Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΠΠΑΣ ΠΡΟΩΘΟΥΝ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ
ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΤΟΥΣ.

Κατά αρχάς πρέπει να τοποθετηθούμε ότι άλλο είναι Ενότητα και άλλο Ένωση της Ορθόδοξου με την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, διότι το Σχίσμα των Εκκλησιών αυτών είναι μεγάλο όσον αφορά τα θεολογικά θέματα και μόνο με τη Θέληση του Τριαδικού Θεού, όταν ο χρόνος ευδοκιμήσει θα συντελευτεί. Όμως η Αγάπη θα πρέπει να διέπει τις σχέσεις τους, διότι ο Θεός είναι Αγάπη και αυτό το έχουν ενστερνιστεί οι προκαθήμενοι των δυο εκκλησιών τα τελευταία χρόνια. Αυτή η Ενότητα είναι θέλημα και εντολή του Κυρίου έτσι μέσω από τις πράξεις της Αγάπης να εμπεδώνετε αυτή κίνηση. Πρέπει να αναλογισθούμε εάν δεν υπήρχε αυτή η αγάπη δεν επισκεπτόταν ο Πάπας τον Πατριάρχη , διότι ο πρώτος διαφεντεύει τις ψυχές εκατομμυρίων Καθολικών Χριστιανών στην Εκκλησία του, ενώ ο δεύτερος 2500 Ορθόδοξους Χριστιανούς στην Τουρκία και τους Αποδήμους Έλληνες σ’ όλο τον κόσμο και για αυτό είναι και Οικουμενικός Πατριάρχης . Όμως υπάρχει και η Αγάπη αυτή για όλους, για αυτό τον λόγο γίνετε ο διάλογος των Χριστιανικών Εκκλησιών των διαφόρων Ομολογιών και ότι προκύψει.

Αυτή η Αγάπη ήταν αιτία και τι αιτιατό της επισκέψεως του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ’ προς τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α’ στην Εκκλησία της Νέας Ρώμης που είναι η Κωνσταντινούπολη, όπου επισκέφθηκε στο δεύτερο του ταξίδι από την εκλογή του την Τουρκία. Στην Κωνσταντινούπολη όχι μόνο συμπροσευχθήκαν αλλά έκαναν Κοινή Διακήρυξη με αναφορές στη διαφύλαξη των χριστιανικών ριζών και έδωσαν μηνύματα στην Τουρκία για τον σεβασμό των θρησκευτικών μειονοτήτων στην πορεία της προς την Ε.Ε.

Στην παρουσίαση μας αυτή θα αναφερθούμε για την Επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία και τα παραλειπόμενα της καθώς για τις Ιστορικές Στιγμές της επίσκεψης του Πάπα στο Φανάρι.

Η Επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία και τα παραλειπόμενα της

Πριν την επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου του 16^ου ο οποίος είχε προσκληθεί από τον Οικουμενκό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο τον Α’ υπήρχε μεγάλη αναστάτωση όχι μόνο στα ΜΜΕ για τον τρόπο που θα αντιμετωπίσουν την επίσκεψη αυτή , αλλά και από τα γεγονότα των διαδηλώσεων στους δρόμους της Κωνσταντινουπόλεως για το ίδιο θέμα . Μέχρι του σημείου όπου ούτε λίγο ούτε πολύ ο Πρωθυπουργός παρουσιαζόταν σαν να καλούσε τον Πάπα να σεβαστεί το Ισλάμ .

Η κατάσταση πριν την επίσκεψη του Πάπα.

¨ Σε ενημερωτική εκπομπή της RAI, υπήρχε ένα μέρος της όπου ήταν αφιερωμένο στην επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία. Σ' αυτήν φιλοξενήθηκαν και δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε ούτε στο Κυπριακό, ούτε στα ελληνοτουρκικά, αλλά παρότι χρησιμοποίησε χαμηλούς τόνους στην ομιλία του, δεν παρέλειψε να επανέλθει στις δηλώσεις του Ποντίφικα για το Ισλάμ σε γερμανικό πανεπιστήμιο, διότι, όπως είπε: «Ορισμένες φράσεις ήταν προσβλητικές. «Εμείς δεν επιτρέψαμε ποτέ στους εαυτούς μας την εξύβριση προφητών άλλων θρησκειών, το αντίθετο μάλιστα. Η πίστη μας επιβάλλει το σεβασμό τους. Ο Πάπας είναι καλοδεχούμενος στην Τουρκία, αλλά - όπως ο οιοσδήποτε που έρχεται στη χώρα μας - οφείλει να σέβεται τον Μωάμεθ». Στη συνέχεια ο Τούρκος πρωθυπουργός εξήγησε τους λόγους της απουσίας του στη διάρκεια της Παπικής επίσκεψης: «Θα βρίσκομαι στη Λετονία για να συμμετάσχω στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Δεν μπορούμε να παίζουμε με την Ατλαντική Συμμαχία, επειδή έρχεται ο Πάπας στην Τουρκία. Σύμφωνα με τους κανόνες του Πρωτοκόλλου, εμού απουσιάζοντας, θα γίνει δεκτός από τον αντιπρόεδρό μου Μεχμέτ Αλι Σαχίν. Το μόνο μήνυμα που στέλνω στον Ποντίφικα είναι να στηρίξει την τουρκο-ισπανική πρωτοβουλία της «Συμμαχίας των Πολιτισμών» ως εναλλακτική λύση στη σύγκρουση των πολιτισμών». Σε ερώτηση εάν σκέπτεται να καταργήσει το περίφημο άρθρο 301 του τουρκικού ποινικού κώδικα, ο Τούρκος πρωθυπουργός απάντησε: «Επαναλαμβάνουμε ότι είμαστε διατεθειμένοι να αξιολογήσουμε τις προτάσεις και να τροποποιήσουμε το άρθρο, εάν πράγματι υπάρχει τέτοια ανάγκη. Όμως, εάν η σχετική συζήτηση που διεξάγεται βασίζεται στην ολοκληρωτική κατάργηση του άρθρου, η απάντησή μας είναι «όχι». Χρειαζόμαστε αυτό το άρθρο. Η πλήρης κατάργησή του θα οδηγούσε σε χρήση ελευθεριών χωρίς περιορισμούς, κάτι που δεν επιτρέπεται σε κανένα μέρος του κόσμου. Σε καμιά χώρα δεν μπορεί κανείς ελευθέρως να διαπράττει το αδίκημα της εξύβρισης και προσβολής του κράτους, του λαού, του έθνους ή της σημαίας, χωρίς να τιμωρείται». Ο Ερντογάν, στην εμφάνισή του στην ιταλική τηλεόραση, δεν είπε καθόλου τυχαία ότι η επίσκεψη του Πάπα «πραγματοποιείται μετά από πρόσκληση του προέδρου της Δημοκρατίας Σεζέρ», παραλείποντας να υπενθυμίσει ανάλογη πρόσκληση, που απευθυνόταν στον Βενέδικτο τον 16ο από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Πρόσκληση που απευθύνθηκε δυνάμει των αρμοδιοτήτων του τελευταίου, οι οποίες έχουν αναγνωρισθεί τόσο από τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 όσο και από το Διεθνές Δίκαιο.

¨ Χωρίς περιφράσεις, η Σύνοδος των Ιταλών καθολικών επισκόπων αντικρούει και διαψεύδει τον Τούρκο πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν, που σε του δηλώσεις είπε πως η Τουρκία τα τελευταία 4 χρόνια έκανε μια οικονομική επανάσταση, όπως επίσης ανάλογες και στην ελευθερία της έκφρασης αλλά και στη θρησκεία. Με αυτές τις δηλώσεις, ο Τούρκος πρωθυπουργός εννοούσε ότι έγιναν σημαντικά βήματα προόδου προς την ΕΕ, όμως η εφημερίδα των Ιταλών επισκόπων «Αβενίρε» σχολιάζει με δριμύ τρόπο ότι αυτό δεν συνέβη και αναφέρεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Συγκεκριμένα η «Αβενίρε» του απαντά: «Κρίμα που οι θρησκευτικές μειοψηφίες, αρχής γενομένης από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως περιμένουν ακόμη τη νομική τους αναγνώριση. Κρίμα που κανένας νόμος του κράτους δεν έχει διορθώσει τις διοικητικές διατάξεις που, κατά παράβαση των Συμφωνιών της Λωζάνης του 1923 αποστέρησαν σταδιακά από το Πατριαρχείο τόσα περιουσιακά στοιχεία του, αλλά και αρμοδιοτήτές του, υποχρεώνοντας την ελληνορθόδοξη κοινότητα να εγκαταλείψει την πόλη (από 180.000 τότε, σήμερα υπάρχουν μόνο 4.000 πιστοί)».

Η επίσκεψη του Πάπας Βενέδικτου XVI στην Τουρκία

Το μεσημέρι της Τρίτης έφθασε στην Άγκυρα ο Πάπας Βενέδικτος, κάτω δρακόντεια μέτρα ασφαλείας λόγω των σφοδρών αντιδράσεων από τους φανατικούς Ισλαμιστές πραγματοποιώντας την τετραήμερη επίσημη επίσκεψη του στην Τουρκία. Το αεροσκάφος του Ποντίφικα προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Αγκύρας στις 13.00 όπου είχε σύντομη συνάντηση με τον Τούρκο πρωθυπουργό.

¨ Η Σύντομη συνάντηση με πρωθυπουργό κ. Ερντογάν

Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι εξήγησε στον Πάπα κατά τη συνάντησή τους στο αεροδρόμιο της Αγκυρας, που διήρκεσε περίπου 20 λεπτά, ότι το Ισλάμ είναι «μία θρησκεία αγάπης και ανοχής» και πρόσθεσε ότι ο ρωμαιοκαθολικός ποντίφικας συμφώνησε σε αυτό. Ο Τούρκος πρωθυπουργός δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν αναχωρήσει για τη Ρίγα της Λετονίας και τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ «Έχουμε περισσότερο από ποτέ ανάγκη αμοιβαίας κατανόησης μία στιγμή, κατά την οποία η κουλτούρα της βίας είναι πιο εξαπλωμένη και κυκλοφορούν σενάρια καταστροφής, όπως μία σύγκρουση πολιτισμών».

Ο Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε την επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία «σημαντική και επίκαιρη». Δήλωσε δε ότι ζήτησε και εξασφάλισε από τον Πάπα Βενέδικτο την υποστήριξή του στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Ο Πάπας απάντησε στον Τούρκο πρωθυπουργό «Δεν είμαστε πολιτικοί, αλλά επιθυμούμε να ενταχθεί η Τουρκία στην Ε.Ε.», και ο κ. Ερντογάν χαρακτήρισε την ευχή αυτή του Πάπα ως «θετική συμβολή». Ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε ακόμα ότι η 20λεπτη συνάντηση του με τον Πάπα Βενέδικτο ήταν «θετική και αποδοτική». Και τοποθετήθηκε λέγοντας «Είναι σημαντικό ότι έχω ακούσει τις θετικές θέσεις του για την παγκόσμια ειρήνη και ιδίως για το Ισλάμ». Ενώ ο κ. Ερντογάν δήλωσε ότι εξέφρασε προς τον Ποντίφικα συλλυπητήρια για τη δολοφονία του καθολικού ιερέα Σαντόρο στην Τραπεζούντα.

Συμπλήρωσε σε άλλο σημείο των δηλώσεων του ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε «Η επίσκεψη του Πάπα έχει ιδιαίτερη σημασία πλέον, γιατί συμπίπτει και με τη συνάντηση της πρωτοβουλίας για τη συμμαχία των πολιτισμών στην Κωνσταντινούπολη» (πρόκειται για πρωτοβουλία διαθρησκειακής συνεργασίας που αναπτύσσει ο Τούρκος πρωθυπουργός με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας) . Ο κ. Ερντογάν εξέφρασε ικανοποίηση, γιατί ο Πάπας Βενέδικτος συμμερίζεται και τις απόψεις του για τη συμμαχία των πολιτισμών δηλώνοντας ο κ. Ερντογάν ότι «Η Τουρκία είναι το συμβολικό κράτος της συμμαχίας των πολιτισμών» .

¨ Απόδοση τιμής στο μαυσωλείο Ατατούρκ από τον Πάπα

Ο Πάπας Βενέδικτος 16ος μετά από την συνάντηση του στο αεροδρόμιο προσήλθε και κατέθεσε στεφάνι στο μαυσωλείο του Κεμάλ Ατατούρκ. Μία τιμητική φρουρά εναπέθεσε το τεράστιο μπουκέτο από λευκά και κόκκινα λουλούδια στον τάφο του Ατατούρκ και στη συνέχεια ο Πάπας, αφού παρέμεινε για αρκετά λεπτά μπροστά στο μνημείο, υπέγραψε στη χρυσή βίβλο. Έγραψε ο ποντίφικας, σύμφωνα με το κείμενο που διανεμήθηκε στον Τύπο στην ιταλική γλώσσα «Σ αυτή τη γη, σημείο συνάντησης και σταυροδρόμι πολλών θρησκειών και πολιτισμών, κρίκο ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη, υιοθετώ ευχαρίστως τα λόγια του ιδρυτή της Τουρκικής Δημοκρατίας εκφράζοντας αυτή την ευχή: ειρήνη στην πατρίδα, ειρήνη στον κόσμο».

¨ Συνάντηση του Πάπα με τον διευθυντή θρησκευτικών υποθέσεων Αλί Μπαρντάκογλου.

Επίσης σε θετικό κλίμα πραγματοποιήθηκε, η συνάντηση μεταξύ του προκαθήμενου της Καθολικής Εκκλησίας και του Αλί Μπαρντάκογλου, διευθυντή θρησκευτικών υποθέσεων της τουρκικής κυβέρνησης. Οι δύο άνδρες συνομίλησαν για περίπου 15 λεπτά μπροστά στις κάμερες για τη σημασία του διαθρησκευτικού διαλόγου. Ο Πάπας Βενέδικτος XVI δήλωσε «Οι θρησκείες είναι φτιαγμένες για την ειρήνη και τη συμφιλίωση και δεν θα πρέπει να ερμηνευτούν διαφορετικά» ενώ υπογράμμισε ο Μπαρντάκογλου «Και εμείς τασσόμαστε υπέρ του διαλόγου ανάμεσα στις θρησκείες που πρέπει να γίνει σε στέρεες βάσεις» . Και οι δύο ήσαν ντυμένοι στα λευκά και ήσαν περιτριγυρισμένοι από τις αντιπροσωπείες τους, ενώ αντάλλαξαν δώρα και έσφιξαν τα χέρια για αρκετά λεπτά μπροστά στις κάμερες και τους φωτογράφους. Ο Πάπας Βενέδικτος XVI πρόσφερε μια γκραβούρα του Κολοσσαίου της Ρώμης στο συνομιλητή του. Ένας τέτοιος μη προγραμματισμένος διάλογος μπροστά στις κάμερες είναι τελείως ασυνήθιστος για τον Πάπα που στις ομιλίες του συνήθως βασίζεται σε γραπτό κείμενο. Μετά τη συνάντηση με τον Αλί Μπαρντάκογλου, ο Πάπας απηύθυνε έκκληση προς τους χριστιανούς και τους μουσουλμάνους για ένα αυθεντικό διάλογο που θα βασίζεται στην αλήθεια, θα σέβεται τις διαφορές και θα αναγνωρίζει αυτό το οποίο έχουν κοινό.

Τρεις μήνες μετά την κρίση που προκλήθηκε στις σχέσεις ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους από την ομιλία του Πάπα στο Ρέγκενσμπουργκ της Γερμανίας, ο Πάπας Βενέδικτος υπογράμμισε στην ομιλία του ότι «ο διαθρησκευτικός διάλογος είναι διαπολιτισμικός» και «μια ζωτική ανάγκη από την οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό το μέλλον μας». Υπενθύμισε, επικαλούμενος τη δεύτερη σύνοδο του Βατικανού ότι «Χριστιανοί και μουσουλμάνοι ανήκουν στην οικογένεια αυτών που πιστεύουν σε ένα μόνο Θεό» πρόσθεσε «Καλούμαστε να ενεργήσουμε από κοινού». Σημείωσε δε στην επαφή του ο αρχηγός της Καθολικής Εκκλησίας «Το καλύτερο μέσο για να προχωρήσουμε μπροστά είναι ένας αυθεντικός διάλογος ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους, που θα βασίζεται στην αλήθεια και θα εμπνέεται από την ειλικρινή επιθυμία να γνωρίσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλο, σεβόμενοι τις διαφορές μας και αναγνωρίζοντας αυτό που έχουμε κοινό».

¨ Συνάντηση του Πάπα με τους διαπιστευμένους πρέσβεις στην Άγκυρα.

Ο Πάπας Βενέδικτος XVI συνάντησε τους διαπιστευμένους στην Αγκυρα διπλωμάτες . Στην συνάντηση αυτή Πάπας Βενέδικτος απηύθυνε έκκληση για έναν «πραγματικό διάλογο» στη Μέση Ανατολή για να αποφευχθεί ο κίνδυνος «να δούμε να γενικεύονται οι περιφερειακές συγκρούσεις και να επεκτείνονται οι τρομοκρατικές ενέργειες». Ενώ ο Πάπας δήλωσε στην ομιλία του «Η πρόσφατη ανάπτυξη της τρομοκρατίας και η εξέλιξη ορισμένων περιφερειακών συγκρούσεων καθιστούν προφανή την ανάγκη να γίνουν σεβαστές οι διεθνείς αποφάσεις και επίσης να υποστηριχθούν» και πρόσθεσε «Όλα αυτά όμως παραμένουν αναποτελεσματικά αν δεν είναι ο καρπός ενός πραγματικού διαλόγου, δηλαδή μιας ειλικρινούς προσέγγισης ανάμεσα στις απαιτήσεις των ενδιαφερομένων μερών, για να φθάσουμε σε αποδεκτές και βιώσιμες πολιτικές λύσεις». Ο Πάπας αναφέρθηκε στην «κρίση στη Μέση Ανατολή, που παρατείνεται με ανησυχητικό τρόπο και ρίχνει το βάρος της σε όλη τη διεθνή ζωή, με κίνδυνο να δούμε να γενικεύονται οι περιφερειακές συγκρούσεις και να επεκτείνονται οι τρομοκρατικές ενέργειες» . Ο επικεφαλής της καθολικής Εκκλησίας Βενέδικτος XVI χαιρέτισε τις «προσπάθειες πολλών χωρών, ανάμεσά τους και η Τουρκία, που δεσμεύτηκαν για την αποκατάσταση της ειρήνης στο Λίβανο» και απηύθυνε έκκληση στην διεθνή κοινότητα για να μην «απεκδύεται των ευθυνών της» .

¨ Κριτική στην τουρκική κυβέρνηση για την επίσκεψη του Πάπα.

Αυστηρή κριτική στην τουρκική κυβέρνηση άσκησε η τουρκική αντιπολίτευση για την επίσκεψη του Πάπα Βενέδικτου στην Τουρκία. Ο πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Ντενίζ Μπαϊκάλ είπε «Στόχος της επίσκεψης είναι η προσέγγιση μεταξύ της ορθόδοξης εκκλησίας στην Τουρκία με την καθολική εκκλησία στη Ρώμη». Ενώ αναφέρθηκε λέγοντας ότι «Είναι αξιοσέβαστη η πρωτοβουλία αυτή, αλλά η αναζήτηση ειρήνης μεταξύ των χριστιανικών εκκλησιών δεν πρέπει να επισκιάζει την ανάγκη εξεύρεσης λύσης μεταξύ του χριστιανισμού και του Ισλάμ» και συμπλήρωσε κ Μπαϊκάλ «Αν δεν είναι μία σκόπιμα σχεδιασμένη πρόκληση, τότε σημαίνει ότι η επίσκεψη δεν γίνεται στον κατάλληλο χρόνο» .

Ο αρχηγός του κόμματος της Μητέρας Πατρίδας Ερκάν Μουμτζού έδωσε έμφαση στο θέμα της «οικουμενικότητας» του Πατριαρχείου λέγοντας . «Στην πραγματικότητα πρόκειται για την επίσκεψη στο Πατριαρχείο και όχι στην Τουρκία» . Ενώ ο κ. Μουμτζού τόνισε ότι: «Πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας στην επίσκεψη στο Πατριαρχείο. Γιατί το θέμα της οικουμενικότητας δεν είναι απλά θέμα αναγνώρισης της πνευματικής ταυτότητας» ενώ υποστήριξε ότι «Αν το ζήτημα ήταν πνευματικό, δεν θα απασχολούσε την πολιτική των κρατών».

Μετά ο Πάπας Βενέδικτος 16ος επισκέφθηκε την Έφεσο, όπου τέλεσε την πρώτη του λειτουργία στην Τουρκία, στο Σπίτι της Παρθένου Μαρίας. Αργότερα το βράδυ, ο Πάπας μετέβη στην Κωνσταντινούπολη όπου είχε την πρώτη του συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Στη συνάντηση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου με τον Πάπα Βενέδικτο, στο Φανάρι, θα συζητηθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σύμφωνα με τον αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Δημήτριο, που έδωσε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον επίσκοπο Μπράιαν Φάρελ, τη συνάντηση του Πάπα με τον Οικουμενικό Πατριάρχη θα απασχολήσουν τα θέματα της νομικής προσωπικότητας του Πατριαρχείου, της δημευμένης περιουσίας και της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Αυτό όμως που μπορούμε να σημειώσουμε ότι με μεγάλη ικανοποίηση υποδέχθηκε την Τετάρτη ο τουρκικός Τύπος για την «απροσδόκητη» υποστήριξη του Πάπα Βενέδικτου στην ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις περισσότερες εφημερίδες να σημειώνουν ότι η ιστορική επίσκεψη του Ποντίφηκα «άρχισε καλά».

Οι Ιστορικές Στιγμές της επίσκεψης του Πάπα στο Φανάρι

Με μεγάλη λαμπρότητα υποδέχθηκε το Φανάρι, τον Πάπα Βενέδικτο 16ο στην πρώτη επίσκεψη του στην έδρα του Οικουμενικού Θρόνου. Πρόκειται για ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της προσέγγισης των δύο Εκκλησιών. Ενώ τα διεθνή Μ.Μ.Ε. χαρακτήρισαν Ιστορική την επίσκεψη Βενέδικτου στο Φανάρι. Ενώ το CNN το Skynews αλλά και τα μεγάλα τουρκικά δίκτυα διέκοψαν το πρόγραμμα τους για να μεταδώσουν τη δοξολογία στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για την πρώτη επίσημη επίσκεψη που πραγματοποιεί στην Κωνσταντινούπολη Προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας τα τελευταία 27 χρόνια. Η προηγούμενη πραγματοποιήθηκε το 1979 όταν ο αοίδιμος Πατριάρχης Δημήτριος υποδέχτηκε στην Κωνσταντινούπολη τον μακαριστό Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄. Αποτελεί δε ιστορική συνέχεια των συναντήσεων που είχαν ο Πατριάρχης Αθηναγόρας και ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄, που οδήγησαν στην άρση των Αναθεμάτων, τα οποία συνόδευσαν το μεγάλο Σχίσμα του 1054 που διαίρεσε τον Χριστιανισμό.

Ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης υποδέχθηκε τον Επίσκοπο της Ρώμης ακριβώς στις 19:00 στην είσοδο του Πατριαρχείου. Οι καμπάνες χτυπούσαν χαρμόσυνα και ο Πάπας με ιδιαίτερη χαρά εισήλθε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου όπου του έγινε η επίσημη υποδοχή και προσκύνησε μαζί με τον Πατριάρχη το Ιερό Ευαγγέλιο.

Ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης εισήλθαν στον Ναό και άναψαν ο καθένας ένα κερί ειδικό κερί και προχώρησαν στα ενδότερα του Ναού.

Ο Πάπας εισήλθε στον Πατριαρχικό Ναό υπό τους ψαλμούς που συντάχθηκαν και μελοποιήθηκαν ειδικά για την περίσταση και άρχισε η επίσημη δοξολογία.

Πάπας και Πατριάρχης απήγγειλαν από κοινού στα ελληνικά το «Πάτερ ημών» και πριν το τέλος της δοξολογίας οι δύο Προκαθήμενοι αντήλλαξαν χαιρετισμούς.

Το καλωσόρισμα του Πατριάρχη ήταν ιδιαίτερα θερμό προς τον αγιώτατο και πεφιλημένο αδελφό, όπως αποκάλεσε τον Πάπα. «Σας υποδεχόμεθα εις την ιεραν και ιστορικήν πόλιν ημών μετ αισθημάτων ειλικρινους χαράς και ικανοποιήσεως» είπε ο Πατριάρχης συνεχίζοντας με μια σύντομη αναφορά στην πολυτιμότητα της Κωνσταντινουπόλεως στην πορεία του Χριστιανισμού. «Εδω, αι μεγάλαι Σύνοδοι της αρχεγόνου Εκκλησίας συνήλθον δια να διαμορφώσουν το Σύμβολον της Πίστεως. Εδω, μάρτυρες και άγιοι, επίσκοποι και μοναχοί, θεολόγοι και διδάσκαλοι, ομού με εν «νέφος μαρτύρων», ωμολόγησαν οι Προφήται ως είδον, οι Απόστολοι ως εδίδαξαν, η Εκκλησία ως παρέλαβεν, οι Διδάσκαλοι ως εδογμάτισαν, η Οικουμένη ως συμπεφώνηκεν, η χάρις ως έλαμψεν, ητοι την δεδεγμένην αλήθειαν, την πίστιν των πατέρων. Αύτη η πίστις των Ορθοδόξων. Αύτη η πίστις την οικουμένην εστήριξεν» σημείωσε ο Προκαθήμενος των Ορθοδόξων. Ο Πατριάρχης μίλησε για τους προηγούμενους Πάπες και Πατριάρχες που «συνησθάνθησαν την ανεκτίμητον αξίαν και συγχρόνως την επείγουσαν ανάγκην τοιούτων συναντήσεων εν τη πορεία της συμφιλιώσεως μέσω ενός διαλόγου αγάπης και αληθείας».

Ο χαιρετισμός του Πατριάρχη κατέληξε με την φράση «Προσφιλέστατε Αδελφέ, καλώς ήλθετε! «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».

Από την πλευρά του ο Πάπας μίλησε με θερμά λόγια για τον Πατριάρχη ευχαριστώντας τον «για την φιλοξενία και την καλή θέληση». Είπε στα ελληνικά τη φράση «Ο Θεός αγάπη εστίν» και αναφέρθηκε με τη σειρά του στους Προκατόχους που άνοιξαν τον δρόμο για τον διάλογο προς την επανένωση Ανατολής και Δύσης.

«Μου δίνει μεγάλη χαρά που βρίσκομαι μαζί σας και που μας δόθηκε η ευκαιρία να προσευχηθούμε από κοινού και να ευχηθούμε την πλήρη ένωση Καθολικών και Ορθοδόξων» είπε ο Ρωμαίος Ποντίφικας, ευχόμενος ο Θεός να ενδυναμώσει την κοινή δέσμευση και επιθυμία για κοινή πορεία προς την ένωση.»

Η Δοξολογία έληξε με τα «Πολυχρόνια» των δύο Προκαθημένων και την κοινή ευλογία των παρισταμένων. Οι δύο Προκαθήμενοι προσκύνησαν τα τεμάχια των λειψάνων των Αγίων Ιωάννη του Χρυσοστόμου και Γρηγορίου του Θεολόγου που είχαν κλαπεί από τους σταυροφόρους το 1206 και επέστρεψαν το 2004 από τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄.

Χαρακτηριστική είναι η σημασία που δίνει το Βατικανό στην συνάντηση αυτή είναι η ακολουθία του Πάπα στην οποία συμμετέχουν κορυφαία στελέχη του Βατικανού όπως ο Πρωθυπουργός Καρδινάλιος Περτόνε και υψηλόβαθμοι Καρδινάλιοι.

Η επίσκεψη στην Αίθουσα του Οικουμενικού Θρόνου

Οι δύο Προκαθήμενοι προχώρησαν προς το κτίριο του Οικουμενικού Πατριαρχείου όπου έγιναν οι συστάσεις μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών. Πάπας και Πατριάρχης αναγνώρισαν στα πρόσωπα των δύο ακολουθιών παλαιούς γνώριμους της μιας και της άλλης πλευράς και το κλίμα ήταν ιδιαίτερα θετικό.

Ακολούθησε κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ανδρών στο γραφείο του Πατριάρχη. Από πλευράς Οικουμενικού Πατριαρχείου παρόντες ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Δημήτριος και ο Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης. Από πλευράς Βατικανού οι Καρδινάλιοι Περτόνε και Κάσπερ.

Μετά την συνάντηση ο Πάπας είχε την ευκαιρία να συναντηθεί με επισήμους που βρίσκονται στο Φανάρι ανάμεσα στους οποίους ο Υπουργός Μακεδονίας Θράκης και ο κ. Αγγελόπουλος. Ακολούθησε η ανταλλαγή δώρων μεταξύ των αντιπροσωπειών.

Μια ώρα και τριάντα λεπτά μετά την άφιξη του, ο Πάπας αναχώρησε από το Πατριαρχείο στο οποίο θα επιστρέψει την επόμενη μέρα προκειμένου να παραστεί στην πατριαρχική Θεία Λειτουργία επί τη θρονική εορτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Τον Πάπα συνόδευσε μέχρι τη Νοντσιατούρα ο Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης.

Η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη στην Θρονική Εορτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Στην προσφώνηση του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης χαρακτήρισε «ευλογία του θεού» την παρουσία του «Επισκόπου της Πρεσβυτέρας Ρώμης» στην Θρονική εορτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και εξέφρασε τη θλίψη του που ακόμη δεν έχει καταστεί δυνατή η ένωση των δύο Εκκλησιών.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο «Χάριτι Θεού ηυλογήθημεν, Αγιώτατε, να εισέλθωμεν εις την χαράν της Βασιλείας δια να «ίδωμεν το φως το αληθινόν και λάβωμεν Πνεύμα επουράνιον».

Εκάστη τέλεσις της Θείας Λειτουργίας είναι μία δυναμική και εμπνευσμένη συλλειτουργία ουρανού και ιστορίας. Εκάστη Θεία Λειτουργία είναι συνάμα ανάμνησις του παρελθόντος και προσδοκία της Βασιλείας. Είμεθα πεπεισμένοι ότι κατά την διάρκειαν της Θείας ταύτης Λειτουργίας δια μίαν εισέτι φοράν μετεφέρθημεν πνευματικώς προς τρεις κατευθύνσεις: προς την Βασιλείαν των ουρανών όπου οι Άγγελοι λειτουργούν προς την τέλεσιν της Λειτουργίας δια μέσου των αιώνων και προς την προσδοκωμένην Βασιλείαν του Θεού.

Η καταπλητική αύτη σύνδεσις του ουρανού με την ιστορίαν σημαίνει ότι η Ορθόδοξος Λειτουργία είναι το μυστικόν βίωμα και η βαθεία πεποίθησις ότι «ο Χριστός εν τω μέσω ημών και ην και εστι και έσται», καθότι εν Χριστώ υπάρχει βαθύς σύνδεσμος μεταξύ παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος. Κατ’ αυτόν τον τρόπον, η Λειτουργία είναι κάτι περισσότερον από μίαν ανάμνησιν λόγων και πράξεων του Χριστού. Είναι η πραγματοποίησις της παρουσίας Αυτού τούτου του Χριστού, Όστις υπεσχέθη να είναι παρών όπου εισί δύο η τρεις συνηγμένοι εν τω ονόματι Αυτού.

Ταυτοχρόνως αναγνωρίζομεν ότι ο κανών της προσευχής είναι και ο κανών της πίστεως (lex orandi, lex credendi), και ότι η διδασκαλία περί του προσώπου του Χριστού και περί της Αγίας Τριάδος έχει αφήσει ανεξίτηλα ίχνη εις την Λειτουργίαν, η οποία αποτελεί ακατάληπτον δόγμα, «εν μυστηρίω αποκαλυφθέν ημίν», κατά την τόσον εύστοχον έκφρασιν του Μεγάλου Βασιλείου. Δια τούτο, η Λειτουργία υπομιμνήσκει εις ημάς την ανάγκην να φθάσωμεν εις την ενότητα τόσον της πίστεως όσον και της προσευχής. Κλίνομεν, όθεν, γόνυ εν ταπεινότητι και μετανοία ενώπιον του ζώντος Θεού και Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, του Οποίου το Πανάγιον όνομα φέρομεν και του Οποίου τον άρραφον Χιτώνα εν τούτοις διηρέσαμεν.

Ομολογούμεν εν λύπη ότι δεν δυνάμεθα εισέτι να τελώμεν τα ιερά μυστήρια ηνωμένοι και προσευχόμεθα δια την ημέραν, καθ’ ην η μυστηριακή αύτη ενότης θα πραγματοποιηθή εν τη πληρότητι αυτής.

Παρά ταύτα, Αγιώτατε και αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, η λειτουργία αύτη ουρανού και γης, αιωνιότητος και χρόνου, φέρει ημάς πλησιέστερον προς αλλήλους δια της ευλογίας της παρουσίας σήμερον, ομού μετά πάντων των αγίων, των προκατόχων της ημετέρας Μετριότητος αγίων Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Είναι ευλογία δι ημάς ότι προσκυνούμεν τα ιερά λείψανα των δύο τούτων πνευματικών γιγάντων, μετά την επίσημον εναπόθεσιν αυτών εις τον Πάνσεπτον τούτον Ναόν προ δύο ετών, όταν ταύτα επεστράφησαν ευγενώς ημίν υπό του μακαριστού Πάπα Ιωάννου Παύλου του Β’. Ακριβώς, όπως τότε κατά την Θρονικήν ημών Εορτήν υπεδέχθημεν και ετοποθετήσαμεν τα ιερά αυτών λείψανα εις τον Πατριαρχικόν Θρόνον ψάλλοντες «ιδού ο Θρόνος υμών, Άγιοι», ούτω και σήμερον συνήχθημεν εν τη ζώση παρουσία και αιωνία μνήμη αυτών, τελούντες την Λειτουργίαν την φέρουσαν το όνομα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Τοιουτοτρόπως η ημετέρα λατρεία ταυτίζεται με την χαρμόσυνον λατρείαν εν ουρανώ και εν τη πορεία της ιστορίας. Πράγματι, όπως γράφει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «κοινή των επουρανίων και των επιγείων συγκροτείται πανήγυρις• μία ευχαριστία, εν αγαλλίαμα, μία ευφρόσυνος χοροστασία» (PG 56, 97). Ο ουρανός και η γη προσφέρουν μίαν προσευχήν, μίαν εορτήν, μίαν δοξολογίαν.

Η Θεία Λειτουργία είναι ταυτοχρόνως ουράνιος Βασιλεία και κατοικία ημών, «καινός ουρανός και καινή γη» (Αποκ. 21, 1), η βάσις και το κέντρον όπου τα πάντα ευρίσκουν την πραγματικήν αυτών έννοιαν. Η Λειτουργία μας διδάσκει να διευρύνωμεν τον ορίζοντα και το όραμα ημών, να ομιλώμεν την γλώσσαν της αγάπης και της κοινωνίας, ως επίσης και ότι πρέπει να συνυπάρχωμεν εν αγάπη μετά του άλλου, παρ’ όλας τας διαφοράς η ακόμη και τας διαιρέσεις ημών. Εις την ευρείαν αγκάλην της περιλαμβάνεται ολόκληρος ο κόσμος, η κοινωνία των Αγίων και άπασα η δημιουργία του Θεού. Όλον το σύμπαν γίνεται μία «κοσμική λειτουργία», δια να ενθυμηθώμεν την διδασκαλίαν Μαξίμου του Ομολογητού. Αυτού του είδους η Λειτουργία ουδέποτε γηράσκει η καθίσταται παρωχημένη.

Εις την πληθώραν των ουρανίων αγαθών και του φιλανθρώπου ελέους του Θεού μία μόνον δύναται να είναι η ημετέρα ανταπόκρισις: η ευχαριστία. Όντως, ευχαριστία και δοξολογία είναι η μόνη πρέπουσα απάντησις των ανθρώπων προς τον Δημιουργόν αυτών. Διότι Αυτώ πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις, τω Πατρί και τω Υιώ και τω Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.

Όλως ιδιαιτέρα και ολόθερμος ευχαριστία αναβλύζει εκ των καρδιών ημών προς τον φιλάνθρωπον Θεόν, διότι κατά την σήμερον, επί τη εορτίω μνήμη του Αποστόλου Ανδρέου, ιδρυτού και προστάτου της Εκκλησίας ταύτης, τελουμένην Θ. Λειτουργίαν παρίσταται ο αγιώτατος αδελφός επίσκοπος της πρεσβυτέρας Ρώμης Βενέδικτος ο 16ος’ μετά της τιμίας συνοδείας αυτού.

Χαιρετίζομεν και αύθις εν ευγνωμοσύνη την παρουσίαν ταύτην ως ευλογίαν του Θεού, ως έκφρασιν αδελφικής αγάπης και τιμής προς την ημετέραν Εκκλησίαν, και ως ένδειξιν της κοινής ημών βουλήσεως όπως συνεχίσωμεν αταλάντευτον την εν πνεύματι αγάπης και πιστότητι προς την αλήθειαν του Ευαγγελίου και της κοινής παραδόσεως των Πατέρων ημών πορείαν προς αποκατάστασιν της πλήρους κοινωνίας των Εκκλησιών ημών, ήτις αποτελεί θέλημα και εντολήν Αυτού.

Γένοιτο.»

Κοινή ευχή Πάπα και Πατριάρχη για Ένωση

Ο Πάπας κατέφθασε στον πατριαρχικό Ναό μετά το τέλος του Όρθρου. Μετά την υποδοχή που του επεφύλαξε ο Πατριάρχης κάθισε στο παραθρόνιο απ' όπου παρακολούθησε τη Θ. Λειτουργία.

Φωτο: Ν. Μαγγίνας

Πάπας και Πατριάρχης αντήλλαξαν ασπασμό ειρήνης. Στην προσφώνηση του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης χαρακτήρισε «ευλογία του θεού» την παρουσία του «Επισκόπου της Πρεσβυτέρας Ρώμης» στην Θρονική εορτή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και εξέφρασε τη θλίψη του που ακόμη δεν έχει καταστεί δυνατή η ένωση των δύο Εκκλησιών.

Ο Πατριάρχης μίλησε για «την ανάγκην να φθάσωμεν εις την ενότητα τόσον της πίστεως όσον και της προσευχής. Κλίνομεν, όθεν, γόνυ εν ταπεινότητι και μετανοία ενώπιον του ζώντος Θεού και Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, του οποίου το Πανάγιον όνομα φέρομεν και του οποίου τον άρραφον Χιτώνα εν τούτοις διαιρέσαμεν. Ομολογουμεν εν λύπη ότι δεν δυνάμεθα εισέτι να τελώμεν τα ιερά μυστήρια ηνωμένοι και προσευχόμεθα δια την ημέραν, καθ ην η μυστηριακή αυτη ενότης θα πραγματοποιηθεί εν τη πληρότητι αυτής»

Ο κ. Βαρθολομαίος μίλησε με έμφαση για μία προσευχή, μια εορτή και μία ευχαριστία. Σημείωσε δε πως «Η Λειτουργία μας διδάσκει να διευρύνωμεν τον ορίζοντα και το όραμα ημών, να ομιλώμεν την γλώσσαν της αγάπης και της κοινωνίας, ως επίσης και ότι πρέπει να συνυπάρχωμεν εν αγάπη μετά του άλλου, παρ όλας τας διαφοράς η ακόμη και τας διαιρέσεις ημών. Εις την ευρείαν αγκάλην της περιλαμβάνεται ολόκληρος ο κόσμος, η κοινωνία των Αγίων και άπασα η δημιουργία του Θεού. Όλον το σύμπαν γίνεται μία «κοσμική λειτουργία», δια να ενθυμηθώμεν την διδασκαλίαν Μαξίμου του Ομολογητού. Αυτού του είδους η Λειτουργία ουδέποτε γηράσκει η καθίσταται παρωχημένη».

Ο Πάπας Βενέδικτος στην αντιφώνηση του χαρακτήρισε «σκάνδαλο» τις διαιρέσεις στον Χριστιανισμό και ευχήθηκε από την πλευρά του να αξιωθούν οι δύο Εκκλησίες να ενωθούν και να υπάρξουν και πάλι κοινά συλλείτουργα.

Εξαιρετικά σημαντικό είναι το γεγονός ότι ο Πάπας Βενέδικτος, επαναδιατύπωσε τις δεσμεύσεις των Προκατόχων του για την πορεία προς την ένωση και δήλωσε πως επιθυμεί «διακαώς» να ξεπεραστούν τα εμπόδια προς την τελική ένωση.

Με διπλωματικό τρόπο, ο Πάπας έστειλε και το δικό του μήνυμα προς την Άγκυρα καλώντας τους ηγέτες του κόσμου να σέβονται την θρησκευτική ελευθερία . Ευχήθηκε να αξιωθούν να συλλειτουργήσουν.

Ο Πατριάρχης προσέφερε στον Πάπα ένα Ιερό Ευαγγέλιο τυπωμένο στα Ιωάννινα το 1811 ενώ ο Πάπας προχώρησε ακόμη πιο μπροστά δωρίζοντας στον Πατριάρχη ένα Άγιο Ποτήριο δείγμα της επιθυμίας των δύο Εκκλησιών για «κοινό ποτήριο» μετά την Ένωση.

Κατά την αναχώρηση τους από τον Πατριαρχικό Ναό οι δύο Προκαθήμενοι ανέβηκαν στον εξώστη του Πατριαρχείου όπου υπήρχαν το Πατριαρχικό και το Παπικό σύμβολο απ' όπου ευλόγησαν τους παριστάμενους ενώνοντας τα χέρια τους ψηλά. Ακολούθησαν χειροκροτήματα και επευφημίες.

Φωτο: Ν. Μαγγίνας

Αργότερα οι δύο Προκαθήμενοι υπέγραψαν την ιστορική κοινή Διακήρυξη.

Το Κοινό ανακοινωθέν της Διακήρυξης Πάπα – Πατριάρχη

Υπέρ της συνέχισης του διαλόγου, μεταξύ των δύο εκκλησιών, με σκοπό την αποκατάσταση της ενότητας και της πλήρους κοινωνίας υπέγραψαν στο Φανάρι ο Πάπας Βενέδικτος ο 16ος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Αυτή η κοινή τους βούληση για τη συνέχιση της δύσκολης πορείας προς την ένωση Ανατολής και Δύσης εκφράσανε Πάπας και Πατριάρχης στο Κοινό Ανακοινωθέν που υπέγραψαν. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στις θρησκευτικές ελευθερίες αλλά και στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σας το παρουσιάζουμε πιο κάτω :

«Αύτη η ημέρα ην εποίησεν ο Κύριος, αγαλλιασώμεθα και ευφρανθώμεν εν αυτή» (Ψαλμ. 117, 24).

Η αδελφική συνάντησις, ην είχομεν ημείς, ο Πάπας Ρώμης Βενέδικτος 16^ος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α , είναι έργον Θεού και κατά τινα τρόπον δώρον εξ Εκείνου προερχόμενον. Ευχαριστούμεν τω Δοτήρι παντός αγαθού, όστις επέτρεψεν ημίν και αύθις ίνα εκφράσωμεν εν προσευχή και αντιδόσει την χαράν ημών όπως αισθανθώμεν ως αδελφοί και ανανεώσωμεν την δέσμευσιν ημών εν τη προοπτική της πλήρους μετ’ αλλήλων κοινωνίας. Η δέσμευσις αύτη προέρχεται εκ της θελήσεως του Κυρίου ημών και εκ της ευθύνης ημών ως Ποιμένων εν τη Εκκλησία του Χριστού.

Η συνάντησις ημών είθε να είναι σημείον και ενθάρρυνσις πάντων ημών όπως συμμεριζώμεθα τα αυτά αισθήματα και τας αυτάς διαθέσεις αδελφοσύνης, συνεργασίας και κοινωνίας εν αγάπη και εν αληθεία. Το Άγιον Πνεύμα είθε να οδηγήση ημάς εις την προετοιμασίαν της μεγάλης ημέρας της αποκαταστάσεως της πλήρους ενότητος, όταν και όπως θελήση τούτο ο Θεός. Τότε θα δυνηθώμεν να ευφρανθώμεν και να αγαλλιασθώμεν αληθώς.