1ον - Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΑΣΧΑ
και ΔΥΟ ΑΡΘΡΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΝΟΗΜΑ.
Αφιέρωμα για το ΠΑΣΧΑ
www.Apodimos.com
Σε λίγο έρχεται το Πάσχα και η Μεγάλη
Σαρακοστή που είναι η αρχαιότερη από τις
μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας
βρίσκεται προς το τέλος της. Λόγω αυτού του
γεγονότος επιλέξαμε για την ενημέρωση όλων
των Ελλήνων και Απόδημων αδελφών μας, την παρουσίαση
θεμάτων που έχουν σχέση με την Χριστιανική
Ορθοδοξία. Η παρουσίαση αυτή θα αναπτυχθεί σε τρία
άρθρα . Το πρώτο θα αφορά την Μεγάλη Σαρακοστή
και την Μεγάλη Εβδομάδα που έχουν άμεση σχέση με
το λειτουργικό μέρος αυτών ημερών καθώς και δυο
άρθρα που αφορούν το ίδιο το Ιησού Χριστό. Το
δεύτερο
θα παρουσιάσει τις
εικαστικές εκφράσεις των
Παθών και της Αναστάσεως του Χριστού.
Και
το τρίτο αφορά ένα πρόσωπο που
υπήρξε ο μεγαλύτερος πνευματικός της Ελλάδας του
εικοστού αιώνα.
Η Μεγάλη Εβδομάδα και δυο άρθρα που έχουν μεγάλα
νοήματα
Μεγάλη Σαρακοστή
η Μεγάλη Σαρακοστή που είναι η αρχαιότερη
από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης
Εκκλησίας, καθιερώθηκε τον 4ον αιώνα.
Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα
προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα και
ονομάζεται έτσι γιατί περιλαμβάνει ακριβώς
σαράντα ημέρες νηστείας, δηλ. από την Καθαρή
Δευτέρα μέχρι και την Παρασκευή πριν το
Σάββατο του Λαζάρου. Μεγάλη ονομάζεται όχι για τη
μεγάλη διάρκειά της αλλά για τη σημασία της
που γίνεται σε ανάμνηση των Παθών του Χριστού
και αποτελεί την προετοιμασία των πιστών για τη
μεγάλη γιορτή του Πάσχα. Η Μεγάλη Εβδομάδα
δεν περιλαμβάνεται στη Σαρακοστή και η νηστεία
της είναι ιδιαίτερη και αυστηρή. Σε όλες τις
ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής τηρείται αυστηρή
νηστεία εκτός του Σαββάτου και Κυριακής όπου
γίνεται κατάλυση οίνου και ελαίου. Εξαίρεση
αποτελεί η γιορτή των Αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων
όπου καταλύεται το λάδι καθώς και ο Ευαγγελισμός
της Θεοτόκου οπότε καταλύεται το ψάρι,
όποια μέρα και να γιορτασθεί. Κατά τη Μεγάλη
Εβδομάδα τηρείται αυστηρή νηστεία ακόμα και το
Μεγάλο Σάββατο όπου είναι και το μόνο Σάββατο
του έτους που, σύμφωνα με τους κανόνες της
εκκλησίας, δεν τρώγεται το λάδι.
Έτσι λοιπόν δεν είναι πρωταρχικό μας καθήκον να
προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τι διδάσκει η
Εκκλησία μας για τη Μεγάλη Σαρακοστή. Να
προσπαθήσουμε να είμαστε ορθόδοξοι χριστιανοί όχι
κατ’ όνομα μόνο, αλλά στην ίδια τη ζωή . Μέσα
στο συνωστισμό που επικρατεί στην καθημερινή ζωή μας
δεν έχουμε τον χρόνο να σκεφτούμε για μετάνοια.
Και καταλήγουμε απλώς στο ότι εκείνο που έχουμε
να κάνουμε στην περίοδο της Σαρακοστής είναι ν’
αποφεύγουμε ορισμένες τροφές, να
περιορίζουμε τις «διασκεδάσεις», να πάμε στην
εξομολόγηση, να δεχτούμε την συγχώρεση από
τον ιερέα, να προσέλθουμε στην Θεία Κοινωνία
και μετά από αυτά να θεωρήσουμε τον εαυτό μας
τελείως «εν τάξει» μέχρι τον επόμενο χρόνο. Η
Εκκλησία μας με τις διατάξεις και το πνεύμα της
λατρείας της Μεγάλης Σαρακοστής μας
μεταβιβάζει το νόημα της μοναδικής αυτής περιόδου.
Είναι μια υπέροχη προσκυνηματική πορεία προς τις
πηγές της ορθόδοξης πίστης, είναι μια εκ νέου
ανακάλυψη του ορθόδοξου τρόπου ζωής.
Στις ερωτήσεις: τι είναι μετάνοια; Γιατί
έχουμε ανάγκη από αυτήν; Πως μπορούμε να την
βιώσουμε; Η απάντηση είναι απλή . Η Μεγάλη
Σαρακοστή δίνει απαντήσεις. Η περίοδος αυτή
είναι ένα σχολείο μετάνοιας στο οποίο κάθε
χριστιανός οφείλει να μπαίνει κάθε χρόνο για να
καταφέρει να εμβαθύνει στη πίστη του, να την
επανεκτιμήσει και, αν είναι δυνατόν, ν’ αλλάξει
τη ζωή του.
Η Μεγάλη Εβδομάδα
Τώρα ας μη μπούμε σε θεολογική θεώρηση για την
Μεγάλη Εβδομάδα αλλά ας δώσουμε ορισμένες
πληροφορίες
στους Έλληνες και Απόδημους αδελφούς μας που μας
τιμούν με το να είναι επισκέπτες – αναγνώστες της
Online «Φωνής» του
Apodimos.com
και τους ενημερωνουμε για τα πιο κάτω :
ü
Είναι η εβδομάδα του καθολικού πένθους.
Τραγούδια, μουσική, θέατρα όπως και κάθε διασκέδαση
είναι απαγορευμένα. Σε μερικούς τόπους, όπως στην
Πάρο, οι καμπάνες σιγούν όλη τη Μεγάλη
Εβδομάδα και η πρόσκληση στην Εκκλησία
γίνεται από τον κράχτη.
ü
Με την είσοδο στη Μεγάλη Εβδομάδα, εντείνεται
ακόμα περισσότερο η νηστεία. Μάλιστα, σε
μερικούς τόπους όπως στην Καστοριά τις
πρώτες μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας, ειδικά τα
κορίτσια, δεν τρώνε σχεδόν τίποτε, επειδή πιστεύουν
ότι
«νηστικής καρδιάς πιάνει η ευχή και έτσι ελπίζουν να
βρουν γαμπρό».
Ακόμα και η εργασία, όπως και κάθε βιοτική μέριμνα ή
τέρψη πρέπει να σταματήσει επειδή ο Χριστός είναι
σταυρωμένος. Οι μόνες εργασίες που επιτρέπονται
είναι ο καθαρισμός των σπιτιών, (ασβέστωμα,
σφουγγάρισμα) και η προετοιμασία των αναγκαίων
για το Πάσχα. Ο κόσμος νηστεύει παρακολουθεί
τους Εσπερινούς και τις αγρυπνίες στην
Εκκλησία και είναι γενικά αφοσιωμένος στην
εκπλήρωση των θρησκευτικών του καθηκόντων. Οι
λειτουργίες όμως και οι τελετές της Μεγάλης
Εβδομάδας, ιδιαίτερα από τη Μεγάλη Τετάρτη
έδωσαν αφορμή για την τέλεση πολλών λατρευτικών
εθίμων. Πριν αρχίσει η Εβδομάδα των Παθών
γιορτάζουμε το Σάββατο του Λαζάρου - όπου ο
Χριστός ανάστησε το φίλο του τον Λάζαρο ως
προειδοποίηση για τη δική Του Ανάσταση.
ü
Η Μεγάλη Εβδομάδα στη Ζάκυνθο έχει ένα δικό της,
εντελώς χαρακτηριστικό, χρώμα. Έχει, επίσης,
ξεχωριστό τυπικό στις θρησκευτικές της τελετές
και δικά της πανάρχαια έθιμα, που οι
κάτοικοί της τα σέβονται και τα τηρούν με μοναδική
φροντίδα και ευλάβεια. Το Μεγαλοβδόμαδο
αρχίζει ουσιαστικά το Σάββατο του Λαζάρου, όταν
στις 11 το πρωί οι καμπάνες των εκκλησιών
χτυπούν πανηγυρικά και κρεμιέται το «βαγί» σ’
όλα τα καμπαναριά της πόλης και των χωριών του
νησιού μας. Το βαγί στη Ζάκυνθο δεν είναι η
γνωστή δάφνη που μοιράζεται στην υπόλοιπη Ελλάδα
αυτή τη μέρα, αλλά τα φρέσκα κιτρινωπά φύλλα του
φοίνικα, που μ’ αυτά πλέκουν σταυρούς, «βαγιοφόρες»,
ήλιους, αλογάκια κ.α. και στολίζουν τις
εκκλησίες για τη γιορτή. Οι ιδιομορφίες του
Ζακυνθινού εκκλησιαστικού τυπικού είναι έντονες
από τη Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ. Πρώτα απ’ όλα θα
σας ξαφνιάσει το άκουσμα των ύμνων
«Διεμερίσαντο τα ιμάτιά
μου εαυτοίς…» και το
«Εξηγόρασας ημάς εκ της
κατάρας του νόμου…», που είναι τονισμένα
κατά τη Ζακυνθινή εκκλησιαστική μουσική. Άδικα θα
περιμένετε να δείτε τον Εσταυρωμένο να εξέρχεται
μετά το πέμπτο Ευαγγέλιο, όπως έχετε συνηθίσει
στην πατρίδα σας. Στο νησί της Ζακύνθου ο
Εσταυρωμένος βγαίνει μετά το ενδέκατο Ευαγγέλιο.
Σημειωτέον ότι στη Ζάκυνθο δε χρησιμοποιείται ο
γνωστός στην υπόλοιπη Ελλάδα κεντητός Επιτάφιος,
αλλά αμφιπρόσωπη ξυλόγλυπτη αγιογραφία του νεκρού
Χριστού, που ονομάζεται
«Αμνός». Μετά
τη λιτάνευση, το Σώμα του Χριστού τοποθετείται
στον Επιτάφιο, που σίγουρα θα σας εντυπωσιάσει,
αφού και πάλι εδώ η ιδιαιτερότητα της Ζακύνθου
είναι εμφανής. Εδώ οι επιτάφιοι δεν
στολίζονται με λουλούδια, επειδή είναι ξυλόγλυπτοι,
με επένδυση φύλλου χρυσού και βελούδου, δηλαδή
πραγματικά έργα τέχνης.
Ας κάνουμε μια σύντομη γνωριμία με τις εορτές της
Μεγάλης Εβδομάδας.
Τι είναι Μεγάλη Εβδομάδα;
Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι η εβδομάδα πριν το Πάσχα
(από την Κυριακή των Βαϊων το βράδυ μέχρι το Μ.
Σάββατο) και ονομάζεται «Μεγάλη», όχι γιατί
έχει περισσότερες μέρες ή ώρες από τις άλλες
εβδομάδες, αλλά γιατί τα γεγονότα όπου τελούνται
και βιώνονται στους Ιερούς Ναούς είναι κοσμοσωτήρια
για τον άνθρωπο!
Πώς βιώνεται ο λειτουργικός χρόνος τη Μεγάλη
εβδομάδα;
Η Εκκλησία από την μεγάλη της φιλανθρωπία,
για να μπορέσουν όσο είναι δυνατόν περισσότεροι
πιστοί να συμμετέχουν στις Ακολουθίες, επέτρεψε
από την αρχή της Μ. Εβδομάδας, να ψάλλεται ο Όρθρος
της επόμενης ημέρας. (π.χ. την Κυριακή των Βαϊων
το βράδυ ψάλλεται ο Όρθρος της Μεγάλης Δευτέρας).
Τι τελείται τις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας;
Οι τέσσερις πρώτες ημέρες μας προετοιμάζουν
πνευματικά για το θείο δράμα και οι Ακολουθίες
ονομάζονται «Ακολουθίες του Νυμφίου».
§
Μεγάλη Δευτέρα (Κυριακή Βαϊων βράδυ):
Την Μεγάλη Δευτέρα κυριαρχούν δύο γεγονότα:
a.
Η ζωή του Ιωσήφ του 11ου γιού του Πατριάρχη Ιακώβ,
του ονομαζόμενου Παγκάλου, δηλαδή του ωραίου στο
σώμα και τη ψυχή. Ο Ιωσήφ προεικονίζει με την
περιπέτειά του (που πουλήθηκε σκλάβος στην
Αίγυπτο) τον ίδιο τον Χριστό και το πάθος Του.
b.
Το περιστατικό της άκαρπης συκιάς που ξέρανε ο
Χριστός (Ματθ. 21, 18-22): Συμβολίζει την
Συναγωγή των Εβραίων και γενικά την ζωή του
Ισραηλιτικού λαού που ήταν άκαρποι από καλά έργα.
§
Μεγάλη Τρίτη (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ):
Την Μεγάλη Τρίτη θυμόμαστε και ζούμε δύο παραβολές:
a.
Των δέκα παρθένων
(Ματθ. 25,1-13) που μας διδάσκει να είμαστε
έτοιμοι και γεμάτοι από πίστη και φιλανθρωπία.
b.
Των Ταλάντων
(Ματθ. 25,14-30), που μας διδάσκει να είμαστε
εργατικοί και πρέπει να καλλιεργούμε και να
αυξήσουμε τα πνευματικά μας χαρίσματα.
§
Μεγάλη Τετάρτη (Μεγάλη Τρίτη βράδυ):
Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στην αμαρτωλή
γυναίκα (Λουκ. 7,47), που μετανιωμένη άλειψε
τα πόδια του Κυρίου με μύρο και συγχωρήθηκε για τα
αμαρτήματά της, γιατί έδειξε μεγάλη αγάπη και
πίστη στον Κύριο. Ψάλλεται το περίφημο
τροπάριο (δοξαστικό) της Υμνογράφου Μοναχής
Κασσιανής.
§
Μεγάλη Πέμπτη (Μεγάλη Τετάρτη βράδυ):
Την Μεγάλη Πέμπτη γιορτάζουμε 4 γεγονότα :
a.
Τον Ιερό Νιπτήρα, το πλύσιμο δηλαδή των
ποδιών των μαθητών από τον Κύριο, δείχνοντας
για το ποια πρέπει να είναι η διακονία των πιστών
στην Εκκλησία.
b.
Τον Μυστικό Δείπνο, δηλαδή την παράδοση
του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.
c.
Την Προσευχή του Κυρίου, στο Όρος των Ελαιών
και
d.
την Προδοσία του Ιούδα, δηλαδή την αρχή
του Πάθους του Κυρίου.
§
Μεγάλη Παρασκευή (Μεγάλη Πέμπτη βράδυ):
Την Μεγάλη Παρασκευή έχουμε την Κορύφωση
του θείου δράματος, τελείται η «Ακολουθία των
Παθών» και θυμόμαστε και βιώνουμε τα Σωτήρια
και φρικτά Πάθη του Κυρίου και Θεού μας. Δηλαδή:
a.
Τα πτυσίματα
b.
τα μαστιγώματα
c.
τις κοροϊδίες
d.
τους εξευτιλισμούς
e.
τα κτυπήματα
f.
το αγκάθινο στεφάνι και κυρίως
την
g.
Σταύρωση
και
h.
τον θάνατο του Χριστού μας.
§
Μεγάλο Σάββατο (Μεγάλη Παρασκευή πρωϊ και βράδυ):
Το Μεγάλο Σάββατο το πρωϊ
γιορτάζουμε:
a.
την Ταφή Του Κυρίου και
b.
την Κάθοδο Του στον Άδη, όπου κήρυξε σε όλους
τους νεκρούς. Έτσι Μεγάλη Παρασκευή το πρωϊ
(ημερολογιακά), τελούνται οι εξής ακολουθίες:
Ακολουθία των Μεγάλες Ωρών και στις 12.00 το
μεσημέρι της Αποκαθηλώσεως, δηλαδή την Ταφή
Του Κυρίου από τον Ιωσήφ τον Αριμαθαίας και το
Νικόδημο τον Φαρισαίο, μέλος του Μ. Συμβουλίου
και κρυφό μαθητή του Κυρίου.
c.
Την Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ (ημερολογιακά)
ψάλλονται τα Εγκώμια και έχουμε την περιφορά του
Επιταφίου!
§
Κυριακή του Πάσχα (Μ. Σάββατο πρωϊ και νύχτα από τις
12.00 π.μ):
a.
Το Μεγάλο Σάββατο (ημερολογιακά) το πρωϊ,
έχουμε την λεγόμενη «1η Ανάσταση», δηλαδή το
προανάκρουσμα της Αναστάσεως που μεταδίδουν οι
ύμνοι και της προσμονής της λυτρώσεως όλης της
κτίσεως από την φθορά και τον θάνατο!
b.
Το Μεγάλο Σάββατο στις 12.00 (δηλαδή ουσιαστικά την
Κυριακή),
έχουμε την ζωηφόρο Ανάσταση του Κυρίου μας,
την ήττα του θανάτου και της φθοράς και την αφή
του Αγίου Φωτός στον κόσμο από το Πανάγιο Τάφο.
Εδώ συνιστούμε στους επισκέπτες – αναγνώστες μας,
να διαβάσουν το άρθρο μας του Απριλίου του
2003 κάνοντας ΚΛΙΚ στο
ΣΤΑ
ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ, ΕΡΧΕΤΑΙ ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ, σε ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ
ΕΚΕΙΝΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΟΝ ΕΡΧΟΜΟ ΤΟΥ.
c.
Κυριακή του Πάσχα στις 11.00 π.μ. ή το απόγευμα,
τελείται ο «Εσπερινός της Αγάπης», όπου σε
πολλές γλώσσες διαβάζεται το Ιερό Ευαγγέλιο και
διατρανώνεται παγκοσμίως η νίκη του
θανάτου και η εποχή της Καινούριας Διαθήκης,
της χαράς και της Αναστάσιμης ελπίδας.
Ποιο είναι το βαθύτερο νόημα των Παθών και της
Αναστάσεως για όλους εμάς τους Πιστούς ;
Οι πιστοί βιώνουμε τα πάθη και την ανάσταση του
Χριστού συμμετέχοντας ενεργά σε αυτά με
«συμπόρευση», «συσταύρωση» και «συνανάσταση»! Ο
Χριστός με την θέληση του (εκουσίως),
έπαθε και ανέστη για να σωθούμε όλοι εμείς! Αυτό
σημαίνει ότι δεν λυπούμαστε «μοιρολατρικά» για το
Πάθος του, αλλά για τις δικές μας αμαρτίες
και αφού μετανοιώνουμε ειλικρινώς μπορούμε την
αντικειμενική σωτηρία που χάραξε ο Χριστός να
την κάνουμε και υποκειμενική - προσωπική σωτηρία!
Δυο άρθρα του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου
που έχουν μεγάλα νοήματα που αξίζει να μελετήσουν
όλοι
Έξω από την Εκκλησία, ο Σταυρός ή η Μεγάλη Εβδομάδα
γίνεται λογοτεχνία, γίνεται θέατρο ή κινηματογράφος,
γίνεται στοχαστικὴ διάλεξη ή δημοσιογραφικό άρθρο,
γίνεται ευκαιρία για να δοκιμάσει κανείς τις
ικανότητες του μ᾿ έναν τρόπο – οποιοδήποτε – απάνω
σ᾿ ένα σοβαρό θέμα. Και μόνο μέσα από τις ιερές
Ακολουθίες και τη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας
μας, μπορεί ο άνθρωπος να φτάσει στην κορφή της
πνευματικής φιλοσοφίας και στη δόξα της Αναστάσεως,
ανεβαίνοντας τον ανηφορικό δρόμο του Γολγοθά και
περνώντας πνευματικά μέσα από την αγωνία της
Σταυρώσεως.
Για αυτό τον λόγο προτρέπουμε όλους τους
Έλληνες και Απόδημους αδελφούς μας επισκέπτες –
αναγνώστες της Online «Φωνής» του
Apodimos.com
ας διαβάσουν αυτά τα δυο άρθρα που έγραψε ο
μακαριστός Αρχιεπίσκοπος
Αθηνών & πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος
που αποτελούν μέρος του έργου
«Το Θείο Πάθος»
και προέχονται από τις Εκδόσεις «ΧΡΥΣΟΠΗΓΗ».
«ΙΔΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ»
Είναι η σκωπτική φράσις, αγαπητοί μου
αναγνώσται, που προφέρει ο Πιλάτος, δείχνοντας
τον Θεάνθρωπο στους ανθρώπους. «Ίδε ο άνθρωπος».
Τον είχαν μαστιγώσει, τον είχαν
εξευτελίσει και μέσα σ' αυτή την εξουθένωσι και
την ταπείνωσι τον δείχνει στους ανθρώπους και
λέγει «Ίδε ο άνθρωπος» Θέαμα φοβερό και
συγκλονιστικό. Πώς έκαμε ο Θεός τον άνθρωπο
και πώς κατήντησε ο άνθρωπος τον Θεό.
Αιμόρφυτον, άτιμον, χωρίς είδος και κάλλος,
εγκαταλελειμένον στο μίσος των ανθρώπων,
αξιολύπητον.
Ο Θεός έγινε άνθρωπος από αγάπη στο πλάσμα
του. Κι αυτό με περισσή αχαριστία τον ανέβασε
πάνω στο Σταυρό. Ο Θεός εξήντλησε τα
αποθέματα των ευεργεσιών του, και ο άνθρωπος
εκόρεσε επάνω του την μανία του μίσους του. Ο
Θεός εκάλεσε τον άνθρωπο να γίνη Θεάνθρωπος
και αυτός
«παρασυνεβλήθη τοις κτήνεσι τοις ανοήτοις και
ωμοιώθη αυτοίς».
Ό Θεός εξηγόρασε τον άνθρωπο
«εκ κατάρας του νόμου τω τιμίω του αίματι τω Σταυρώ
προσηλωθείς και τη λόγχη κεντηθείς»
και ο άνθρωπος με πείσμα του ηρνήθη την χάριν.
«Απόστα απ' εμου, οδούς σου ειδέναι ου βούλομαι».
Αλήθεια, φίλοι μου, την ίδια φράσι που είπε τότε
ο Πιλάτος δείχνοντας τον Ιησού στους όχλους, θα
ημπορούσε κάλλιστα σήμερα να πη ο Ιησούς
δείχνοντας όλους εμάς. Δείχνοντας μας με το δάκτυλο
του, θα ημπορούσε να διακήρυξη:
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Ναι, ίδε οι άνθρωποι. Ιδέτε τους. Επαίρονται δια
τις επιστημονικές και τεχνολογικές τους κατακτήσεις
και ταυτόχρονα σφίγγονται από την αγωνίαν του
αύριον. Το άγχος κυριαρχεί στις ψυχές των
καθώς πλέουν μέσα στα αγαθά των. Εκέρδισαν
την ύλην και έχασαν την ψυχή. Παρεδόθησαν
στην σάρκα και ελησμόνησαν το πνεύμα.
Αποπνευματοποιήθησαν σταδιακά κι εστέγνωσαν από
κάθε πνευματική ικμάδα, μένοντας ξένοι προς τις
πνευματικές εμπειρίες, που τροφοδοτούν τον έσω
της καρδίας άνθρωπο, που ολοκληρώνουν την
προσωπικότητα και δίνουν νόημα στη ζωή.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Κυττάξτε τους. Τους εχάρισα όλα τα αγαθά της γης,
τους ώρισα κορωνίδες της δημιουργίας, τους
ετοποθέτησα βασιλείς της κτίσεως όλης. Όλα τα
έθεσα στη διάθεσί τους, για να τα απολαμβάνουν
όλοι, με αγάπη, με ενότητα και ομοφροσύνη. Και
όμως, αυτοί χωρίσθηκαν σε τάξεις και παρατάξεις
και οι μεν στερούν τα αγαθά από τους δε.
Το κοινωνικό πρόβλημα βρίσκεται σε έξαρσι.
Άλλοι μεθούν πάνω στη γη κολυμβώντας στην αφθονία
και στην περίσσεια και άλλοι πεινούν και
πεθαίνουν. Τα 2/3 του πληθυσμού της γης
πεινούν, ενώ το 1 /3 καρπώνεται το
μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής. Εξητμίσθη η αγάπη.
Ο νόμος των συμφερόντων διέπει τις ανθρώπινες
σχέσεις. Ένας κυνισμός που προδίδει την
ανθρωπιά και οδηγεί σε κατάντια τον άνθρωπο.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Κυττάξτε τους. Μιλούν για ειρήνη και
προετοιμάζουν πυρετωδώς τους εξοπλισμούς των. Τα
εργοστάσια του μαζικού θανάτου εργάζονται
πυρετωδώς, ενώ διασκέψεις οργανώνονται κάθε
λίγο και λιγάκι για να κάψουν λιβανωτό στην ειρήνη,
ενώ από τα παρασκήνια οι μεγάλοι ενισχύουν το
άναμμα των πολεμικών πυρών και μεθοδεύουν την
κλαγγή των όπλων. Στις τράπεζες των
διαπραγματεύσεων μιλούν για αφοπλισμούς, ενώ
πιστεύουν στους εξοπλισμούς. Σε μια δεδομένη
στιγμή οι ίδιοι οι άνθρωποι θα αυτοκαταστραφούν,
καθώς με την πίεσι ενός διακόπτου θα ολοκληρώσουν
την καταστροφή του πλανήτη τους. φοβερή κατάντια
για το τιμημένο πλάσμα του Θεού, που στην
όμορφη ατμόσφαιρα της ειρήνης βρίσκει την
ολοκλήρωσί του και την έκπλήρωσι των μύχιων πόθων
του.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Κυττάξτε τους. Μιλούν για ελευθερία και μεταξύ
των καταδυναστεύονται. Άνθρωπος εκμεταλλεύεται
άνθρωπο, τα ανθρώπινα δικαιώματα
καταπατιούνται και βαναυσότητες επικρατούν.
Συγκαλούν διεθνείς συσκέψεις τύπου Ελσίνκι
και υπογράφουν αναγνωρίζοντας την ανθρώπινη αξία.
Και πριν στέγνωση η υπογραφή τους κλείνουν τους
αντιφρονούντες σε φοβερά στρατόπεδα, σε ψυχιατρικά
άσυλα, αστυνομεύουν τη σκέψι, αρνούνται τις
θρησκευτικές ελευθερίες. Λαοί ολόκληροι
πάσχουν κάτω από καταπιέσεις απανθρωπιάς και το
δίκαιο του ισχυροτέρου έχει γίνει νόμος. Για
την ελευθερία γράφηκαν διθύραμβοι, και εν ονόματί
της υψώθηκαν εκατόμβες. Και όμως δεν την
απολαμβάνουν όλοι οι άνθρωποι όπως θα έπρεπε.
Δεσμά και αλυσίδες χαλκεύονται από τους δυνατούς
για τους αδυνάτους και φίμωτρα
κατασκευάζονται και μαρτύρια επινοούνται μόνο
και μόνο για να στραγγαλισθή η ελευθερία και να
υψωθή απειλητική η γροθιά της σκλαβιάς, που
εξουθενώνει σώματα και ψυχές.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Μιλούν για πολιτισμό και για πρόοδο. Και οι
κοινωνίες τους υποφέρουν από αδίστακτους
δολοφόνους, εκβιαστές, αναρχικούς, εξτρεμιστές.
Φόβος και τρόμος τους έχει καταλάβει από τις
αεροπειρατείες, τις απαγωγές, τις δολοφονίες, τις
εκρήξεις, τις απειλές. Κατήντησε η ζωή στις
μεγαλουπόλεις ένα μαρτύριο που η ανασφάλεια το
επιτείνει και δημιουργεί αδιέξοδο. Πού είναι
τώρα ο πολιτισμός των ευρωπαίων; Έπεσαν
χαμηλά, γεύθηκαν τη βία, δοκιμάζουν κάθε μέρα την
αναρχία. Και η κατάστασις επιδεινώνεται, λες
και οι δυνάμεις της ανωμαλίας βάλθηκαν να εκριζώσουν
και να αφανίσουν τις ανθρώπινες κοινωνίες.
Σκέψου κατάντημα, η Ιταλική μαφία ανέλαβε να
ξεδιαλύνη την υπόθεση της απαγωγής ενός πολιτικού,
μπροστά στην αδυναμία του Κράτους να ανακάλυψη τους
ενόχους.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Κυττάξτε τους. Μιλούν για ειλικρίνεια και
τιμιότητα και ζητούν από τα παιδιά τους
συμμόρφωση σ' αυτές. Αρέσκονται στα λόγια και
στις θεωρίες. Εις την πράξιν όμως εφαρμόζουν την
ψευτιά και την υποκρισία. Δύσκολη έγινε η ζωή
τους. Δεν εμπιστεύεται ο ένας τον άλλον. Οι
κοινωνίες έγιναν ζούγκλες και Σαχάρες.
Φυλάγεται ο ένας από τον άλλο. Μαρτύριο κατήντησε
η κοινωνική συμβίωσι, που επιτείνεται με τις
συμβατικότητες και τις ψευτοευγένειες που δείχνουν
πνευματική φτώχεια και τίποτε άλλο.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Κυττάξτε τους. Έμαθαν πολλά και τώρα με αρνούνται.
Έγινε της μόδας η αθεΐα. Θεωρούν πως τους
δίδει αξία, πως γίνονται προσωπικότητες. Και
πιπιλίζουν στα στόματά τους παλιές ξεπερασμένες
ανθρώπινες θεωρίες της αποστασίας, νομίζοντας
πως προσβάλλουν εμέ. Και δεν κατανοούν, ότι,
αντιθέτως, εγώ τους ηθέλησα υψηλά, κοντά μου, κι'
αυτοί προτιμούν την πεζότητα, τα χαμηλά.
§
Ίδε οι άνθρωποι.
Ω, τους λυπάμαι. Έφθασαν σε αδιέξοδο. Δεν ξέρουν
πώς να σωθούν. Απ' εδώ η μόλυνσις του
περιβάλλοντος, απειλεί να εξαλείψει τη ζωή από τον
πλανήτη. Απ' εκεί η μηχανοποίησι της ζωής και
η μαζοποίησι του ανθρώπου θυσιάζει στον Μολώχ του
κέρδους την αξία του ανθρώπινου προσώπου. Πιο
πέρα η προσβολή της ηθικής τάξεως, με τις κάθε
λογής ασχήμιες, με την έξαρσι του εγκλήματος, με το
σώριασμα κατά γης της αρετής, έχουν καταντήσει τη
ζωή μια δοκιμασία. Κι' έπειτα η ιδεολογική
σύγχυσι που χαρακτηρίζει την εποχή αυτή, τα
ποικίλα αντιπνευματικά ρεύματα που μαστίζουν τους
νέους και τους ώριμους, όλα μαζί χτυπούν
κατακέφαλα τον δύστυχο άνθρωπο, τον εξουθενώνουν,
τον οδηγούν στον τάφο. Τίποτε δεν φαίνεται ικανό
να τον σώση. Ούτε η φιλοσοφία, ούτε η επιστήμη,
ούτε το χρήμα, ούτε οι ανέσεις, ούτε η τεχνολογία.
Όλα δοκιμάσθηκαν και απεδείχθησαν ανίκανα
καθεαυτά να δώσουν λύση στα υπαρξιακά
προβλήματα των ανθρώπων και να υποδείξουν
διεξόδους ζωής και σωτηρίας.
Αγαπητοί μου αναγνώσται. Τούτα τα λόγια τάβαλε ο
Εσταυρωμένος Χριστός στο στόμα μου, θέλοντας να μας
καλέση όλους μας σε στοχασμό και συλλόγισι.
Αλήθεια έχουμε άραγε σκεφθή όσο πρέπει που μας
ωδήγησε μέχρι σήμερα ο τρόπος της ζωής μας; Έχουμε
σκεφθή ποια θέσι δώσαμε μέσα μας στον Κύριο; Έχουμε
αναλογισθή αν τον έχουμε αναγνωρίσει προσωπικό μας
Λυτρωτή και Σωτήρα; Ο δρόμος της ζωής μας -το
βλέπουμε ήδη- είναι σπαρμένος με αγωνίες, με
ανικανοποίητες εφέσεις, με το κενό. Απ' το ένα
μέρος αυτό. Και από το άλλο μέρος ο πελώριος
Σταυρός του Χριστού, σύμβολο της αιώνιας αγάπης Του
για μας και όργανο της σωτηρίας μας. Μακρυά από τον
Σταυρό βλέπετε πώς καταντήσαμε. Απελπισμένοι,
προδομένοι, ελεεινοί. Ας πλησιάσουμε με θάρρος
και τόλμη τον Εσταυρωμένο, που σήμερα κρεμάται
επί του ξύλου και υψώνεται στους ναούς. Ας τον
ατενίσουμε με κατανυκτικό στοχασμό και με
συναίσθημα. Ας αφήσουμε να του μιλήσει
περισσότερο η καρδιά μας παρά το στόμα μας.
Εκείνος δέχεται κάθε τι που θα του εκμυστηρευθούμε.
Η αγάπη του δεν έχει όρια. Κοντά του θα βρούμε ό,τι
μακριά του έχουμε χάσει. Την άξια μας, την ειρήνη
μας, την ελευθερία μας. Ό,τι ποθεί η ουρανόπλαστη
ψυχή μας. Είναι καιρός πια να σταματήσουμε την
ξέφρενη πορεία της αρνήσεως. Όλοι μας, νέοι και
μεγάλοι, άρχοντες και αρχόμενοι είναι καιρός να
γυρίσουμε προς τα πίσω, να πλησιάσουμε τον
Εσταυρωμένο Λυτρωτή μας. Τα χέρια του είναι
ανοικτά επάνω στον Σταυρό νια να μας δεχθούν.
Αρκεί εμείς να κάμουμε το αποφασιστικό βήμα.
Τι λέτε, φίλοι μου αναγνώσται, θα αρνηθούμε στον
Κύριο μας αυτό το βήμα; Θα προδώσουμε την αγάπη του;
Θα μείνουμε μακριά του αυτοκαταδικαζόμενοι; Ας
απαντήσουμε με θάρρος και με γενναιότητα: Κύριε,
προς τίνα άλλον απελευσόμεθα; Συ είσαι ο
Λυτρωτής και Σωτήρας μας. Σε ευγνωμονούμε και
σε αγαπούμε. Σε αναγνωρίζουμε αρχηγό μας.
Ελθέ και μείνε μαζί μας. Και ώδήγησέ μας
στην αλήθεια και στο φως. Σου το ζητούν τα
παιδιά σου μετανοημένα και ειλικρινά. Κύριε
κοντά Σου ζητούμε το πάν, γιατί εσύ είσαι για μας
η Αρχή και το Τέλος, το Α και το Ω, η οδός και η
αλήθεια και η ζωή.
***
«ΟΥ ΓΑΡ ΟΙΔΑΣΙ ΤΙ ΠΟΙΟΥΣΙ»
Θα ξανακούσουμε και πάλιν απόψε, τους λόγους του
Σταυρού, τα λόγια δηλ. που επρόφερε πάνω στο
φρικτό μαρτύριό του ο Κύριός μας και θα αναπολήσουμε
τη μεγάλη, την ανεπανάληπτη θυσία του χάριν της
ανθρωπότητας. Θα αισθανθούμε συγκίνηση,
κατάνυξη και μυστικοπάθεια και θα ζήσουμε πάλι
για λίγες ώρες το θείο δράμα στην αποκορύφωση
του. Η ορθόδοξη Εκκλησία μας, με τον κατανυκτικό
της περίγυρο, θα διευκολύνει τις πνευματικές μας
εξάρσεις και θα μας προσφέρει τη δυνατότητα για
ένα γόνιμο στοχασμό, χρήσιμο στην προσωπική του
καθενός μας πορεία, και στον αγώνα του για
καταξίωση.
Σκέπτομαι πόσο θα κερδίζαμε αν μπορούσαμε να
μπούμε βαθύτερα μέσα στην έννοια των λόγων του Ιησού,
που τους επρόφερε πάνω στο Σταυρό. Είναι λόγοι
οδύνης, μα και σοφίας αληθινής. Τι
ωκεανοί αγάπης δεν κρύβονται πίσω από το
«Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Πόσα αποθέματα ανοχής, κατανόησης, υπομονής κι'
ελπίδας. Η ανεξικακία σε θεοποίηση, ο οίστρος της
πληθωρικής θεϊκής αγάπης σε δυναμική έξαρση.
«Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Επίκληση του ελαφρυντικού της άγνοιας, η
συγκαταβατική δικαιολόγησι της ανομίας; Ο
σκοτισμένος από το φθόνο και το φανατισμό
ανθρώπινος νους είναι ικανός για όλα. Αλλά
και η θεία αγάπη μπορεί να καλύπτει όλα. Ακόμη
κι' εκείνα που στρέφονται ενάντια στο θέλημά της,
κι' εκείνα που καταδυναστεύουν την εικόνα της.
«Ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού. Ως
ανεξερεύνητα τα κρίματα αυτού και ανεξιχνίαστοι αι
βουλαί αυτού»
(Ρωμ. ια', 33). Καθώς ο Κύριος έβλεπε τους ανθρώπους
να τον σταυρώνουν αισθάνθηκε την ανάγκη να τους
υπερασπισθή εμπρός στα μάτια του Πατέρα. Και
ψέλλισε τον βαθύ και απροσπέλαστο στην ανθρώπινη
κακία λόγο της συγγνώμης.
«Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι»
είπε για κείνους που συνειδητά γίνονταν θεομάχοι
και σταύρωναν τη σαρκωμένη αγάπη του κόσμου.
Εκείνος τα ήξερε όλα, ήξερε το άστατο του όχλου,
τη δύναμη της τύφλωσής του, την απύθμενη
κακία, την αστάθεια των ανθρώπινων, το
βύθισμα της άγνοιας. Και ήξερε ότι παντού και
πάντοτε οι άνθρωποι θα σταύρωναν στον καιρό τους
την αγιότητα, την αρετή, το ήθος. Αλλά για
πάντοτε Εκείνος θα προφέρει το λόγο της
συγγνώμης, οποιοσδήποτε και αν είναι ο δράστης του
εγκλήματος, οσαδήποτε και αν είναι τα κρίματά του,
οιαδήποτε η ενοχή του. Τον ακούω και σήμερα
την ίδια προσευχή να απευθύνει στον ουρανό για όλους
μας, όσοι μιμούμενοι τους σταυρωτές του
σταυρώνουμε κάθε μέρα, με την άπρεπη διαγωγή μας, το
Χριστό και τους αδελφούς του μέσα στον κόσμο.
§
«Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Το λέει για κείνους που στερεωμένοι στην
πρόσκαιρη δύναμη τους δοκιμάζουν την υπομονή των
λαών καταπιέζοντας και τυραννώντας το ανθρώπινο
πρόσωπο. Οι κάθε λογής εκμεταλλευτές της βίας,
δεν λείπουν από τις κοινωνίες μας. Η δύναμη
τους, είτε πολιτική, είτε οικονομική, τους
υπαγορεύει μια βάναυση συμπεριφορά, περιφρονητική
της απαραβίαστης και ανεπανάληπτης θείας εικόνας,
του ανθρώπου δηλ. Κι αυτοί, θωρώντας την μόνιμη
και ακλόνητη, αυταπατώνται τραγικά και
ναρκισσεύονται, ασεβούντες απέναντι στον ίδιο το Θεό,
που έπλασε
«εξ’ ενός γένους παν Έθνος ανθρώπων».
§
«Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Το λέει για κείνους πού κάνοντας χρήση του
διανοητικού τους ταλάντου, διοχετεύουν στις καρδιές
το δηλητήριο της άρνησης και της απιστίας,
παρασύρουν τους νέους στον εκμαυλισμό,
παριστώντας τους το ψέμα γι' αλήθεια και το σκοτάδι
για φως. Αυτοί ναρκοθετούν το δρόμο προς την
ευτυχία, τρέφουν τις παραισθήσεις, οργιάζουν στον
ξέφραγο αγρό της ανθρώπινης ψυχής. Ο κιτρινισμός
σε όλες του τις εκφάνσεις είναι δικό τους
γέννημα, κι αυτός με τη σειρά του, γεννάει την
οδύνη, τον αποπροσανατολισμό, την αλλοτρίωση.
Κακοποιούν την αλήθεια, θεοποιούν το
ένστικτο, κρύβουν το φως. Είναι φονευτές και
εξολοθρευτές ψυχών.
§
«Ου γαρ οίδασι τί ποιοϋσι».
Το λέει για κείνους πού ενώ τάχθηκαν να οδηγούν • το
λαό, αυτοί, αντίθετα, πέρασαν στην οπισθοφυλακή. Το
άλας μ'ωράνθηκε στα χέρια τους, κι' αυτοί έχασαν
μεσ' απ' την καρδιά τους τη γονιμότητα μιας
αξεπέραστης αποστολής, πού τους δόθηκε σαν ιερή
παρακαταθήκη, προκειμένου να δείχνουν το δρόμο του
χρέους, πού όμως αυτοί πρώτοι παρεβίασαν. Μεγάλωσαν
την άπόστασι ανάμεσα στα λόγο καί στα έργα τους,
έγιναν αναξιόπιστοι και έχρεωκόπησαν στίς ανθρώπινες
συνειδήσεις. Κανείς πια δεν τους εμπιστεύεται, μαζί
τους κινδυνεύουν να πέσουν σε ανυποληψία καί οί
θεσμοί πού εκπροσωπούν.
§
«Ου γαρ οίδασι τί ποιούσι».
Το λέει για κείνους που ενώ τάχθηκαν να
παιδαγωγούν τη νεότητα, αυτοί οπλίζουν τα νεανικά
χέρια με πέτρες, που πετιούνται στον αέρα και
αγριεύουν την πλάσι. Είτε γονείς λέγονται αυτοί,
είτε παιδαγωγοί κάνουν ό,τι μπορούν για να
απομακρύνουν από τα παιδιά το φως του Χριστού.
Εγκληματικά γι’ αυτούς, για την κοινωνία και για
τα ίδια τα παιδιά, κρύβουν απ' αυτά τη
σωφρονίζουσα ηθική της Εκκλησίας και
πασχίζουν να διαπλάσουν χαρακτήρες αναιμικούς και
ατροφικούς, αποξενωμένους από τις σωστικές αλήθειες
της πίστεως. Τις συνέπειες βέβαια της τακτικής
τους τις γεύεται σήμερα η ανθρωπότητα όλη,
και μαζί της και η κοινωνία μας, καθώς τρίβει
τα μάτια της εμπρός στις συγκλονιστικές
εκδηλώσεις της χωρίς Θεό και πίστη νεολαίας, που
ζητεί να διοχετεύσει το δυναμισμό της στα κανάλια
της συμφοράς, της άρνησης, και της καταστροφής.
§
«Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Το λέει για κείνους, που, πιστοί στην οιαδήποτε
ιδεολογία τους, είτε μάχονται και διώκουν,
είτε στραγγαλίζουν την πίστη και τις
εκδηλώσεις της σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της
γης. Γεμίζουν σήμερα τα «ψυχιατρικά» άσυλα από
αντιφρονούντες και στέλνονται κατά δεκάδες στην
εξορία οι άνθρωποι που μόνο τους έγκλημα είναι
ότι δεν άφησαν την πίστη να τους εγκαταλείψει.
Σταυρώνονται κάθε μέρα χιλιάδες απ' αυτούς, καθώς
μεθοδεύεται ο αποχρωματισμός τους και βιάζεται η
λατρεία του Θεού και περιφρονείται η Εκκλησία
του.
§
«Ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».
Το λέει για κείνους που καταχρώνται των αγαθών με
τα οποία τους επροίκισε για να εκμεταλλεύωνται τον
αδύνατο, να στρώνουν με τριβόλους το δρόμο
του, να δοκιμάζουν την υπομονή του. Πόσοι και
πόσοι τέτοιοι εκμεταλλευτές, άνθρωποι της
αδικίας, σκοταδιστές αληθινοί δεν περπατούν ανάμεσά
μας. Πόσοι δεν ρουφούν το αίμα του φτωχού,
δεν δυναστεύουν τον .αδύνατο, δεν τρώνε τις
σάρκες του. Κι' όμως και γι' αυτούς υπάρχει
χώρος στη θεία αγάπη. Κι' αυτοί κάποτε πρέπει να
ψελλίσουν το
«ήμαρτον...»
.
Ναι, αυτό το νόημα έχει ο θεϊκός λόγος. Δεν
μπορεί να σημαίνει αμνήστευση του κακού,
συγχωροχάρτι της ανομίας. Ο θείος λόγος έχει
την έννοια μιας προθεσμίας, που θα αναβάλει την
εκδήλωση της θείας οργής, που θα σταματήσει
τη διαδικασία της άμεσης κύρωσης, του κεραυνού που
θα έπρεπε να εκσφενδονισθή πάνω στις κεφαλές των
ενόχων. Έχει την έννοια της θείας ανοχής, που
ξέρει να περιμένει τη μετάνοια του αμαρτωλού, τη
συναίσθηση των εγκλημάτων του, την
επανόρθωση των αδικιών. Μια τέτοια έννοια,
καθαρά φιλάνθρωπη, ας μας φέρει όλους στην
αυτογνωσία. Η σημερινή ημέρα
προσφέρεται για τούτο. Είναι η μέρα της
μεγάλης ενοχής, και της μεγάλης ενοχής, και της
μεγάλης ανοχής. Απ' τη μια μέχρι την άλλη τώρα η
απόσταση δεν είναι μεγάλη. Τα απλωμένα χέρια του
Χριστού, ενώνουν τώρα τα διεστώτα. Και ο λόγος
του, πάνω απ' το Σταυρό, μεθοδεύει την πορεία μας
προς τη λύτρωση. Μια λύτρωση που στην αφετηρία της
έχει τα δικά μας βήματα, και στο τέρμα της τη θεία
ευσπλαχνία.
Πηγή :
Apodimos.com
με πληροφορίες από το oodegr.com – myriobiblos.gr
