Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ και Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ.

Του εκδότου του www.Apodimos.com Ξενοφώντα Φαφούτη

Το χειρότερο πρόβλημα της Τουρκίας με την Ευρώπη είναι η ιστορία της, και κυρίως εκείνη του 20ου αιώνος όπως η γενοκτονία των Αρμενίων, και των Ποντίων φυσικά, δεν διαγράφεται από την ευρωπαϊκή ιστορία, όσο ανεκτικές κι αν είναι οι κυβερνήσεις διαφόρων κρατών. Από την μια μεριά η Γαλλία και ο Καναδάς, με μεγάλες αρμενικές παροικίες και με διακεκριμένους συμπολίτες τους αρμενικής καταγωγής, εορτάζουν την επέτειο της γενοκτονίας, προς τιμήν των 1.500.000 νεκρών του 1916-18ּ την ίδια εποχή, και λίγο αργότερα, έγινε και η γενοκτονία των πεντακοσίων χιλιάδων Ποντίων. Η ελληνική Βουλή έχει ψηφίσει την αναγνώριση της γενοκτονίας, οπότε το ψήφισμα αποτελεί και μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου, ανεξαρτήτως της θέσεως της όποιας κυβερνήσεως, η οποία μπορεί να είναι διαλλακτική λόγω των άλλων προβλημάτων. Το Apodimos.com πιστεύει ότι δεν είναι δυνατόν ακόμα να μην έχει αναγνωρισθεί διεθνώς η Γενοκτονία των Ποντίων παράλληλα και με τον τρόπο που αναγνωρίσθηκε και το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Αυτό το παράπονο έχει πολλές προεκτάσεις χειρισμών αυτών των γεγονότων αναγνώρισης, διότι οι Γενοκτονίες και τα Ολοκαυτώματα όχι μόνο να τιμώνται αλλά και να μένουν στην μνήμη όλων που έχουν τις ίδιες ρίζες διότι άφησαν τη ζωή τους, και πολλοί από αυτούς έμειναν άθαφτοι στον αγώνα τους να μην αλλοιωθεί η πίστη τους, να μη χαθεί η δική τους και με τη σειρά δική μας εθνική ταυτότητα όπως έγινε για τον Ελληνισμό του Πόντου και σ’ όλο τον κόσμο για θύμηση και αποφυγή παρομοίων γεγονότων.

Ενώ σ’ αυτό το μακροσκελές άρθρο μας, θα σας παρουσιάσουμε τα μηνύματα της Πολιτειακής και Πολιτικής ηγεσίας και του Απόδημου ελληνισμού, καθώς και Ιστορικά στοιχεία για την Γενοκτονία των Ποντίων αδελφών μας, καθώς σας προκαλούμε να μελετήσετε τα άρθρα μας

¨        Tου ΣΕΠΤ. 2002 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ για το ΠΕΜΠΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.

¨        Του ΙΟΥΝ 2005 Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ και ο ΠΟΝΤΟΣ ΠΟΥ ΠΑΝΤΑ ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ !!

¨        Του ΜΑΡΤ. 2006 4^ον. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ: ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΣΦΥΓΑ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΗ.

για να νοιώσετε το μέγεθος της Γενοκτονίας των Ποντίων και την αναγκαιότητα της διεθνοποίησης της . Ενώ σας παρουσιάζουμε το πιο κάτω Ποίημα, με το οποίο οι Πόντιοι θρήνησαν την ελληνική ήττα στη Μικρά Ασία, τόσο του ελληνικού στρατού στη δυτική Μικρά Ασία και για το αντάρτικο του Πόντου. Ο παρακάτω θρήνος γράφτηκε και τραγουδήθηκε από τους Πόντιους της Πάφρας του δυτικού Πόντου :

Μηνύματα για τη Γενοκτονία των Ποντίων.

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας, ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, η πρόεδρος της Βουλής Αννα Μπενάκη-Ψαρούδα, πολιτικοί αρχηγοί, η υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος και ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος, απέστειλαν μηνύματα στην εκδήλωση που οργάνωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ) στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας για τη γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού.

Στην εκδήλωση αυτή της (ΠΟΠΣ) κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση ήταν ο εκδότης της εφημερίδας «Μακεδονία» Κώστας Ζουράρις, ενώ χαιρετισμό απηύθυναν ο βουλευτής Κώστας Γκιουλέκας, εκ μέρους της Ν.Δ., ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Χάρης Καστανίδης, βουλευτές, ο νομάρχης Παναγιώτης Ψωμιάδης, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ανθιμος, ο πρόεδρος της ΠΟΠΣ Χρίστος Παπαδόπουλος και εκπρόσωποι φορέων.

Μηνύματα

Ø        ο πρόεδρος της Δημοκρατίας τονίζει ότι «οι Έλληνες του Πόντου, παρ΄όλες τις αντιξοότητες επούλωσαν τις πληγές τους, ζώντας στη γη της μητέρας πατρίδας, συμβάλλοντας στην κοσμογονία που συντελέστηκε στον τόπο μας, κρατώντας τις ρίζες και διατηρώντας τη μνήμη των “χαμένων πατρίδων”».

Ø        Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει μεταξύ άλλων: «Σεβόμενη στην πράξη τα διδάγματα της ιστορίας, η Ελλάδα είναι σήμερα δύναμη ειρήνης, δημοκρατίας και ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή. Ως το μόνο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στηρίζουμε ενεργά την προσπάθεια όλων των γειτόνων μας να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή οικογένεια, εφόσον βέβαια ανταποκριθούν πλήρως σε όλες τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η επιλογή του δρόμου αυτού. Με την πεποίθηση ότι η ειλικρίνεια και ο αλληλοσεβασμός ανάμεσα στους λαούς της περιοχής είναι απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε η ταραγμένη γειτονιά μας να μην ξαναζήσει ποτέ ξανά στο μέλλον τη φρίκη του πολέμου, των διωγμών και της προσφυγιάς, αποδεικνύουμε στην πράξη το σεβασμό μας απέναντι στη θυσία του ποντιακού ελληνισμού».

Ø       Η πρόεδρος της Βουλής αποτίει φόρο τιμής στο κομμάτι αυτό του ελληνισμού που εκδιώχθηκε από τα πάτρια εδάφη και συνεχίζει να κρατά άσβεστη τη φλόγα της ιστορίας του.

 

Ø        Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου επισημαίνει ότι η ιστορία του ποντιακού ελληνισμού είναι γνωστή, όπως και η προσφορά του στην ανάπτυξη της σύγχρονης Ελλάδας, και προσθέτει πως η διεθνής κοινότητα οφείλει να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ποντίων.

 

Ø        Ο πρόεδρος του ΣΥΝ Αλέκος Αλαβάνος σημειώνει ότι το κόμμα του στέκεται σταθερά αλληλέγγυο στους αγώνες των Ποντίων.

 

 

Ø        Ο πρόεδρος του ΛΑ.Ο.Σ Γιώργος Καρατζαφέρης καλεί τους Έλληνες να μην ξεχάσουν ποτέ τη θυσία των Ποντίων.

 

 

Ø        Η υπουργός Εξωτερικών Ντ. Μπακογιάννη τονίζει μεταξύ άλλων: «Η ελληνική πολιτεία αναγνωρίζει την ανάγκη για διατήρηση της ιστορικής μνήμης του Ελληνισμού, αλλά και την ανάδειξη και αποδοχή του γεγονότος της τραγικής Γενοκτονίας των Ποντίων από τη διεθνή κοινότητα. Συμμετέχει ενεργά σε όλες τις εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία των Ποντίων αλλά και προσπαθεί, με κάθε μέσο και τρόπο, να επιβάλλει την αναγνώρισή της από τη διεθνή κοινή γνώμη».

Ø        Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας σημειώνει ότι η τραγωδία της Κύπρου είναι ο επίλογος μιας συνεχιζόμενης απάνθρωπης αδικίας, του τουρκικού εθνικισμού - επεκτατισμού, που ξερίζωσε τον ελληνισμό του Πόντου.

 

 

Ø        Ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος υπογραμμίζει ότι η Εκκλησία στέκεται πάντοτε αρωγός και συμπαραστάτης σε τέτοιες εκδηλώσεις , οι οποίες ενισχύουν το φρόνημα και την ευαισθησία διάσωσης του ποντιακού ελληνισμού.

 

Με το ψήφισμα που εγκρίθηκε από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ), καλείται η ελληνική κυβέρνηση να φέρει το θέμα της αναγνώρισης της Ποντιακής Γενοκτονίας για συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να απαιτήσει ως προϋπόθεση για ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. την αναγνώριση της Γενοκτονίας από τη γειτονική χώρα, τη δήλωση «συγγνώμης» και τη συμβολή της στη διατήρηση των ελληνικών μνημείων στην Τουρκία. Καλείται, επίσης, η διεθνής κοινότητα να αναγνωρίσει την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων και να απαιτήσει από την Τουρκία να ζητήσει «συγγνώμη».

Εδώ θα πρέπει να σας παρουσιάσουμε το Μήνυμα του Ελληνο-Αμερικανικού Εθνικού Συμβουλίου, Για την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο- 19 Μαϊου.

Μήνυμα του Ελληνο-Αμερικανικού Εθνικού Συμβουλίου

«Μία από τις έντονες αισθήσεις που διατηρώ από τη Σμύρνη είναι ντροπή γιατί ανήκω στο ανθρώπινο γένος»

George Horton, Consul General of the United States in the Near East

Η γενοκτονία των Ποντίων, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γενοκτονίες του 20^ου αιώνα, κατά την οποία πάνω από 353.000 Πόντιοι εξοντώθηκαν με απεχθείς μεθόδους από την Τουρκία.

Ο αγώνας για τη διεθνοποίηση και τη διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας αυτής αποτελεί ιστορική και εθνική υποχρέωση των απανταχού Ελλήνων.

Το Ελληνο-Αμερικανικό Εθνικό Συμβούλιο έμπρακτα στηρίζει κάθε προσπάθεια της Παν-Ποντιακής Ομοσπονδίας Αμερικής και Καναδά προς αυτή την κατεύθυνση.

Στο πλαίσιο αυτό και με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των νεότερων γενεών και της διεθνούς κοινωνίας επανεξέδωσε το βιβλίο «The Blight of Asia» του Αμερικανού Γενικού Προξένου στη Σμύρνη George Horton αφιερώνοντας το «στη παντοτεινή μνήμη των Ποντίων, Αρμενίων και της Πόλης της Σμύρνης» με την υποσημείωση ότι «Μπορεί να συγχωρήσουμε, αλλά ποτέ δεν θα ξεχάσουμε».

Το βιβλίο εστάλη δωρεάν στα μέλη του Αμερικανικού Κογκρέσσου, της Αμερικανικής Γερουσίας, των Ηνωμένων Εθνών και  των Ευρωπαίων Πρέσβεων στις Η.Π.Α. Μέρος των εσόδων από τη διάθεση του βιβλίου στην αγορά διατείθενται στην Παμποντιακή Ομοσπονδία Αμερικής και Καναδά για να συνεχίσει την προσπάθειά της για την αναγνώριση της γενοκτονίας καθώς και στα Ηνωμένα Έθνη για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοιες τραγωδίες.

Η λήθη αδυνατεί να αποκρύψει το σημαντικό αυτό κεφάλαιο της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, με τόσες επιπτώσεις μέχρι σήμερα. Η συνείδησή μας δεν μας το επιτρέπει.

Θ. Σπυρόπουλος, Πρόεδρος

Εμείς δεν μπορούμε να προσθέσουμε τίποτα περισσότερο τα είπαν όλα εκείνοι που κατέθεσαν την φωνή τους πιο πάνω . Το μόνο που προσθέτει το Apodimos.com αυτή την στιγμή και εύχεται για την μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, «Ας είναι Αιωνία η Μνήμη τους σε οποιοδήποτε χώρο και γη και είναι τα λείψανα τους» και θα προσπαθήσει να συμβάλει με όλη την δύναμη που παρέχει η «Φωνή του Apodimos.com » για την Διεθνοποίηση της Γενοκτονίας τους.

Η γενοκτονία των Ελλήνων στον Πόντο με τα γραφόμενα των συμμάχων των Τούρκων.

Αυτά που σας παρουσιάζουμε προέρχονται εργασία του κ. Βλάση Αγτζίδης είναι διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διότι ακόμα και οι σύμμαχοι των Τούρκων επιβεβαιώνουν τις συγκλονιστικές μαρτυρίες όσων επέζησαν από τους διωγμούς του 1916-18. 

Ø        Το 1914 ξεκίνησαν οι μεγάλες διώξεις κατά των Ελλήνων της Ιωνίας και της Ανατολικής Θράκης.

Ø        Το 1915 έγινε η γενοκτονία των Αρμενίων με ενάμισι εκατομμύριο νεκρούς,

Ø        ενώ το 1916 άρχισε η γενοκτονία των Ελλήνων στον Πόντο.

Η σφαγή των Αρμενίων τρομοκράτησε τους Έλληνες του Πόντου, οι οποίοι κατάλαβαν ότι θα ήταν τα επόμενα θύματα. Συγκλονιστική είναι η μαρτυρία του Στάθη Χριστοφορίδη που υπήρξε, το 1915, ακούσιος μάρτυρας της σφαγής των αρμενοπαίδων της Τραπεζούντας. Αναφέρει ότι οι σφαγείς φώναζαν: «Αμποτε και ς’ σού Ρωμανίων! Ατουνούς πα’ αέτς’ θα ‘φτάμε!» (Αμποτε και στων Ελλήνων! Και αυτούς έτσι θα κάνουμε). Και τελειώνει την αφήγησή του ο Χριστοφορίδης «Υστερνά ασ’ έναν χρόνον, εμάς πα’ εκατάστρεψαν».

Οι Τούρκοι στον Πόντο άρχισαν με την επιστράτευση όλων των ανδρών από 15 έως 45 ετών και την αποστολή τους στα Τάγματα Εργασίας. Η πλειονότητά τους στάλθηκε στις περιοχές μεταξύ Σεβάστειας και Βαν για την κατασκευή δρόμων. Παράλληλα αμφισβήτησαν το δικαίωμα των Ελλήνων να ασκούν ελεύθερα τα επαγγέλματά τους και επιπλέον απαγόρευσαν στους μουσουλμάνους να συνεργάζονται επαγγελματικά με τους Έλληνες με την ποινή της τιμωρίας από τις στρατιωτικές Αρχές. Κατ’ αρχάς οι άτακτες ορδές των Τούρκων επιτίθονταν στα απομονωμένα ελληνικά χωριά κλέβοντας, φονεύοντας, αρπάζοντας τα νέα κορίτσια και καίγοντάς τα. Οι διαπιστώσεις αυτές έγιναν στις 4 Σεπτεμβρίου 1917 από το 2ο Γραφείο του γαλλικού Γενικού Επιτελείου Στρατού και δημοσιεύτηκαν από τον ερευνητή Χ. Τσιρκινίδη.

¨        Οι Εκτοπίσεις πληθυσμού

Σε έγγραφο του Αυστριακού υπουργού Εξωτερικών προς το Βερολίνο αναφέρονται τα εξής για την πολιτική των συμμάχων τους: «Η πολιτική των Τούρκων είναι μέσω μιας γενικευμένης καταδίωξης του ελληνικού στοιχείου, να εξοντώσει τους Έλληνες ως εχθρούς του κράτους, όπως πριν τους Αρμένιους. Οι Τούρκοι εφαρμόζουν τακτική εκτόπισης των πληθυσμών, δίχως διάκριση και δυνατότητα επιβίωσης, απ’ τις ακτές στο εσωτερικό της χώρας, ώστε οι εκτοπιζόμενοι να είναι εκτεθειμένοι στην αθλιότητα και τον θάνατο από πείνα. Τα εγκαταλειπόμενα σπίτια των εξοριζομένων λεηλατούνται από τα τούρκικα τάγματα τιμωρίας ή καίονται και καταστρέφονται. Και όλα τα άλλα μέτρα, τα οποία εις τους διωγμούς των Αρμενίων ευρίσκοντο εις ημερησίαν διάταξιν, επαναλαμβάνονται τώρα εναντίον των Ελλήνων».

Το σύνολο των διπλωματικών εγγράφων από τη Βιέννη και το Βερολίνο που αφορούν τη γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο μέχρι το 1918 δημοσιεύτηκαν από τον ιστορικό Πολυχρόνη Ενεπεκίδη, με τίτλο «Γενοκτονία στον Εύξεινο Πόντο. Διπλωματικά Εγγραφα από τη Βιέννη (1909-1918)» και εκδόθηκαν από την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης το 1995. Στα έγγραφα αυτά φαίνεται καθαρά ότι οι Αυστρογερμανοί διαπίστωναν ότι η πολιτική της γενικευμένης εθνικής εκκαθάρισης υπαγορεύτηκε από την παντουρκιστική ιδεολογία που τότε κυριαρχούσε στους τουρκικούς πληθυσμούς, καθώς και από «...τη βουλιμία των Τούρκων για την πλούσια ελληνική περιουσία».

¨        Οι Πρωτοφανείς μέθοδοι

Οι Τούρκοι χρησιμοποίησαν πρωτοφανείς μεθόδους για την εξόντωση των Ελλήνων, όπως την εκτόπιση των πληθυσμών μέσα στον χειμώνα, χωρίς να επιτρέψουν στους εκτοπιζόμενους να πάρουν μαζί τους ούτε τρόφιμα, ούτε στρώματα. Δεν επέτρεπαν τη στάθμευση των εκτοπιζομένων σε κατοικημένα μέρη, αλλά μόνο σε μέρη έρημα και εκτεθειμένα στις χειμερινές συνθήκες, με βασικό στόχο την εξόντωσή τους, εφόσον θα ήταν αναγκασμένοι να διαμένουν στην ύπαιθρο και επιπλέον δεν θα μπορούσαν να προμηθευτούν τρόφιμα. Απαγόρευαν στους εκτοπιζόμενους να δώσουν βοήθεια στους γέρους γονείς ή στα ανήλικα παιδιά και στους αρρώστους, οι οποίοι εγκαταλείπονταν στα φαράγγια και στα δάση και πέθαιναν από την πείνα ή αποτελειώνονταν από τους στρατιώτες.

Τα κυβερνητικά και αστυνομικά όργανα οδηγούσαν τους μετατοπιζόμενους σε ειδικούς λουτρώνες, οι οποίοι ιδρύθηκαν δήθεν για στρατιωτικούς λόγους. Εκεί τους εξανάγκαζαν να λουσθούν με την επίκληση λόγων υγιεινής. Έβαζαν κατά εκατοντάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά στα λουτρά, γυμνούς με θερμοκρασία 40 βαθμών. Τα ενδύματά τους εν τω μεταξύ λεηλατούνταν.

Όταν έβγαιναν από το λουτρό, τους εξανάγκαζαν να παρατάσσονται στο χιόνι και με θερμοκρασία κάτω του μηδενός και να περιμένουν επίσκεψη του αστυνόμου για καταμέτρηση, ο οποίος ποτέ δεν ερχόταν πριν από μια ώρα. Έπειτα άλλη μια ώρα περίμεναν τον γιατρό για ιατρική επιθεώρηση. Κατά την επιθεώρηση χαρακτηρίζονταν άρρωστοι οι νεώτεροι και υγιέστεροι, οι οποίοι θανατώνονταν κατά την αποστολή στο νοσοκομείο.

Ήταν τέτοια η ένταση και η έκταση των διωγμών, ώστε ακόμη και οι σύμμαχοι των Τούρκων διατύπωσαν εγγράφως τις αντιρρήσεις τους. Ο μαρκήσιος Pallavicini έγραφε τον Ιανουάριο του 1918: «Είναι σαφές ότι οι εκτοπισμοί του ελληνικού στοιχείου δεν υπαγορεύονται ουδαμώς από στρατιωτικούς λόγους και επιδιώκουν κακώς εννοουμένως πολιτικούς σκοπούς». Την ίδια άποψη εξέφραζαν και σώφρονες Τούρκοι, όπως ο Βεχήπ πασάς, ο οποίος υποστήριζε ότι ο εκτοπισμός των Ελλήνων ήταν περιττός από στρατιωτικής άποψης.

Σχεδόν συγχρόνως ο Αυστριακός πρόξενος της Αμισού Kviatofski ανέφερε σε υπηρεσιακή του επιστολή ότι ο εκτοπισμός των Ελλήνων της ποντιακής παραλίας βρισκόταν στο πλαίσιο του προγράμματος των Νεοτούρκων, με το οποίο επεδιώκετο η εξασθένηση του χριστιανικού στοιχείου. Θεωρούσε ο ίδιος ότι η καταστροφή αυτή θα είχε μεγαλύτερη απήχηση στην Ευρώπη απ’ ό,τι οι σφαγές που είχαν διαπράξει κατά των Αρμενίων. Οι φόβοι του Kviatofski εδράζονταν στη διαπίστωσή του ότι η καθολική εξόντωση του ελληνικού στοιχείου ήταν επιθυμία του τουρκικού λαού. Εξάλλου του είχε ειπωθεί από ανώτερους Τούρκους ότι: «Τελικά πρέπει να κάνουμε με τους Έλληνες ό,τι κάναμε με τους Αρμένιους... Πρέπει με τους Έλληνες τώρα να τελειώνουμε».

Στην πρώτη αυτή περίοδο της γενοκτονίας έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από διακόσιες χιλιάδες Έλληνες. Μέχρι το 1923 είχαν εξοντωθεί περισσότεροι από τριακόσιες πενήντα χιλιάδες Έλληνες στο Μικρασιατικό Πόντο.

¨        Οι ευθύνες του Κεμάλ

Η δεύτερη φάση της γενοκτονίας πραγματοποιήθηκε την περίοδο του ελληνοτουρκικού πολέμου και διαπράχθηκε με την απόλυτη ευθύνη της κεμαλικής ηγεσίας. Σε αναφορά που έγραψε το 1921 ο Gemal Mousket, νομικός σύμβουλος του σουλτάνου, πριν από την τελική επικράτηση του Κεμάλ Ατατούρκ, αναφέρονται τα εξής: «Η κυβέρνηση της Αγκύρας αποφάσισε ότι αρχικά οι Έλληνες των περιοχών Ανταπαζάρ και Κάλτρα, και μετέπειτα οι Έλληνες του Πόντου θα σφαγιαστούν και θα εξολοθρευτούν. Ανέθεσε (ο Κεμάλ Πασά) στον Γιαβούρ Αλί να κάψει ολοκληρωτικά το ελληνικό χωριό που βρίσκεται κοντά στο Γκεΐβ και να σκοτώσει όλους τους κατοίκους του. Η τραγωδία διήρκεσε δύο ημέρες. Το χωριό με τα δώδεκα εργοστάσια και τα ωραία κτίρια έγινε σκουπιδότοπος. Το 90% των κατοίκων είτε σφαγιάστηκε είτε κάηκε. Οι λίγοι που κατάφεραν να δραπετεύσουν για να σωθούν έφυγαν στα βουνά. Για να διατηρήσει τους τσέτες του ο Μουσταφά Κεμάλ αναγκάστηκε να βρει κάποια άλλη περιοχή που θα έκαναν επίθεση. Γι’ αυτό το σκοπό, πήγε στην περιοχή του Πόντου. Οι σφαγές, οι λεηλασίες και η γενική εξολόθρευση των κατοίκων της περιοχής αυτής κράτησε από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Αύγουστο. Οι εκτοπίσεις και οι δολοφονίες διαπράχθηκαν με την ημιεπίσημη συμμετοχή του στρατού και του διοικητικού προσωπικού...».

¨        «Οι Τούρκοι μού οφείλουν μια συγγνώμη λέγει μια Πόντια »

«Οι Τούρκοι μού οφείλουν μια πολύ μεγάλη, πραγματικά μεγάλη συγγνώμη. Ούτε καν μια μικρή συγγνώμη, αλλά μια μεγάλη συγγνώμη, που πήραν μακριά μου όλους όσους αγαπούσα. Ο,τι είχα. Είχαμε τη γη μας, τα ζώα μας, τις αγελάδες μας, τις κότες μας, είχαμε τις δουλειές μας, και όμως μας έκαναν να πεθάνουμε στο δρόμο. Αυτό που έκαναν ήταν θηριώδες, να καταστρέψουν οικογένειες και περιουσίες. Δεν θα μπορούσα ποτέ μου να ξεχάσω. Θέλω να θυμάμαι την οικογένειά μου. Αλλιώς θα ήταν σα να ξεχνούσα τους ανθρώπους μου. Δεν θα το κάνω ποτέ αυτό». Αυτά δήλωσε μεταξύ πολλών άλλων σε μια συνέντευξη-χείμαρρο που έδωσε η Sano Halo στο περιοδικό «Πανσέληνος» της Θεσσαλονίκης.

Η 90χρονη σήμερα Sano -Ευθυμία ήταν το ελληνικό της όνομα- είναι η μόνη που επέζησε από την οικογένειά της που εκτοπίστηκε από τον Άγιο Αντώνιο της Κερασούντας στο εσωτερικό της Ανατολίας. Δεκάχρονο κορίτσι βρέθηκε ολομόναχο στο Χαλέπι της Συρίας, όπου την περίθαλψε μια οικογένεια Ασσυρίων. Παντρεύτηκε έναν Ασσύριο, με τον οποίο μετανάστευσε στην Αμερική το 1925.

Η τραγική της ιστορία έγινε γνωστή με το βιβλίο «Not even my name» και υπότιτλο «From a death march in Turkey to a new home in America. Α young girl’s true story of genocide and survival». («Ούτε καν το όνομά μου. Από την πορεία θανάτου στην Τουρκία σε ένα νέο σπίτι στην Αμερική. Η αληθινή ιστορία της Γενοκτονίας και της επιβίωσης ενός μικρού κοριτσιού».). Το βιβλίο γράφτηκε από την κόρη της Thea Halo και εκδόθηκε από τον εκδοτικό κολοσσό των ΗΠΑ Picador της Saint Martin’s Press. Το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ στην Αμερική.

Η ελληνική έκδοση κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γκοβόστη. Η μεταφράστρια Μαρίνα Φράγκου, τρίτης γενιάς Ελληνοαμερικανίδα, που εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή σε θέματα ανθρωπογεωγραφίας, υποστηρίζει ότι: «Πρωτεύουσας σημασίας είναι το γεγονός ότι η αγγλική έκδοση στην Αμερική προηγήθηκε της ελληνικής και μάλιστα από έναν εκδοτικό οίκο κολοσσό, όπως ε