ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΝΤΑΙ ;

www.Apodimos.com

Κανείς φορέας , από εκείνους  που ασχολούνται στην αξιοποίηση των απορριμμάτων που παράγει η περιοχή του, δεν στήριξε την επικοινωνιακή του πολιτική του, με σκοπό να αξιοποιούνται τα απορρίμματα στην Ελλάδα. Ούτε έμαθε το κοινό του να ξεχωρίζει τα απορρίμματα που παράγει σε αξιοποιήσιμα και όχι. Οι τοπικές κοινωνίες στις ευρωπαϊκές πόλεις μέσω των φορέων τους, ενημερώνονται για την επεξεργασία των απορριμμάτων και δείχνουν ότι είναι χρόνια μπροστά σε θέματα υποδομών στην επεξεργασία τους. Ενώ στην Ελλάδα και στις κοινωνίες που ζουν οι πολίτες τους και πλέον παρουσιάζεται η επείγουσα κατάσταση για την Δημιουργία επεξεργασίας απορριμμάτων . 

Για την ενημέρωση των Ελλήνων και των Αποδήμων αδελφών μας, όσον αφορά την επεξεργασία απορριμμάτων, σαν παράδειγμα το Apodimos.com αναφέρετε ότι τα κονδύλια περιμένουν στην περιφέρεια ΑΜ-Θ (25 εκατ. ευρώ) διαφορετικά από 1/1/2008 τα πρόστιμα θα είναι 25.000 E/ημερησίως.  

Μια επίσης σημαντική παράμετρος είναι ότι οι τουριστικοί χάρτες της Ευρώπης που εκδίδονται θα έχουν σημειωμένα με μαύρα στίγματα τις περιοχές που υπάρχουν χωματερές, (σ.σ γιατί περί χωματερών πρόκειται και όχι οργανωμένων ΧΥΤΑ στις περισσότερες πόλεις της περιφέρειας) γεγονός που θα απομακρύνει εκείνο το ρεύμα των εναλλακτικών τουριστών που επιθυμούμε να προσελκύσουμε στην περιοχή μας.

Αξίζει να μελετήσετε τα άρθρα μας

        του ΙΑΝ του 2007 με τίτλο ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΗΤΑΝ ΤΟ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΟ ΔΩΡΟ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ.

        του ΜΑΪΟΥ του 2007 με τίτλο ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Ο ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΥΡΥΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΕΡΑΤΕΑΣ ; (Ειδικό Αφιέρωμα – Προτάσεις ).

και θα αντιληφθείτε την αξία που παρέχει ο Εναλλακτικός Τουρισμός στην Ελλάδα και πόσο είναι βλαπτική ενέργεια η μη αξιοποίηση του, στις περιοχές που γίνεται η εγκατάσταση των ΧΥΤΑ .

Έτσι παρουσιάζοντας μια ξεχωριστή θεώρηση σας ενημερώνουμε ότι στην πρωτεύουσα της Αυστρίας, τη Βιέννη, εδώ και τριάντα χρόνια-από το 1971- έχουν επιβάλλει πολίτες και φορείς, ρυθμούς ανακύκλωσης, κουμποστοποίησης και καύσης στο ζέον θέμα που ονομάζεται απορρίμματα. Μάλιστα όταν εδώ στην Ελλάδα σε κάποιες περιοχές η ανακύκλωση και η επεξεργασία των απορριμμάτων είναι άγνωστες λέξεις και ανέγγιχτες καταστάσεις. Ενώ για την ενημέρωση σας λέμε ότι σχεδόν στο κέντρο της Βιέννης υπάρχει εργοστάσιο επεξεργασίας απορριμμάτων. Δίπλα ακριβώς περνάει το ΜΕΤΡΟ, λειτουργεί Πανεπιστήμιο και άλλες δημόσιες υπηρεσίες, υπάρχουν κατοικημένες περιοχές. Έτσι όπως είναι ζωγραφισμένο το εξωτερικό του κτιρίου, δεν καταλαβαίνει κάποιος ότι πρόκειται για μονάδα επεξεργασίας απορριμμάτων, καθώς δεν υπάρχει ίχνος μυρωδιάς που να σε παραπέμπει σε κάτι τέτοιο.

Πρόκειται για μια υπερσύγχρονη μονάδα αποτέφρωσης απορριμμάτων, με εξοπλισμό και εγκαταστάσεις με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας. Με τα πλέον υψηλά και αυστηρά στάνταρντς ασφάλειας, η οποία λειτουργεί στο κέντρο της πόλης, ακριβώς επειδή υπάρχουν τα κατάλληλα (υδροστατικά) φίλτρα, που επιτρέπουν εκπομπή ρύπων μόλις 1 μιλιγγράμ ανά κυβικό εκατοστό, όταν οι κανόνες της ΕΕ είναι 10 μιλιγγράμ ανά κυβικό εκατοστό. Όταν στην Αθήνα οι ρύποι με νέφος φτάνουν τα 40 μιλιγγράμ και σε φυσιολογικές συνθήκες τα 20 μιλιγγράμ.

Εκείνο που πρέπει να υπογραμμισθεί είναι ότι στο εργοστάσιο αποτέφρωσης φτάνει το 25% των απορριμμάτων, δηλαδή 250.000 τόνοι, από το 1 εκ χιλιάδες τόνους. Το υπόλοιπο 75% ανακυκλώνεται, καθώς στην Βιέννη υπάρχουν 5 κάδοι ανακύκλωσης :

ü        Για το χαρτί γραφής,

ü        για το χαρτόνι,

ü        για το γυαλί,

ü        για το πλαστικό,

ü        και ότι μπορεί να πάει για ανακύκλωση.

Τα δε οικιακά απορρίμματα και τα κλαδιά των δέντρων, προορίζονται για κουμποστοποίηση και για οργανικό λίπασμα! Ο διαχωρισμός γίνεται στην πηγή, δηλαδή στο κάθε σπίτι, το οποίο και φροντίζει καταρχήν να περιορίσει τα απορρίμματά του.

Το δε 25% των απορριμμάτων που φτάνει στο εργοστάσιο για αποτέφρωση, καιγόμενο παρέχει και θερμική ενέργεια για τρία εργοστάσια τηλεθέρμανσης, σε ποσοστό 36% του συνόλου της τηλεθέρμανσης στη Βιέννη! Η δε τέφρα καταλήγει στα ΧΥΤΥ (Xώροι Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων) αφού προηγουμένως απορροφηθούν μέσω μαγνήτη τα βαριά μέταλλα και όχι στα ΧΥΤΑ (Xώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) όπως δημιουργούνται στη δημιουργία των τριών XYTA σε Φυλή, Γραμματικό, Kερατέα.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ούτε και οι κάτοικοι της Βιέννης ήθελαν στην αρχή το εργοστάσιο και ούτε ξύπνησαν μια μέρα και ανακάλυψαν την ανακύκλωση. Η εταιρεία που έχει κατασκευάσει το εργοστάσιο της αποτέφρωσης, εφάρμοσε την πολιτική των ανοιχτών θυρών, της συνεχούς και σωστής ενημέρωσης, καταφέρνοντας έτσι να κάνει συμμάχους της τους αντιπάλους και μάλιστα έφτασε σε τέτοιο σημείο πειθούς, όπου ο αρχηγός των οικολόγων, ο οποίος ήταν και καλλιτέχνης και έδωσε το όνομά του στην εταιρεία και το φιλοτέχνησε εξωτερικά, μετατρέποντάς το σε τουριστική ατραξιόν της Βιέννης! Σε καθημερινή βάση εξ’ άλλου το επισκέπτονται μαθητές, ενώ η αίθουσα πολιτισμού διατίθεται και για πολλαπλές χρήσεις.

      Η Aνακύκλωση των απορριμμάτων στην Ελλάδα.  

Η κατάσταση που αφορά την ανακύκλωση στην Αθήνα είναι γνωστή και μπορούμε να παρατηρήσουμε τους χρωματισμένους κάδους, που αναφέρονται για τα ανακυκλώσιμα υλικά, όμως ο Αθηναίος πολίτης νομίζουμε ότι δεν τα αξιοποιεί πλήρως . 

Όπως επανειλημμένα έχει τονίσει ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής και τεχνικός σύμβουλος για το σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων (σ.σ. με πλούσια εμπειρία και τεχνογνωσία σε θέματα διαχείρισης απορριμμάτων, ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ) κ. Δημήτρης Δερματάς, περιλαμβάνει την κατασκευή του χώρου υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), την ανακύκλωση και την μηχανική διαλογή των απορριμμάτων και τους  σταθμούς μεταφόρτωσης σε όλη την περιφέρεια. Το δε ΧΥΤΥ που θα λειτουργεί σε οργανωμένη βάση και όχι με τον …χαοτικό τρόπο που λειτουργεί στην Ελλάδα, που είναι επικίνδυνος και εξαιρετικά ρυπογόνος. Και όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο κ. Δερματάς για το πιο πάνω θέμα, πενήντα χιλιάδες τόνοι σκουπιδιών, ίσως και περισσότεροι, χωρίς να έχει προηγηθεί διαχωρισμός «Και πάλι θα μπαίνουν όχι παραπάνω από πενήντα χιλιάδες τόνοι υπολειμμάτων επεξεργασμένων όχι ρυπογόνων και όχι επικίνδυνα υλικά». 

Ενώ ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς , σε μια εφ’ όλης της ύλης παρουσίαση των πεπραγμένων του υπουργείου του, σε ξενοδοχείο της Αθήνας με θέμα «Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης», δήλωσε ότι το ποσοστό των απορριμάτων που ανακυκλώνεται στην Ελλάδα σχεδόν τετραπλασιάστηκε φέτος από το 2003. Από άποψη νομοθεσίας, τόνισε ο υπουργός, το ΥΠΕΧΩΔΕ έχει δώσει όλα τα απαιτούμενα εργαλεία, ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο βάσει του οποίου λειτουργούν στη χώρα μας 10 εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, από τα οποία τα 8 εγκρίθηκαν με αποφάσεις του την τελευταίας τριετία, ενώ υπογράφθηκε το Προεδρικό Διάταγμα για τα υλικά κατεδάφισης, κατασκευών και εκσκαφών.

Αν και η Ελλάδα καθυστέρησε πολύ στο θέμα της ανακύκλωσης, με αποτέλεσμα στο τέλος του 2003 η ανακύκλωση στην Ελλάδα να φθάνει μόνο το 6%, έναντι του 33% ως μέσου όρου της ΕΕ, η κατάσταση σήμερα έχει αλλάξει, είπε ο κ. Σιουφλιάς: «Το 2006 ανακυκλώθηκαν 886.000 τόνοι που αντιστοιχούν στο 20% της συνολικής παραγωγής αποβλήτων της χώρας, ενώ για το 2007 προβλέπεται ότι θα ανακυκλωθούν συνολικά περίπου 1 εκατομμύριο τόνοι, δηλαδή περίπου το 23%».

Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν:

ü        14 Κέντρα Διαλογής Υλικών

ü        1 (μία) εγκατάσταση ανακύκλωσης αποβλήτων ειδών ηλεκτρισμού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού

ü        4 μονάδες ανακύκλωσης ελαστικών

ü        6 μονάδες αναγέννησης αποβλήτων λιπαντικών ελαίων

ü        6 εγκαταστάσεις ανακύκλωσης συσσωρευτών μολύβδου οξέως

ü        23 εγκαταστάσεις επεξεργασίας οχημάτων τέλους κύκλου ζωής.

Ο κ. Σουφλιάς παρέθεσε επίσης και τον «εντυπωσιακό», όπως είπε, απολογισμό από την μέχρι σήμερα λειτουργία των Συστημάτων Ανακύκλωσης που έχει εγκρίνει το ΥΠΕΧΩΔΕ με την συμμετοχή των επιχειρήσεων:

ü        Στις Συσκευασίες συμμετέχουν 1.100 επιχειρήσεις (70%),

ü        στα χρησιμοποιημένα ελαστικά 114 επιχειρήσεις (97%),

ü        στα οχήματα τέλους κύκλου ζωής 34 επιχειρήσεις (100%),

ü        στον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό 647 επιχειρήσεις (82%),

ü        στις ηλεκτρικές στήλες 130 επιχειρήσεις (97%),

ü        στους συσσωρευτές 228 επιχειρήσεις (90%)

ü        και στα Απόβλητα Λιπαντικών Ελαίων 85 επιχειρήσεις (98,5%).

Το ΥΠΕΧΩΔΕ επεξεργάζεται πρόγραμμα ευαισθητοποίησης των πολιτών για τον διαχωρισμό των απορριμάτων στο σπίτι.

Προωθείται επίσης το θεσμικό πλαίσιο για την οργάνωση και λειτουργία του «Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων». Ολοκληρώνοντας, ο κ. Σουφλιάς είπε ότι το ΥΠΕΧΩΔΕ προχωρά στην εκπόνηση και θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου Χωροταξικού Σχεδιασμού για την αειφόρο ανάπτυξη στη χώρα μας. Έτσι εντός του Μαίου πραγματοποιήθηκε η δημοσιοποίηση των Ειδικών Χωροταξικών πλαισίων για τον Τουρισμό, τη Βιομηχανία και τον Παράκτιο και Ορεινό Χώρο καθώς και την παρουσίαση του Εθνικού Χωροταξικού Πλαισίου.

      Το θέμα των Παράνομων Χωματερών

Όπως γνωρίζουμε, οι παράνομες χωματερές μπορεί να κλείνουν αλλά δεν αποκαθίστανται. Επιπλέον ανοίγουν καινούργιες παράνομες, κάτι που προκάλεσε την οργή του υπουργού ΠEXΩΔE, ο οποίος είχε δηλώσει πως θα ζητήσει ενημέρωση από το υπουργείο Εσωτερικών για το θέμα αυτό. Ενώ σας ενημερώνουμε ότι η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να έχει κλείσει όλες τις παράνομες χωματερές το 2008 . Αυτό μπορεί να γίνει εάν και εφόσον γίνει συστηματική δουλειά διαφορετικά θα πληρώνουμε αρκετά euro.

Στο σύνολο της χώρας έχουν καταγραφεί 2626 παράνομες χωματερές (XAΔA).

ü                    Oι 1850 έχουν κλείσει (αλλά δεν έχουν αποκατασταθεί). Eξ αυτών,

o         οι 615 είναι χαμηλής επικινδυνότητας και θα αποκατασταθούν από τους OTA με δικούς τους πόρους.

o         Για άλλες 552, τα έργα αποκατάστασης έχουν ενταχθεί σε διάφορα προγράμματα χρηματοδότησης και αγνοείται η τύχη τους...

Tο YΠEXΩΔE αποφάσισε να αναλάβει την αποκατάσταση των 350 εξ αυτών, με 80 εκατομμύρια ευρώ από το Γ Kοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.

Έτσι οι Δήμοι και οι Περιφέρειες πρέπει να προχωρήσουν αμέσως στην υλοποίηση συστημάτων αποκομιδής και διαχείρισης των σκουπιδιών.Σας γνωρίζουμε δε  μέσα στα επόμενα δύο χρόνια η χώρα μας είναι υποχρεωμένη να μειώσει κατά 25% τον όγκο των βιοαποδομήσιμων (οργανικών) αποβλήτων, ώστε η ποσότητα που θα οδηγείται στους XYTA (Xώρους Yγειονομικής Tαφής Aπορριμμάτων) να μην ξεπερνά τους 1.950.000 τόνους ετησίως. Αυτό σημαίνει πως τα οργανικά απορρίμματα της Aττικής πρέπει να μειωθούν κατά 435.000 τόνους. Το 2013, η συνολική ποσότητα των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων πρέπει να μειωθεί περαιτέρω στο 1,3 εκατ. τόνους, ενώ το 2020 δεν θα πρέπει να ξεπερνά τους 900.000 τόνους.

Για τους πιο πάνω λόγους το YΠEXΩΔE έστρεψε τα πυρά του και προς το υπουργείο Εσωτερικών διότι στο YΠEXΩΔE έχουν φθάσει πληροφορίες ότι συνεχώς ανοίγουν νέες παράνομες χωματερές την ώρα που η Ελλάδα έχει δεσμευτεί απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση να κλείσει και να αποκαταστήσει όλους αυτούς τους χώρους μέχρι το 2008.

      Τα Νοσοκομειακά Απόβλητα.  

Όπως είχε αποκαλύψει ο υφυπουργός Εσωτερικών Αθανάσιος Νάκος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Λοβέρδος, υπεύθυνος για θέματα ΥΠΕΧΩΔΕ , λέγοντας ότι ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των νοσοκομειακών αποβλήτων, χωρίς καμία επεξεργασία, διοχετεύονται μαζί με τα οικιακά απορρίμματα, στις εγκαταστάσεις του ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων, αντί να οδηγούνται προς τη Μονάδα Αποτέφρωσης Νοσοκομειακών Απορριμμάτων, καθιστώντας τα μια ακόμα απειλή για τη δημόσια υγεία.

Όπως αναφέρει ο κ. Νάκος στην απάντησή του, βάσει στοιχείων του Ενιαίου Συνδέσμου Δήμων Κοινοτήτων Νομού Αττικής (ΕΣΔΚΝΑ), ότι «αποτεφρώνονται περίπου 220 τόνοι αποβλήτων ανά μήνα -φορτίο που αποδεικνύει, δεδομένης της εκτιμώμενης παραγωγής αυτής της κατηγορίας αποβλήτων στην Αττική (περίπου 50 τόνοι ανά μήνα), ότι αποτεφρώνονται λιγότερο από το 50% των παραγόμενων αποβλήτων». Όσο για τη μεταφορά νοσοκομειακών αποβλήτων προς ταφή στο ΧΥΤΑ, ο υφυπουργός σημειώνει πως «τα λοιπά νοσοκομειακά απόβλητα, εκτός των μεταφερόμενων στον αποτεφρωτήρα, συνήθως μεταφέρονται στο ΧΥΤΑ με απορριμματοφόρα των δήμων». Σύμφωνα με τον κ. Νάκο, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν τηρούνται οι κανόνες που έχουν θεσπιστεί με κοινή υπουργική απόφαση (2003) για τα μέτρα και τους όρους για τη διαχείριση ιατρικών αποβλήτων από υγειονομικές μονάδες. Βάσει της νομοθεσίας, τα επεξεργασμένα με τη μέθοδο αποστείρωσης απόβλητα πρέπει να τοποθετούνται σε ανθεκτικούς υποδοχείς κίτρινου χρώματος με ορισμένη σήμανση, σχετική με το περιεχόμενό τους. Επίσης, πρέπει να τηρούνται καταστάσεις με τα φορτία τους, ώστε να είναι δυνατός ο μακροσκοπικός ή εργαστηριακός τους έλεγχος στον τόπο υποδοχής για τελική διάθεση, και πρέπει να μεταφέρονται χωριστά προς διάθεση σε ΧΥΤΑ.

Σύμφωνα με τον κ. Νάκο, αυτός ο όρος δεν τηρείται όταν τα επεξεργασμένα απόβλητα απορρίπτονται στους κοινούς δημοτικούς κάδους, ενώ προβλήματα επίσης παρατηρούνται σχετικά με το μέγεθος των επεξεργασμένων-αποστειρωμένων αποβλήτων (σημαντική παράμετρος για την επιτυχή αποστείρωση του υλικού), τη θερμοκρασία και το χρόνο παραμονής. Παράλληλα, ο ΕΣΔΚΝΑ έχει διαπιστώσει ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν τηρείται η νομοθεσία περί τη μέγιστη διάσταση των αποβλήτων που έχουν υποστεί αποστείρωση, η οποία ορίζεται στα 20 χιλιοστά του μέτρου. Και τονίζει ο Αθ.Νάκος «Ευνόητο είναι ότι αν τηρούνταν ο προηγούμενος όρος της χωριστής μεταφοράς, τότε οι αρμόδιοι θα μπορούσαν εύκολα να ελέγξουν την αποτελεσματικότητα της ακολουθούμενης αποστειρωτικής μεθόδου». Παραδέχεται δε ο υφυπουργός Εσωτερικών ότι «Ο έλεγχος δεν είναι εφικτός όταν μεταφέρονται ανάμεικτα απόβλητα διαφορετικών κατηγοριών και μάλιστα απόβλητα δυνάμει επικίνδυνα ή μολυσματικά αναμεμειγμένα με τα οικιακά απορρίμματα» και καταλήγοντας σημειώνει ότι «το προσωπικό υγειονομικής ταφής διαπιστώνει απλώς όταν τα απορριμματοφόρα εκφορτώνουν, ότι ανάμεσα στα οικιακά απορρίμματα υπάρχουν και μολυσματικά σε μεγάλες ποσότητες».

Για το ίδιο θέμα ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρόεδρος της επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας κ. Νίκος Σηφουνάκης, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το θέμα των αποβλήτων που αναφέρετε στην νέα Οδηγία είχε τονίσει: «Η ανεξέλεγκτη απόρριψη των αποβλήτων θέτει σε κίνδυνο το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Αν και τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί πρόοδος στη διαχείριση τους, υπάρχουν ακόμα τεράστιες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τον όγκο των απορριμμάτων που επαναχρησιμοποιούνται ή ανακυκλώνονται, αλλά και ως προς τον τρόπο διάθεσης τους».

Στη χώρα μου, για παράδειγμα, αλλά ίσως σε μικρότερο βαθμό και σε άλλες χώρες, ένα πολύ μεγάλο μέρος των αποβλήτων καταλήγει σε χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων, ενώ η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση είναι ελάχιστα ανεπτυγμένες. Λέγοντας ότι «Σήμερα στον μέσο Ευρωπαίο πολίτη αναλογεί περίπου μισός τόνος αποβλήτων το χρόνο, τα περισσότερα των οποίων καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση βρίσκονται σε υπερβολικά χαμηλά επίπεδα, ενώ δεν κάνουμε πολλά για τη μείωση ή έστω σταθεροποίηση της συνολικής παραγωγής των αποβλήτων.» Και έκλεισε λέγοντας «Πρέπει λοιπόν να δρομολογήσουμε μία ιεράρχηση στόχων δίνοντας προτεραιότητα κατά σειρά στην πρόληψη, στην επαναχρησιμοποίηση, στην ανακύκλωση και, τέλος, στην ανάκτηση των απορριμμάτων, προσδιορίζοντας συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, κοινό για όλα τα κράτη.»

Τον ερχόμενο Σεπτέμβριο δε  αρχίζει η εφαρμογή της κοινοτικής οδηγίας για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων. Κατόπιν τούτου, μέχρι τον προσεχή Μάιο ή τον Iούνιο, θα πρέπει οι βιομηχανίες να καταθέσουν στο YΠEXΩΔE τις σχετικές μελέτες και θα έχουν την ευθύνη της εφαρμογής τους. O υπουργός ΠEXΩΔE είχε δηλώσει θα ερευνήσει το θέμα της διάθεσης των νοσοκομειακών αποβλήτων, καθώς υπάρχουν καταγγελίες ότι στον αποτεφρωτήρα που έχει κατασκευαστεί στα Λιόσια, ενώ σχεδιάστηκε να δέχεται 30 τόνους ημερησίως, σήμερα αποστέλλονται μόνο 8 τόνοι - και μάλιστα δεν προέρχονται όλοι από την Aττική.

      Οι Δήμοι προκρίνουν τη μέθοδο καύσης των απορριμμάτων ενώ υπάρχουν αντιδράσεις .

Τη μέθοδο της καύσης των απορριμμάτων δείχνουν να προτιμούν οι δήμαρχοι της χώρας, έναντι των χωματερών, πρόταση η οποία βρίσκει θετική ανταπόκριση στην κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση, όχι όμως και στις περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Όπως είχε πει ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ κ. Πάρις Κουκουλόπουλος, το Μεθάνιο που εκλύεται από τις χωματερές κοστίζει 21 φορές περισσότερο από το Διοξείδιο του άνθρακα των μονάδων θερμικής επεξεργασίας. Στο Λεκανοπέδιο της Αττικής, η υποβάθμιση της ζωής των κατοίκων στις περιοχές των ΧΥΤΑ, οι εκπομπές αερίων, η μόλυνση υδάτων και εδάφους είναι μεταξύ των παραμέτρων οι οποίες -βάσει της μελέτης του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης που έγινε για λογαριασμό της ΚΕΔΚΕ- οδηγούν σε επιβάρυνση κατά 109.000 ευρώ την ημέρα.

Από την άλλη πλευρά είχε επισημάνει η έγκυρη εφημερίδα «Τα Νέα», μία συνδυασμένη μέθοδος επεξεργασίας των απορριμμάτων σε εργοστάσια μηχανικής ανακύκλωσης, και πώλησης των παραγόμενων προϊόντων καύσης σε τσιμεντοβιομηχανίες ή στη ΔΕΗ θα οδηγούσε σε οφέλη μέχρι και 33.500 ευρώ την ημέρα.

Ενώ ο γενικός διευθυντής της Greenpeace στην Ελλάδα Νίκος Χαραλαμπίδης είχε δηλώσει «Είμαστε κατά της καύσης», καθώς σύμφωνα με την οργάνωση πρόκειται για πανάκριβη μέθοδο, επικίνδυνη και αναποτελεσματική.

Ενώ τα εναλλακτικά σενάρια που εξετάζει η μελέτη του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης φαίνεται ότι είναι η δημιουργία δύο νέων εργοστασίων μηχανικής ανακύκλωσης απορριμμάτων, αντίστοιχων αυτού που λειτουργούν στα Άνω Λιόσια στις θέσεις όπου έχουν προγραμματιστεί να γίνουν οι ΧΥΤΑ σε Κερατέα και Γραμματικό.

      Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει την ευθύνη για την καύση απορριμμάτων ;

Διευκρινίσεις για το θέμα της καύσης των απορριμμάτων παρείχε ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς, με αφορμή σχετικά δημοσιεύματα και υπογράμμισε «Εάν η Τοπική Αυτοδιοίκηση το επιλέξει, έχει στη διάθεσή της όλο το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για να προχωρήσει στη θερμική επεξεργασία (καύση)».

 ΑΠΕ

Ενώ ανέφερε σχετικά ο κ. Σουφλιάς, Το ΥΠΕΧΩΔΕ έχει ολοκληρώσει όλο το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο και τον Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, έχει θεσμοθετήσει δηλαδή όλες τις μεθόδους διαχείρισης απορριμμάτων» σημειώνοντας ότι «για τη θερμική επεξεργασία (καύση), το θεσμικό πλαίσιο έχει ολοκληρωθεί με την έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 22912/2005». Ο κ. Σουφλιάς είπε επίσης ότι, σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 50910/2003, άρθρο 7, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) α' βαθμού είναι αρμόδιοι μόνο για τη συλλογή, την αρχική διαλογή και τη μεταφορά αποβλήτων. Την ευθύνη και αρμοδιότητα για την αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αστικών αποβλήτων την έχει ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, που, στην περίπτωση της Αττικής, είναι ο Ενιαίος Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Αττικής (ΕΣΔΚΝΑ). Στις περιπτώσεις δε, που δεν υφίσταται φορέας διαχείρισης, όπως π.χ. στην ανατολική Αττική, η ευθύνη ανήκει στην Περιφέρεια. «Ο ΕΣΔΚΝΑ λοιπόν, και όχι ο κάθε δήμος μεμονωμένα, έχει την ευθύνη της επιλογής της μεθόδου διαχείρισης των απορριμμάτων, της διαχείρισης των εγκαταστάσεων και της λήψης των απαραίτητων αδειών» τόνισε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι «για να προχωρήσει η μέθοδος της καύσης, χρειάζεται πάνω απ' όλα ένα σύγχρονο και αποδοτικό σύστημα διαλογής και ανακύκλωσης των απορριμμάτων, στο οποίο βασικός συντελεστής είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση».Ουσιαστικά, είπε ο υπουργός, υπάρχουν δύο αποτελεσματικές μέθοδοι που μπορούν να εφαρμοστούν για τη διαχείριση των απορριμμάτων:

ü        Η πρώτη περιλαμβάνει εναλλακτική διαχείριση, δηλαδή ανακύκλωση, στη συνέχεια επεξεργασία του βιοαποδομήσιμου κλάσματος προς παραγωγή κομπόστ και τελικά τα υπολείμματα να καταλήγουν σε ΧΥΤΑ.

ü        Η δεύτερη προβλέπει ανακύκλωση, στη συνέχεια θερμική επεξεργασία (καύση) και τελικά τα υπολείμματα να καταλήγουν και πάλι σε ΧΥΤΑ.

εξήγησε ο υπουργός «Ο ίδιος ο ΕΣΔΚΝΑ έχει επιλέξει -και αυτό εφαρμόζεται σήμερα- την πρώτη μέθοδο διαχείρισης, που δεν προβλέπει καύση. Μπορεί, όμως, ο ΕΣΔΚΝΑ και όχι ο κάθε δήμος μεμονωμένα -και υπάρχει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο- να επιλέξει τη δεύτερη μέθοδο, δηλαδή αυτή που περιλαμβάνει καύση» και κατέληξε: «Είναι, λοιπόν, προφανές ότι την ευθύνη και την αρμοδιότητα της επιλογής των μεθόδων διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική την έχουν ο ΕΣΔΚΝΑ και η Περιφέρεια, οι οποίοι έχουν και την ευθύνη της εκπόνησης των απαραίτητων μελετών, βάσει των οποίων θα καθοριστεί η καλύτερη περιβαλλοντικά θέση και τεχνολογία».

      Υπάρχουν Σύνθετες Λύσεις ; 

Σήμερα όπως γνωρίζουν όλοι Έλληνες και Απόδημοι, οι πολίτες καταβάλλουν ανταποδοτικά τέλη για την αποκομιδή των απορριμμάτων μέσω των λογαριασμών της ΔEH. Tα τέλη προσδιορίζονται με βάση τη χρήση του ακινήτου (αν είναι, δηλαδή, κατοικία ή επαγγελματικό), τα τετραγωνικά μέτρα και την αντικειμενική αξία. Δεν λαμβάνεται υπόψη ο παραγόμενος όγκος απορριμμάτων, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή πρακτική και την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Την ίδια ώρα που η ταφή των σκουπιδιών είναι η μοναδική μέθοδος που χρησιμοποιείται στην Eλλάδα, η Ευρώπη έχει προχωρήσει αρκετά βήματα μπροστά, εκμεταλλευόμενη την ανακύκλωση και εφαρμόζοντας για τη διαχείριση των απορριμμάτων την κομποστοποίηση και την καύση.

Πρέπει να γνωρίζουν όλοι τις νέες μεθόδους διαχείρισης απορριμμάτων, που βασίζονται στις νέες τεχνολογίες υιοθετούν η μία μετά την άλλη οι ευρωπαϊκές πόλεις, εφαρμόζοντας στην πράξη ιδέες με στόχο να ανακυκλώσουν υλικά και να τα μετατρέψουν σε λίπασμα ή καύσιμα. Mόνο ό,τι απομένει από αυτά, κάτι λιγότερο από 10%, παίρνει τον δρόμο για τους XYTY (Xώροι Yγειονομικής Tαφής Yπολειμμάτων), όπου χρησιμοποιείται η μέθοδος της υγειονομικής ταφής.

ü       Η Υγειονομική Ταφή Απορριμμάτων –Υπολειμμάτων.

Αν και στη χώρα μας η μέθοδος ανακαλύφθηκε ουσιαστικά την τελευταία 10ετία, στην Ευρώπη ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής της και τη θέση της παίρνουν οι XYTY, στους οποίους καταλήγουν τα υπολείμματα των απορριμμάτων που δεν ανακυκλώνονται (π.χ. οικιακά σκουπίδια, υπόλοιπα φαγητού κ.ά.). Eιδικότερα, με τη μέθοδο της ταφής, τα σκουπίδια οδηγούνται μέσα σε μια μεγάλη λακκούβα, η οποία έχει επενδυθεί με ειδικά φίλτρα και μεμβράνες προκειμένου να αποφευχθεί η διαρροή από τα υπολείμματα και να μη μολυνθεί ο υδροφόρος ορίζοντας. Στα αρνητικά των XYTA συγκαταλέγεται ο μικρός χρόνος ζωής, καθώς εκεί οδηγούνται καθημερινά χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων χωρίς να έχει γίνει προηγουμένως διαλογή. Αυτός ήταν ο βασικός λόγος που πολλές ευρωπαϊκές πόλεις στράφηκαν στους XYTY, στους οποίους οδηγείται μόνο το 10% των απορριμμάτων, που δεν μπορούν να ανακτηθούν και να ανακυκλωθούν. Άλλωστε, η ευρωπαϊκή προοπτική είναι η επεξεργασία των απορριμμάτων, με στόχο την περαιτέρω ενεργειακή αξιοποίηση και ποιοτική τους σύσταση.

ü       Η Kαύση απορριμμάτων.

Πρόκειται για την πιο διαδεδομένη στην Eυρώπη, η οποία ωστόσο έχει ένα βασικό αρνητικό στοιχείο συγκριτικά με τις υπόλοιπες μεθόδους: την εκπομπή περισσότερων ρύπων. Tα εργοστάσια καύσης διαθέτουν συγκεκριμένη τεχνολογία, βάσει της οποίας τα σκουπίδια καίγονται και παράγεται ηλεκτρική θερμική ενέργεια. Aρκετοί ωστόσο επιστήμονες εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο καύσιμο που παράγεται από την καύση δεν είναι υψηλής ποιότητας, καθώς δεν έχει θερμογόνο δύναμη, αφού δεν γίνεται αποξήρανση των απορριμμάτων.

ü       Η Kομποστοποίηση - Bιολογική ξήρανση

Είναι μια Mέθοδος (ανάλογη χρησιμοποιείται στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στα Aνω Λιόσια) μέσω της οποίας παράγεται λίπασμα και ένα είδος καυσίμου, το RDF, ενώ μηχανήματα διαχωρίζουν τα απορρίμματα (απόβλητα κουζίνας, χαρτιά, γυαλιά, πλαστικό κ.ά.) . Ωστόσο το επόμενο βήμα στον τομέα διαχείρισης απορριμμάτων είναι η βιολογική ξήρανση, μια πρωτοποριακή μέθοδος, που ήδη υλοποιείται στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Mέσα από την συγκεκριμένη μεθόδο, τα σκουπίδια οδηγούνται σε κλειστούς βιοαντιδραστήρες, στους οποίους υφίσταται βιολογική ξήρανση με αερισμό. H επεξεργασία τους γίνεται σε απόλυτη στεγανοποίηση μέσα σε μεταλλικά κουτιά χωρίς να έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον. Aπό την επεξεργασία προκύπτει καύσιμη ύλη υψηλής ποιότητας που προορίζεται είτε για τη βιομηχανία είτε για αυτόνομη μονάδα ενεργειακής αξιοποίησης. Στη συνέχεια το ξηρό απόρριμμα υφίσταται περαιτέρω διαχωρισμούς προκειμένου από το υλικό να παραχθεί δευτερογενές καύσιμο υψηλής ποιότητας και ένα σχεδόν αδρανοποιημένο υπόλειμμα προς ταφή στον XYTY. H μέθοδος συνδυάζει την ανακύκλωση των στοιχείων που μπορούν να ανακτηθούν από τα σύμμεικτα απορρίμματα, όπως μέταλλο, αλουμίνιο, γυαλί, με την παραγωγή εναλλακτικού καυσίμου. Oι οσμές εξαλείφονται πλήρως με σύστημα απόσμησης, ενώ η μονάδα δεν παράγει υγρά απόβλητα. H εν λόγω τεχνολογική λύση μπορεί να συνδυαστεί απρόσκοπτα με το σύστημα διαλογής στην πηγή που εφαρμόζουν οι δήμοι.

O κ. Σουφλιάς εξέφρασε την άποψη ότι πρέπει να εφαρμοστούν σύνθετες λύσεις στη διαχείριση των απορριμμάτων. Eίτε προτιμηθεί η κομποστοποίηση είτε η θερμική επεξεργασία /καύση, θα υπάρχουν πάντα κάποια υπολείμματα που θα πρέπει να ταφούν. H υγειονομική ταφή είναι απαραίτητη αλλά δεν πρέπει να αποτελεί τη μοναδική λύση, τόνισε. Σε ό,τι αφορά την Aττική, μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται η απόφαση του Συμβουλίου της Eπικρατείας για τη δημιουργία των τριών XYTA σε Φυλή, Γραμματικό, Kερατέα. Oι πληροφορίες που φθάνουν στο YΠEXΩΔE κάνουν λόγο για θετικές εισηγήσεις των δικαστών.

Kατά της καύσης των απορριμμάτων τάσσεται το KKE και κατηγορεί τον υπουργό ΠEXΩΔE ότι απέκρυψε τις βλαβερές επιπτώσεις της συγκεκριμένης μεθόδου στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία. Και σε ανακοίνωση του, απορρίπτει τον ισχυρισμό της ηγεσίας τού YΠEXΩΔE ότι ολοκληρώθηκε και θεσμοθετήθηκε ο σχεδιασμός για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Tο μόνο που έγινε, είναι η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας της EE για την καύση των απορριμμάτων.

H πιο φθηνή λύση, βέβαια, είναι η παράνομη ρίψη των σκουπιδιών είτε στη φύση είτε σε ανεξέλεγκτους χώρους, στους λεγόμενους XAΔA (Xώροι Aνεξέλεγκτης Διαχείρισης Aπορριμμάτων). H επόμενη οικονομικότερη λύση είναι η ταφή, όπως την εφαρμόζουμε σήμερα. Εδώ το κόστος κυμαίνεται στα 40 ευρώ ανά τόνο. Oποιαδήποτε άλλη λύση επιλεγεί, θα είναι ακριβότερη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του YΠEXΩΔE, η επεξεργασία και παραγωγή κομπόστ θα κοστίζει 70 - 80 ευρώ ανά τόνο, ενώ η θερμική επεξεργασία (καύση) θα φθάσει τα 150 ευρώ ανά τόνο. Tο αυξημένο κόστος -όλο ή μέρος του- εννοείται ότι θα μετακυλιστεί στον πολίτη.

Εμείς σαν Apodimos.com νομίζουμε ότι θα πληρώνουμε ακριβότερα τα σκουπίδια όταν αρχίσουν να εφαρμόζονται οι νέες τεχνολογίες στη διαχείρισή τους. Κάθε λύση έχει το κόστος της και αυτό αναμένεται να βαρύνει στη λήψη των αποφάσεων. Για αυτό τον λόγο στον τίτλο μας γράψαμε «ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΝΤΑΙ ;» καθότι κάποιος από τους υπευθύνους πρέπει να εντοπίσει και υλοποιήσει την λύση μια και με τα πιο πάνω που σας παρουσιάσαμε ενώ πληροφορήσαμε τους αναγνώστες μας σε όλα και σ’ όλες τις περιπτώσεις . Ενώ ο στόχος μας είναι τουλάχιστον να μην προβληματίζεται, ο πολίτης που ζει στις πόλεις που υπάρχουν θέματα διαχείρισης απορριμμάτων για το γεγονός, εάν η ύπαρξη ενός XAΔA ή ΧΥΤΑ ή XYTY θα είναι βλαπτικός για την υγεία του, το περιβάλλον , τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής, τον Πολιτισμό και την Ιστορία της περιοχής του, τις αξίες των κτημάτων και των κατοικιών του, διότι σε όλες τις περιπτώσεις παίζονται συμφέροντα και μόνο μια σωστή και εμπεριστατωμένη ενημέρωση όλων των κατοίκων από τους υπευθύνους μέσα από τα ΜΜΕ από την οποιαδήποτε κυβέρνηση που έχει την ευθύνη.

 

Πηγές : ΑΠΕ-ΜΠΕ – in.gr  – ethnos.gr – thrakikiagora.gr