|
ΠΑΡΘΕΝΩΝ.
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ !!!
Ειδικό Αρχειακό Αφιέρωμα
Του εκδότου του
www.Apodimos.com
Ξενοφώντα Φαφούτη
Το αναφερθούμε
για την Μεταφορά των «Γλυπτών του Παρθενώνα» στο Νέο Μουσείο της
Ακρόπολις ήταν το πιο απλό , όμως αποφασίσαμε να ενημερώσουμε όλους τους
Έλληνες και τους Απόδημους αδελφούς μας με ένα ειδικό Αρχειακό Αφιέρωμα
έτσι οι πολυπληθείς επισκέπτες του
Apodimos.com
που
μελετούν την αρθογραφία μας , όλοι να ζητούν την επιστροφή των
«Γλυπτών του Παρθενώνα» και να τοποθετηθούν στο Νέο Μουσείο της
Ακρόπολις . Γνωρίζοντας τους ότι η Ελλάδα,
από την απελευθέρωσή της και μετά, δε σταμάτησε ποτέ να ζητεί την επιστροφή
των μαρμάρων του Παρθενώνα, που
είχαν κλαπεί από τον Έλγιν και αποκτηθεί από το βρετανικό κράτος,
έναντι 35.000 λιρών. Όμως το
νέο Μουσείο της Ακρόπολης
υπήρξε απάντηση σε ένα από τα πολλά ζητήματα που έθεταν οι αρχές του
Βρετανικού Μουσείου στις επανειλημμένες κρούσεις των διεθνών μέσων
μαζικής ενημέρωσης, που ζητούσαν να μάθουν γιατί δεν επιστρέφονται τα
μάρμαρα. Οι Βρετανοί υποστήριζαν ότι, αν επέστρεφαν και τοποθετούνταν
στη θέση τους, στον ιερό βράχο, θα καταστρέφονταν από την
ατμοσφαιρική μόλυνση, την όξινη βροχή, τα τόσα ατμοσφαιρικά
προβλήματα της Αθήνας.

Πριν σας παρουσιάσουμε αυτό το
ειδικό Αρχειακό
Αφιέρωμα σαν πρόλογο θα σας παρέχομε ορισμένες πληροφορίες για το
Παρθενώνα

Όπως ήταν αναπτυγμένη η Ακρόπολη την εποχή του Πλάτωνα .

Την
Εποχή της Ελληνικής Επανάστασης

Η
Καταστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα,
την εποχή του Έλγιν


Τα
«Γλυπτά του Παρθενώνα»
στο Βρετανικό Μουσείο

Ο
Σχεδιασμός του νέου Μουσείου της Ακρόπολης

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
Για
να δείτε την εικονική περιήγηση στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης από το
BBC
, κάντε
κλικ
εδώ
. Θα
χρειαστείτε το
Real
Player.

Από
το Παλαιό Μουσείο της Ακροπόλεως προς το Νέο

Ο
μετακινηθείς λίθος της Ζωφόρου είναι το καλύτερα διατηρημένο και το βαρύτερο
κομμάτι και αναπαριστά τρεις νέους που σέρνουν βόδια για θυσία. Πρόκειται
για έργο μεγάλης τέχνης και γι' αυτό είχε γράψει από το 1750 ο Άγγλος
περιηγητής, Στιούαρτ Ρεβέτ.

Στο
εσωτερικό του νέου μουσείου.

Η
θέα του Παρθενώνα από το Νέο Μουσείου της Ακροπόλεως .
ü
Ο
Παρθενώνας, είναι ο ναός που κτίσθηκε προς τιμήν της Αθηνάς,
προστάτιδας της πόλης της Αθήνας, υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας
σημαντικών αρχιτεκτόνων και γλυπτών στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα. Η εποχή
της κατασκευής του συνταυτίζεται με τα φιλόδοξα επεκτατικά σχέδια της
Αθήνας και της πολιτικής κύρους που ακολούθησε έναντι των συμμάχων
της κατά την περίοδο της αθηναϊκής ηγεμονίας.
Ο
Παρθενώνας αποτελεί το λαμπρότερο μνημείο της αθηναϊκής πολιτείας και τον
κολοφώνα του δωρικού ρυθμού. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 448/7 π.Χ.
και τα εγκαίνια έγιναν το 438 π.Χ. στα Μεγάλα Παναθήναια, ενώ ο
γλυπτός διάκοσμος περατώθηκε το 433/2 π.Χ.
Οι
αρχιτέκτονες που εργάστηκαν ήταν ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης και ο
Φειδίας, που είχε και την ευθύνη του γλυπτού διάκοσμου.
Τώρα για πρώτη φορά
ύστερα από 2.500 χιλιάδες χρόνια, τα γλυπτά του Παρθενώνα μετακινούνται
από τον Ιερό Βράχο σε ένα μουσείο που προστατεύει, συντηρεί και
αναδεικνύει κατά τον καλύτερο τρόπο αυτά τα μνημεία. Για την μετακίνηση
αυτή συνολικά θα χρησιμοποιηθούν έξι ειδών κιβώτια για τα 246 γλυπτά
που θα μετακινηθούν, συνολικού βάρους 113 τόνων, ενώ άλλους 184
τόνους ζυγίζουν χιλιάδες άλλα αντικείμενα που βρίσκονται στις αποθήκες
του Μουσείου.
και τώρα θα σας
παρουσιάσουμε ότι έχει γράψει διαχρονικά το
Apodimos.com
για το θέμα των Γλυπτών.
Ο κόμβος μας που σαν Online Magazine
ενημερώνει όλους τους Έλληνες και τους Απόδημους και προτρέπει τους
αναγνώστες του να μελετήσουν ότι διαχρονικά έχει γράψει για την
Επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα , την Ακρόπολη και τις
Ενέργειες που έχουν γίνει έτσι ώστε να τα έχουν υπόψη τους έτσι ώστε
όλοι τους να ζητούν την επιστροφή τους.
ü
Το
Apodimos.com
είχε γράψει :
Το
2000
o
Αξιοποίηση
του Απόδημου Ελληνισμού
o
Επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα
o
Θέατρο Διονύσου
Το
2001
o
Για να θυμόμαστε τους Αγώνες της ΜΕΛΙΝΑΣ ΜΕΡΚΟΥΡΗ για την
επιστροφή των ΜΑΡΜΑΡΩΝ του ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
Το
2002
o
ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
o
ΔΥΟ ΑΚΟΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ <<ΓΛΥΠΤΩΝ>> ΑΠΟ ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΚΟΓΚΡΕΣΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΝΗ
ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΗΣ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ ΕΝΩ ΔΕΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΛΟΥΒΡΟ Η ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΗΣ
ΜΗΛΟΥ ΚΑΙ Η ΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ.
o
ΙΣΩΣ
KAI
ΝΑ ΑΠΟΔΩΣΟΥΝ OI
ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
Το
2003
o
ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ για ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
των ΓΛΥΠΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ.
Το
2004
o
ΓΙΑ
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΤΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ.
o
ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΛΑΟΙ ΖΗΤΟΥΝ ΤΑ
ΚΛΕΜΜΕΝΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥΣ.
o
ΤΕΛΙΚΑ ΤΑ ΓΛΥΠΤΑ του
ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ, ΔΕΝ ΘΑ ΤΑ ΔΟΥΝ στους ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ !!!
Το
2005
o
Η ΣΚΛΗΡΗ ΓΛΩΣΣΑ του
ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ για την ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ, για ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΝΑ ΑΠΟΔΩΣΕΙ.
o
Ο ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ ΤΗΣ
ΖΩΦΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ.
o
ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΤΟΥ
ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ γιατί στην ΑΓΓΛΙΑ ΤΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΙ!! ΕΣΕΙΣ ΤΙ
ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΕ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ;
Σαν συμπλήρωμα
σ΄ αυτό ειδικό Ιστορικό Αφιέρωμα για την περαιτέρω ενημέρωση όλων
των Ελλήνων και τους Απόδημων αδελφών μας τους παρουσιάζει 2
ενημερωτικούς άξονες που είναι το
ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ για τον ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ
και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ «ΓΛΥΠΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ»
με τις αντίστοιχες
πληροφορίες για
ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
που παρέχονται οι πληροφορίες για την Ιστορία, Κατασκευή και μεταφορά των
«Γλυπτών του
Παρθενώνα»
στο Νέο Μουσείο της Ακροπόλεως και τους προτρέπει τους
αναγνώστες του να μελετήσουν και αυτά.
Α. ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ για τον ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ «ΓΛΥΠΤΑ
ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ».
Σ’ αυτόν το
άξονα παρουσιάζεται Μια σύντομη περιγραφή για τα κλεμμένα «Γλυπτά του
Παρθενώνα» και το Νέο Μουσείο, πληροφορίες που θα μου θυμίσουν πολλά και
είναι Οι χρόνοι των Καταστροφών στην διάρκεια των χρόνων.
Θα παρουσιάσει
Μια κακοπροαίρετη ενέργεια εναντίον της Επιστροφής των «Γλυπτών του
Παρθενώνα » που παρουσιάζει μια έρευνα εναντίον της επιστροφής , καθώς
τις αντιδράσεις που ζητούν την επιστροφή όπου Οι συντάκτες των
Δημοσιευμάτων αμφισβητούν την επιχειρηματολογία του Βρετανικού Μουσείου
και το γεγονός όπου Στην Ουάσιγκτον για το νέο Μουσείο Ακρόπολης έγινε
ειδική εκδήλωση και το γεγονός όπου Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης
ενισχύει το αίτημα για επιστροφή των Γλυπτών.
Επίσης
πληροφορίες όπου
Ο Παρθενώνας
παρουσιάζεται και μέσα από την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία
και μια
Σύντομη Ιστορία των Αναστυλώσεων στον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως
Μια σύντομη
περιγραφή για τα κλεμμένα «Γλυπτά του Παρθενώνα» και το Νέο Μουσείο
Η
πρώτη επίσημη αίτηση
για την επιστροφή των μαρμάρων καταγράφεται το 1829 και η ελληνική
πλευρά επανέρχεται σε τακτά ή άτακτα χρονικά διαστήματα, ενώ η επίσημη
βρετανική πλευρά κωφεύει
και
θα πει το 1961
ο Βρετανός πρωθυπουργός Χάρολντ ΜακΜίλλαν
«το θέμα είναι πολύπλοκο»
και συνεχίζει να κωφεύει ακόμη και τις
τελευταίες δεκαετίες, με τη βρετανική κοινή γνώμη εναντίον της. Παρ' ότι
το αίτημα της επιτροπής είναι τόσο παλαιό, παρ' ότι
§
Ο
Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν ο πρώτος που χαρακτήρισε μεταπολιτευτικά την
επιστροφή των μαρμάρων ως
«εθνικό στόχο»,

§
Ενώ η Μελίνας Μερκούρη που ήταν επί πολλά χρόνια υπουργός
Πολιτισμού των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου, δημιούργησε τέτοια
κίνησή έτσι ώστε στη συνείδηση των πολιτών αλλά και της διεθνούς
κοινής γνώμης, το αίτημα της επιστροφής, τουλάχιστον τις τελευταίες
δυόμισι δεκαετίες, έχει ταυτιστεί με την προσωπικότητα και τον προσωπικό
αγώνα της. Η
Μελίνα έθεσε
για πρώτη
φορά την επιστροφή
των μαρμάρων ως επίσημο στόχο της ελληνικής κυβέρνησης μιλώντας τον
Αύγουστο του 1982 στη Διεθνή Διάσκεψη της Ουνέσκο, στο Μεξικό. Από τότε
επανερχόταν σε κάθε ευκαιρία, επιστράτευε προσωπικές σχέσεις και φιλίες,
οργάνωνε μικρές «παραστάσεις» και έκανε ότι μπορούσε, μπροστά
ή πίσω από τις κάμερες, για να κινητοποιήσει τόσο τον ελληνισμό όσο
και τη διεθνή κοινή γνώμη.

Σύντομα, ο προσωπικός της αγώνας έγινε αγώνας εντός κι εκτός συνόρων για
την
«επανένωση ενός μοναδικού μνημείου της παγκόσμιας κληρονομιάς».
Ακόμη και η βρετανική κοινή γνώμη τάχθηκε υπέρ της επιστροφής, σε ποσοστό
άνω του 80%, ακόμη και οι Βρετανοί πολιτικοί διχάστηκαν. Κάτω από
την επιρροή της χαρισματικής Μελίνας, μέχρι και ο -μάλλον αντιπαθής στο
ελληνικό κοινό, λόγω του Γιουγκοσλαβικού- υπουργός Εξωτερικών της Μ.
Βρετανίας, Ρόμπιν Κουκ, πήρε θέση
υπέρ της επιστροφής των μαρμάρων,
τονίζοντας μάλιστα την δημιουργία ενός νέου Μουσείου, ικανού να στεγάσει
και να προστατεύσει τα μάρμαρα.
Το
νέο Μουσείο της Ακρόπολης
υπήρξε απάντηση σε ένα από τα πολλά ζητήματα που έθεταν οι αρχές του
Βρετανικού Μουσείου στις επανειλημμένες κρούσεις των διεθνών μέσων
μαζικής ενημέρωσης, που ζητούσαν να μάθουν γιατί δεν επιστρέφονται τα
μάρμαρα. Οι Βρετανοί υποστήριζαν ότι, αν επέστρεφαν και τοποθετούνταν
στη θέση τους, στον ιερό βράχο, θα καταστρέφονταν από την ατμοσφαιρική
μόλυνση, την όξινη βροχή, τα τόσα ατμοσφαιρικά προβλήματα της Αθήνας.
Η
προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού για την κατασκευή του μουσείου που
θα υποδεχόταν κάποτε τα μάρμαρα του Παρθενώνα, έγινε και πάλι από τη
Μελίνα Μερκούρη το 1989. Έλαβαν μέρος εκατοντάδες αρχιτεκτονικά
γραφεία από όλο τον κόσμο και κέρδισε το ιταλικό γραφείο Νικολέτι -
Πασαρέλι. Τα σχέδιά τους δε πραγματώθηκαν ποτέ - το 1993 ο
διαγωνισμός ακυρώνεται. Η ακύρωση αποτελεί, ουσιαστικά, μια διέξοδο
από το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει δημιουργοί και αρχές λόγω
του τεράστιου κόστους, των πολλών κατασκευαστικών προβλημάτων και των
δεκάδων αναθεωρήσεων που γίνονται η μία μετά την άλλη.
Η
ιδέα για την ανέγερση του μουσείου,
δεν εγκαταλείπεται, όμως. Ιδρύεται ο Οργανισμός Ανέγερσης Νέου Μουσείου
Ακροπόλεως και το 2000 προκηρύσσεται νέος διαγωνισμός. Νικητές
αναδεικνύονται ο ελβετός Μπερνάρ Τσουμί, κοσμήτορας της σχολής
αρχιτεκτονικής στο πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, και ο
Μιχάλης Φωτιάδης, αλλά οι αντιξοότητες δεν τους επιτρέπουν να
προχωρήσουν. Η συνήθης ρήση είναι
«Στην Ελλάδα όπου και αν σκάψεις πέφτεις σε αρχαία».
Μόλις τριακόσια μέτρα από την Ακρόπολη, οι ανασκαφές φέρνουν στο φως
θησαυρούς, που όμως αποτελούν εμπόδια στην ανέγερση του νέου
μουσείου. Οι κάποτε ρεαλιστικές προθέσεις για εγκαίνια κατά τη διάρκεια
των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 αποδεικνύονται όνειρο θερινής νυκτός,
καθώς οι εργασίες δεν προχωρούν λόγω δυσκολιών στις απαλλοτριώσεις,
μηνύσεων για καταστροφή αρχαιοτήτων κατά τις ανασκαφές/ εκσκαφές κ.α.
Οι χρόνοι των
Καταστροφών στην διάρκεια των χρόνων
Η
αγάπη για την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα δεν είναι προνόμιο μόνο των
ρωμιών, ακόμη και κατά τους χρόνους του μεσαίωνα.
o
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Φράγκοι, Καταλανοί και Ενετοί κατακτητές
της Αθήνας στήνουν στην Ακρόπολη το αρχηγείο τους, μετατρέπουν τα
Προπύλαια από κατοικία του επισκόπου σε κατοικία του εκάστοτε ηγεμόνα,
ενώ κρατούν την Παναγιά την Αθηνιώτισσα, την εκκλησία εντός του Παρθενώνα,
αλλά την χρησιμοποιούν ως ρωμαιοκαθολική. Σέβονται το μνημείο και δεν
επεμβαίνουν στον ιερό βράχο, σε αντίθεση με τους Οθωμανούς κατακτητές,
που ακολουθούν.
o
Οι Τούρκοι
θεωρούν
τον Παρθενώνα εκκλησία,
και, όπως τους περισσότερους λαμπρούς καθεδρικούς, τον μετατρέπουν σε
τζαμί και τον «στολίζουν» με ένα χαρακτηριστικό μιναρέ. Αλλοιώνουν την
εικόνα της Ακροπόλεως με νέα χτίσματα και αποθήκες πυρομαχικών.
Όμως,
και πάλι, ο Παρθενώνας μένει ακέραιος.
o
Ο
Παρθενώνας παρπαραμένει ακέραιος, μέχρι το 1687, όταν ο ενετός
Φραγκίσκος Μοροζίνης, επικεφαλής των δυνάμεων της Γαληνοτάτης στον
ενετοτουρκικό πόλεμο, βομβαρδίζει την Αθήνα. Μεταξύ των στόχων του
ήταν και η Ακρόπολη, στην οποία έχουν οχυρωθεί οι Τούρκοι. Γνώριζαν
μάλιστα οι ενετοί, χάρη σε κατασκόπους τους, ότι οι Τούρκοι είχαν
μετατρέψει τον Παρθενώνα σε πυριτιδαποθήκη. Δίπλα της βρισκόταν και
το κατάλυμα του Τούρκου διοικητή των Αθηνών. Έτσι ο ιερός βράχος
είναι ο υπ΄αριθμόν ένα στόχος του Μοροζίνη.
Δύο οβίδες πλήττουν το ναό
-
πυριτιδαποθήκη,
καταστρέφουν το μεγαλύτερο μέρος του σηκού, ρίχνουν το ένα τρίτο των
κιόνων και το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών της ζωφόρου. Οι Τούρκοι
παραδόθηκαν και η Γαληνοτάτη έστειλε μήνυμα στο Μοροζίνη πως, ήθελε να
στολιστεί με ότι ωραιότερο μπορούσε να «αφαιρέσει» από τις ελληνικές
αρχαιότητες. Ακολούθησε η αρπαγή γλυπτών, όχι μόνο από την Ακρόπολη.
Και τελικά οι άνδρες του Μοροζίνη στην προσπάθειά τους να αποσπάσουν
κάποια εκ των γλυπτών από τη θέση τους, τα κατέστρεψαν. Έχει ειπωθεί
ότι, αν ο ναός δεν είχε καταστραφεί, οι Τούρκοι θα συνέχιζαν να
τον χρησιμοποιούν ως τζαμί και δε θα ήταν τόσο εύκολη η εξαγορά των
αξιωματούχων προ της γνωστότερης λεηλασίας που έγινε ποτέ στη χώρα.
o
Οι Ενετοί άνοιξαν το δρόμο
στο Τόμας Μπρους, λόρδο Έλγιν, και τη διασημότερη κλοπή ελληνικών
αρχαιοτήτων στην ιστορία, την κλοπή των μαρμάρων που οι Βρετανοί
αποκαλούν «Ελγίνεια» προς τιμήν του κλέφτη, διασήμου για ανάλογες
συμπεριφορές και σε άλλες περιοχές «βρετανικού ενδιαφέροντος», όπως η
Κίνα.
Αξίζει να αναφερθεί ότι, ο Λόρδος Έλγιν έτυχε επιθέσεων και κριτικής από
μερίδα των συμπατριωτών του, ήδη κατά την περίοδο της κλοπής. Πριν
καν αποστείλει στη Βρετανία το τελευταίο φορτίο (1812), δέχθηκε τα πυρά
πολλών διανοουμένων, με προεξάρχοντα τον Λόρδο Βύρωνα. Με άρθρα στις
εφημερίδες και φυλλάδια, τον χαρακτήριζαν «αρπακτικό» και τον
κατηγορούσαν για απάτη, βανδαλισμό και καταστροφή μοναδικών για την
ιστορία της ανθρωπότητας θησαυρών.
Μια
κακοπροαίρετη ενέργεια εναντίον της Επιστροφής των «Γλυπτών του Παρθενώνα »
Στο
blog
της βρετανικής εφημερίδας
«Guardian»,
με αφορμή το άρθρο του τεχνοκριτικού Τζόναθαν Τζόουνς με τίτλο
«Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα δεν πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα»,
δεκάδες χρήστες του Διαδικτύου, από διαφορετικές χώρες, καταθέτουν τις
απόψεις τους για το θέμα. Όπως μαρτυρά και ο τίτλος του κειμένου, η
θέση του κ. Τζόουνς έριξε λάδι στη φωτιά. Βροχή έπεσαν τα μηνύματα από
υπέρμαχους, διαφωνούντες και «ουδέτερους» στο θέμα της επιστροφής των
Γλυπτών. Ανάμεσά τους είναι και αρκετοί Έλληνες.
Σύμφωνα με την άποψη του αρθρογράφου,
«αν πούμε ότι η κλασική ελληνική τέχνη ανήκει στη μοντέρνα Ελλάδα, μειώνουμε
την παγκόσμια κληρονομιά της αρχαίας Αθήνας».
Ο κ. Τζόουνς δεν έχει σε μεγάλη εκτίμηση το συμπατριώτη του, φιλέλληνα
λόρδο Βύρωνα:
«Ποιος νοιάζεται για αυτά που σκεφτόταν; »,
σημειώνει στο κείμενό του και καταλήγει χαρακτηρίζοντας
«ρατσιστική»
τη συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα
τη
στιγμή που
«η Τουρκία δεν διεκδικεί τα αρχαία που βρίσκονται στο Μουσείο της Περγάμου
στο Βερολίνο».
Ενδιαφέρουσες απόψεις για το ζήτημα εκφράζονται στις απαντήσεις των
χρηστών που με ψευδώνυμο έχουν πάρει μέρος στη συζήτηση.
Ενδεικτικά
παραθέτουμε ορισμένες από αυτές:
-
Πώς θα νιώθαμε αν οι Έλληνες μας έπαιρναν το Στόουνχεντζ;
-
Ο
Παρθενώνας είναι σύμβολο της Αθήνας. Τι θα λέγαμε αν ένα κομμάτι του Μπιγκ
Μπεν βρισκόταν κάπου αλλού;
-
Αν
κάπου ανήκουν τα Γλυπτά, δεν είναι στο μουσείο αλλά πάνω στο ναό.
-
Αφού τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν μπορούν να βρίσκονται πάνω στο ναό, ας
βρίσκονται όσο πιο κοντά του γίνεται.
-
Τα
Μάρμαρα δεν μπορούν να σταθούν μόνα τους στο χώρο χωρίς τον Παρθενώνα.
-
Η
επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν πρέπει να αποτελέσει προηγούμενο και
για άλλες συλλογές του μουσείου.
-
Αν
ξεκινήσει η επιστροφή αντικειμένων από το Βρετανικό Μουσείο, πού θα
τελειώσει;
-
Υπάρχουν χιλιάδες αρχαιότητες που θα μπορούσε να μας δανείσει η Ελλάδα στην
περίπτωση της επιστροφής των Μαρμάρων.
-
Τα
Γλυπτά καταλαμβάνουν ζωτικό χώρο στο Βρετανικό Μουσείο, το οποίο δεν έχει
πού να εκθέσει την αιγυπτιακή συλλογή του.
-
Το
Βρετανικό Μουσείο και τα μουσεία της Γαλλίας είναι γεμάτα από κλεμμένα
αντικείμενα, γι’ αυτό και είναι τόσο εντυπωσιακά.
-
Δεν θα έχει ελεύθερη είσοδο το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης;
-
Ευτυχώς που οι Κρητικοί έκαναν μουσείο γιατί ο Εβανς θα είχε μεταφέρει την
Κνωσό στην Οξφόρδη.
-
Να
βγάλουμε τα Γλυπτά σε δημοπρασία, να τα αγοράσει ένας Ρώσος
δισεκατομμυριούχος, να μην τα ξαναδούμε ποτέ…
Για του λόγου το
αληθές δείτε τη συζήτηση εδώ:
http://blogs.guardian.co.uk/art/2007/10/the_parthenon_marbles_should_not_be_returned_to_greece.html
Όμως ότι σας
παρουσιάσαμε σαν
Apodimos.com
και
οι πιο κάτω αναφορές παρουσιάζουν την αναγκαιότητα της επιστροφής
των «Γλυπτών του Παρθενώνα».
Οι συντάκτες των
Δημοσιευμάτων αμφισβητούν την επιχειρηματολογία του Βρετανικού Μουσείου
Οι
δυο πιο έγκυρες εφημερίδες της Αυστραλίας, οι
«The
Sydney
Morning
Herald»
και
«The
Australian»,
υιοθετούν με θετικό τρόπο την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα
στην Ελλάδα με την ευκαιρία της λειτουργίας του νέου μουσείου της
Ακρόπολης.
o
Αναλυτικά, η εφημερίδα
«The
Australian»
αναφέρεται κυρίως στην εκστρατεία για την επιστροφή των Μαρμάρων του
Παρθενώνα και στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Σύμφωνα με το
δημοσίευμα, το πιο αξιοπρόσεκτο στοιχείο του Νέου Μουσείου Ακρόπολης,
το οποίο αναμένεται να ανοίξει στις αρχές του επόμενου χρόνου, θα είναι
ένα άδειο δωμάτιο το οποίο θα
«αναμένει»
την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα,
που αφαιρέθηκαν από το Λόρδο Έλγιν και βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.
Επίσης αναφέρει
«Η Ελλάδα έχει εντείνει την πίεση για την επιστροφή των Γλυπτών του
Παρθενώνα ανακοινώνοντας ότι στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης θα εκτίθενται
αντίγραφα των πρωτότυπων γλυπτών του Βρετανικού Μουσείου πλάι σε πρωτότυπα
γλυπτά που έχουν συντηρηθεί».
Στο δημοσίευμα παρατίθεται και ο αντίλογος του Βρετανικού
Μουσείου και απόσπασμα από άρθρο του εκπροσώπου του Βρετανικού
Μουσείου κ.
Dyfri
Williams,
το οποίο δημοσιεύτηκε επίσης σε έκδοση του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ.
Ωστόσο ο συντάκτης
«αμφισβητεί την επιχειρηματολογία του Βρετανικού Μουσείου επισημαίνοντας στο
τέλος του άρθρου ότι πολλά γλυπτά καταστράφηκαν κατά τη βιαστική ελγίνεια
απόσπαση των Μαρμάρων».
o
Το
δημοσίευμα της εφημερίδας
«The
Sydney
Morning
Herald»
αναφέρεται στο ιστορικό γεγονός της μεταφοράς και πώλησης γλυπτών του
Παρθενώνα από το Λόρδο Έλγιν.
Τώρα,
καθώς ολοκληρώνεται το έργο της αναστήλωσης του Παρθενώνα και
καθώς πλησιάζουν τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου Ακρόπολης έχει έλθει πλέον ο
καιρός της επιστροφής των Μαρμάρων στο σπίτι τους.
Όπως σημειώνει μάλιστα η κ. Μαρία Ιωαννίδου, Διευθύντρια της Υπηρεσίας
Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης, πρέπει να μην τα αποκαλούμε πλέον
Ελγίνεια Μάρμαρα αλλά
«Γλυπτά του Παρθενώνα»
και πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα. Η κ. Ιωαννίδου τονίζει
«Ο Παρθενώνας δεν είναι ένα ερείπιο. Στέκεται αυτόνομα και για να τον δει
κανείς ολοκληρωμένο θα πρέπει τα γλυπτά να επιστραφούν».
Στην Ουάσιγκτον
για το νέο Μουσείο Ακρόπολης έγινε ειδική εκδήλωση
Η
ελληνική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον υπό την αιγίδα του Αρχαιολογικού
Ινστιτούτου Αμερικής και της Αμερικανικής Επιτροπής του Διεθνούς
Συμβουλίου για Μνημεία και Χώρους, διοργάνωσε Εκδήλωση για το νέο
Μουσείο Ακρόπολης με κύριους ομιλητές τον Πρόεδρο του Οργανισμού
για την κατασκευή του Μουσείου, Καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, και τον
αρχιτέκτονα Μπερνάρ Τσουμί. Ο πρώτος ανέπτυξε το ιστορικό, αλλά
και τις αντιξοότητες που αντιμετώπισε η κατασκευή του Μουσείου, που
έπρεπε να λάβει υπόψη πολλούς και αντικρουόμενους παράγοντες, ενώ
συγχρόνως έπρεπε να αναδείξει παρόντα και απόντα εκθέματα, να
ενταχθεί χωροταξικά στον περιβάλλοντα χώρο και να επικοινωνεί
διαλεκτικά με τον Παρθενώνα.
Από την πλευρά του, ο αρχιτέκτονας του Μουσείου ανέπτυξε τη διαδικασία
εξεύρεσης λύσεων για τις ιδιαιτερότητες του κτιρίου αυτού, βασικά
χαρακτηριστικά του οποίου είναι η διαφάνεια και η αντανάκλαση, που σε
μεγάλο βαθμό καθόρισαν και την χρήση των υλικών.
Τις δύο κεντρικές παρουσιάσεις συμπλήρωσαν με παρατηρήσεις τους ο διεθνώς
αναγνωρισμένος γνωστός ιστορικός κλασικής τέχνης, αρχαιολόγος και
Πρόεδρος του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αμερικής, Μπράιαν Ρόουζ, και ο
Εκτελεστικός Διευθυντής της Αμερικανικής Επιτροπής του Διεθνούς Συμβουλίου
για Μνημεία και Χώρους, Γκουστάβο Αραόζ, ενώ σε δήλωση προέβη και ο
Γραμματέας της Αμερικανικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Μαρμάρων του
Παρθενώνα, Ελευθέριος Καρμίρης.
Η
εκδήλωση προσέλκυσε το ενδιαφέρον εκατοντάδων ατόμων από την ευρύτερη
περιοχή της Ουάσιγκτον, μεταξύ αυτών και πολλών δημοσιογράφων. Ο
Έλληνας πρέσβης Αλέξανδρος Μαλλιάς, απηύθυνε χαιρετισμό, τονίζοντας ότι
οι αρετές της αρμονίας, συμμετρίας και γεωμετρίας, που είναι
χαρακτηριστικά του Παρθενώνα, απουσιάζουν γενικά από την σημερινή ζωή,
μια έλλειψη που είναι εμφανής στις διεθνείς σχέσεις, στην κακομεταχείριση
του περιβάλλοντος και του πλανήτη μας και άλλες παγκόσμιες
προκλήσεις. Την έλλειψη αυτής της λεπτής ισορροπίας υπογραμμίζει και η
απουσία των Μαρμάρων από τον Παρθενώνα, το σύμβολο του Δυτικού πολιτισμού.
Από ερωτήσεις και σχόλια που ακολούθησαν, ξεχώρισε η δήλωση του γνωστού
συγγραφέα και δημοσιογράφου Κρίστοφερ Χίτσενς, ότι
«το
νέο Μουσείο της Ακρόπολης δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι τα Μάρμαρα του
Παρθενώνα δεν έχουν λόγο να βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο και πρέπει να
ενωθούν με το μνημείο τους που τα αποζητά».
Το νέο Μουσείο
της Ακρόπολης ενισχύει το αίτημα για επιστροφή των Γλυπτών
Στην
επιστροφή πλέον των Γλυπτών του Παρθενώνα ελπίζει η Ελλάδα με την
κατασκευή του νέου Μουσείου διότι όπως αναφέρουν τα διεθνή μέσα
ενημέρωσης το νέο Μουσείο της Ακρόπολης αποτελεί την απάντηση
στο βασικό επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου ότι η Ελλάδα δεν
διαθέτει μουσείο ικανό να φιλοξενήσει τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
o
Η
εφημερίδα «Guardian»,
με την ευκαιρία της εκκίνησης των διαδικασιών μεταφοράς των αρχαιοτήτων
αναφέρει «Υπάρχει η ελπίδα ότι (το μουσείο)
θα καταρρίψει το επιχείρημα ότι η σύγχρονη Ελλάδα δεν μπορεί να φιλοξενήσει
σωστά τους θησαυρούς της χρυσής εποχής της» και συνεχίζει η ίδια
εφημερίδα «Με την αναπαραγωγή στον επάνω
όροφο του ναού του Παρθενώνα στις ακριβείς διαστάσεις του, οι υποστηρικτές
του λένε ότι τα μάρμαρα μπορούν να παρουσιαστούν στην αρχική τους διάταξη
και πλαίσιο, με έναν τρόπο που δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει στο Βρετανικό
Μουσείο». Ο «Guardian»
αναφέρει επίσης ότι αν και οι δημοσκοπήσεις τα τελευταία δέκα χρόνια
είναι υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα, το Βρετανικό Μουσείο
αρνείται να συμμετάσχει στη διαμάχη.
o
Και o
«Independent»
αναφέρεται στη διαδικασία της μεταφοράς των αρχαιοτήτων προσθέτοντας
ότι το Βρετανικό Μουσείο αρνείται επίμονα την επιστροφή τους.
o
Λίγες ημέρες νωρίτερα η «Washington
Post»
σε άρθρο με τίτλο «Οι Έλληνες κάνουν τα
πάντα για την επιστροφή των Μαρμάρων» ανέφερε ότι
«το κτίριο έχει σχεδιαστεί για να διαπερνά την
πολυπλοκότητα των επιχειρημάτων για την κλεμμένη τέχνη, θέλοντας να
απευθυνθούν κατευθείαν στο συναίσθημα».
Στη συνέχεια η εφημερίδα
αναφέρει ότι το τωρινό επιχείρημα του μουσείου (ότι εκεί
επιτρέπεται να ειπωθεί η ιστορία των Γλυπτών, ανάμεσα σε άλλες, άλλων
αρχαιοτήτων), διαφέρει από εκείνη που αναφέρει στην ιστοσελίδα
του. Στη συνέχεια καταρρίπτει ένα- ένα τα επιχειρήματα του Βρετανικού
Μουσείου.
o
Εν
τω μεταξύ, ο Βρετανός πρέσβης
στην Ελλάδα δήλωσε ότι το μουσείο «είναι πολύ
εντυπωσιακό, αλλά δεν μπορώ να πω περισσότερα από αυτό».
Ενώ ο υπουργός
Πολιτισμού Μιχάλης Λιάπης
επισήμανε ότι για πρώτη φορά ύστερα από 2.500 χρόνια μεταφέρονται τα
Γλυπτά του Παρθενώνα στο νέο Μουσείο και αναφέρθηκε λέγοντας ότι
«Επανέρχεται ως φυσικό επακόλουθο το αίτημα για
την αποκατάσταση της ενότητας των Γλυπτών του Παρθενώνα» και για
την επιστροφή των Γλυπτών δήλωσε χαρακτηρίζοντας το αίτημα αυτό
οικουμενικό και «ανάλογο εκείνου για ειρήνη
στον κόσμο και για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
o
Ερωτώμενος ο πρώην υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας κ.
Ζακ Λανγκ μετά τη
συνάντησή του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, εάν είναι καιρός να επιστρέψουν
τα γλυπτά από το Βρετανικό Μουσείο στην Ελλάδα, εκείνος απάντησε:
«Από την πρώτη μέρα υποστήριξα την πρωτοβουλία με την Μελίνα Μερκούρη και
τον Ζυλ Ντασέν.
Πιστεύω ότι
είναι μια δίκαιη υπόθεση και ότι τελικά οι Βρετανοί θα πρέπει να το
αποδεχθούν».
o
Στην Συνάντηση με τον Πρόεδρο του Παγκόσμιου Συνδέσμου για την Επανένωση
των Γλυπτών του Παρθενώνα κ.
David
Hill
είχε το πρωί της Παρασκευής (5 Οκτωβρίου) ο Υπουργός Πολιτισμού κ.
Μιχάλης Λιάπης όπου συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από το
θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων. Δήλωσε ο κ. Λιάπης
«Η
συνάντηση με τον κύριο
Hill
ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και χρήσιμη. Θα ήθελα να τον ευχαριστήσω
δημοσίως για τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλει, προκειμένου να επιστρέψουν
τα γλυπτά του Παρθενώνα στον τόπο μας»,
ενώ πρόσθεσε,
«Η αποκατάσταση της ενότητας των Γλυπτών του
Παρθενώνα είναι για μας, ιστορικό χρέος διαρκείας. Και θα έλεγα ότι με την
μεταφορά των γλυπτών αυτές τις μέρες στο Νέο Μουσείο, δημιουργείται μία νέα
- αισιόδοξη προοπτική».
Από την πλευρά του ο κ
David
Hill
απάντησε σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με το εάν το νέο Μουσείο
Ακρόπολης αποτελεί ένα δυνατό επιχείρημα για την επιστροφή των Μαρμάρων του
Παρθενώνα, απάντησε:
«Νομίζω ότι το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης είναι ένα από τα πιο σημαντικά νέα
κτίρια στον κόσμο. Είναι ένα μεγάλο απόκτημα για την Ελλάδα και είναι το
καλύτερο επιχείρημα για την επιστροφή των Μαρμάρων. Είμαστε όλοι
εντυπωσιασμένοι από το Νέο Μουσείο. Είμαστε επίσης ενθουσιασμένοι από τις
δηλώσεις του Υπουργού, αμέσως μόλις ανέλαβε τα καθήκοντα του, για την
αναγκαιότητα της επιστροφής των Μαρμάρων και την έκθεση τους στο Νέο
Μουσείο».
Ο Παρθενώνας
παρουσιάζεται και μέσα από την Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία
Η
αρχαία ιστορία του Παρθενώνα, όπως και οι περιπέτειές του στους
νεότερους χρόνους είναι γνωστά το μάλλον ή ήττον. Εκείνη που
παραμένει σχετικά άγνωστη είναι η ιστορία του μνημείου κατά τους μέσους
χρόνους.
Κατά το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του, ο
Παρθενώνας υπήρξε χριστιανικός ναός.
Από το
500 ως το 1450, για κάτι λιγότερο από μία χιλιετία, ο ναός της παρθένου
Παλλάδας λειτούργησε ως ναός της Θεοτόκου Παρθένου και υπήρξε
θρησκευτικό προσκυνηματικό κέντρο μεγάλης σημασίας καθ' όλη την ιστορία του
Βυζαντίου.

Η εικόνα του Παρθενώνα ως εκκλησία είναι σκίτσο του Μ. Κορρέ και πάρθηκε από
τον ιστότοπο του
Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της μετατροπής του αρχαίου ναού σε
χριστιανικό, είναι πως τίποτε δεν πειράχθηκε, τίποτε δεν αλλάχθηκε.
Ακόμη και τα
αετώματα δεν σκεπάστηκαν - αφέθηκαν ως είχαν.
Ο περίφημος φόβος των "δαιμονικών" αρχαίων θεών,
απ ότι φαίνεται δεν περιελάμβανε την Ακρόπολη.
Όχι μόνο τον Παρθενώνα: κατοικία του επισκόπου των Αθηνών ήταν τα
Προπύλαια.
Η
πιο διαδεδομένη
άποψη
θέλει την Αθήνα να σβήνει μετά το κλείσιμο των φιλοσοφικών σχολών από τον
Ιουστινιανό το 529 και να αρχίζει να ξαναγίνεται κέντρο όταν, με την
Αναγέννηση, οι Δυτικοευρωπαίοι ανακαλύπτουν την κλασική Ελλάδα,
χάρη στην αραβική επίδραση, και αρχίζουν να επισκέπτονται το κάποτε
ένδοξο αυτό χωριό.
Θέλει,
επίσης, σε όλο το ενδιάμεσο διάστημα να μην υπάρχουν ιδιαίτερες πηγές ή
δεδομένα για την ζωή στην Αθήνα.
Όμως, όπως έχει δείξει ο Αντώνης Καλδέλλης, καθηγητής του τμήματος
κλασικών σπουδών στο πανεπιστήμιο του Οχάιο, στην εργασία του
«Ο Παρθενώνας στο Βυζάντιο: μια ξεχασμένη Ιστορία»
(The
Parthenon
in
Byzantium:
A
Forgotten
History),
η Αθήνα ούτε ξεχάστηκε ούτε έσβησε με το κλείσιμο των σχολών. Ούτε,
ακόμη περισσότερο, οι βυζαντινοί υπήρξαν αδιάφοροι για την κλασική Ελλάδα
- άποψη που κυριάρχησε μάλλον για να εξυπηρετήσει πολιτικούς λόγους παρά
γιατί απηχεί την αλήθεια. Σύμφωνα με την έρευνα του κ. Καλδέλλη, κατά
τους μέσους Βυζαντινούς χρόνους, και συγκεκριμένα από τον όγδοο αιώνα και
μετά,
«πολλοί ήταν οι χριστιανοί που έφταναν στην Αθήνα με ξεκάθαρο και μοναδικό
στόχο να προσευχηθούν στον Παρθενώνα»,
που πια ήταν ναός της Παναγιάς της Αθηνιώτισσας. Ανάμεσά τους
ξεχωρίζει κανείς σεβαστό αριθμό αγίων τους Νίκων ο Μετανοείτε, Όσιος
Λουκάς, Μελέτιος ο Νεότερος κα, αριστοκράτες και αυλικοί της, απλό
λαό και τουλάχιστον έναν αυτοκράτορα, το Βασίλειο το Β΄ το
Βουλγαροκτόνο, που πάει εκεί το 1018 για να ευχαριστήσει την Παρθένο,
μετά την τελική του νίκη κατά των Βουλγάρων.
Παράλληλα, η πόλη
έτυχε πολλών αξιόλογων και ιδιαίτερα μορφωμένων επισκόπων, που
αλληλογραφούσαν με τους ελληνιστές της Κωνσταντινούπολης. Σε αυτή την
αλληλογραφία συναντά κανείς
«τη δόξα, τη φήμη και το ''θαυματουργό φως'' του χριστιανικού Παρθενώνα»,
σε επιστολές γνωστών διανοητών όπως ο Ευστάθιος της Θεσσαλονίκης,
ο Ευθύμιος Μαλάκης και ο Μιχαήλ Χωνιάτης, επίσκοπος Αθηνών προ
της κατάληψης της πόλης από τους Σταυροφόρους, το 1205. Ειδικά ο τελευταίος,
αν και θρηνεί την απώλεια της αρχαίας δόξας της πόλης, καταγράφει
σχεδόν με περηφάνεια τη σημασία των προσκυνημάτων της και μάλιστα του
καθεδρικού της, του Παρθενώνα και αναφέρεται στο θαυματουργό και
άσβεστο
"θείο φως"
που αποτελούσε ένα από τα θαυμάσια της χριστιανικής περιόδου του μνημείου.
Αξιοσημείωτο παραμένει ότι, σε αντίθεση με όσα συνηθίζονταν στο Βυζάντιο, ο
επίσκοπος Αθηνών Χωνιάτης δεν αναφέρεται τόσο στην Παρθένο,
όσο στο κτίριο: αναφέρει την ίδια την Ακρόπολη, τον Παρθενώνα, ως
"ανάπαυση"
της ψυχής του.
Όχι την
Παρθένο, μα τον Παρθενώνα.
Ακόμη, από εκείνους
τους χρόνους ήδη εμφανίζεται ο επί αιώνες προσφιλής βανδαλισμός των
επισκεπτών/ προσκυνητών: η συνήθεια της χάραξης ονομάτων των
επισκεπτών στα μάρμαρα του ιερού βράχου.
Κανένα
μνημείο δεν πρέπει να έχει χαραχθεί τόσες φορές και με τόσα ονόματα, όσο
η Ακρόπολη.
Ο
βανδαλισμός αυτός, εδώ γίνεται στοιχείο σημαντικό για την ερμηνεία του
ρόλου του μνημείου στους βυζαντινούς χρόνους.
Τα
στοιχεία συνηγορούν με την άποψη ότι ο Παρθενώνας υπήρξε το τέταρτο
σημαντικότερο προσκύνημα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά τους
μέσους της χρόνους, μετά από την Κωνσταντινούπολη, ασύλητη ακόμη και
παγκόσμια πρωτεύουσα των λειψάνων και των κειμηλίων, την Έφεσο των
Πατέρων και τη Θεσσαλονίκη του πολεμιστή Αγίου Δημητρίου.
Μάλιστα, κάποια στιγμή
φαίνεται πως έγινε της μόδας η ταφή των επισήμων κοντά στον καθεδρικό των
Αθηνών, δηλαδή τον Παρθενώνα - χαρακτηριστική είναι η ταφή του
Λέοντος, κυβερνήτη του Ελληνικού Θέματος, στον Παρθενώνα το 848.
Σύντομος Ιστορία
των Αναστηλώσεων στον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως
Από την απελευθέρωση της Ελλάδας,
μετά την επανάσταση του 1821, και μέχρι σήμερα, η Ακρόπολη υπήρξε
το μεγαλύτερο σχολείο για τους Έλληνες αρχαιολόγους.
Η σημασία
του μνημείου, οι συμβολισμοί που το φόρτωσαν οι κοινοί αγώνες,
ακόμη και ο τρόπος που οι ξενοθρεμμένοι βασιλείς το αντιμετώπιζαν,
οδήγησαν τον ιερό βράχο σε πολλές αναστηλωτικές περιπέτειες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι,
ακόμη και τις περιόδους των πολλών και μεγάλων πολέμων, ακόμη και
στη Μικρασιατική καταστροφή, τα έργα στην Ακρόπολη δε σταματούν.
Ο ιερός
βράχος θεωρείται σύμβολο της ελευθερίας του Γένους, «νομιμοποιεί» την
απόφαση για μεταφορά της πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους και η
Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα γιατί στολίζεται από την Ακρόπολη και αποτελεί
το μνημείο με το οποίο όλοι θέλουν να συνδέσουν το όνομά τους.
o
Πρώτος ο Όθωνας
λαμβάνει μέτρα για την προστασία του χώρου και την κήρυξή του σε αμιγώς
αρχαιολογικό, χάρη στο ρομαντικό Βαυαρό αρχιτέκτονα, Λέοντα φον
Κλέντσε φίλο του, πατέρα του νεαρού βασιλιά, Λουδοβίκου της Βαυαρίας.
o
Η
Αρχαιολογική Εταιρία των Αθηνών ακολουθεί το σχέδιο του Κλέντσε
και φροντίζει, πρώτα από όλα, να καθαρίσει το χώρο του ιερού βράχου από
τις προσθήκες των αιώνων: πυριτιδαποθήκες, μεσαιωνικά τείχη, τοίχοι
χτισμένοι εντός του Παρθενώνα/ ναού/ τζαμιού...
Ακολουθούν
οι αναστηλώσεις των μνημείων που ολοκληρώνονται περί τα μέσα του 19ου
αιώνα και γίνονται με πρωτόγονα μέσα και με μεθόδους που η
σύγχρονη αρχαιολογία θεωρεί απαράδεκτες.
o
Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα
ανεγείρεται το Πρώτο μουσείο της Ακροπόλεως, κατεδαφίζονται κάποια
υπολείμματα των φραγκικών κτισμάτων και γίνονται ορισμένες μικρότερες
επεμβάσεις στο μνημείο.
o
Λίγο
πριν μπει ο 20ος αιώνα, και υπό την καθοδήγηση του Παναγιώτη Καββαδία,
γενικού έφορου αρχαιοτήτων, ξεκινά μια δεύτερη, εκτενής φάση
αναστηλωτικών εργασιών σε όλα τα κτίσματα του ιερού βράχου, από το Ερέχθειο
ως τον Παρθενώνα.
Αυτή τη φορά
όλα γίνονται με βάση τις πιο σύγχρονες για την εποχή μεθόδους και
μετά από πολύ, ποικίλη και γόνιμη επιστημονική συζήτηση περί το έργο.
o
Ο
Νικόλαος Μπαλάνος αναλαμβάνει σε δεύτερη φάση τις αναστηλωτικές
επεμβάσεις, και χρησιμοποιεί ξένα προς το χώρο υλικά - σίδερο,
τσιμέντο κ.α. Ακόμη και σήμερα οι αρχαιολόγοι αναστηλωτές συνεχίζουν
να διορθώνουν τα αποτελέσματα των παρεμβάσεών του στο μνημείο.
o
Μέχρι τη Μεταπολίτευση και παρ' ότι τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει η
επέμβαση Μπαλάνου αλλά και οι μεγάλες αλλαγές στη μορφή της πόλης
διότι η μεταπολεμική Αθήνα είναι μια άσχημη πόλη, σαν δημιούργημα της
αντιπαροχής και της παντελούς έλλειψης μακροχρόνιου κρατικού σχεδιασμού,
με επιβαρημένη ατμόσφαιρα ενώ η ίδια η Ακρόπολη είναι πια ένα μνημείο που
το επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες, λόγω της άνθισης του ελληνικού
τουρισμού και δεν λαμβάνονται ιδιαίτερα μέτρα για την προστασία του
ιερού βράχου.
o
Οι
πρώτες σοβαρές επεμβάσεις
ξεκινούν με την πτώση της χούντας, το 1975, όταν ιδρύεται η
Επιτροπή Συντηρήσεως των Μνημείων της Ακροπόλεως, η οποία και δεν θα
διακόψει ποτέ το έργο της. Ο επί δεκαετίες πρόεδρος της Επιτροπής,
καθηγητής του ΕΜΠ Χαράλαμπος Μπούρας έχει επανειλλημένα πει ότι η
συντήρηση των μαρμάρων οφείλει να μην εγκαταλειφθεί ποτέ. Η Υπηρεσία της
Επιτροπής Συντηρήσεως των Μνημείων της Ακροπόλεως συντηρεί
ένα ιστότοπο με μια εξαιρετική παρουσίαση της Ακρόπολης
όπως
και μία
σελίδα στην οποία δίδονται πολλές απαντήσεις
σχετικά με τα μνημεία και τα έργα που
συντελούνται σε αυτά.
Β. ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
Στον 2ον
άξονα θα σας παρουσιάσουμε τα ιστορικά στοιχεία και γεγονότα που αφορούν
την Κατασκευή του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης και την μεταφορά των
εκθεμάτων που υπήρχαν στο μουσείο της Ακροπόλεως .
Έτσι σας
παρουσιάζουμε πληροφορίες από την εποχή όπου Η Ελληνική κυβέρνηση επέλεξε
το Νέο σχέδιο για το Μουσείο της Ακροπόλεως κοντά στον Παρθενώνα και την
θέση του αρχιτέκτονα του Νέου Μουσείου όπου «Το όραμά μου για το νέο
Μουσείο της Ακρόπολης» λέγει ο κ.
Bernard
Tscumi
,
καθώς
Το
Ιστορικό για την δημιουργία του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως.
Ενώ πλέον
εισερχόμαστε στο κυρίως θέμα όπου είναι Η Έναρξη μεταφοράς εκθεμάτων στο
Νέο Μουσείο Ακρόπολης και την διασφάλιση της μεταφοράς όπου έγινε Η
Πρόβα Τζενεραλε. Μετά θα σας παρουσιάσουμε πληροφορίες όπου
Η μεταφορά στο Νέο Μουσείο των γλυπτών του
Παρθενώνα και μια μικρή αναδρομή
και το γεγονός όπου
, Έτσι ξεκίνησε η μεταφορά των αρχαιοτήτων του Παρθενώνα
στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης.
Η Ελληνική
κυβέρνηση επέλεξε το Νέο σχέδιο για το Μουσείο της Ακροπόλεως κοντά στον
Παρθενώνα
Τελικά η
Ελληνική Κυβέρνηση πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του «Αθήνα 2004»
ανακοίνωσε τα αποτελέσματα του δεύτερου διαγωνισμού για την κατασκευή του
Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Τον διαγωνισμό είχε κερδίσει ο κ.
Bernard
Tscumi,
ο οποίος είναι Σουηδός αρχιτέκτονας με έδρα στην Νέα Υόρκη. Το σχέδιο
του περιλαμβάνει και μια γυάλινη αίθουσα προορισμένη να στεγάσει τα
Μάρμαρα του Παρθενώνα εφόσον η Βρετανική Κυβέρνηση πεισθεί τελικά να
επιστρέψει αυτά που κατέχει στην Ελλάδα.
Το βραβευμένο
σχέδιο επιλέχθηκε από 12 προτάσεις και η κατασκευή του άρχισε τον
Οκτώβριο του 2002. Ο αρχιτέκτονας δήλωσε πως είναι βέβαιος για την
ολοκλήρωση της κατασκευής του μουσείου πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004,
οι οποίοι θα διοργανωθούν στην Αθήνα. Το Νέο Μουσείο της Ακροπόλεως θα
βρίσκεται περίπου 300 μέτρα από τον Παρθενώνα περιλαμβάνει και μια
γυάλινη αίθουσα στην οποία η ζωφόρος του Παρθενώνα θα εκτεθεί ακριβώς
όπως και στον Αρχαίο ναό. Οι επισκέπτες του μουσείου θα μπορούν να
δουν τον Παρθενώνα από την γυάλινη αίθουσα. Επιπρόσθετα, το νέο
σχέδιο εξασφαλίζει τον φυσικό φωτισμό των εκθεμάτων και στεγάζει
επιτόπιες ανασκαφές στις οποίες περιλαμβάνεται και ένα τμήμα της
πόλης με κατοίκηση από την Αρχαϊκή ως και τα Παλαιοχριστιανική εποχή.
Αυτά τα ευρήματα συνετέλεσαν στην εγκατάλειψη του σχεδίου που είχε
επιλεχθεί από τον πρώτο διαγωνισμό και την οργάνωση νέου με προτάσεις
οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τα νέα δεδομένα που προέκυψαν από τον χώρο. Η
αντίθεση με την σημερινή έκθεση των γλυπτών του Παρθενώνα στο Λονδίνο
δύσκολα θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη.
Η γυάλινη
αίθουσα θα ονομάζεται Αίθουσα Παρθενώνα και θα παραμείνει άδεια
ώσπου τα τμήματα του γλυπτού διακόσμου του ναού που βρίσκονται στο Λονδίνο
επιστραφούν στην Ελλάδα.
Η Ελληνική
Πρεσβεία του Λονδίνου είχε δηλώσει: «Με
αυτό το σχέδιο, το οποίο κοστίζει αρκετά, διακηρύσσουμε με ένα πρακτικό
τρόπο την δέσμευση μας να ολοκληρώσουμε το μουσείο με την προσδοκία πως τα
Μάρμαρα του Παρθενώνα θα λαμπρύνουν τις νέες αίθουσες του.
Έτσι
δείχνουμε την αποφασιστικότητα μας να προχωρήσουμε».
Όταν άρχισαν
τις ανασκαφές στον προτεινόμενο χώρο στο οικόπεδο Μακρυγιάννη, οι
αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τμήμα της πρώιμης χριστιανικής πόλης.
Αυτό
προκάλεσε ένα δίλημμα.
Όμως
είναι σημαντικό να μείνει το μουσείο όσο πιο κοντά στην Ακρόπολη
γίνεται αλλά κάθε περιοχή γύρω από αυτή είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα δώσει
σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα αν εξερευνηθεί ανασκαφικά. Τελικά
αποφασίσθηκε να αφεθούν τα ευρήματα ως εκθέματα και να χτιστεί το
μουσείο από πάνω τους.
Έτσι εξασφαλίσθηκε ο
χώρος του Αρχαιολογικού μουσείου, ένας χώρος μοναδικός αφού επιτρέπει την
άμεση οπτική επαφή με τον Παρθενώνα, διατηρώντας και προβάλλοντας
ταυτόχρονα τον αρχαιολογικό πλούτο και των άλλων περιόδων.
Δυστυχώς
υπήρξαν αρκετές διαφωνίες για την κατασκευή του μουσείου πάνω από τα
οικιστικά κατάλοιπα.
Για αυτό το λόγο
ανατυπώνουμε εδώ μια ανακοίνωση τύπου από τον Πρόεδρο της Βρετανικής
Επιτροπής για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα, ο οποίος
επισκέφθηκε τότε τον χώρο.
o
Η Δήλωση του Καθηγητή
Snodgrass,
Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο του
Cambridge
Στις 16 Ιουλίου
ο Πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την επιστροφή των Μαρμάρων του
Παρθενώνα Καθηγητή κ.
Snodgrass
μαζί με τον Αντιπρόεδρο κ.
Christopher
Price
και την Γραμματέα κα.
Ελένη Cubitt
της Βρετανικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα καθώς
και τον Executive Director κ. David Hill ξεναγήθηκε στο χώρο του Νέου
Μουσείου από τον διευθυντή του Οργανισμού Ανέγερσης, Καθηγητή Δημήτριο
Παντερμαλή.
Το επίκεντρο της
επίσκεψης ήταν οι αρχαιολογικές ανασκαφές, οι οποίες θα στεγάζονται κάτω
από το κτήριο.
Τότε ο Καθηγητή
κ.
Snodgrass
έκανε την πιο κάτω δήλωση «Το Νέο Μουσείο
Ακρόπολης είναι μια εξαιρετικά καλή και ευρέως αποδεκτή μελέτη, προορισμένη
να γίνει διάσημη με την ολοκλήρωση της το 2004.
Επιπλέον, η κατασκευή συνοδεύεται από ένα σπάνιο βαθμό ευαισθησίας και
σεβασμού απέναντι στα αρχαία κατάλοιπα που ήρθαν στο φως κατά τις εργασίας
προετοιμασίας του χώρου.
Εκτός από την
εντυπωσιακή κατάσταση της διατήρησης
τους, αυτά τα κατάλοιπα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, αφού ανήκουν
κυρίως στους τελευταίους Ρωμαϊκούς και τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους,
εποχές λιγότερο μελετημένες σε σχέση με τις προηγούμενες.
Είναι
μάλιστα αρκετά σημαντικό το ότι θα τύχουν ιδιαίτερης μεταχείρισης.
Ένα μικρό
τμήμα του χώρου θα καλυφθεί με άμμο, σύμφωνα
με την διαδεδομένη αρχαιολογικά πρακτική για τις ευαίσθητες
κατασκευές. Ένα άλλο τμήμα θα είναι ελεύθερο
αλλά προστατευμένο από μια στέγη-τμήμα του νέου κτηρίου. Το
μεγαλύτερο όμως τμήμα των ευρημάτων θα γίνει
ένα από τα εκθέματα του ίδιου του μουσείου, ορατό από ψηλά, μέσα από το
γυάλινο πάτωμα του χώρου από τον οποίο οι επισκέπτες θα ανεβαίνουν στις
αίθουσες.
Στο
σχέδιο του Bernard Tschumi,
οι σειρές των πυλώνων που θα στηρίζουν την
κατασκευή τοποθετούνται με προσοχή ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή αρχαίων
δαπέδων ή τοίχων.
Δυο ημέρες
πριν την επίσκεψη μας,
δήλωσε ο κ.
Snodgrass
μια σειρά ανησυχητικών δημοσιευμάτων
είχε κάνει την εμφάνιση της στον βρετανικό τύπο
με έμφαση στο ότι μέσω ενός «πολιτιστικού βανδαλισμού», τα
κατάλοιπα κάτω από το μουσείο «καταστρέφονταν» και πως θα έπρεπε να
επιλεχθεί νέος χώρος για την κατασκευή.
Αξιοσημείωτο
είναι πως ο ανταποκριτής της
Guardian
στην Αθήνα
, ο οποίος
φαίνεται να είναι η πηγή της είδησης, ούτε είχε επισκεφθεί τον χώρο,
ούτε καν έλεγξε τα γεγονότα με τον Διευθυντή,
κάτι που παρέλειψαν ακόμη και οι αρχαιολόγοι από την Αθήνα, οι
οποίοι ήταν οι κύριες πηγές του άρθρου. Αντίθετα,
ο ανταποκριτής προτίμησε να στηριχθεί σε «βίντεo
που είχε η
Guardian».
Αυτό μοιάζει με κάποιον που μπαίνει κρυφά σε
κάποιο νοσοκομείο, βλέπει μια δύσκολη εγχείρηση από ένα παράθυρο και
κατηγορεί τους χειρούργους για φόνο.» .
«Το όραμά μου
για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης» λέγει ο κ.
Bernard
Tscumi
Τον Νοεμβρίου
2002 βρέθηκε στο Λονδίνο για να συμμετάσχει στην παρουσίαση του νέου
Μουσείου της Ακροπόλεως ο αρχιτέκτονας του καινούριου Μουσείου, ο
διάσημος Γαλλοελβετός ο κ.
Bernard
Tscumi.ο
κ.
Bernard
Tscumi
και
έδωσε συνέντευξη
στην Ελληνική Υπηρεσία του
BBC
και στον Δημοσιογράφο κ. Στέφανο Διανέλλο. Στην συνέντευξη αυτή κ.
Tscumi,
μιλώντας στην Ελληνική Υπηρεσία του
BBC,
περιέγραψε το όραμά του για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης: ο
Γαλλοελβετός αρχιτέκτονας, που αναφέρεται στο δίλημμα, που αντιμετώπισε
όταν σχεδίαζε το νέο Μουσείο λέγοντας: «Η
δημιουργία του νέου μουσείου της Ακρόπολης είναι μεγάλη πρόκληση. Από τη μία
πλευρά, ασχολείσαι με μια σημαντική περίοδο της ιστορίας και, από την άλλη,
με μια ιδιαίτερα σύνθετη τοποθεσία» και συμπληρώνει ο κ.
Tscumi,
απαντώντας και στο ερώτημα πώς μπορούν να συμφιλιωθούν αυτά τα δύο
ζητήματα.
Αυτή είναι
και η πρότασή του για το καινούριο Μουσείο:
«Το ένα ερώτημα είναι πώς θα καταφέρουμε να
στεγάσουμε σωστά εκπληκτικά έργα τέχνης, εκπληκτικά γλυπτά γιατί αυτό το
μουσείο είναι πολύ διαφορετικό από ένα μουσείο μοντέρνας τέχνης. Το δεύτερο
μεγάλο ερώτημα ήταν η τοποθεσία του Μουσείου, που αποφασίστηκε να έχει θέα
προς το Παρθενώνα και με άμεση πρόσβαση σε αρχαιολογικά ευρήματα»
και συνεχίζει ο αρχιτέκτονας του νέου Μουσείου της Ακρόπολης:
«Προτείνουμε τρία μέρη για το μουσείο. Αν το έλεγα απλοϊκά, θα έλεγα ότι
έχει μια βάση, ένα μέσο και μία κορυφή. Η βάση βρίσκεται πάνω από τις
ανασκαφές, τοποθετημένη με μεγάλη προσοχή ώστε να προστατεύουμε τα ευρήματα»
.
Όσον αφορά
την επισκεπτικότητα στον χώρο του νέου Μουσείου την παρουσιάζει λέγοντας
«Αυτή είναι η πρώτη εισαγωγή του επισκέπτη στο
Μουσείο. Μετά πάμε στο μέσο του Μουσείου όπου κυριαρχεί το φως και το γυαλί
τριγύρω. Ακριβώς στη μέση ο επισκέπτης μπορεί να δει τη συλλογή από την
Αρχαϊκή περίοδο. Το επάνω μέρος του Μουσείου θα περιλαμβάνει τα μάρμαρα του
Παρθενώνα ... Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν, ταυτόχρονα με
τα εκθέματα, μέσα από το γυαλί και τον Παρθενώνα, που θα είναι περίπου 300
μέτρα πιο εκεί».
Όμως, πότε θα
είναι έτοιμο το νέο Μουσείο της Ακρόπολης ο διάσημος αρχιτέκτονας λέει:
«Αυτή την περίοδο, προχωρούν οι προετοιμασίες
για την προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων. Μέσα στους επόμενους 2-3
μήνες θα αρχίσουμε τα θεμέλια και, από εκεί και πέρα, τα πράγματα θα
προχωρήσουν πολύ γρήγορα» και συμπλήρωσε στην Ελληνική Υπηρεσία
του BBC
ο Γαλλοελβετός αρχιτέκτονας του νέου Μουσείου της κ.
Bernard
Tscumi
είπε λέγοντας «Ο
σχεδιασμός, ουσιαστικά, έχει ολοκληρωθεί, το κτίριο θα είναι έτοιμο πριν από
τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, όμως δεν γνωρίζω αν ο τρόπος παρουσίασης
των μνημείων θα είναι έτοιμος. Υπάρχουν πολλά ζητήματα, που πρέπει να
λυθούν. Ζητήματα, που έχουν σχέση με την ασφάλεια και με το πού θα
τοποθετηθεί το κάθε μνημείο, αλλά και άλλα θέματα. Ας περιμένουμε, όμως,
λίγο ακόμα για να δώσουμε μια ξεκάθαρη απάντηση για το αν το νέο Μουσείο θα
είναι έτοιμο να ανοίξει πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004».
Το Ιστορικό για
την δημιουργία του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως
Το καλοκαίρι
του 2000 ξεκίνησε ο διεθνής διαγωνισμός προεπιλογής μελετητών για την
εκπόνηση των σχεδίων του Νέου Μουσείου που θα στεγάσει τα αριστουργήματα
της Ακρόπολης. Τελικά, δώδεκα από τα διαγωνιζόμενα γραφεία υπέβαλαν
σχέδια και προπλάσματα με βάση τις απαιτήσεις του κυρίου του έργου που
συνοψίζονται στις εξής:
α. Η
Πρωτοποριακή πρόταση ενσωμάτωσης της τοπικής ανασκαφής στο μουσείο,
ώστε τα αρχιτεκτονικά ευρήματα να αναδειχθούν ως ένα μουσειακό έκθεμα,
β. Η
Χρήση του φυσικού φωτός και η δημιουργία της αίσθησης ανοιχτού
περιβάλλοντος, αφού τα περισσότερα εκθέματα ήταν στημένα στην
αρχαιότητα στο ύπαιθρο,
γ. Η
Επιδίωξη ισόρροπης σχέσης ανάμεσα στην αρχιτεκτονική του μουσείου
και των αρχαίων κτηρίων στο Βράχο της Ακρόπολης,
δ. Η
Ικανοποιητική ένταξη του Νέου Μουσείου στο άμεσο αλλά και στο
ευρύτερο αστικό του περιβάλλον,
ε. Η
παροχή δυνατότητας στον επισκέπτη να βλέπει συγχρόνως τα αρχιτεκτονικά
γλυπτά του Παρθενώνα στο Νέο Μουσείο και τον ίδιο τον Παρθενώνα
στην Ακρόπολη.
Κορύφωση του
προγράμματος
ήταν η έκθεση των μετοπών, της ζωφόρου και των αετωμάτων
του Παρθενώνα σε όλη τους την πληρότητα, με τα «Μάρμαρα» της
Ακρόπολης συνενωμένα με εκείνα που βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.

Ο ΟΑΝΜΑ
είναι ο Οργανισμός Ανέγερσης Νέου Μουσείου Ακρόπολης είναι Νομικό
Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, που εποπτεύεται από το Υπουργείο Πολιτισμού
και Πρόεδρος του είναι ο κ. Δημήτριος Παντερμαλής, Καθηγητής Αρχαιολογίας
.
Οι προτάσεις των
διαγωνιζομένων κρίθηκαν το Σεπτέμβριο του 2001 από διεθνή Επιτροπή
Αξιολόγησης με βάση τα κριτήρια που αναφέρονται αναλυτικά στα
τεύχη του διαγωνισμού. Οι μελετητές δεν είχαν μπροστά τους ένα εύκολο
έργο. Οι δυσκολίες ήταν μια πραγματική πρόκληση, στην οποία ωστόσο,
ανταποκρίθηκαν με ποικίλες προτάσεις. Εδώ παρουσιάζονται και οι
δώδεκα προκαταρκτικές μελέτες, οι οποίες περιέχουν διαφορετικές
προσεγγίσεις, ερμηνείες, προοπτικές και δυνατότητες. Τα μέλη της
Επιτροπής Αξιολόγησης με τη σειρά τους είχαν να αντιμετωπίσουν την
πρόκληση προτάσεων. Μετά από αναλυτική μελέτη τους και πολλή συζήτηση
κατέληξαν σε ομόφωνη απόφαση για το πρώτο, δεύτερο και τρίτο βραβείο και
αναγνωρίζοντας την πρωτοτυπία άλλων δύο λύσεων, πρότειναν τη διάκρισή
τους με ειδική μνεία.
Το Διοικητικό
Συμβούλιο του ΟΑΝΜΑ εκφράζει την ικανοποίησή του και πιστεύει ότι με
την απονομή του πρώτου βραβείου στον Ελβετό Αρχιτέκτονα
Bernard
Tschumi,
που είναι κοσμήτορας της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πανεπιστημίου
Columbia
στη Νέα Υόρκη και στον Έλληνα αρχιτέκτονα Μιχάλη Φωτιάδη, το Νέο
Μουσείο της Ακρόπολης θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες της παγκόσμιας
κοινότητας αλλά και κάθε απλού επισκέπτη. Θα δημιουργηθεί ένα σύγχρονο
αρχιτεκτονικό περιβάλλον, λιτό και ευχάριστο, κατάλληλο να δεχτεί και να
αναδείξει με καινοτόμες μουσειολογικές λύσεις τα κορυφαία έργα τέχνης του
κλασικού πολιτισμού.
Καθηγητής
Δημήτριος Παντερμαλής
Πρόεδρος του
Οργανισμού για την Ανέγερση Του Νέου Μουσείου Ακρόπολης
Όλοι μας
γνωρίζουμε το ίδιο γνωρίζουν οι Απόδημοι αδελφοί μας ότι
από το Λόρδο Βύρωνα μέχρι τον Σον Κόνερι
υπάρχει μια μακριά ιστορία της βρετανικής κοινής γνώμης που συνιστά την
επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα, των γλυπτών που
αδίστακτα αφαιρέθηκαν από τον Λόρδο Έλγιν και αργότερα πουλήθηκαν στη
βρετανική κυβέρνηση, στις αρχές του 19ου αιώνα.
Τον Απρίλιο του 1996, το
Channel
4
μετέδωσε την τηλεοπτική εκπομπή του
WilliamStewart
με τίτλο
«15
το 1»,
στην οποία ο παρουσιαστής πρωτοτύπησε στη βρετανική τηλεόραση φέροντας το
καυτό ζήτημα επιστροφής των γλυπτών στην Αθήνα, θέτοντας βέβαια
προϋποθέσεις αλλά και εξασφαλίζοντας τη γραπτή συμφωνία του
Προέδρου της Ελλάδας.
Περισσότεροι από 100.000 Άγγλοι ψήφισαν τηλεοπτικά εκείνο το βράδυ,
ενώ τα αποτελέσματα της έδειξαν ότι ένα ποσοστό 92,5% ψήφισε υπέρ της
επιστροφής. Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι η νούμερο ένα προϋπόθεση
σε εκείνη την ψηφοφορία ήταν ότι
«τα
Μάρμαρα δεν θα φτάσουν ποτέ στην Αθήνα αν δεν κατασκευαστεί το Νέο Μουσείο
της Ακρόπολης, το οποίο θα μπορεί να δεχθεί αλλά και να συντηρεί τη συλλογή».
Ένα χρόνο πριν, η Βουλή των Ελλήνων είχε ήδη αποφασίσει την ίδρυση
του Οργανισμού για την Ανέγερση του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης (ΟΑΝΜΑ).
Το Ίδρυμα «Μελίνα Μερκούρη» ένωσε τις δυνάμεις του στον ίδιο σκοπό
και ο ΟΑΝΜΑ προχώρησε στην προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση του
έργου.
Το Δεκέμβριο του 2001 ο νυν πρόεδρος του ΟΑΝΜΑ, καθηγητής Δημήτριος
Παντερμαλής υπέγραψε τη σύμβαση για την αρχιτεκτονική, δομική και
ηλεκτρομηχανική μελέτη του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης δίπλα στα
ονόματα των κυρίων
BernardTschumi
και Μιχάλη Φωτιάδη, τους αρχιτέκτονες που πήραν το πρώτο βραβείο στο διεθνή
διαγωνισμό για το νέο Μουσείο.

Το Μουσείο της Ακρόπολης μπορεί να έχει μεγάλη συμβολική σημασία,
αλλά πρόκειται για ένα τεράστιο κατασκευαστικό έργο. Μοντέρνο, λιτό,
διακριτικό. Σύμφωνα με τα σχέδια του Γαλλοελβετού αρχιτέκτονα θα
αναπτύσσεται σε τρία διαφορετικά επίπεδα. Η βάση του θα
«κοιτάζει» στην αρχαιολογική ανασκαφή και θα φιλοξενεί χώρους από την
Αρχαϊκή μέχρι τη Ρωμαϊκή περίοδο και τέλος, η κορυφή του είναι ο
τεράστιος χώρος στον οποίο θα τοποθετηθούν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα.
Τοποθετούμε το τμήμα που βρίσκεται στην Αθήνα και δίπλα του υπάρχει κενό για
εκείνο που βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτό είναι σε μια συνέχεια και
έτσι ο επισκέπτης θα βλέπει τμήμα και κενό, τμήμα και κενό προκειμένου να
τονιστεί η καταστροφή που έγινε στο μνημείο με την απόσπαση των γλυπτών από
τον Έλγιν.
Το γυάλινο περίβλημα της μεγάλης παραλληλόγραμμης αίθουσας της κορυφής
είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να παρέχει το ιδανικό φως στα γλυπτά, ενώ
αξίζει να σημειωθεί ότι όλη η κατασκευή θα βρίσκεται σε άμεση επαφή με
την ίδια την Ακρόπολη. Πολλοί επισκέπτες που θα επισκέπτονται το
café
και το εστιατόριο του ημιώροφου
θα έχουν μια
μοναδική θέα προς τον Ιερό Βράχο. Σύμφωνα με τον κ.
Tschumi
«οι συνθήκες, που δίνουν σάρκα και οστά στο Νέο Μουσείο
της Ακρόπολης, κλιμακώνονται γύρω από την
έννοια του φωτός».
Πιθανότατα σε μεγαλύτερη κλίμακα από ότι σε άλλους τύπους μουσείων, αφού
η ιδιαιτερότητα του το κάνει ξεχωριστό μουσείο φυσικού φωτός, που εστιάζεται
στα γλυπτά που εκτίθενται στο εσωτερικό του. Μοναδικά γλυπτά που
έχουν σχεδιαστεί για να αντέξουν το αιώνιο φως, αντίθετα με πίνακες
ζωγραφικής ή άλλα αντικείμενα τέχνης.
Οι επισκέπτες θα φτάνουν από το πεζοδρόμιο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου
και θα εισέρχονται στο χώρο του μουσείου ακολουθώντας μια κεκλιμένη οδό,
που πανοραμικά θα βλέπει τα ερείπια της Αθήνας του 3ου και 7ου
μ.Χ. αιώνα. Ανάλογα, λοιπόν, με τις τελευταίες στατιστικές
(1998-2000) η Ακρόπολη δέχεται περίπου 1.600.000 επισκέπτες ετησίως,
ενώ το νούμερο των καθημερινών επισκέψεων ξεπερνάει τις 10.000 τις μέρες
αιχμής. Ένα νούμερο που αναμένεται να διπλασιαστεί με την ολοκλήρωση
του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, η κατασκευή του οποίου έχει ήδη
τελειώσει . Τα παραπάνω νούμερα των επισκεπτών, βέβαια, ήταν περισσότερο
προβληματικά παρά ελκυστικά για το μικρό μουσείο που όλοι έχουμε
επισκεφτεί πάνω στην Ακρόπολη. Ίσως για αυτό το ο «μικρός» αυτός χώρος να
ήταν πάντα ένα καλό εμπόδιο για να μη φτάσουν ποτέ τα γλυπτά από την Αγγλία
στην Ελλάδα.
Σήμερα παρόλο που ολόκληρος ο πλανήτης έχει πάρει τη θέση του, η
Βρετανική Αυτοκρατορία επιμένει να βρίσκει δικαιολογίες για την
επιστροφή των Μαρμάρων. Ωστόσο, η ίδια γη, που γέννησε το αρχαίο πνεύμα,
είναι τώρα έτοιμη να δεχθεί το μεγάλο αυτό έργο. Ένα έργο που θα
ρίξει κάθε εμπόδιο και θα αντισταθεί σε κάθε δικαιολογία.
Γιατί όπως είπε και ο πρόεδρος του ΟΑΝΜΑ, κ. Παντερμαλής:
«Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης θα θέσει ένα νέο αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό
ορόσημο, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρο τον κόσμο. Θα αναδείξει
ένα περιβάλλον που είναι σε πλήρη αρμονία με την ομορφιά και την κλασική
απλότητα των εκθεμάτων του, ενώ θα διασφαλίζει μια μουσειακή και
αρχιτεκτονική εμπειρία, σημαντική τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον.»
.
Αξίζει να σημειωθεί η εξής τοποθέτηση του Οργανισμού για την Ανέγερση του
Νέου Μουσείου της Ακρόπολης
:
«Τοποθετούμε το τμήμα που βρίσκεται στην Αθήνα και δίπλα του υπάρχει κενό
για εκείνο που βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτό είναι σε μια συνέχεια
και έτσι ο επισκέπτης θα βλέπει τμήμα και κενό, τμήμα και κενό κ.ο.κ.,
προκειμένου να τονιστεί η καταστροφή που έγινε στο μνημείο με την απόσπαση
των γλυπτών από τον Έλγιν. Όλα αυτά μέχρι να μας επιστραφούν τα Μάρμαρα από
το Βρετανικό Μουσείο.»
.
Η Έναρξη
μεταφοράς εκθεμάτων στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης
Παρουσία του υπουργού πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη και με απόλυτη επιτυχία
πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 11 Οκτωβρίου η δοκιμαστική υπαίθρια μεταφορά
εκθέματος από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης στο Νέο Μουσείο. Πρόκειται
για λίθινο όγκο βάρους 2,5 τόνων, όσο δηλαδή ζυγίζει και τμήμα της
ζωφόρου του Παρθενώνα, η οποία θα μεταφερθεί το πρωί της Κυριακής. Η
μεταφορά ξεκίνησε νωρίς το πρωί και περιλάμβανε τη μεταφορά του αντικειμένου
με τρεις γερανούς, από το παλαιό μουσείο της Ακρόπολης στο νέο. Ο
πρώτος γερανός ήταν εγκατεστημένος κοντά στο παλαιό μουσείο της
Ακρόπολης, ο δεύτερος στην οδό Τριπόδων και ο τρίτος σε βάθρο
στη γέφυρα εισόδου του νέου μουσείου.
Στη μεταφορά δοκιμάστηκε ουσιαστικά το σύστημα των τριών γερανών
προκειμένου να ελεγχθεί κάθε τεχνική λεπτομέρεια ώστε να ξεκινήσει με
απόλυτη ασφάλεια την Κυριακή το πρωί η μεταφορά ενός απ' τους
βαρύτερους λίθους, της ζωφόρου του Παρθενώνα. Η μεταφορά όλων των
αντικειμένων θα διαρκέσει περίπου τρεις μήνες. Το μουσείο θα είναι
έτοιμο στις αρχές του 2009 , όμως θα μπορεί να είναι επισκέψιμο και
πριν από τα επίσημα εγκαίνια. Για την ασφάλεια των εκθεμάτων και τη
μείωση των αιωρήσεων, η μεταφορά θα γίνεται με ιδιαίτερα χαμηλές
ταχύτητες και για κάθε κιβώτιο υπολογίζεται ότι θα διαρκεί περίπου
2,5 ώρες.

Επικεφαλής του έργου είναι ο πολιτικός μηχανικός Κώστας Ζάμπας, που
έχει την εμπειρία των αναστηλωτικών έργων της Ακρόπολης. Στο όλο αυτό
εγχείρημα λαμβάνουν μέρος σε εκτελεστικό επίπεδο 15 συντηρητές και 5
αρχαιολόγοι της Α' ΕΠΚΑ
Ο
υπουργός πολιτισμού χαρακτήρισε τη μεταφορά ιστορικό γεγονός καθώς μετά
από 25 αιώνες, τα γλυπτά και τ' αγάλματα της Ακρόπολης, μεταφέρονται
για πρώτη φορά από τον Ιερό Βράχο στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Στο
σημείο που πριν 30 χρόνια ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε
οραματισθεί το νέο Μουσείο. Ο κ. Λιάπης τόνισε
«Αυτή η συγκυρία είναι η καλύτερη δυνατή για την επιστροφή των Μαρμάρων. Ο
καλύτερος υποστηρικτής του παγκόσμιου αυτού χρέους είναι οι χιλιάδες
επισκέπτες που θα βλέπουν τα ανάγλυφα και τα κενά που υπάρχουν γιατί
βρίσκονται 4000 μίλια μακριά από τον χώρο του προορισμού τους».
ü
Η ολοκλήρωση της δοκιμαστικής μεταφορά εκθεμάτων από το παλιό στο Νέο
Μουσείο της Ακρόπολης.
Έτσι με απόλυτη επιτυχία ολοκληρώθηκε η δοκιμαστική μεταφορά εκθεμάτων
από το παλιό στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης με το σύστημα των τριών
γερανών, προκειμένου να ξεκινήσει με απόλυτη ασφάλεια η μεταφορά ενός απ’
τους βαρύτερους λίθους, της ζωφόρου του Παρθενώνα, ενός τμήματος βάρους
2,3 τόνων. Ο υπουργός Πολιτισμού, κ. Μιχάλης Λιάπης, ανέφερε σχετικά
«Εντός τριών μηνών από σήμερα το Νέο Μουσείο θα φιλοξενεί τα έργα ενός
συγκεκριμένου μνημειακού συνόλου, τα αριστουργήματα της Ακρόπολης, που θα
μετακινηθούν για πρώτη φορά απ’ τη φυσική τους θέση, ύστερα από 2.500
χρόνια. Τουλάχιστον για πρώτη φορά νόμιμα θα γίνει μια τέτοια μεταφορά»
ενώ επεσήμανε ο κ. Λιάπης
«Βρισκόμαστε
αναμφίβολα μπροστά σε ένα ιστορικό γεγονός μείζονος εθνικής σημασίας. Είναι
ένα τεχνικά δύσκολο, σύνθετο και λεπτό εγχείρημα. Είναι ένα εγχείρημα
πρωτόγνωρο για τα ελληνικά, αλλά επιτρέψτε μου να πω και για τα διεθνή
δεδομένα. Ένα εγχείρημα που αποτελεί κομβικό στάδιο της διαδικασίας για την
ολοκλήρωση της μεταφοράς στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης».
ü
Οι Δηλώσεις του Υπουργού Πολιτισμού.
Παρουσιάζοντας το έργο της υπαίθριας μεταφοράς των εκθεμάτων από το
παλιό στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, ο κ. υπουργός ανέφερε:

«Το πρώτο στάδιο ήταν η καταγραφή των αρχαιολογικών εκθεμάτων. Ενδεικτικά
θα ήθελα να σας πω ότι στο χώρο του παλαιού μουσείου καταγράφηκαν 246
αντικείμενα συνολικού βάρους 113 τόνων. Από μία καταμέτρηση στις αποθήκες,
υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 4 χιλιάδες μικρότερα αντικείμενα, κυρίως
μαρμάρινα, σε 28 στήλες ραφιών,
συνολικού εμβαδού 255 τ. μ. και το βάρος του εκτιμάται περίπου στους 124
τόνους.
Το δεύτερο στάδιο είναι η συσκευασία, η οποία κατά κανόνα γίνεται με
μεταλλικά κιβώτια, με τα εκθέματα σε όρθια στάση. Υπάρχει εσωτερικός ξύλινος
σκελετός και προστατευτικά αφρώδη υλικά. Ιδιαίτερα ευπαθή αντικείμενα μικρού
μεγέθους συσκευάζονται επιπροσθέτως σε ξύλινα κιβώτια, με ειδική συσκευασία.
Έχει γίνει μια ειδική κατηγοριοποίηση των εκθεμάτων και θα χρησιμοποιούν 6
ειδών κιβώτια. Όπως άλλωστε έχετε δει, για την υπαίθρια μεταφορά θα
χρησιμοποιούν τρεις συναρμολογούμενοι μεγάλοι οικοδομικοί γερανοί.
Ο πρώτος γερανός στήθηκε στη θέση της αναβάθρας του Διονυσιακού Θεάτρου. Ο
δεύτερος εδράζεται στο πέρας της οδού Τριπόδων έξω από το πρόπυλο του Ιερού
του Διονύσου. Και ο τρίτος τοποθετήθηκε σε ανάλογο βάθρο που κατασκευάστηκε
αμέσως δυτικά της γέφυρας εισόδου στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης.
Το επιτρεπόμενο ωφέλιμο φορτίο στην άκρη κάθε βραχίονα θα είναι τρεις τόνοι.
§
Ο
πρώτος γερανός θα παραλαμβάνει τα ειδικά κιβώτια απ’ την αυλή ανατολικά του
παλαιού μουσείου της Ακρόπολης και θα τα αποθέτει στην περιοχή της
νοτιοανατολικής γωνιάς του Θεάτρου του Διονύσου, σε ένα προσωρινό δάπεδο.
§
Από
εδώ θα τα περιλαμβάνει ο δεύτερος και θα τα αποθέτει κοντά στην περίφραξη
του αρχαιολογικού χώρου επί της Διονυσίου Αρεοπαγίτου.
§
Απ’
τη θέση αυτή θα τα παραλαμβάνει ο τρίτος ο οποίος θα τα αποθέτει στις
εισόδους που ετοιμάστηκαν, στο επίπεδο της Αρχαϊκής Αίθουσας, που είναι στον
1ο όροφο και της Αίθουσας του Παρθενώνα που είναι στον 3ο όροφο του Νέου
Μουσείου.
Για
την ασφάλεια των εκθεμάτων και τη μείωση των αιωρήσεων, η μεταφορά θα
γίνεται με ιδιαίτερα χαμηλές ταχύτητες και για κάθε κιβώτιο υπολογίζουμε να
διαρκεί περίπου 2,5 ώρες.
Συνεπώς, με αυτούς τους υπολογισμούς, είναι δυνατόν να μεταφέρονται
ημερησίως τέσσερα κιβώτια για περίπου έξι βδομάδες, προκειμένου να
μεταφερθούν όλα αυτά τα αντικείμενα για την έκθεση. Ωστόσο, οι γερανοί θα
παραμείνουν για ακόμη τρεις μήνες, καθώς θα υπάρξει ανάγκη μεταφοράς
πληθώρας άλλων αντικειμένων στο Νέο Μουσείο.
Το κόστος της μεταφοράς ανέρχεται στο 1.606.500 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου
και του ΦΠΑ. Όπως είναι αυτονόητο έχει γίνει ασφάλιση της μεταφοράς στην
Εθνική Ασφαλιστική. Επίσης, υπάρχει 24ωρη φύλαξη του χώρου σε όλη την
περιφέρεια.
Ο ανάδοχος του έργου αναλαμβάνει όλους τους κινδύνους εκτέλεσης του έργου
και παραμένει ο αποκλειστικά υπεύθυνος γι’ αυτό. Κάλυψη του κινδύνου υλικών
απωλειών ή ζημιών στο έργο, συμπεριλαμβανομένων των μεταφερομένων
αρχαιολογικών εκθεμάτων, είναι αθροιστικά στο ποσό των 400 εκατομμυρίων
ευρώ. Πρόκειται για μια κάλυψη παντός κινδύνου όπως σεισμού, λοιπών φυσικών
φαινομένων, κακόβουλων ενεργειών, φωτιάς, κεραυνού, έκρηξης, πρόσκρουσης,
κατολίσθησης, καθίζησης, λανθασμένης εργασίας, ελαττωματικού υλικού ή και
σχεδιασμού.
Πρέπει να σας πω ότι υπάρχει πλήρης κάλυψη για οποιαδήποτε αστική ευθύνη για
οποιονδήποτε τρίτο. Και φυσικά η ασφάλιση του προσωπικού».
Η Πρόβα Τζενεραλε.
Η πρόβα
τζενεράλε έγινε και «για την πρώτη νόμιμη μεταφορά
των γλυπτών του Παρθενώνα από τον Ιερό Βράχο ύστερα από 25 αιώνες».
Η
ημέρα ήταν ηλιόλουστη, με ελάχιστο αεράκι πάνω στην Ακρόπολη και
εκατοντάδες τουρίστες, περαστικούς, κατοίκους από τις ταράτσες τους να
αποτυπώνουν στις κάμερές τους την πρώτη δοκιμαστική «πτήση» από την
Ακρόπολη στο νέο Μουσείο. Υπήρχαν πάνω από εκατόν πενήντα Έλληνες και
ξένοι δημοσιογράφοι, τηλεοπτικά συνεργεία και πρακτορεία ειδήσεων
και είχαν πάρει θέσεις σε διάφορα σημεία του Βράχου από νωρίς το πρωί.
Ήθελαν να καταγράψουν βήμα βήμα την πρωτόγνωρη αυτή δοκιμή εναέριας
μεταφοράς των αρχαίων σε μια απόσταση 400 μ. που άρχισε επίσημα
την Κυριακή στις 9 το πρωί.

Το κιβώτιο με μάρμαρο ξεκινά από την Ακρόπολη και κατεβαίνει στο θέατρο
Διονύσου
Στιγμές έντασης
έζησαν δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι όταν στις 8.30 π.μ. ακριβώς
ανασηκώθηκε, κρεμασμένο από τους γερούς ιμάντες του, το μπλε μεταλλικό
κιβώτιο, συνολικού βάρους 3,1 τόνων
που σχεδιάστηκε για να μεταφέρει ένα από τα βαρύτερα γλυπτά: το
«Σύμπλεγμα του Κέκροπος». Την
προηγουμένη μέρα περιείχε έναν ισοβαρή όγκο μαρμάρου. Αλλά πολλοί
καρδιοχτύπησαν όταν το είδαν να αιωρείται στην άκρη του Βράχου και
πρώτοι απ' όλους όσοι έχουν την ευθύνη της επιχείρησης αυτής, όπως ο
έφορος Ακρόπολης Αλέξανδρος Μάντης, η αρχαιολόγος που προΐσταται
στο Μουσείο Χριστίνα Βλασοπούλου και κυρίως ο πολ. μηχανικός Κώστας
Ζάμπας, που έχει το γενικό πρόσταγμα.

Η Ακρόπολη βλέπει να κατεβαίνει στο θέατρο Διονύσου με το
υποτιθέμενο
«Σύμπλεγμα του Κέκροπος»

Το κιβώτιο με το μάρμαρο που ξεκίνησε από την Ακρόπολη και κατεβαίνει στο
θέατρο Διονύσου

Περνάει τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου... και
Οι τρεις τους
ακολουθούσαν το κιβώτιο σε κάθε του στάση. Ήταν κοντά όταν ακουμπούσε
απαλά στην πρώτη του στάση δίπλα στο θέατρο Διονύσου, όταν αποσυνδεόταν
από τον γάντζο του ενός γερανού και συνδεόταν με τον άλλο.
Παρακολουθούσαν την αργή πορεία του πάνω από τα μνημεία και τα
δέντρα του χώρου, ως την προσγείωσή του στην τσιμεντένια πλατφόρμα που
έχει δημιουργηθεί στην άκρη της περίφραξης.

Το
υποτιθέμενο
«Σύμπλεγμα του Κέκροπος» ίπταται πάνω από
το νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Και περίμεναν
την άφιξη του υπουργού Πολιτισμού για την τρίτη «πτήση» πάνω από τη Διον.
Αρεοπαγίτου μέχρι την αίθουσα του Παρθενώνα στο νέο Μουσείο.

Το κιβώτιο με το μάρμαρο που ξεκίνησε από την Ακρόπολη έφθασε και
προσγειώνεται έξω από το Μουσείο και παραλαμβάνεται από τους εργάτες.
Κάθε διαδρομή
δεν πήρε πάνω από 30-35 λεπτά. Έτσι, χρειάστηκε μιάμιση ώρα αντί
για δυόμισι ώρες που είχε προβλεφθεί αρχικά.
o
Η Συνέντευξη Τύπου
του πολ. Μηχανικού Κώστα Ζάμπα
Στην στη
συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε για την πρώτη μεταφορά του εκθέματος από
την Ακρόπολη στο Νέο Μουσείο της Ακροπόλεως ο πολ. μηχανικός
Κώστας Ζάμπας, που έχει το γενικό πρόσταγμα, είπε αναφερόμενος στις
λεπτομέρειες της επιχείρησης, η οποία ομολόγησε πως δεν τον ανησυχεί
γιατί είναι μαθημένος. Έχει κατεβάσει στο παρελθόν με επιτυχία πολλά
βαριά κομμάτια από τον Παρθενώνα. Περισσότερο τον απασχολεί η
αποτοίχιση ενός ευαίσθητου γλυπτού από το μουσείο και δήλωσε με έμφαση
«Το σημερινό δρομολόγιο το είδαμε κι εμείς για
πρώτη φορά». Και εξήγησε γιατί επέλεξε με τους συνεργάτες του
την εναέρια μεταφορά των γλυπτών λέγοντας
«Θέλαμε να αποφύγουμε τους κραδασμούς. Και όπως είδατε, δεν είχαμε κανέναν.
Ακόμη και οι αιωρήσεις ήταν ανεπαίσθητες». Στην ερώτηση αν
παρά ταύτα μπορούσε να υπάρξει οποιαδήποτε φθορά στα αρχαία με αυτή τη
μέθοδο, «αν δηλαδή μέσα στο κιβώτιο θα
έσπαγε αβγό», είπε ότι θα μπορούσαν να μεταφέρουν με ασφάλεια
ακόμη κι ένα φλιτζάνι καφέ. Τόση σιγουριά προσφέρουν οι υψηλόκορμοι
αυτοί γερανοί, σε συνδυασμό με τα άκαμπτα μεταλλικά κιβώτια και τα αφρώδη
υλικά που θα χρησιμοποιηθούν για τη συσκευασία των αγαλμάτων και των
αναγλύφων. Ο μόνος φόβος είναι οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Γιατί
οι γερανοί δεν «πτοούνται» από τους σεισμούς, κινδυνεύουν όμως από τους
ισχυρούς ανέμους. Καιρού επιτρέποντος, λοιπόν, η μετακόμιση 246
αντικειμένων από το μουσείο, συνολικού βάρους 113 τόνων και 4.200
μικρότερων κομματιών από τις αποθήκες, βάρους 124 τόνων, μπορεί να
ολοκληρωθεί σε 153 διαδρομές (4 ημερησίως), που σημαίνει σε 40 μέρες.
Επειδή όμως έρχονται βροχές, έρχονται μπόρες, νοίκιασαν για 4 μήνες τους
γερανούς, αντί 1.606.500 ευρώ. Όλες οι εργασίες από το αμπαλάρισμα
μέχρι τη μεταφορά των αρχαίων στο Μουσείο έχουν ασφαλιστεί στην Εθνική
Ασφαλιστική (για σεισμό, φυσικές καταστροφές, κακόβουλες ενέργειες,
φωτιά, πρόσκρουση, καθίζηση, κατολίσθηση, λανθασμένη εργασία, ελαττωματικό
σχεδιασμό ή υλικό) με το ποσόν των 400 εκατ. ευρώ.
Μακριά από τους
επισήμους στην δοκιμή της μεταφοράς ήταν εκεί οι τρεις πρώην έφοροι
Ακρόπολης που ήταν πρωτεργάτες για τη θεμελίωση αυτού του Νέου Μουσείου,
οι κυρίες Εβη Τουλούπα, Ισμήνη Τριάντη και Αλκηστις Χωρέμη.
Η μεταφορά στο
Νέο Μουσείο των γλυπτών του Παρθενώνα και μια μικρή αναδρομή
Ας
ενημερώσουμε με λίγα λόγια τους Απόδημους και όλους τους Έλληνες
για το μοναδικό μνημείου της ανθρωπότητας. Ο Παρθενώνας, είναι ναός
χτισμένος προς τιμήν της Αθηνάς, προστάτιδας της πόλης της Αθήνας,
υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας σημαντικών αρχιτεκτόνων και γλυπτών
στα μέσα του 5ου π.Χ. αιώνα. Η εποχή της κατασκευής του συνταυτίζεται με
τα φιλόδοξα επεκτατικά σχέδια της Αθήνας και της πολιτικής κύρους που
ακολούθησε έναντι των συμμάχων της κατά την περίοδο της αθηναϊκής
ηγεμονίας.
Ο
Παρθενώνας αποτελεί το λαμπρότερο μνημείο της αθηναϊκής πολιτείας και
τον κολοφώνα του δωρικού ρυθμού. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 448/7
π.Χ. και τα εγκαίνια έγιναν το 438 π.Χ. στα Μεγάλα Παναθήναια, ενώ ο
γλυπτός διάκοσμος περατώθηκε το 433/2 π.Χ. Οι αρχιτέκτονες που
εργάστηκαν ήταν ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης και ο Φειδίας, που είχε και
την ευθύνη του γλυπτού διάκοσμου. Είναι ένας από τους λίγους
ολομάρμαρους ελληνικούς ναούς και ο μόνος δωρικός με ανάγλυφες
όλες του τις μετόπες. Πολλά τμήματα του γλυπτού διακόσμου, του
επιστυλίου και των φατνωμάτων της οροφής έφεραν γραπτό διάκοσμο με
κόκκινο, μπλε και χρυσό χρώμα. Χρησιμοποιήθηκε πεντελικό μάρμαρο,
εκτός από το στυλοβάτη που κατασκευάστηκε από ασβεστόλιθο.
Το
πτερό είχε 8 κίονες κατά πλάτος και 17 κατά μήκος. Η τοποθέτηση των
κιόνων είναι ασυνήθιστα πυκνή με αναλογία διαμέτρου κίονα και
μετακιόνιου διαστήματος 1:2,25 (πρβλ. την αναλογία 1: 2,32 στο ναό
του Δία στην Ολυμπία και 1:2,65 στο ναό της Αφαίας στην Αίγινα). Στις
στενές πλευρές υπήρχε και δεύτερη σειρά 6 κιόνων που δημιουργούσε την
ψευδαίσθηση δίπτερου ναού. Μια άλλη ιδιομορφία ήταν η ύπαρξη ζωφόρου
που περιέτρεχε το σηκό σε όλο του το μήκος και αποτελεί ίσως την πιο φανερή
από τις ιωνικές επιδράσεις.
§
Οι
μετόπες της Ανατολικής πλευράς απεικονίζουν τη Γιγαντομαχία.
§
Στην Δυτική παριστάνεται Αμαζονομαχία.
§
Στη Νότια παριστάνεται Κενταυρομαχία. και
§
Στη Βόρεια παριστάνεται σκηνές από τον Τρωικό πόλεμο.
§
Η
ζωφόρος απεικονίζει την πομπή των Παναθηναίων, την πιο μεγάλη
θρησκευτική γιορτή των αρχαίων Αθηνών, και περιλαμβάνει μορφές θεών, ζώων
και περίπου 360 μορφές ανθρώπων.
§
Τα
δύο αετώματα του ναού απεικονίζουν σκηνές από την μυθολογία: Πάνω από
την κύρια είσοδο του ναού, στα Ανατολικά, την γέννηση της Αθηνάς και
στην Δυτική πλευρά την διαμάχη Αθηνάς και Ποσειδώνα για την κατοχή
της Αττικής γης.
Αν
και ο ναός αυτός διέφερε από άλλους δωρικούς ναούς όσον αφορά στην έκταση
της διακόσμησής του, παρόλα αυτά η διακόσμηση αυτή δεν επηρέαζε την
ενότητα του συνόλου, έτσι ώστε να δημιουργείται μια ισορροπημένη,
ιδανική αρχιτεκτονική μορφή.
ü
Το
μνημείο του Παρθενώνα
Στο εσωτερικό υπήρχε δίτονη (διώροφη) δωρική
κιονοστοιχία σχήματος «Π», που δημιουργούσε ένα υπερώο, από το οποίο
οι επισκέπτες μπορούσαν να θαυμάσουν από διάφορα σημεία το χρυσελεφάντινο
άγαλμα της Αθηνάς. Στον οπισθόδομο φυλασσόταν ο θησαυρός, δηλαδή
τα πολύτιμα αφιερώματα της Αθηνάς. Η οροφή του στηριζόταν σε
τέσσερις ιωνικούς κίονες. Η στέγη ολόκληρου του ναού, μαζί με τους
στρωτήρες, τους καλυπτήρες και τα ακροκέραμα, ήταν μαρμάρινη, αλλά
στηριζόταν σε μεγάλες ξύλινες δοκούς. Ο Παρθενώνας παρουσιάζει
τέλεια αρμονικές αναλογίες μέχρι την παραμικρή του λεπτομέρεια μολονότι
ο ναός αυτός ήταν μεγαλύτερος από τους άλλους δωρικούς ναούς της εποχής του
(με 8x17
κίονες, αντί για 6x13
που συνηθίζονταν τον 5ο αι. π.Χ.),
οι αναλογίες του ήταν τόσο αρμονικές, ώστε να του προσδίδουν
εκπληκτική ομοιογένεια μορφής, μνημειώδη μεγαλοπρέπεια και
πρωτοφανή χάρη σε σύγκριση με τους πιο βαρείς δωρικούς προκατόχους του.
Στη φήμη του ναού συνέτειναν και οι ασύλληπτες εκλεπτύνσεις, οι
αδιόρατες αποκλίσεις από την κατακόρυφο και την οριζόντια κατεύθυνση
και οι αρμονικές αναλογίες. Ο στυλοβάτης παρουσίαζε ελαφρά
τυμπανοειδή καμπύλωση, οι ραδινοί κίονες απέκλιναν από την κατακόρυφο
προς το κέντρο του ναού και η συνολική σχεδίαση ήταν πυραμιδοειδής.
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχανόταν μία κίνηση προς τα μέσα και προς τα πάνω
που μετέτρεπε τον Παρθενώνα σε ένα παλλόμενο οργανικό σύνολο. Η
ένταση των κιόνων (ένα ανεπαίσθητο «φούσκωμα» στο μεσαίο τμήμα τους)
απέδιδε οπτικά το γεγονός ότι οι κίονες σήκωναν μεγάλο βάρος. Οι
αναρίθμητες αυτές λεπτότητες σχεδιάστηκαν με μεγαλοφυή τρόπο και
εκτελέστηκαν με απαράμιλλη μαθηματική ακρίβεια.
ü
Η
Ιστορική πορεία του Παρθενώνα
Λίγο-πολύ η ιστορική πορεία του Παρθενώνα ακολουθεί εκείνη της
Ακρόπολης ως σύνολο, αν και οι περισσότερες μαρτυρίες επικεντρώνεται
στο επιβλητικό κεντρικό μνημείο. Ναός της Αθηνάς πάνω στην Ακρόπολη
αναφέρεται ήδη από τον Όμηρο τον 8ο αι. π.Χ.
§
Ο
παλιότερος αρχαιολογικά βεβαιωμένος ναός είναι ένας πώρινος ναός της
Αθηνάς Πολιάδος, του οποίου τα θεμέλια βρέθηκαν ανάμεσα στο Ερέχθειο
και το μεταγενέστερο Παρθενώνα και είναι σήμερα σκεπασμένα. Αυτός ο
ναός χρονολογείται το αργότερο γύρω στο 525 π.Χ.. Υπάρχει όμως και
η άποψη ότι τότε επισκευάστηκε μόνο η ανωδομή του και ότι τα ίδια τα
θεμέλια ανήκουν σε πρωιμότερη φάση, γύρω στο 570 π.Χ. . Αυτός ο
ναός καταστράφηκε το 480 π.Χ. από τους Πέρσες. Το 454 π.Χ. μας
πληροφορούν όμως οι πηγές ότι μεταφέρθηκε στο σηκό αυτού του ναού το ταμείο
της Αθηναϊκής Συμμαχίας από τη Δήλο, άρα θα πρέπει να ήταν
επισκευασμένος και να λειτουργούσε. Το οριστικό τέλος αυτού του ναού
δεν είναι γνωστό. Αναφορές στις πηγές ερμηνεύονται ως ενδείξεις ότι
ήταν ακόμα σε χρήση το 406/5 π.Χ. . Ο Παυσανίας πάντως δεν τον
αναφέρει στην περιγραφή του της Ακρόπολης το 2ο αι. μ.Χ.
§
Σύμφωνα με μια αμφισβητούμενη θεωρία, ένας ναός της Αθηνάς Παρθένου στη
θέση του κλασικού Παρθενώνα συνυπήρχε με το ναό της Αθηνάς Πολιάδος ήδη
από το 560 π.Χ. περίπου (ο λεγόμενος εκατόμπεδος ή
Urparthenon).
Σε κάθε περίπτωση, αμέσως μετά τη μάχη του Μαραθώνα αρχίζει να χτίζεται ο
Παρθενώνας (Προπαρθενών Ι) το 490 π.Χ., έμεινε όμως
ημιτελής, μέχρι το ύψος μερικών σπονδύλων των κιόνων του. Το
480-479 π.Χ. καταστρέφεται από τους Πέρσες μαζί με τα άλλα μνημεία της
Ακρόπολης. Μετά την επιστροφή των Αθηναίων στην πόλη οι σπόνδυλοι του
κατεστραμμένου ναού χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικό υλικό στο βόρειο τείχος
της Ακρόπολης, όπου είναι μέχρι σήμερα ορατοί για τον επισκέπτη που
κοιτάζει το βράχο από την πλευρά της οδού Αθηνάς και το Μοναστηράκι.
§
Αμέσως μετά ο Κίμων ανέθεσε την κατασκευή ενός δεύτερου Παρθενώνα στον
αρχιτέκτονα Καλλικράτη (Προπαρθενών ΙΙ). Και αυτό το εγχείρημα
όμως έμεινε ημιτελές με το θάνατο του Κίμωνα το 450 π.Χ. .
§
Το
447/6 π.Χ. αρχίζει σύμφωνα με τις πηγές η λατόμευση μαρμάρου για ένα νέο,
μεγαλύτερο Παρθενώνα, αυτόν που θα ολοκληρωθεί τελικά στα πλαίσια του
οικοδομικού προγράμματος του Περικλή για την Αθήνα.
§
Ο
Παρθενώνας διατηρήθηκε άθικτος έως και τους Μακεδονικούς χρόνους.
Αντίθετα, μάλιστα, μετά τον Γρανικό, στον Παρθενώνα αναρτήθηκαν ως
τρόπαια χρυσές ασπίδες, λάφυρα της νίκης του Αλέξανδρου.
§
Οι
πρώτες καταστροφές έγιναν επί Λάχαρη, τον οποίο όρισε τύραννο των Αθηνών
ο Κάσσανδρος, σύμφωνα με την αφήγηση του Παυσανία. Αυτός απέσπασε τις
ασπίδες από τον Παρθενώνα, το χρυσάφι και τα κοσμήματα από το χρυσελεφάντινο
άγαλμα της Αθηνάς. Καταστροφές υπέστη και ο οπισθόδομος του ναού,
όταν τον χρησιμοποίησε ως προσωπικό του κατάλυμμα ο Δημήτριος ο
Πολιορκητής.
§
Στους Ρωμαϊκούς χρόνους δεν καταγράφονται αλλαγές στον Παρθενώνα, που
συνεχίζει να διατηρεί αναλλοίωτη τη φυσιογνωμία και την αίγλη του ακόμη
και στους μεταχριστιανικούς αιώνες, παρόλο που επί εποχής
Ιουστινιανού η πομπή των Παναθηναίων δεν ανέβαινε πια στον Παρθενώνα και
είχε χαθεί πλέον κάθε λατρεία δημόσια ή ιδιωτική σύμφωνα με το Λατίνο
ρήτορα Κλαύδιο Μαμερτίνο του 4ου αιώνα.
§
Στους Βυζαντινούς χρόνους (αν και γλύτωσε ο Παρθενώνας την
καταστροφή από τα διατάγματα του Θεοδόσιου Β') έγινε η πρώτη
μετατροπή του ναού σε χριστιανική εκκλησία της Αγίας Σοφίας, τα
εγκαίνια της οποίας έγιναν επί αυτοκρατορίας Ιουστινιανού. Στον πρόναο
προστέθηκε η αψίδα του ιερού. Από αυτές τις μετατροπές αυτές το
1877 (σύμφωνα με τον
Burnouf)
δεν είχαν μείνει παρά λείψανα τοιχογραφιών και λιγοστά επιγραφικά
χαράγματα στους τοίχους και τους κίονες.
§
Επί Φραγκοκρατίας ο περί τον Παρθενώνα χώρος γίνεται τόπος ενδιαίτησης
του πρώτου Φράγκου άρχοντα των Αθηνών, Όθωνα Ντελαρός, ενώ η Ακρόπολη
γίνεται η έδρα της φραγκικής βαρωνίας και το κέντρο του ιστορικού
βίου της πόλης, σε σημείο που η Αθήνα είναι γνωστή πλέον ως
Castellum
Athenarum.
Ο Παρθενώνας αποδίδεται στη Ρωμαϊκή εκκλησία και γίνεται ναός Λατινικός,
τιμώμενος στο όνομα της Θεοτόκου. Στη δυτική πλευρά προστέθηκε ένα
κωδωνοστάσιο, που επί Τουρκοκρατίας έγινε μιναρές.
§
Επί Ενετοκρατίας δεν παρατηρήθηκαν και δεν καταγράφτηκαν αλλαγές στο μνημείο.
§
Από τις αφηγήσεις μεταγενέστερων περιηγητών, όπως ο Ιταλός νοτάριος
Νικόλαος Μαρτόνης που επισκέφθηκε την Ακρόπολη το 1395 ή ο
Κυριακός ο Αγκωνίτης που ταξίδεψε το 1436 στην Αθήνα, έχουμε δύο
περιγραφές του χριστιανικού Παρθενώνα.
o
Ο
πρώτος εκφραστής της μεσαιωνικής ιδεολογίας απορεί πως είναι
δυνατόν να έχει χτιστεί ένα τόσο μεγάλο κτήριο ενώ
o
ο
δεύτερος, εκπρόσωπος της Ιταλικής Αναγέννησης, επικεντρώνεται στην
ομορφιά των αρχαίων μνημείων.
§
Επί Τουρκοκρατίας η Ακρόπολη έπεσε στα χέρια των Τούρκων το 1458,
οπότε και την επισκέφθηκε ο Μωάμεθ Β' ο Πολιορκητής. Ο ιερός βράχος
έμεινε πλέον γνωστός με το όνομα Ατίνα Καλεσί, δηλαδή φρούριο των
Αθηνών. Κατά τον 17ο αιώνα ο Παρθενώνας είναι πλέον τζαμί και έχει
μιναρέ, που καταστράφηκε το 1687. Τζαμί, ωστόσο που δεν πληρούσε τις
προδιαγραφές της ισλαμικής θρησκείας και για αυτό δεν έγινε ποτέ
λατρευτικό τέμενος των Μωαμεθανών.
§
Κατά την εκστρατεία του Φραγκίσκου Μοροζίνη κατά των Αθηνών το 1687,
ο Παρθενώνας υπέστη και το μεγαλύτερο πλήγμα το βράδυ της 16ης
Σεπτεμβρίου, όταν οβίδα τίναξε την πυριτιδαποθήκη που είχε
εγκαταστήσει ο Αλή αγάς, διοικητής του φρουρίου στον ναό. Το
μεγαλύτερο τμήμα του ναού προς την ανατολική του πλευρά κατέρρευσε.
Έκτοτε και μέχρι να παραδοθεί το μνημείο στην αρχαιολογία λεηλατήθηκε
συστηματικά κυρίως από τον Λόρδο Έλγιν, ενώ υπέστη σημαντικές
καταστροφές κατά την περίοδο της ελληνικής επανάστασης του 1821 και την
πολιορκία του βράχου από τον Κιουταχή Μπέη.
ü
Η
Παγκοσμιότητα του μνημείου του Παρθενώνα
Σύμφωνα με το Κέντρο για την παγκόσμια Κληρονομιά της
UNESCO,
ο Παρθενώνας ως τμήμα του ευρύτερου μνημειακού συμπλέγματος έχει
συμπεριληφθεί στον κατάλογο των μνημείων της παγκόσμιας πολιτισμικής
κληρονομιάς από τις 11 Σεπτεμβρίου 1987. Ωστόσο, δεν είναι η τυπική
πρόσθεση σε έναν κατάλογο εκείνη που κάνει τον Παρθενώνα τμήμα της
πολιτισμικής κληρονομιάς. Ως υλικό εγχείρημα είναι η πλέον αξιόπιστη
μαρτυρία ενός προηγμένου τεχνολογικά και αισθητικά πολιτισμού, που
λίγο-πολύ έχει επηρεάσει σημαντικά την ανάπτυξη του σύγχρονου «δυτικού»,
όπως αποκαλείται κόσμου. Ο Παρθενώνας είναι ίσως το κορυφαίο δημιούργημα
του ανθρώπου. Ποτέ άλλοτε δεν συνεργάστηκαν τόσο αρμονικά,, πολλές
επιστήμες μαζί.

§
Η
στατική μηχανική,
είναι μέχρι σήμερα αξιοθαύμαστη και αξιοπερίεργη για το μέγεθος του
άγνωστου, σε εμάς, επιπέδου γνώσεων, που έχουμε μέχρι σήμερα. Η δια η
κατασκευή του δεν είναι ακόμα πλήρως γνωστή μιας και υπάρχει πλήθος
ενδείξεων μη συμπαγούς θεμελίωσής του σε ασυνήθιστο βάθος 11 μέτρων
με ίσως σημαντικό υπόγειο τμήμα ή και θάλαμο. Κάποια σκαλιά που
οδηγούν σήμερα στο πουθενά και μια παραλληλόγραμμη καθίζηση του
πατώματος του ναού, επιμένουν να θυμίζουν ότι υπήρχαν και άλλοι χώροι
και χρήσεις άγνωστες πια σήμερα.
§
Η
αρχιτεκτονική,
είναι πρωτόγνωρη και εμφανιζόμενη για μία και μοναδική φορά, σε αρχαίο
ναό, που δεν είχε τίποτα κοινό με κανέναν άλλον. Οι κίονες του
Παρθενώνα δεν είναι κάθετοι αλλά αν προεκταθούν νοητά προς τα επάνω
συναντώνται στα 1852 μέτρα. Ο όγκος της νοητής πυραμίδας που
σχηματίζεται είναι ο μισός της μεγάλης πυραμίδας της Αιγύπτου,
45.000.000 ελληνικά κυβικά πόδια. Το πλάτος της βάσης του Παρθενώνα
(100 ελληνικά πόδια) αντιστοιχεί σε γωνία ενός δευτερολέπτου της
μοίρας στην Ισημερινό.
§
Τα
μαθηματικά και η γεωμετρία
:
Στο σχέδιο του Παρθενώνα δεν υπάρχει ούτε μία ευθεία γραμμή αλλά παντού
συναντάμε απαλές καμπύλες. Στις αναλογίες του συναντάμε τον χρυσό
αριθμό Φ και την σχέση α/2α+1. Το οπτικό αποτέλεσμα είναι εκτός από
αρμονικό πολλές φορές και απροσδόκητο, μιας και ο Παρθενώνας
καταφέρνει να δείχνει εντυπωσιακά μεγαλύτερος από το πραγματικό του μέγεθος
χωρίς όμως να βαραίνει τον χώρο! Αν συγκρίνετε το μέγεθός του
(69,54μ. μήκος, 30,78μ. πλάτος, 20μ. ύψος) με διάφορα σύγχρονα κτήρια
θα δείτε την τεράστια διαφορά που προκαλεί η οπτική εντύπωση. Λέγεται
από κάποιους ότι εν μέρει οφείλεται στην ενέργεια που εκπέμπει και
μοιάζει με την αντίστοιχη της σελήνης που επίσης την κάνει να μας
μοιάζει κάποιες στιγμές τεράστια.
§
Η
Λατομεία
Μαρμάρου
η εξόρυξη μαρμάρων έγινε από την Πεντέλη. Όπως αναφέρει ο Μανώλης
Κορρές, η εξόρυξη των μαρμάρων, ήταν απίστευτα πιο γρήγορη και
τεχνικά πιο άρτια, ακόμα από τις σημερινές τεχνικές των λέιζερς.
§
Γλυπτική και ζωγραφική.
Η γλυπτική και η ζωγραφική είναι απαράμιλλη σε όλους τους τομείς .
o
Η
γλυπτική επιστήμη ποτέ δεν είχε πουθενά συγκεντρωμένη, τόση
τελειότητα, τόση λεπτομέρεια, τόσο πλήθος γλυπτών, φυσικά
με κορυφαίο, αλλά όχι μόνο, το χρυσελαφάντινο άγαλμα της Αθηνάς.
o
Στην ζωγραφική τέχνη κάθε γλυπτό, ήταν περίτεχνα ζωγραφισμένο.
Τα γλυπτά που έμειναν στον Παρθενώνα και μετά στο μουσείο, φέρουν
ίχνη αυτής της ζωγραφικής. Δυστυχώς τα γλυπτά του Παρθενώνα, στο
Βρετανικό Μουσείο, υπέστησαν ανεπανόρθωτες ζημιές από τις ανήκουστες
προσπάθειες λεύκανσης που υπέστησαν.
Τώρα δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά, αυτά τα γλυπτά, μαζί με τα
υπόλοιπα της Ακροπόλεως, πάνε στην νέα θέση τους, στο νέο μουσείο της
Ακροπόλεως, μια λίγο καθυστερημένη απότιση τιμής στην ιστορία και στον
πολιτισμό μας όμως όλοι οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας πρέπει
να γνωρίζουν ότι στο Νέο Μουσείο της Ακροπόλεως , θα υπάρχουν άδειες
οι θέσεις των γλυπτών που έκλεψαν και τα εκθέτουν σαν ιδιοκτησία τους οι
Βρετανοί.
Έτσι ξεκίνησε η
μεταφορά των αρχαιοτήτων του Παρθενώνα στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Η αρχή έγινε με
ένα τμήμα της Ζωφόρου. Η μεταφορά των αρχαιοτήτων από το παλαιό
Μουσείο της Ακρόπολης στο νέο Μουσείο ξεκίνησε και το πρώτο μεταλλικό
κιβώτιο που μετέφεραν οι τρεις γερανοί περιείχε το δεύτερο λίθο της βόρειας
Ζωφόρου του Παρθενώνα, βάρους 2,3 τόνων.
Το απέθεσαν στον τελευταίο
όροφο του νέου Μουσείου,
στη λεγόμενη αίθουσα του Παρθενώνα. Η επιχείρηση για το πρώτο κιβώτιο
κράτησε λίγο περισσότερο από μία ώρα.

Η μεταφορά των
αρχαιοτήτων ξεκίνησε με ταυτόχρονη διαμαρτυρία για το σχέδιο κατεδάφισης
των δύο διατηρητέων, στους αριθμούς 17 και 19 της οδού Δ. Αρεοπαγίτου.
Η κατεδάφισή τους μεθοδεύεται προκειμένου να δημιουργηθεί «καλύτερη θέα
από το εστιατόριο του νέου Μουσείου», υποστηρίζει η Δημοτική Κίνηση
«Ανοιχτή Πόλη», με την υποστήριξη του ΣΥΝ
παρόντες στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας ήταν οι Γ. Μπανιάς, και Α. Τσίπρας,
μαζί με κατοίκους της περιοχής και άλλους υποστηρικτές της διατήρησης των
δύο κτιρίων της Διονυσίου Αρεοπαγίτου 17-19. Η οργάνωση σημείωσε
ότι αντιδράσεις υπήρξαν και από επιστημονικούς φορείς στην Ελλάδα και το
εξωτερικό, όπως ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, το Τεχνικό Επιμελητήριο,
το Παγκόσμιο Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Ιστορικό Μουσείο Πικάσο.
Τα κιβώτια
μεταφοράς είναι μεταλλικά με ξύλινους σκελετούς
στο εσωτερικό
και αφρώδες υλικό, προκειμένου να μην υπάρξουν ζημιές.
Για
πιο ευαίσθητα αντικείμενα θα χρησιμοποιηθούν άλλα κιβώτια με ενισχυμένη
προστασία.
Ανάμεσα στα πολύτιμα έργα που θα μεταφερθούν σταδιακά
είναι οι Καρυάτιδες, Κούροι και Κόρες που βρέθηκαν πάνω στην
Ακρόπολη και άλλα μικρότερα αντικείμενα. Θα απουσιάζουν
όμως τα Μάρμαρα του Παρθενώνα.
Το συνολικό
βάρος των 246 γλυπτών που θα μεταφερθούν στο νέο Μουσείο φτάνει τους
113 τόνους ενώ άλλους 184 τόνους ζυγίζουν χιλιάδες άλλα
αντικείμενα, πολλά από τα οποία βρίσκονται στις αποθήκες του
παλιού Μουσείου.
Με
την μεταφορά των αρχαιοτήτων στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος
βρέθηκε και πάλι η Ακρόπολη, καθώς άρχισε η ιστορική μεταφορά των
γλυπτών του Παρθενώνα στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης.
Μετά από
25 αιώνες τουλάχιστον 400 εκθέματα θα μεταφερθούν με γερανούς από τον Ιερό
Βράχο στο Νέο Μουσείο, το οποίο είναι κατασκευασμένο από γυαλί.
Με
χειροκροτήματα λίγο πριν τις 11:00 ο τρίτος γερανός εναπόθεσε το κιβώτιο,
που περιείχε το δεύτερο λίθο της βόρειας Ζωφόρου του Παρθενώνα βάρους
περίπου 2,5 τόνων. Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης οπλίζει τη χώρα μας με
επιχειρήματα για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.
Όπως
τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Πολιτισμού Μιχάλης Λιάπης
«επανέρχεται
ως φυσικό επακόλουθο το αίτημα για την αποκατάσταση της ενότητας των Γλυπτών
του Παρθενώνα. Ένα αίτημα οικουμενικό.
Ένα αίτημα ανάλογο εκείνου για ειρήνη στον κόσμο και για
σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ένα χρέος της
ανθρωπότητας στον πολιτισμό».
Όλη η διαδικασία της μεταφοράς των αρχαιοτήτων στο Μουσείο
καταγράφεται για τις ανάγκες ειδικού ντοκιμαντέρ, ενώ σχεδόν όλα τα
μεγάλα διεθνή τηλεοπτικά δίκτυα ήταν την Κυριακή στην Ακρόπολη και έστελναν
ανταποκρίσεις για το μεγάλο γεγονός.
Στην έναρξη
των εργασιών της μεταφοράς δεν έλειψαν και οι καλοί οιωνοί για τους
αρχαιολόγους, καθώς ένα περιστέρι είχε αφήσει το αυγό του στην θέση όπου θα
τοποθετηθεί η λίθος της Ζωφόρου του Παρθενώνα.
Η
επιχείρηση μεταφοράς και των 326 γλυπτών που θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο,
θα διαρκέσει τουλάχιστον 40 ημέρες, ενώ το Μουσείο πρόκειται να ανοίξει
τις πύλες του στις αρχές 2008 ή προς το τέλος
αυτού του έτους και τα εγκαίνια του αναμένεται να πραγματοποιηθούν
στις αρχές του 2009 .
ü
Η
Επιτυχής μεταφορά στο Νέο Μουσείο
Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η πρώτη μεταφορά αρχαιοτήτων
από τον βράχο της Ακρόπολης στο Νέο Μουσείο στην αίθουσα του
Παρθενώνα. Επάνω στην Ακρόπολη, όταν ξεκίνησε η διαδικασία, ο
υπουργός Πολιτισμού Μ. Λιάππης, σε μια συμβολική χειρονομία, υπέγραψε
το πρώτο δελτίο μεταφοράς και το πρωτόκολο παράδοσης και παραλαβής του
φορτίου από το Μουσείο του Βράχου, στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Σε
δήλωση του ο υπουργός Πολιτισμού δήλωσε τονίζοντας ότι
«Ιστορικό
γεγονός με οικουμενική ακτινοβολία προκαλεί η σημερινή μεταφορά. Το νέο
υπερσύγχρονο μουσείο , προστατεύει , εξασφαλίζει και συντηρεί τις
αρχαιότητες με συνέπεια»
και συνέχισε ο κ. Λιάππης
«Εύλογα αναφύεται το αίτημα για την αποκατάσταση των γλυπτών του Παρθενώνα.
Αίτημα οικουμενικό ανάλογο με αυτό της ειρήνης και των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων».
Παρόντες ήταν ο υπουργός Πολιτισμού Μ. Λιάππης, ο αρχιτέκτονας του
Μουσείου Μπερνάρ Τσουμί, ο πρόεδρος του ΟΑΝΜΑ Δ.Παντερμαλής, ο
γ.γραμματέας του ΥΠΠΟ Χρ.
Ζαχόπουλος,
ο έφορος Ακροπόλεως Αλ.
Μάντης,
ο μηχανικός Κ. Ζάμπας, που έχει το γενικό πρόσταγμα της μεταφοράς και
τα μέλη της Επιτροπής Διεκδίκησης της Επιστροφής των γλυπτών του
Παρθενώνα Άγγελος Δεληβοριάς και Μανουέλα Παυλίδου. Επίσης παρόντες ήσαν
πολλοί αρχαιολόγοι, Έλληνες και ξένοι δημοσιογράφοι, ελληνικά και ξένα
τηλεοπτικά συνεργεία.
Τη
μεταφορά παρακολούθησαν και οι 25 πρεσβευτές των χωρών μελών της
Ευρωπαϊκής Ενωσης, ανάμεσά τους και ο πρεσβευτής της Βρετανίας Σάιμον
Γκας. Την επιχείρηση της μεταφοράς κινηματογραφούσε για λογαριασμό
του Οργανισμού Ανέγερσης του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως, ο σκηνοθέτης
Παντελής Βούλγαρης, με το συνεργείο του.
Οι
προσκεκλημένοι παραβρέθηκαν, στη συνέχεια, σε δεξίωση που έδωσαν στο
εστιατόριο του Νέου Μουσείου, ο υπουργός Πολιτισμού και ο Πρόεδρος του Νέου
Μουσείου.
Το
Apodimos.com
ευχαριστεί όλους τους φορείς
που μας έδωσαν
την δυνατότητα με τις πληροφορίες τους να υπάρχει μια αρχειακή ενημέρωση
για όλους τους Αποδήμους και όλους τους Απόδημους για την Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ
ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ της και για τον Παρθενώνα.
Πηγές :
Apodimos.com
με πληροφορίες από
skai.gr
– blogs.guardian.co.uk/art
– ΑΠΕ - ΜΠΕ –
in.gr/news
– traveldailynews.gr
– damon.gr/marmara
– bbc.co.uk/greek/culture
– yppo.gr
– neolaia.de/2opseis
– e-politismos.gr
– acrobase.gr
– enet.gr/online
– ana.gr |