Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΑΡΧΙΖΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΤΗΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ.
www.Apodimos.com
Όλοι θυμόμαστε τις σκηνές της βίας, της καταστροφής και του ξεριζωμού , που υπέστησαν οι Κύπριοι και οι Κυπριακός πολιτισμός από τα στρατεύματα του Αττίλα , στις περιοχές που οι Τούρκοι έχουν παρανόμως έχουν κατακτήσει και διατηρούν παράνομα με τις στρατιωτικές δυνάμεις τους. Ο καιρός περνά και ακόμα τα παρανόμως διατηρούμενα κυπριακά εδάφη που από τις τουρκικές δυνάμεις δεν έχουν επιστρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία, την στιγμή υπάρχουν οι αποφάσεις του ΟΗΕ.
Όμως μια αναλαμπή επιστροφής ορισμένων πολιτισμικών θρησκευτικών πολιτιστικών κειμηλίων υπήρξε μετά από τις ενέργειες που ανέπτυξε η Κυπριακή Πρεσβεία στη Ουάσιγκτον , το ενδιαφέρον από την δημοσιογράφο Μάηκλ Τζένσεν, την πιστοποίηση των κειμηλίων από δυο Έλληνες και Κυπρίους ειδικούς την αποδοχή από το Ίδρυμα Τσαρλς Πάνκοου που είχε τα κειμήλια, και το μπλοκάρισμα των κειμηλίων στον οίκο Σόθμπις της Νέας Υόρκης την στιγμή του πλειστηριασμού.
Ας ενημερώσουμε όλους τους επισκέπτες του Apodimos.com με πιο τρόπο Θρησκευτικά ξαναγύρισαν στην Κύπρο. Εδώ θα πρέπει να ευχαριστήσουμε δημοσιογράφο κ. Γιώργος Μπίστη από την Ουάσιγκτον για τις πληροφορίες που μας παρείχε.
Ενώ στους αναγνώστες μας προτείνουμε παράλληλα να διαβάσουν και τα δυο άρθρα μας του 2000 Εμείς δεν ξεχνούμε και του ΜΑΡΤ του 2007 ΑΦΙΕΡΩΜΑ στους ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. διότι πάντα πρέπει να συντηρούμε τις μνήμες μας .
Τα Θρησκευτικά κειμήλια που ξαναγύρισαν στην Κύπρο
Έξι ανεκτίμητης αξίας Βυζαντινές εικόνες, που είχανε διαρπαχτεί από την Κύπρο πριν και μετά την Τουρκική εισβολή του 1974, επιστράφηκαν στην κυριότητα της Εκκλησίας της Κύπρου. Τρεις από τις εικόνες αυτές χρονολογούνται στον 13ο αιώνα. Και είναι
· η Παρθένος Οδηγήτρια, πού ανήκει στην Επισκοπή της Μητροπόλεως Κυρήνειας,
· η εικόνα των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας από το ομώνυμο παρεκκλήσι του χωριού Καλοπαναγιώτης,
· και η Θεοτόκος η Γλυκοφιλούσα, που παραμένει αβέβαιο από ποια εκκλησία προήλθε.
Οι υπόλοιπες 3 εικόνες που επαναπατρίστηκαν, είναι
· Οι δύο, του Αγίου Πέτρου και του Αγίου Παύλου φιλοτεχνήθηκαν στον 14ο αιώνα και ανήκουν στην Εκκλησία της Παναγίας Ασίνου.
· Η εικόνα του Αγίου Γαβριήλ, έκδηλης Κυπριακής τεχνοτροπίας του 15ου ή 16ου αιώνα, αλλά άγνωστης προέλευσης.
Αυτά δεν είναι τα μόνα κειμήλια που έχουν αρπαχθεί από τους θιασώτες του Αττίλα υπάρχουν και εξακολουθούν να παραμένουν σε συλλογές εκτός Κύπρου πολλά αντικείμενα της πολιτιστικής κληρονομιάς του λαού της τα οποία λαθραία βγήκανε από το νησί σε διάφορες περιόδους, ιδιαίτερα στις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Το ευχάριστο τέλος στην υπόθεση των έξι εικόνων δόθηκε χάρις στην αποτελεσματική δράση που ανέπτυξε η Κυπριακή Πρεσβεία στη Ουάσιγκτον, η οποία πέτυχε να αποτρέψει την εφαρμογή σχεδίων που είχανε γίνει για την προσφορά των Βυζαντινών αυτών αριστουργημάτων σε πλειστηριασμό από τον οίκο Σόθμπις της Νέας Υόρκης.
Το περισσότερο όλων βοήθησε εξαιρετικά και το γεγονός ότι το Αμερικανικό Ίδρυμα Τσαρλς Πάνκοου, το οποίο είχε αγοράσει τις εικόνες, όταν διαπίστωσε πως αυτές είχανε κλαπεί από τον νόμιμο ιδιοκτήτη τους, αποδέχτηκε διευθέτηση για την επιστροφή τους στην Εκκλησία της Κύπρου. Συνεργάσιμος στην υπόθεση ήταν και ο οίκος Σόθμπις, ο οποίος όχι μόνον ακύρωσε τον προγραμματισμένο πλειστηριασμό αλλά και φύλαξε τις εικόνες μέχρις ότου ολοκληρώθηκαν οι σχετικές διατυπώσεις.
Η ομαλότητα με την οποία εξελίχτηκε η όλη υπόθεση είναι σπάνιο φαινόμενο. Συνήθως η διεκδίκηση από μέρους μιας χώρας διαρπαγμένων ιστορικών ή θρησκευτικών κειμηλίων της, τα οποία με οποιοδήποτε τρόπο κατέληξαν σε άλλη, είναι έργο εξαιρετικά δύσκολο και περίπλοκο. Η επιδίωξη του έργου αυτού συχνά απαιτεί μαραθώνιους και πολυδάπανους δικαστικούς αγώνες που χρειάζεται να αναληφθούν χωρίς καμιά βεβαιότητα ότι θα αποφέρουν και το ποθητό αποτέλεσμα.
Τους αρπαγμένους Κυπριακούς θησαυρούς, θύμισαν ο Ιωάννης Ηλιάδης από το Βυζαντινό Μουσείο της Λευκωσίας και ο Χαράλαμπος Τσοτζάκογλου, από το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Αθήνας, με διαλέξεις τους σε μια εκδήλωση που έγινε στη Ουάσιγκτον, συμπτωματικά την ημέρα κατά την οποία οι έξι εικόνες από το Ίδρυμα Πάνκοου επέστρεφαν στην Κύπρο.
Στην ίδια εκδήλωση οι δύο εμπειρογνώμονες παρουσίασαν στο κοινό και φωτογραφίες που έδειξαν την έκταση της λεηλασίας και της καταστροφής που έχουν υποστεί εκκλησίες στα κατεχόμενα, όπως της Παναγίας Κανακαριάς, του Αγίου Φίλωνα στο Ριζοκάρπασο, του Αγίου Γεωργίου στο Βαθύλακα, του Αγίου Φωτίου στη Γιαλούσα, της Παναγίας Τράπεζας στην Αχερίτου και του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων στην Αμμόχωστο, για να αναφέρουμε μερικές.
Ο Πρέσβης της Κύπρου στις Ηνωμένες Πολιτείες Ανδρέας Κακούρης υποσχέθηκε πως θα καταβάλει έντονες προσπάθειες για να επιστραφούν όσο γίνεται περισσότερα από τα διαρπαγμένα θρησκευτικά κειμήλια στις Κυπριακές εκκλησίες από τις οποίες αφαιρέθηκαν. Κι εξέφρασε την ελπίδα πως θα ανανεωθεί γρήγορα η σχετική διμερής συμφωνία ανάμεσα στην Κυπριακή Δημοκρατία και τις Ηνωμένες Πολιτείες που προβλέπει συνεργασία για την εκπλήρωση του στόχου αυτού.
Ανδρέας Κακούρης
Το αποκρουστικό φαινόμενο της διαρπαγής εθνικών κειμηλίων στην διάρκεια ένοπλων συγκρούσεων ή σε περιόδους κατά τις οποίες εδάφη μιας χώρας κατέχονται από δυνάμεις άλλης, είχε εξεταστεί νωρίτερα και σε εκδήλωση της Εθνικής Λέσχης Τύπου, στην Αμερικανική πρωτεύουσα. Κύριος ομιλητής στην δεύτερη αυτή εκδήλωση ήταν η δημοσιογράφος Μάηκλ Τζένσεν, στις παρατηρήσεις της οποίας και στηρίζεται το πιο κάτω ρεπορτάζ.
Το Ρεπορτάζ της κ. Τζενσεν για τον Πόλεμο και την Πολιτιστική Κληρονομιά
Η δημοσιογράφος κυρία Μάηκλ Τζένσεν, είναι γεννημένη στην Αμερική, και καλύπτει εξελίξεις στη Μέση Ανατολή από τη Κύπρο.
Μάηκλ Τζένσεν
Η κυρία Τζενσεν περιέγραψε στην Εθνική Λέσχη Τύπου της Ουάσιγκτον τις κλοπές και τις καταστροφές ανεκτίμητης αξίας θησαυρών της Κυπριακής πολιτιστικής κληρονομιάς, στην περίοδο που ακολούθησε την Τουρκική εισβολή και κατοχή τμήματος του νησιού.
Τόνισε μεταξύ άλλων πως εμπειρογνώμονες από τις δύο πλευρές της Πράσινης Γραμμής επισκέφθηκαν στην τελευταία τριετία 505 εκκλησίες και μοναστήρια στα κατεχόμενα και 115 μουσουλμανικούς ιερούς τόπους στην ελεύθερη περιοχή της Κύπρου για να τεκμηριώσουνε την κατάστασή τους. Το πόρισμα της κοινής έκθεσής τους ήταν: «Τα μουσουλμανικά τεμένη διατηρούνται γενικά καλά ενώ οι πιο πολλές εκκλησίες είναι σε κακά χάλια. Ακόμα κι οι τοιχογραφίες τους έχουν ξηλωθεί. Κλάπηκαν 16.000 εικόνες ή μωσαϊκά και 60.000 άλλα κειμήλια. Λαθρέμποροι τα πούλησαν σε ιδιωτικές συλλογές και σε μουσεία».
Διαρπαγές εθνικών κειμηλίων εκδηλώνονται με διάφορες αφορμές. Λόγου χάριν, ο Άγγλος διπλωμάτης Θωμά Έλγιν, που λίγο πριν την Ελληνική Επανάσταση του 1821 απογύμνωσε την Ακρόπολη, τον Παρθενώνα κι άλλους αρχαιολογικούς τόπους, που ανάσκαψε για να καταρτίσει την περίφημη συλλογή ελληνικών αρχαιοτήτων του Βρετανικού Μουσείου, είχε ισχυριστεί πως η πράξη του εκείνη απέβλεπε στο να γλιτώσει τα μνημεία της Αθήνας από φανατικούς Τούρκους και βάνδαλους τουρίστες. Αλλά οι περιπτώσεις αυτές δεν είναι μοναδικές.
Όπως είπε η Μάηκλ Τζένσεν: «Καμπότζη, Ινδία, Βαλκάνια, Λίβανος, Τουρκία, Αίγυπτος, Ανατολική Ευρώπη, Αφρική και Νότια Αμερική είναι επίσης θύματα αρχαιοκαπήλων. Θησαυροί του Ιράκ ρίχνονται συνεχώς σε ένα λαθρεμπόριο που ίσως να είναι ήδη το πιο μεγάλο στον κόσμο».
Διαρπαγμένοι εθνικοί θησαυροί συνήθως παραμένουν στην κατοχή των συλλεκτών ακόμα και όταν τεκμηριώνεται πέρα πάσης αμφιβολίας η προέλευσή τους. Κι αυτό γιατί τα δικαστήρια στις πιο πολλές περιπτώσεις αναγνωρίζουνε πως ο συλλέκτης δεν γνώριζε ότι επρόκειτο για κλεμμένο έργο τέχνης όταν το αγόραζε.
Μία από τις εικόνες που επεστράφηκαν
Υπήρξε όμως πριν λίγο καιρό μια υπόθεση υπεξαιρεμένων αρχαιοτήτων που είχε διαφορετική εξέλιξη. Την ανέφερε η Μάηκλ Τζένσεν σε συνέντευξή της στη Φωνή της Αμερικής. «Πρόκειται για μωσαϊκά Κύπρου του 5ου και του 6ου αιώνα. Είναι από τα αρχαιότερα του κόσμου. Γλίτωσαν από εικονοκλάστες που κατέστρεψαν τα πιο πολλά Βυζαντινά έργα τέχνης στον 8ο κι 9ο αιώνα. Κλάπηκαν το 1980 από εκκλησάκι στα κατεχόμενα».
Από τη συνομιλήτριά του κ. Μπίστη μάθαμε πως οι αρχαιοκάπηλοι που τα υπεξαίρεσαν τα έστειλαν λαθραία στο Μόναχο και από εκεί διοχετεύθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου τα αγόρασε μια οικογένεια στο Σινσινάτι. Αλλά δεν έμειναν για πολύ στην κατοχή της. Τοπικό δικαστήριο την διέταξε να επιστρέψει τα μωσαϊκά στο νόμιμο ιδιοκτήτη τους δηλαδή, την Εκκλησία της Κύπρου.
Σύμφωνο ήταν και το Εφετείο του Σικάγου που τόνισε ότι τα Κυπριακά μωσαϊκά δεν μπορούν να θεωρηθούν περιουσία της οικογένειας που τα αγόρασε, άσχετο με το εάν αυτή γνώριζε ή δεν γνώριζε ότι ήταν κλεμμένα. Τα μωσαϊκά αυτά βρίσκονται τώρα πίσω στην Κύπρο.
Σχολιάζοντας το ευχάριστο τέλος που είχε η υπόθεση αυτή, η Μάηκλ Τζένσεν είπε: «Αν δικαστήρια στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες ακολουθήσουν το παράδειγμα του Σινσινάτι τότε πολλά κλεμμένα εθνικά κειμήλια θα γυρίσουν στις χώρες στις οποίες ανήκουν».
Παράλληλα τέτοιες δικαστικές αποφάσεις θα μπορούσαν να μειώσουν το ενδιαφέρον των διεθνών συλλεκτών για αρχαιότητες και αυτό με τη σειρά του ίσως να περιόριζε, το λαθρεμπόριό τους.
Γιατί ποιος θα επιχειρήσει να κλέψει ξανά αρχαιότητες, ριψοκινδυνεύοντας να συλληφθεί και να περάσει μέρος της ζωής του στη φυλακή, όταν θα γνωρίζει πως δεν θα βρεθεί κανένας στον κόσμο να αγοράσει από αυτόν τα κλεμμένα κειμήλια;
Πηγή : voanews.com/greek
