χώρας μας.

            Η ιστορική μνήμη δεν αλλοιώνεται. Ταυτόχρονα όμως το παρελθόν δεν πρέπει να αποτελεί φραγμό για το πέρασμα σε μια νέα εποχή. Σε μια εποχή που με την εμπέδωση της συνεργασίας των λαών θα επιτύχουμε προς όφελος όλων, την σταθερότητα, την ειρήνη και την ευημερία».

«Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και η Διεθνοποίησή της» του λέκτορα κ. Φάνη Μαλκίδη

Αυτό το κείμενο που σας παρουσιάζουμε είναι μέρος της ομιλίας του Φάνη Μαλκίδη στην εκδήλωση για τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου που διοργάνωσε ο Σύλλογος Ποντίων Ντόρντμουντ και περιχώρων «Ξενιτέας» στην Γερμανία 22 Μαΐου 2005.

Η διερεύνηση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από το νεοτουρκικό και κεμαλικό καθεστώς αποτέλεσε ένα ζήτημα ταμπού για την ελληνική πολιτική και επιστήμη. Το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας του 1930, η ταυτόχρονη ένταξη της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ το 1952, και η αποκαλούμενη προσέγγιση των δύο κρατών, αποτέλεσαν σημεία σταθμοί (και) για το Ποντιακό ζήτημα. Είναι αυτές οι παράμετροι «που η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού δεν απέκτησε τη δικαίωση που επιβαλλόταν να αποκτήσει», όπως τονίζει ο Κ. Φωτιάδης στην εισαγωγή του σχετικού έργου [1]. Αφενός γιατί το πολιτικό κλίμα δεν επέτρεψε να διερευνηθεί το έγκλημα των μαζικών δολοφονιών εναντίων των Ελλήνων, αφετέρου όταν αυτό έγινε μετά από πρωτοβουλία επιστημόνων και διανοουμένων ως ελάχιστο χρέος έναντι της συλλογικής μνήμης, αντιμετώπισε ένα πολύ εχθρικό περιβάλλον. Ωστόσο μετά από αγώνες και προσπάθειες πολλών ετών από Πόντιους της δεύτερης γενιάς και συλλόγους του εσωτερικού και του εξωτερικού, το Ελληνικό κοινοβούλιο αναγνώρισε το 1994 τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Η αναγνώριση της γενοκτονίας από τη Βουλή των Ελλήνων είχε πολλές συνιστώσες και άλλες τόσες προτεραιότητες. Η προστασία της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η διεθνοποίησή της σε όλα τα επίπεδα, η εγκατάσταση των Ποντίων προσφύγων από την τ. Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα, η τεκμηρίωση της γενοκτονίας.

            Σε διεθνές επίπεδο μέχρι σήμερα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έχει αναγνωρίσει

    η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας,

    ενώ την υπόθεση έχει απασχολήσει τον ΟΗΕ.

    Οι παρεμβάσεις στα Ηνωμένα Έθνη (Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) δυστυχώς δεν έχουν προωθηθεί από την ελλαδική κυβέρνηση, αλλά έχουν γίνει από μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως η «Διεθνής Ένωση για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών» (ΔΕΔΑΛ), μετά από πρωτοβουλία του εμπνευστή της καθιέρωσης της ημέρας μνήμης της γενοκτονίας Μ. Χαραλαμπίδη και της Γερμανίδας Βερένα Γκραφ. Η ΔΕΔΑΛ έχει παρέμβει στον ΟΗΕ με αναφορές της στις 24 Φεβρουαρίου 1998, στις 25 Ιανουαρίου 2002, και στις 20 Μαρτίου 2004 [2].

    Ακόμη, τους περιορισμούς στην ελευθερία έκφρασης των εξισλαμισμένων Ποντίων, που ζουν σήμερα στον Πόντο σήμερα κατήγγειλε με παρέμβασή της στην 58η συνεδρίαση της επιτροπής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα που πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο 2004, η γαλλική μη κυβερνητική οργάνωση «MRAP (Κίνηση ενάντια στο ρατσισμό) για τη φιλία ανάμεσα στους λαούς».

    Με παρέμβαση πάλι της ΔΕΔΑΛ το Ποντιακό ζήτημα συζητήθηκε τον Οκτώβριο του 1998 στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη,

    ενώ Ψηφίσματα υιοθέτησης της ημέρας μνήμης έχει εκδώσει η πολιτεία της Νέας Υόρκης.

Αυτά σε επίπεδο διεθνοποίησης και φυσικά ούτε λόγος να γίνεται πόσο μάλλον σύγκριση με τη διεθνοποίηση της Αρμενικής γενοκτονίας. Η ολιγωρία των ελλαδικών πολιτικών κομμάτων δεν παραγράφει τη γενοκτονία των Ποντίων (1916 - 1923) με τα πάνω από 353.000 θύματα και δεν παραγράφει το δικαίωμά μας στην διεθνοποίηση.

Ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα μεγάλο τμήμα του έθνους και δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί από την Πολιτεία και την πολιτική της. Η διεθνοποίηση του εγκλήματος, αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο των πολιτικών θεσμών που σέβονται την ιστορία και την αλήθεια, δηλαδή τη μνήμη τους. Και όπως καταλήγει ο μεγαλύτερος ίσως Πόντιος συγγραφέας, ο Δημήτρης Ψαθάς «ούτε επιτρέπεται να θυσιάζουμε την ιστορική αλήθεια σε καμία σκοπιμότητα, όπως δυστυχώς, καθιερώθηκε να γίνεται από τον καιρό που χαράχτηκε η λεγόμενη ελληνοτουρκική φιλία. Η άστοχη κριτική αποσιώπησης των γεγονότων της Ιστορίας, ήταν ίσως κι ένας από τους λόγους που τόσο άσχημα πορεύτηκε η ΄φιλία με τους Τούρκους. Να ρίξουμε το πέπλο της λήθης στο παρελθόν, αλλά να ξέρουμε, όχι να κρύβουμε. Να ξέρουν κι ίδιοι οι Τούρκοι το τι φτιάξαν οι πατεράδες τους, για να αποφύγουν τα όσα στιγμάτισαν εκείνους εφ΄ όσον θέλουν να πάρουν τη θέση που φιλοδοξούν ανάμεσα στα πολιτισμένα έθνη. Μόνο έτσι ξέροντας εμείς τους Τούρκους και ξέροντας εκείνοι εμάς και το στιγματισμένο παρελθόν τους, μπορεί κάποτε να χαράξουμε μία ελληνοτουρκική φιλία επάνω σε στέρεες βάσεις»[3].

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] Φωτιάδης, Κ. Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου., 1ο τόμος Θεσσαλονίκη, εκδ. Ηρόδοτος 2004, σ.16

[2] Charalambidis M. The Pontian question in the United Nations, Athens Gordios 2004.

3] Ψαθάς, Δ. Γη του Πόντου, Αθήνα , χχ. σ. 8.

 

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ των ΠΟΝΤΙΩΝ  «Ο Πόντος κάτω από τον Τουρκικό Ζυγό»

Ένα σημαντικό μέρος του Ελληνισμού διαφυλάχθηκε μετά τη διάλυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας στα βόρεια της Μικράς Ασίας στον Πόντο. Βέβαια η άλωση της Τραπεζούντας από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1461 σήμαινε για τον Ελληνισμό του Πόντου την απώλεια της ανεξαρτησίας του, αλλά όχι και την εθνική του συνείδηση.

Τα προπύλαια του υπουργείου Πολέμου στην Κωνσταντινούπολη

Μέσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία οι Πόντιοι αποτελούσαν το πιο αποκομμένο κομμάτι του Ελληνισμού, που ζούσαν σε μια περιοχή φτωχή, χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την κεντρική διοίκηση. Επιπλέον αποτελούσαν μειοψηφία μέσα σε ένα πλήθος αλλόθρησκων και αλλόγλωσσων λαών, όπως οι Κούρδοι και οι Αρμένιοι.

            Παρ' όλα αυτά οι Πόντιοι κατόρθωσαν να διατηρήσουν τη γλώσσα και τη θρησκεία τους, να αποκτήσουν κυρίαρχη οικονομική θέση στα αστικά κέντρα της περιοχής τους, να επιδείξουν έναν αξιόλογο δημογραφικό δυναμισμό που τους επέτρεψε να επεκταθούν και στις περιοχές του Καυκάσου και της Κριμαίας, και τέλος να αναπτύξουν μια σημαντική εκπαιδευτική δραστηριότητα.

Η παραλία με τα καφενεία στην Πρίγκηπο, με έντονο ελληνικό χρώμα

Τα αίτια της οικονομικής ανάπτυξης θα πρέπει να αναζητηθούν αρχικά στην εκμετάλλευση των μεταλλείων της Αργυρούπολης, στη συνέχεια στη διάνοιξη του εμπορικού δρόμου Τραπεζούντας-Ταυρίδας και αργότερα των οικονομικών ανταλλαγών, μέσω θαλάσσης με τα λιμάνια του Ευξείνου Πόντου κυρίως εκείνα της Κριμαίας.

Αποψη της μεταλλοφόρας Αργυρούπολης (Γκιουμούς-χανέ, δηλ. πόλης του ασημιού), καταφύγιο των Ελλήνων του Πόντου μετά την άλωση της Τραπεζούντας, λόγω των σουλτανικών προνομίων στους μεταλλωρύχους, και κοιτίδα του νεότερου ενδοποντιακού και εξοποντιακού (στη Μικρασία, τη Ν. Ρωσία και τον Καύκασο) αποικισμού. Παλιά φωτογραφία πριν από τον Ξεριζωμό του 1923-24.

Η οικονομική ανάκαμψη συνδυάστηκε με δημογραφική άνοδο. Το 1865 οι Έλληνες του Πόντου ανέρχονταν σε 265.000 άτομα, το 1880 σε 330.000 άτομα οι οποίοι κατοικούσαν κυρίως στα αστικά κέντρα. Ο ποντιακός ελληνισμός που ζούσε στις αρχές του 20ου αιώνα στις περιοχές Σινώπης, Αμάσειας, Τραπεζούντας, Σαμψούντας, Λαζικής, Αργυρούπολης, Σεβάστειας, Τοκάτης, και Νικόπολης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας αριθμούσε, σύμφωνα με υπολογισμούς του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των Οθωμανικών αρχών περίπου 600.000 άτομα. Παράλληλα στη νότια Ρωσία, στην περιοχή του Καυκάσου, την ίδια εποχή υπήρχαν περίπου 150.000 Πόντιοι, που είχαν μετοικίσει εκεί μετά την Αλωση της Τραπεζούντας από τους Οθωμανούς το 1461. Φυσικό επακόλουθο της οικονομικής ανάπτυξης και της δημογραφικής αύξησης ήταν η εμφάνιση αρχικά και η ανάπτυξη ύστερα της εκπαιδευτικής δραστηριότητας.

Το 1860 υπήρχαν στην περιοχή του Πόντου 100 ελληνικά σχολεία, ενώ μετά την κατάλυση της οθωμανικής κυριαρχίας το 1919 τα σχολεία υπολογίζονταν σε 1401 με 86.000 μαθητές, με πιο φημισμένο το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας.

Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας από τη θάλασσα.

Βέβαια εκτός από τα σχολεία οι Πόντιοι διέθεταν τυπογραφεία, περιοδικά, εφημερίδες, λέσχες, και θέατρα, με τα οποία έκαναν αισθητό τόσο το υψηλό πνευματικό τους επίπεδο, όσο και το εθνικό τους φρόνημα.

Το 1915 ήταν μια χρονιά ορόσημο για τον Ποντιακό Ελληνισμό της Μικράς Ασίας. Τη χρονιά εκείνη, και ενώ όλα τα ευρωπαικά κράτη είχαν εμπλακεί στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Τούρκοι εκπόνησαν ένα σχέδιο εξόντωσης των χριστιανικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας. Τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκε η εξορία και στη συνέχεια η σφαγή των Αρμενίων, ενώ αρχίζουν οι πρώτες βιοπραγίες εναντίον του Ποντιακού στοιχείου.

Τον Δεκέμβριο του 1916 εκπονήθηκε από τους Τούρκους στρατηγούς Εμβέρ και Ταλαάτ σχέδιο εξόντωσης του άμαχου ελληνικού πληθυσμού του Πόντου που προέβλεπε: «Αμεση εξόντωση μόνον των ανδρών των πόλεων από 16-60 ετών και γενική εξορία όλων των ανδρών και γυναικοπαίδων των χωριών στα ενδότερα της Ανατολής με πρόγραμμα σφαγής και εξόντωσης». Το πρόγραμμα ξεκίνησε 15 ημέρες αργότερα και εφαρμόστηκε κυρίως στις περιοχές της Σαμψούντας και της Πάφρας.

Η περιοχή της Τραπεζούντας είχε γλυτώσει από τη μανία των Τούρκων διότι είχε καταληφθεί τον Απρίλιο του 1916 από τον Ρωσικό Στρατό.

Ο μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος προσφωνεί το Ρώσσο αρχιστράτηγο Μεγάλο δούκα Νικόλαο Νικολάγιεβιτς, αδελφό του τσάρου, κατά την άφιξή του δεύτερου στην κατεχόμενη πρωτεύουσα του Πόντου, στις 17/30-7-1916.

Όταν όμως οι Ρώσοι εγκατέλειψαν την πόλη τον Φεβρουάριο του 1918, τότε ο μισός περίπου πληθυσμός της περιοχής εγκατέλειψε τις εστίες του και ακολούθησε τον ρωσικό στρατό κατά την υποχώρησή του. Οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Καυκάσου και των παραλίων της Γεωργίας.

            Οι Πόντιοι πίστευσαν ότι το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου θα έφερνε και οριστικό τέρμα στα δεινά τους, αλλά διαψεύσθησαν. Οι εκκλήσεις τους για να συμπεριληφθούν στο ελληνικό κράτος δεν εισακούστηκαν από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος θεωρούσε ότι ο Πόντος ήταν πολύ απομακρυσμένος από τις υπόλοιπες ελληνικές περιοχές με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η υπεράσπισή του από τις τουρκικές επιδρομές.

Ο Κεμάλ

Σε αντάλλαγμα πρότεινε να προχωρήσουν οι Πόντιοι στη δημιουργία μιας ομοσπονδίας με τους Αρμένιους, και πράγματι ο αρχιεπίσκοπος Τραπεζούντας Χρύσανθος Φιλιππίδης και ο πρόεδρος των Αρμενίων Αλέξανδρος Χατισιάν υπέγραψαν τον Ιανουάριο του 1920 συμφωνία για τη δημιουργία Ποντοαρμενικού κράτους. Όμως τον Νοέμβριο του 1920 ο αρμενικός στρατός ηττήθηκε στο Ερζερούμ από τις δυνάμεις του Κεμάλ με αποτέλεσμα να συνθηκολογήσουν οι Αρμένιοι και να μείνουν οι Πόντιοι μόνοι τους.

            Έκτοτε και μέχρι τον Αύγουστο του 1922 ο Κεμάλ, έχοντας εκκαθαρίσει τα δευτερεύοντα μέτωπα στη Μικρά Ασία, προχώρησε ανενόχλητος στη σταδιακή εξόντωση του Ποντιακού Ελληνισμού. Οι πόλεις και τα χωριά κάηκαν, οι χωρικοί σφάχτηκαν, ατιμάστηκαν, εξορίστηκαν ή έφευγαν ομαδικά στα δάση και στα βουνά. Όσοι άνδρες συλλαμβάνονταν προωθούνταν στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Υπολογίζεται ότι στο διάστημα 1914-1922 εξοντώθηκαν περίπου 200.000 Πόντιοι.

Τον Οκτώβριο του 1922 με μεσολάβηση των συμμαχικών δυνάμεων η ελληνική κυβέρνηση και ο Κεμάλ συμφώνησαν να μεταφερθούν οι Ελληνες του Πόντου με τουρκικά καράβια στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί με ελληνικά στην Ελλάδα.

Αποστολή εξορίστων από το Δυτικό Πόντο σε μια στάση της εξοντωτικής πορείας τους προς Κουρδιστάν

Υπεύθυνος για την ομαλή μετακίνηση των προσφύγων ορίστηκε ο Αλέξανδρος Πάλλης.

Ο τελευταίος - Οθωμανός - αυτοκράτορας Μεχμέτ Ε

Το πρώτο καράβι με πρόσφυγες ξεκίνησε από τη Σαμψούντα τον Νοέμβριο του 1922 για την Ελλάδα μέσω Κωνσταντινούπολης. Το προσφυγικό ρεύμα θα συνεχιστεί και σε όλη τη διάρκεια του 1923. Το 1924 οι χριστιανικοί πληθυσμοί του Πόντου περιελήφθηκαν στη ελληνοτουρκική σύμβαση για την ανταλλαγή των πληθυσμών και υπηρετούσαν στα τάγματα εργασίας (αμελέ ταμπουρού), πέρασαν στην Ελλάδα είτε μέσω Σαμψούντας, είτε μέσω Συρίας. Δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για το ποσοστό των Ποντίων στο 1.220.000 πρόσφυγες που δέχθηκε η Ελλάδα στη δεκαετία του 1920. Τα ποντιακά σωματεία υπολογίζουν ότι περίπου 400.000 Πόντιοι εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, κυρίως στους νομούς Δράμας, Κιλκίς, Καβάλας, Ξάνθης, Κοζάνης, Πρέβεζας και στα αστικά κέντρα Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη, εντασσόμενοι στην ελληνική κοινωνία.

Η άφιξη των Ποντίων στις Νέες Πατρίδες ήταν η απαρχή μιας δύσκολης, αλλά και συνάμα δημιουργικής πορείας για τον ποντιακό ελληνισμό. Στην Ελλάδα η μοίρα των Ποντίων συνδέθηκε άρρηκτα με τη μοίρα των υπολοίπων προσφύγων.

Τα πρώτα χρόνια της ζωής στη νέα πατρίδα δεν ήταν σίγουρα και τα πιο ευχάριστα. Το έργο της προσφυγικής αποκατάστασης ήταν τεράστιο και η ελληνική κυβέρνηση αδυνατούσε να το αντιμετωπίσει από μόνη της. Για το λόγο αυτό προσέφυγε στη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας. Πραγματικά διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις, κυρίως αγγλικές και αμερικάνικες, όπως η «Αmerican Bible Society», η «Save the Children Fund» και η «All British Appeal» προσέφεραν σημαντικά στην ανακούφιση των προσφύγων. Παράλληλα, η Ελλάδα προχώρησε στη σύναψη δανείων με ξένες τράπεζες, για να εγκαταστήσει παραγωγικά τους πρόσφυγες.

Την όλη διαχείριση των χρημάτων, καθώς και την πρόοδο του εποικιστικού έργου, ανέλαβε μια διεθνής επιτροπή που συστάθηκε υπό την κηδεμονία της Κ.Τ.Ε., η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων, γνωστότερη ως Ε.Α.Π. Πρώτος πρόεδρος της Ε.Α.Π. διορίσθηκε ο Αμερικανός Henry Morgentau, πρεσβευτής λίγο αργότερα στην Αθήνα.

Η εγκατάσταση των προσφύγων προχώρησε προς δύο βασικές κατευθύνσεις, α) την αγροτική και β) την αστική εγκατάσταση. Η αγροτική εγκατάσταση αποδείχθηκε σαφώς πιο εύκολη από την αστική, γιατί η διαθέσιμη γη που υπήρχε ήταν αρκετή, ιδίως στη Μακεδονία και τη Θράκη. Η Ε.Α.Π. αναλάμβανε να χορηγήσει στους αγρότες-πρόσφυγες σπίτια, συνήθως αντιστοιχούσε 1 σπίτι σε κάθε 2 ή 3 οικογένειες. Επίσης, τους προμήθευε και με τον απαραίτητο εξοπλισμό, για να μπορέσουν να καλλιεργήσουν τη γη. Η αγροτική εγκατάσταση των προσφύγων προχώρησε με γοργούς ρυθμούς και το 1930 είχε σχεδόν ολοκληρωθεί. Αντίθετα, η αστική εγκατάσταση συναντούσε μεγαλύτερες δυσχέρειες, κι αυτό γιατί οι πρόσφυγες έπρεπε όχι μόνο να εγκατασταθούν στις πόλεις, αλλά παράλληλα να έχουν τη δυνατότητα να βρουν δουλειά. Άλλωστε, οι αστοί αποτελούσαν το 42% μεταξύ των προσφύγων, ενώ την ίδια εποχή ο συνολικός αστικός πληθυσμός της χώρας δεν ξεπερνούσε το 23%. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν γύρω από τις μεγάλες πόλεις προσφυγικοί συνοικισμοί από χαμόσπιτα, όπου οι συνθήκες διαβίωσης ήταν κυριολεκτικά άθλιες. Η αστική αποκατάσταση των προσφύγων προχώρησε τελικά με πολύ αργούς ρυθμούς και ουσιαστικά παρέμεινε ανολοκλήρωτη. Μάλιστα, μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1970 , υπολογίζεται πως υπήρχαν περίπου 3.000 πρόσφυγες που ήταν ακόμη άστεγοι.

Παρά τα προβλήματα που αναφύονταν , όμως, η εγκατάσταση των προσφύγων στη μητροπολιτική Ελλάδα κρίνεται τελικά ικανοποιητική. Η μαζική άφιξη χιλιάδων προσφύγων προκάλεσε ισχυρό σοκ σε μια κοινωνία με απαρχαιωμένους θεσμούς και σε μια ουσιαστικά καθυστερημένη οικονομία. Οι θετικές αλλαγές της άφιξης των προσφύγων εντοπίζονται σε διάφορες πτυχές του οικονομικού και κοινωνικού βίου. Ας τις εξετάσουμε λοιπόν ξεχωριστά.

Στον εθνολογικό τομέα.

Το 1913 οι μειονότητες στην Ελλάδα αποτελούσαν περίπου το 13% του συνολικού πληθυσμού. Λίγο αργότερα, μάλιστα, το 1920, το ποσοστό αυτό πλησίασε το 20%. Αυτό σημαίνει πως το 1920 ο ένας στους πέντε κατοίκους της χώρας δεν ήταν Έλληνας. Μάλιστα στη Μακεδονία, το 1920, το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού κυμαίνονταν γύρω στο 45%. Όμως, η μαζική εγκατάσταση προσφύγων, κυρίως στη Μακεδονία και τη Θράκη, σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη αποχώρηση 300.000 περίπου Μουσουλμάνων και 60.000 περίπου Βούλγαρων, ανέτρεψε δραματικά τα πληθυσμιακά δεδομένα. Έτσι, το 1926, το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας έφτασε το 88,8% , ενώ το 1928 οι Έλληνες αποτελούσαν το 93,8% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Αυτό σημαίνει πως στα τέλη της δεκαετίας του 1920 η Ελλάδα ήταν το κράτος με τη μεγαλύτερη εθνική ομοιογένεια στη Βαλκανική και ένα από τα πλέον ομοιογενή κράτη στην Ευρώπη. Η άποψη μάλιστα αυτή πιστοποιείται και από τα πλέον επίσημα χείλη, τους προέδρους της Ε.Α.Π., Morgentau, Eddy και Howland.

Στον οικονομικό τομέα.

Κι εδώ η προσφορά των προσφύγων ήταν τεράστια. Στα τέλη του 1922 η οικονομία της χώρας είχε σχεδόν αποσυντεθεί και η παραγωγή είχε πέσει πολύ χαμηλά. Όμως, οι πρόσφυγες ανέτρεψαν πλήρως την κατάσταση. Οι ανάγκες της εγκατάστασής τους οδήγησαν στην απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και των μεγάλων κτημάτων που μέχρι τότε αποτελούσαν την κύρια μορφή ιδιοκτησίας γης. Ακόμη, εισήχθησαν νέες καλλιέργειες και εφαρμόσθηκαν νέες τεχνικές. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι το 1922 η σταφίδα αποτελούσε την κύρια καλλιέργεια, λόγω, όμως, των συνεχών σταφιδικών κρίσεων αντικαταστάθηκε από τον καπνό ο οποίος κάλυψε το 70% περίπου των ελληνικών εξαγωγών. Η καλλιέργεια του καπνού γινόταν μάλιστα κατά τα 2/3 από πρόσφυγες. Το αποτέλεσμα ήταν ότι δέκα χρόνια μετά την άφιξη των προσφύγων η καλλιεργήσιμη γη είχε αυξηθεί κατά 55% και το αγροτικό εισόδημα είχε διπλασιασθεί. Αλλά και στον τομέα της βιοτεχνίας και της βιομηχανίας η προσφορά των προσφύγων ήταν ευεργετική. Αναπτύχθηκαν νέοι κλάδοι, όπως η μεταξουργία, η κεραμεική, η χαλκουργία, η ταπητουργία, η αργυροχοϊα και η βυρσοδεψία. Στο διάστημα 1923-1930 περισσότερες από 900 βιομηχανίες ιδρύθηκαν. Επίσης, στο ίδιο διάστημα, οι εμπορικές συναλλαγές της χώρας με το εξωτερικό σχεδόν διπλασιάσθηκαν.

Στον πνευματικό τομέα.

Κι εδώ η συμβολή των προσφύγων υπήρξε τεράστια. Επιστήμονες, διανοούμενοι και διάφοροι άλλοι πνευματικοί άνθρωποι από τη Μ. Ασία λάμπρυναν με την παρουσία τους τον χώρο των ελληνικών γραμμάτων. Αναφέρονται ενδεικτικά ορισμένα ονόματα. Ο αξέχαστος αρχαιολόγος Μανώλης Ανδρόνικος, ο ιστορικός Παύλος Καρολίδης, ο φιλόλογος Ιωάννης Συκουτρής, ο Δημήτρης Γληνός, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Ηλίας Βενέζης, ο Φώτης Κόντογλου, η Διδώ Σωτηρίου, η Μαρία Ιορδανίδου, ο Μενέλαος Λουντέμης, ο Δημήτρης Ψαθάς, ο Κάρολος Κουν, ο Πάνος Κατσέλης, ο Μανώλης Καλομοίρης.

            Όσον αφορά, ειδικότερα, στην πνευματική συνεισφορά των Ποντίων είναι σημαντικό ότι το 1927 ιδρύθηκε η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών από ομάδα Ποντίων με επικεφαλής τον μητροπολίτη Τραπεζούντας και μετέπειτα αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο. Επίσης, κυκλοφόρησαν τα εξής περιοδικά: «Ποντιακά Φύλλα» , «Χρονικά του Πόντου» , «Ποντιακό Θέατρο», «Ποντιακή Εστία» , «Φίλοι της Ποντιακής Μουσικής» και φυσικά το περιοδικό «Αρχείον Πόντου» . Αλλά τα βάσανα των ξεριζωμένων ενέπνευσαν και πάρα πολλούς καλλιτέχνες.

Μωμόγεροι αγωνιούν για τη ζωή του Κιζίρη (κλητήρα του χωριού) που έπεσε κάτω χτυπημένος θανάσιμα από Ντερέμπεη (Αλογά). Μπροστά δεξιά ο Δίκωλον, αδελφός του Κιζίρη, και πίσω του ο Διάβολον που επιχαίρει (από παράσταση του Κ.Ο.Π.Α.)

Ολόκληρη η μετέπειτα λογοτεχνική παραγωγή είναι σφραγισμένη από την τραγωδία της Ασίας. Δεν έλειψαν, επίσης, και οι διάφορες τηλεοπτικές παραγωγές. Αναφέρονται ενδεικτικά η ταινία του Νίκου Κούνδουρου «Μαγική Πόλη», γυρισμένη το 1955, η «Τραγωδία του Αιγαίου» του Βασίλη Μάρου το 1961, η «Ξεριζωμένη Γενιά» του Απόστολου Τεγόπουλου το 1968 και το «1922» του Παντελή Βούλγαρη το 1978 .

«Άλλες κινήσεις που αφορούν για την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και η Διεθνοποίηση της».

Συνεχώς γίνονται κινήσεις αφ’ ενός για να μην βρίσκεται σε αφάνεια το σοβαρό θέμα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και την αναγκαιότητα της Διεθνοποίησης του , αφετέρου εάν δεν κινηθεί ολόκληρος ο Ελληνισμός η αναγνώριση του Ελληνικού  Κοινοβουλίου του 1994 για τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου , δεν φθάνει ! για αυτό τον λόγο έχουν υπάρχουν και σοβαρές τοποθετήσεις για το πιο πάνω θέμα :

      Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) Γιώργος Παρχαρίδης ανακοίνωσε τη σύσταση επιστημονικής επιτροπής τεκμηρίωσης και συγκρότησης του φακέλου της γενοκτονίας των Ποντίων οποίος θα σταλεί στην ελληνική κυβέρνηση για να προχωρήσει στις δέουσες ενέργειες για τη διεθνοποίηση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου .

Ο κ. Παρχαρίδης έδωσε το μήνυμα ότι η Τουρκία δεν μπορεί να έχει ευρωπαϊκή προοπτική αν δεν αναγνωρίσει τις γενοκτονίες που έπραξε σε βάρος των Ποντίων και των Αρμενίων τονίζοντας: «Φέτος θα κριθεί η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, η οποία μέχρι τις 3 Οκτωβρίου θα πρέπει να έχει εκπληρώσει τους όρους που έχει αποφασίσει το Συμβούλιο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θέση μας είναι πως δεν μπορεί να υπάρξει για την Τουρκία ευρωπαϊκή προοπτική χωρίς την αναγνώριση των γενοκτονιών που διέπραξε σε βάρος των Ελλήνων και των Αρμενίων». Πρόσθεσε ακόμη ότι «εμείς είμαστε οι πρώτοι που επιθυμούμε τον εκδημοκρατισμό της γειτονικής χώρας και υποστηρίζουμε κάθε προσπάθεια στη δημιουργία καλών διακρατικών σχέσεων και φιλίας μεταξύ των λαών μας». Ο πρόεδρος της ΠΟΕ υπογράμμισε ακόμη ότι το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας δεν αφορά μόνον τον ποντιακό Ελληνισμό αλλά και ολόκληρο τον Ελληνισμό και ότι είναι χρέος απέναντι στην ανθρωπότητα και στα παιδιά μας.

   Ο υπουργός Μακεδονίας - Θράκης, Νίκος Τσιαρτσιώνης τόνισε «Η Ελλάδα και ο Ελληνισμός θα ήταν φτωχότεροι χωρίς τη συμβολή των Ποντίων» ενώ χαρακτήρισε την 19η Μαΐου επέτειο απόδοσης τιμής και αναστοχασμού πάνω στα διδάγματα της Ιστορίας, υπογραμμίζοντας ότι «η γενοκτονία των Ποντίων, μελανή σελίδα της παγκόσμιας Ιστορίας, επιτάσσει σε όλους τους Έλληνες την εκπλήρωση ενός καθυστερημένου εθνικού χρέους, του χρέους της αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας, της διεθνούς αναγνώρισης -πάνω από 80 χρόνια μετά- της σφαγής των Ποντίων, δίπλα στη γενοκτονία των Αρμενίων και το Ολοκαύτωμα των Εβραίων». Ο κ. Τσιαρτσιώνης, αναφερόμενος στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται βάσει των αναγκών που επιτάσσει η νέα εποχή και η σύγχρονη Ευρώπη, επισήμανε ότι: «Σήμερα, 83 χρόνια μετά, ο κόσμος γύρω μας αλλάζει. Στη νέα εποχή της Ευρώπης οι δημοκρατικοί θεσμοί και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο του πολυπολιτισμικού οικοδομήματος που χτίσαμε όλοι οι λαοί. Σε αυτή την Ευρώπη, ο σεβασμός στην Ιστορία δεν είναι μόνον προαπαιτούμενο, αλλά και στοιχείο βαθύτατης και αναγκαίας "αυτογνωσίας"».

   Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Βασίλης Παπαγεωργόπουλος χαρακτήρισε την ημέρα της 19 Μαϊου (επέτειο της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού)  Ημέρα οδύνης, μνήμης και προβληματισμού και αναφέρει στο μήνυμά του ο κ. Παπαγεωργόπουλος : «Το θέμα της Γενοκτονίας είναι ένα μείζον θέμα, εξαιρετικά επώδυνο για το Ελληνικό Έθνος. Αφορά όλη την πολιτισμένη ανθρωπότητα, αφού έχει σχέση με την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και τη θρησκευτική συνείδηση ελεύθερων ανθρώπων. Επιβάλλεται, η Διεθνής Κοινότητα να αναγνωρίσει το έγκλημα και η Τουρκία να ζητήσει συγνώμη και από την Παγκόσμια κοινότητα αλλά και από τον Ελληνικό λαό» . Τονίζει ακόμη ότι «έχουμε ιερό χρέος να θυμόμαστε πάντα, να τιμούμε τη μνήμη των προγόνων μας που πέθαναν άδικα και να στηρίξουμε, με όλες μας τις δυνάμεις, τις προσπάθειες προς την κατεύθυνση της πλήρους δικαίωσης των αγώνων του Ποντιακού Ελληνισμού»

Εμείς δεν μπορούμε να προσθέσουμε τίποτα περισσότερο τα είπαν όλα εκείνοι που κατέθεσαν την φωνή τους πιο πάνω . Το μόνο που μπορούμε ευχηθούμε για την μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, «Ας είναι Αιωνία η Μνήμη τους σε οποιοδήποτε χώρο και γη και είναι τα λείψανα τους» και θα προσπαθήσουμε να συμβάλουμε με όλη την δύναμη που παρέχει η «Φωνή του www.Apodimos.com » για την Διεθνοποίηση της Γενοκτονίας τους.