Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΤΕΝΕΔΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ.

www.Apodimos.com – www.rwf.gr

Ένα από τα σοβαρά θέματα που τους κατοίκους της Ελλάδος και του Απόδημους αδελφούς μας είναι ο προβληματισμός τους, για το εάν και εφ’ όσον ο διωγμός των Ελλήνων των περιοχών της Μικράς Ασίας, πριν τον πόλεμο του 1922, είναι αποτέλεσμα που καθορίζεται από τα στοιχεία που αναφέρονται στο διεθνές δίκαιο σαν Γενοκτονία και η Μικρασιατική Καταστροφή είναι μέρος αυτής ή δεν είναι. Εμείς δεν θα λάβουμε υπόψη μας και δεν θα συσχετίσουμε τα γεγονότα που έγιναν πριν καιρό στην Γαλλία, όσον αφορά την γενοκτονία των Αρμενίων. Δεν θα ασχοληθούμε επίσης με τις αντιδράσεις των Τούρκων για την Γενοκτονία των Αρμενίων που προέβηκαν οι φίλοι μας αυτοί στην Γαλλία για να προβούμε σε συγκρίσεις. Η Ιστορία θα το κρίνει!!! Εμείς σαν Έλληνες και σαν Apodimos.com θεωρούμε ότι η επιστροφή των Ελλήνων της Τενέδου και της Ίμβρου στα σπίτια τους είναι ιδιαίτερα σημαντική!!!

Και αυτό παρουσιάζεται μέσα από την συνέντευξη που έδωσε ο Στέλιος Παυλής (Δήμαρχος Πέτρας, Μυτιλήνη) 19 – 9 – 2005 στην τηλεοπτική εκπομπή «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα»

Όπου παρουσιάζεται η Τένεδος μέσα από τα μάτια Τενέδιου που είναι ο Στέλιος Παυλής. Είναι τιμή μας το γεγονός όπου παρουσιάζετε αυτή η αξιοπρόσεκτη εργασία «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα» που αφορά τους διωγμένους Έλληνες από τις εστίες τους , εξαιτίας των Τουρκικών ενεργειών βασιζόμενες και στις Διεθνείς Συνθήκες . Διότι εμείς σαν Apodimos.com έχουμε πάντα στο  μυαλό μας και την Ίμβρο και την Τένεδο και για την ενημέρωση όλων Ελλήνων και των Απόδημων αδελφών μας, έχουμε παρουσιάσει τα πιο κάτω άρθρα όπου πατώντας ΚΛΙΚ μπορείτε να μελετήσετε όλα τα άρθρα  :

        Του ΦΕΒΡ 2003 με τίτλο ΔΩΣΤΕ ΠΡΟΣΟΧΗ στον ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ της ΠΟΛΗΣ και της ΙΜΒΡΟΥ !!!  ΚΛΙΚ

        Του ΝΟΕ 2006 με τίτλο ΜΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΗΠΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΘΡΑΚΗ!!! ΑΠΑΝΤΗΣΗ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ – ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΗΣ. ΚΛΙΚ όπου εκτός των άλλων μπορείτε να ενημερωθείτε για την Συνθήκη της Λωζάνης μια και υπάρχει ολόκληρη η ανάπτυξη της μια και θα την συναντούμε συνεχώς.

        Του ΜΑΥ του 2008 με τίτλο ΥΠΑΡΧΕΙ και η ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΞΗ ΜΕΙΝΟΤΗΤΑ της ΙΜΒΡΟΥ ΚΑΙ ΤΕΝΕΔΟΥ ΠΟΥ ΚΡΑΥΓΑΖΕΙ για ΤΟΥΣ ΔΙΩΓΜΟΥΣ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗ. Αφιέρωμα ΚΛΙΚ

Με αυτή την ενημέρωση όλων των Ελλήνων και των Απόδημων αδελφών μας, προσπαθούμε μήπως συνετιστούν όλοι εκείνοι που δεν κινούνται για αυτή την υπόθεση που αφορά τους εναπομείναντες κατοίκους της Ίμβρου και Τενέδου μια και δεν ασχολείται κανείς από όλους αυτούς τους καλοθελητές των διεθνών σχέσεων και δήθεν ευαίσθητους περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουμε γεμίσει στην Ελλάδα!!! καθώς για τους διωγμούς που υπέστησαν οι Έλληνες και για την υπερδημοκρατικότητα!!! της γειτονικής Τουρκίας και ρωτούμε σαν Apodimos.com όλους , γιατί δεν στήνουν καμμιά εκδήλωση ;;;;; όμως για πιο λόγο να την στήσουν , να την στήσουν για να δακρύσουν για τους χαμένους κατοίκους της Ίμβρου και Τενέδου; ή για να επιβραβεύσουν τους καταπατητές της Συνθήκης της Λοζάνης;;; και όλα αυτά διότι θεωρούμε ότι η επιστροφή των Ελλήνων της Τενέδου και της Ίμβρου στα σπίτια τους είναι ιδιαίτερα σημαντική!!!

Όμως παρουσιάσουμε την πιο κάτω συνέντευξη θα πληροφορήσουμε όλους τους πολυπληθείς επισκέπτες – αναγνώστες του με στοιχεία που αφορούν την Τένεδο.

Στοιχεία που αφορούν την Τένεδο

Η Τένεδος (στα τουρκικά Bozcaada) είναι νήσος του Αιγαίου που απέχει 52 μίλια από την είσοδο των στενών των Δαρδανελλίων, και μόλις 3 μίλια δυτικά από την ακτή της Τρωάδας όπου σήμερα ανήκει στην Τουρκία. Έχει σχήμα κυκλικού τομέα με το τόξο του προς ανατολή. Έχει έκταση μόλις 32 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 2.500 κατοίκων.

Γενικά η Τένεδος είναι χαμηλή, το μεγαλύτερο υψόμετρο έχει η κορυφή του Προφήτη Ηλία (του Αϊλιά) 205 μ. Οι μέγιστες διαστάσεις της είναι κατά διεύθυνση Δ.ΒΔ. - Α.ΝΑ. 6 μίλια και κατά Β-Ν 3 μίλια. Το δε ανάπτυγμα της ακτογραμμής της φθάνει τα 15 μίλια. Ακρωτήρια έχει τον Πουνέντη (δυτική άκρη) επί του οποίου και υφίσταται φάρος και άλλα μικρότερα πέριξ. Το έδαφός της είναι αρκετά εύφορο, η δε καλλιεργούμενη απ΄τους Έλληνες έκτασή της έφθανε τα 13000 στρέμματα, κυρίως πλούσιοι αμπελώνες, από τους οποίους και γινόταν εξαγωγή υπέροχου κρασιού. Η Τένεδος κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια και υπήρχε εκεί ιερό του Απόλλωνα.

 

Άποψη της Τενέδου, χαλκογραφία από το βιβλίο του Pitton de Turnefort "Relation d'un voyage du Levant...", Παρίσι 1717, σχέδιο Audriet

Κατά το Μεσαίωνα έγινε αντικείμενο έριδος μεταξύ Οθωμανών και Ενετών, οι οποίοι το κατείχαν διαδοχικά. Τότε χρησιμοποιήθηκε από τους Τούρκους και σαν ναυτική βάση και τόπος εξορίας, (εκεί μεταξύ άλλων εξορίστηκε και ο Κωνσταντίνος Μουρούζης).

Κατά την την υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών το νησί, που κατοικούνταν κατ΄ απόλυτη σχεδόν πλειοψηφία από Έλληνες, παραχωρήθηκε στην Ελλάδα. Στην απογραφή της νήσου το 1920, ο πληθυσμός της αποτελούσε κοινότητα της επαρχίας Λήμνου και αριθμούσε τους 2835 κατοίκους, όλοι Έλληνες που ήταν συγκεντρωμένοι στο ομώνυμο μεγαλοχωριό στο βόρειο μέρος της ανατολικής ακτής, που αυτός ήταν και ο μόνος συνοικισμός της νήσου. Μετά την ήττα όμως της Ελλάδας στο Μικρασιατικό Πόλεμο και την πτώση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας που ακολούθησε, κατά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης η Τένεδος, μαζί με την Ίμβρο προσαρτήθηκε στη Τουρκία. Τα δυο νησιά, κατά το 14ο άρθρο της Συνθήκης, θα απολάμβαναν καθεστώς αυτονομίας, με δική τους αστυνομία και τοπική κυβέρνηση, ενώ οι Έλληνες που ζούσαν εκεί εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή πληθυσμών. Οι όροι της Συνθήκης παρ' όλα αυτά δεν τηρήθηκαν. Περιουσιακά στοιχεία των Ελλήνων δημεύτηκαν, ναοί βεβηλώθηκαν και το ελληνικό σχολείο έκλεισε, για λόγους ασφαλείας σύμφωνα με το Τουρκικό κράτος, ενώ η θέση τους υποβαθμίστηκε, ιδιαίτερα μετά την όξυνση στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας τη δεκαετία του '60.

• Μια μικρή φωτογραφική ξενάγηση στην σημερινή Τένεδο

Το λιμάνι της Τενέδου

Παραλία της Τενέδου

  

Δυο όψεις της Τενέδου

Η Συνέντευξη του Δημάρχου Πέτρας κ. Στέλιου Παυλή στο ΡΧΣ

Σημείωση: Τα κείμενα που δημοσιεύονται αποτελούν την ακριβή απομαγνητοφώνηση των συνεντεύξεων, χωρίς καμία επεξεργασία.

Ο παππούς μου το 1926, ο Δημήτρης Παυλής, ένα κομμάτι μιας μεγάλης οικογένειας των Τενεδίων, κάτω από την πίεση των Τούρκων που κρατούσαν σκληρή στάση για όσους Έλληνες που ζητούσαν να εφαρμοστεί η συνθήκη βάσει της οποίας εντάχθηκε η Ίμβρος και η Τένεδος στην Τουρκία, δηλαδή να υπάρχει αυτοδιοίκηση, ελληνικά σχολεία, να υπάρχει δημοτική αστυνομία. Ήταν μια γενιά ανθρώπων ιδιαίτερα φιλοβενιζελικών η οποία ζητούσαν αυτά τα πράγματα να εφαρμοστούν, δηλαδή η συνθήκη που είχε φέρει ο Βενιζέλος. Και  επειδή η Τουρκία ακολουθούσε μια αυστηρή πολιτική τότε, έφερνε στρατεύματα στην Τένεδο, εφάρμοζε μια κρατική πολιτική, η Ελλάδα σιωπούσε τότε, κάποιους εξεδίωξαν από την Τένεδο, έγινε μια μαζική δίωξη Τενεδίων το 1926. Οπότε ο παππούς μου μαζεύει τα παιδιά του, τα βάζει σε μια βάρκα και τα έφερε στα παράλια της Λέσβου, στην Πέτρα συγκεκριμένα, στο ακρογιάλι της Πέτρας, όπου έμεινε για πάρα πολύ καιρό.

Δεν έγινε δεκτός τότε από την ελληνική κυβέρνηση γιατί δεν υπήρχε πια μέσα στις διαπραγματεύσεις που είχαν γίνει μετά την καταστροφή του 1922, ως φυγάς εκ της Τουρκίας. Έδωσαν ένα σκληρό αγώνα για να καταφέρουν να επιβιώσουν τότε, πάμπτωχοι και εγκαταλελειμμένοι εντελώς στην Πέτρα. Ο πατέρας μου παντρεύτηκε ξανά στην Πέτρα, ήταν παιδί του Δημήτρη Παυλή που ήταν από την Τένεδο.

Γεννήθηκα λοιπόν στην Πέτρα, μεγάλωσα στην Πέτρα, το όνομά μου Παυλής αλλά δεν με έβρισκες, δεν έβρισκες τον πατέρα μου αν δεν έλεγες «ο τενεδιός, που είναι ο τενεδιός;». Το δεύτερο επίθετό μου λοιπόν, με το οποίο με γνώριζαν πάρα πολλοί συγχωριανοί ήταν τενεδιός. Μεγάλωσα στην Πέτρα, σπούδασα στην Αθήνα, επέτρεψα στη Μυτιλήνη γιατί την αγαπώ πάρα πολύ και αγωνίζομαι για αυτό το νησί. Και τώρα είμαι δήμαρχος στην Πέτρα και είμαι και πρόεδρος της ένωσης δήμων και κοινοτήτων και πρόεδρος πολλών αναπτυξιακών εταιρειών που ασχολούνται με την ανάπτυξη της Λέσβου και του βορείου Αιγαίου ακόμη. Είμαι ιδρυτικό μέλος και συντέλεσα και πρόεδρος και παραμένω στο διοικητικό συμβούλιο του συνδέσμου δήμων και κοινοτήτων βορείου Αιγαίου, ενός διαδημοτικού οργάνου που παλεύει για την ανάπτυξη και τη διεκδίκηση θέσεων στο βόρειο Αιγαίο.

Στην Τένεδο είχε επιχειρήσει να επιστρέψει ο πατέρας μου μαζί με μια παρέα Τενεδιών, όταν ήμουν μικρό παιδάκι, αν θυμάμαι καλά ήταν το 67. Δεν έγιναν δεκτοί τότε, δεν τους άφησαν καν να πατήσουν στην Τένεδο. Υπήρχε μια μεγάλη ένταση τότε στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας και δεν ήταν αποδεκτός κάθε τενεδιός που έφευγε από την Τένεδο. Εγώ επιχείρησα μετά, όταν ήμουν νεαρός να ξανάπαω στην Τένεδο να δω τα σπίτια του πατέρα μου και των συγγενών μου, δεν τα κατάφερα γιατί ενώ πήγα στην Τουρκία  με μια παρέα, όταν επιχειρήσαμε να πάμε στην Τένεδο δεν μας επετράπηκε.

Πριν από 10 χρόνια το επιχειρήσαμε με μια παρέα Μυτιληνιών που είχαν καταγωγή από την Τένεδο οι πιο πολλοί και άλλοι τενεδιοί που είχαν έρθει από την Αθήνα για αυτήν την επίσκεψη, πήγαμε στην Τένεδο τότε. Βέβαια ήταν τα πράγματα δύσκολα, ήμασταν οι πρώτοι τενέδιοι που επιστρέφαμε στο νησί για να δούμε τις ρίζες των γονιών μας, τα σπίτια των γονιών μας.  Τα καταφέραμε αλλά ήταν πολύ δύσκολα όπως σας είπα. Μας είχαν υπό επιτήρηση, μας φρουρούσε ο στρατός, οι κινήσεις μας ήταν υπό έλεγχο συνεχή, ήταν δίπλα μας και ένας πράκτορας της ΣΜΙΤ σε κάθε κίνησή μας, σε κάθε περπάτημα μας. Παρά ταύτα, μιλήσαμε με αρκετούς Τενεδίους εκεί τότε, βρήκαμε και συγγενείς. Ήταν ιδιαίτερα συγκινητικές οι στιγμές αυτές, όταν ανακάλυψα συγγενείς μου που δεν γνώριζα ότι υπήρχαν εκεί, όταν έφευγα από εκεί μου είπαν να ξανάρθετε εδώ. Και θυμάμαι ότι για να πάρει τη θύμηση μου ένας πολύ καλός άνθρωπος, ξέσκισε ένα κομμάτι σάρκας με τα νύχια του από το κορμί μου και το πήρε.

Ξαναπήγαμε στην Τένεδο πέρσι, έχουν αλλάξει αρκετά πια τα πράγματα, υπάρχει ένας σύλλογος Τενεδίων, είναι «το κοινό των τενεδίων» που έχει γίνει από πολύ καλούς φίλους μου και συμπατριώτες μου στη Θεσσαλονίκη, όπου εκεί υπάρχει ένα χωριό έξω από τη Θεσσαλονίκη, στη Χαλκιδική, είναι η νέα Τένεδος. Εκεί λοιπόν είναι ο πυρήνας ενός συλλόγου τεκνών των Τενεδίων, που κάθε χρόνο πια οργανώνει επισκέψεις στην Τένεδο με Τενεδιούς και κάνουμε το μεγάλο πανηγύρι της Αγ. Παρασκευής που ήταν το μεγάλο πανηγύρι των Τενεδίων, επισκεπτόμαστε τα μέρη εκεί, συνομιλούμε πολύ καλά πια με τους Τούρκους Τενεδιούς, με το δήμαρχο της Τενέδου και γενικά έχουμε μια πολύ καλή σχέση.

Κατ’ αρχήν δε συζούσαν οι Έλληνες της Τενέδου ή οι Έλληνες της Ίμβρου με τους Τούρκους. Ιδιαίτερα στην Ίμβρο δεν υπήρχε κανένας Τούρκος και στην Τένεδο υπήρχαν λιγότεροι από τους Έλληνες. Οι περισσότεροι περνούσαν από απέναντι για να δουλέψουν σε δουλειές των Ελλήνων. Δουλειές που δεν μπορούσαν να κάνουν τότε οι Έλληνες, να τους βοηθήσουν στα κτήματα τους κτλ. Πρέπει να σας πω ότι η Τένεδος είναι ένας τεράστιος αμπελώνας, ένα νησί καταπράσινο, που ήταν αμπέλια και δυστυχώς σήμερα καταστρέφεται από τους τωρινούς κατοίκους της Τενέδου. Οι σχέσεις τους ήταν καλές, πολύ καλές. Υπήρχε μια αρμονική συμβίωση. Δεν μιλάμε για την Ίμβρο, εκεί  υπήρχαν καθαρά ελληνικές κοινότητες. Στην Τένεδο υπήρχαν και οι δυο κοινότητες, η κοινότητα που διοικούσε ήταν η ελληνική κοινότητα, οι Τούρκοι ήταν πολύ λιγότεροι και απλά συγκατοικούσαν μαζί, συνεργάζονταν πολύ καλά και δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Όλα τα προβλήματα προήλθαν μετά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου το 1922 στην μικρά Ασία και το πέρασμα της Ίμβρου και της Τενέδου με τη συνθήκη που υπέγραψε τότε ο Βενιζέλος, από το νομό Λέσβου, γιατί πρέπει να σας πω ότι η Ίμβρος και η Τένεδος ανήκαν στο νομό Λέσβου, ήταν ελληνικά νησιά , δηλαδή με την απελευθέρωση των νησιών είχαν συμπεριληφθεί και αυτά στα απελευθερωμένα ελληνικά νησιά και συναποτελούσαν μαζί με τη Λήμνο, τη Μυτιλήνη, τον Αι-Στράτη, 5 νησιά συναποτελούσαν το νομό Λέσβου.

Τα όλα προβλήματα ξεκίνησαν μετά την ένταξη των νησιών αυτών στην Τουρκία. Ουσιαστικά πρόκειται περί υποδούλωσης, γιατί η Τουρκία εφάρμοσε επιθετική πολιτική, μετέφερε στρατεύματα εκεί, δεν εφάρμοσε την συμφωνία της αυτοδιάθεσης των νησιών που έλεγε ότι τα νησιά αυτοδιοικούνται με τοπική διακυβέρνηση από την κοινότητα που εκλέγεται από τον τοπικό πληθυσμό, με αστυνομία που βγαίνει από την τοπική κοινότητα, με παιδεία την ευθύνη της λειτουργίας έχει η τοπική κοινότητα. Όλα αυτά δεν εφαρμόστηκαν. Απεναντίας πέρασαν τουρκικά στρατεύματα, υποτάχθηκαν τα νησιά αυτά στη δύναμη του τουρκικού στρατού.

Πρέπει να σας πω ότι από το 1923 μέχρι και σήμερα εφάρμοσε μια καθαρά επιθετική τακτική σε αυτά τα νησιά και στην Ίμβρο και στην Τένεδο. Τον πρώτο καιρό έφερε στρατεύματα,  ουσιαστικά είχε υπό επιτήρηση τους Έλληνες, σε δύσκολο κλοιό, αρκετοί Έλληνες αναγκάστηκαν. Εξαναγκάστηκαν να φύγουν όταν οι περιουσίες τους περιέρχονταν, δημεύονταν από το τουρκικό κράτος και στη συνέχεια με εικονικές  δημοπρασίες περνούσαν σε Τούρκους που έφερναν από τα βάθη της ανατολής. Δηλαδή εποικίστηκαν αυτά τα νησιά με Τούρκους που δεν ήταν καν από τα παράλια της Τουρκίας, από τη μικρά Ασία δηλαδή, αλλά από τα βάθη της ανατολής για να υπάρχει ουσιαστικά ένας εποικισμός των νησιών.

Λέγαμε λοιπόν ότι μετά 1922 άρχισε μια επιθετική πολιτική της Τουρκίας, ειδικά το 1926 υπήρξε ένας διωγμός των Τενεδίων, πολύ Τενεδίοι τότε, πάνω από τη μισή ελληνική κοινότητα έφυγαν και εγκαταστάθηκαν στη Λήμνο προσωρινά, κάποιοι έφυγαν στη Μυτιλήνη, κάποιοι πήγαν στη Θεσσαλονίκη, εκεί έγινε μια διαπραγμάτευση μεταξύ της ελληνικής και της τουρκικής κυβέρνησης  για επιστροφή αυτών. Η Τουρκία δεν άφησε να επιστρέψουν ιδιαίτερα εκείνα τα στελέχη που οργάνωναν και ήθελαν την αυτοδιοίκηση των νησιών. Δεν μπόρεσε κι ο παππούς μου να επιστρέψει. Πρέπει να σας πω ότι τα στελέχη αυτά που δεν επέτρεπαν να επιστρέψουν, οι Τούρκοι τα είχαν ταυτίσει με μια λέξη «κακούργος», οι Τούρκοι δηλαδή τα αποκαλούσαν κακούργους και για αυτό δεν τους επέτρεπαν να επιστρέψουν.

Αυτή είναι η μεγάλη εκδίωξη των Τενεδίων. Μετά το 1940 έχουμε σταδιακά να φεύγουν Τενέδιοι, αλλά ο μεγάλος διωγμός ξαναξεκινά το 1960, όταν έχουμε τις μεγάλες εντάσεις μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, μέχρι το 1974 όπου έχουμε το φαινόμενο να δημιουργούνται στρατόπεδα στην Τένεδο, να δημιουργούνται φυλακές και στην Ίμβρο καις την Τένεδο, να απελευθερώνονται ποινικοί κρατούμενοι εκ της ανατολής και στην Ίμβρο και στην Τένεδο, οπότε υπήρξε ομαδική φυγή των Τενεδίων στα διάφορα μέρη της Ελλάδας. Το τι γίνεται σήμερα.... Οι Τενεδίοι που έχουν μείνει στο νησί είναι πάρα πολύ λίγοι, θα είναι γύρω στα 30 άτομα, γέροντες. Η προσπάθεια που γίνεται από το «Κοινό των Τενεδίων», την οποία πρέπει να σας πω ότι στηρίζω κι εγώ ως πρόεδρος των δημάρχων του νομού Λέσβου, είναι να επανασυνδεθούν οι Τενεδίοι με το νησί τους. Αρκετοί λοιπόν από τους Τενεδίους που δεν δημεύτηκαν τα σπίτια τους, τα έφτιαξαν και επιστρέφουν το καλοκαίρι και ζουν στο νησί τους.

Το «Κοινό των Τενεδίων» σας είπα οργανώνει κάθε καλοκαίρι εκδηλώσεις εκεί, το πανηγύρι της Αγ. Παρασκευής. Έχουμε αναπτύξει μια σχέση με το δήμαρχο της Τενέδου που δέχεται τις αλλαγές αυτές πάρα πολύ καλά. Είναι ένα παιδί ο Τούρκος δήμαρχος που μεγάλωσε με τους Έλληνες από μικρός, τον γνωρίζω πάρα πολύ καλά και θέλει τη σχέση αυτή μεταξύ των Τενεδίων, των Ελλήνων Τενεδίων και των Τούρκων Τενεδίων, για αυτό και οργανώνονται με το κοινό των Τενεδίων πολιτιστικές εκδηλώσεις κάθε καλοκαίρι. Εγώ ως πρόεδρος των δημάρχων και ως δήμαρχος Πέτρας, τον έχουμε καλέσει και τον περιμένουμε να έρθει στη Λέσβο με μια ομάδα δημοτικών συμβούλων για να διευρύνουμε τις σχέσεις μας. Και θέλω να σας πω ότι και ως άτομο αλλά και ως πολιτικό άτομο αυτού του τόπου, ως πολιτική προσωπικότητα σ'αυτό το νησί, είμαι ξεκάθαρα τοποθετημένος υπέρ των καλών σχέσεων μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Και όταν λέω καλών σχέσεων κυριολεκτώ, γιατί πέρα από την ουσία υπάρχει καμιά φορά το επιφαινόμενο, δηλαδή κάτι που φαίνεται αλλά δεν είναι ουσιαστικό, δηλαδή κάποιες σχέσεις αγάπης, κτλ., που πάμε κι ερχόμαστε αλλά δεν διευρύνεται αυτή η προσπάθεια. Εγώ λοιπόν σταθερά τοποθετημένος και με σοβαρότητα υπέρ της ανταλλαγής των σχέσεων με τους Τούρκους δήμαρχους και της διεύρυνσης σχέσης και ανταλλαγές που έχουν να κάνουν με δημοτικές πρωτοβουλίες, δηλαδή πρωτοβουλίες που έχουν να κάνουν με τη διατήρηση του περιβάλλοντος. Όταν εγώ ας πούμε φροντίζω για τα λήμματά μου στο νησί να μη φεύγουν στο Αιγαίο, να μη μολύνουν το Αιγαίο, συμφωνούμε να κάνουμε το ίδιο και με τον απέναντι δήμο και φροντίζουμε να κάνουμε τα ίδια πράγματα.

Είναι μια κοινή δράση, είναι μια κοινή προσπάθεια. Φροντίζουμε ας πούμε να διατηρήσουμε τα πολιτιστικά μας μνημεία, είναι μια κοινή προσπάθεια. Προς αυτήν την κατεύθυνση είμαστε τοποθετημένοι και βεβαίως, πρέπει να σας πω ότι σαφέστατα επιθυμούμε την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ γιατί αυτό θα μας δώσει την ευκαιρία να έχουμε περισσότερες ανταλλαγές, να έχουμε πολύ καλές  σχέσεις με τους απέναντι Τούρκους, με τον φιλικό πια λαό αυτόν. Και πρέπει να σας πω ότι και οι Τούρκοι αυτό επιθυμούν. Έχω συνομιλήσει με Τούρκους δημάρχους, με Τούρκους που δραστηριοποιούνται στα μικρασιατικά παράλια, κυρίως στα δυτικά παράλια και υπάρχει μια επιθυμία να ενταχθούνε στην ευρωπαϊκή ένωση και να υπάρχει μια εντονότερη συνεργασία και σχέση μεταξύ μας, οικονομική.

Τώρα σε ότι αφορά την Τένεδο, αυτό είναι μια προοπτική που θα δώσει την δυνατότητα αρκετοί Έλληνες που διατήρησαν τα σπίτια τους εκεί, που τα βλέπουν να υπάρχουν, να επιστρέψουν,  διατηρήσουν τις εστίες των προγόνων τους. Γιατί εγώ δεν αισθάνθηκα ωραία όταν είδα το σπίτι του πατέρα μου να μην αναγνωρίζεται πια, έτσι και βεβαίως δεν έχω καμία διάθεση και δεν πρόκειται να εμπλακώ ποτέ σε μια διεκδίκηση όταν ξέρω ότι εκεί μένουν πια οικογένειες που πια το θεωρούν δικό τους και έχουν συνδεθεί με αυτό. Δε θέλω να πω αυτό. Αλλά μπορούμε να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας, μπορούμε να επιστρέψουμε εκεί σαν εστία των προγόνων μας, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, συζητώντας με τους Τούρκους και ανταλλάσσοντας πρωτοβουλίες και δράσεις.

Η επιστροφή των Ελλήνων της Τενέδου και της Ίμβρου στα σπίτια τους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ακούστε να δείτε. Σε μια επίσκεψη στην Τένεδο μου έπεσα πάνω στην περίπτωση όπου ένα σπίτι ενός Τενεδίου είχε κατασχεθεί από το τουρκικό κράτος και είχε αποδοθεί σε έναν έποικο από την ανατολή. Και ήτανε η εικόνα που ο έποικος μπαίνει στο σπίτι και αρχίζει να το τακτοποιεί για να μείνει. Μάρτυρας αυτής της κατάστασης, τον είδα να πετάει προς τα έξω πράγματα, ενθύμια της οικογένειας αυτής, φωτογραφίες, βιβλία, κειμήλια ιδιαίτερα σημαντικά για μια οικογένεια. Και όλα αυτά μέσα σε λάσπες και σε χώματα γιατί έκανε κάποιες επισκευαστικές εργασίες. Πήγα προς τα μπάζα και ήταν στην πρώτη μου επίσκεψη πρέπει να σας πω στην Τένεδο και προσπάθησα να περισώσω κάποια πράγματα, πράγματα με μεγάλη αξία. Δεν τα κατάφερα, πήρα κάποια ελάχιστα δείγματα, γιατί από πίσω μου ήρθε η μυστική υπηρεσία των Τούρκων τότε και με απομάκρυνε. Όμως τα κειμήλια αυτά είναι πολύ σημαντικά, μιας οικογένειας που δεν γνωρίζω κιόλας. Ήταν κειμήλια με μεγάλη αξία που τα είδα να χάνονται μες στο χώμα.  Εγώ κατάφερα ας πούμε να πάρω την Ομήρου Ιλλιάδα, μια έκδοση νομίζω του 1890. Αυτά δεν μετράνε για τους εποίκους. Για τον Έλληνα Τενεδίο όμως μετράει. Όταν θα ξαναβρεθεί στο σπίτι του, όταν θα τα ξαναδεί, όταν θα τα ξανατακτοποιήσει είναι μια πολύ καλή επιστροφή για αυτόν.

Υπάρχουν σπίτια που δεν έχουν δεσμευθεί από το τουρκικό δημόσιο και βεβαίως η Τένεδος αποτελεί ένα πολύ καλό καλοκαιρινό θέρετρο. Δηλαδή κι αυτοί που έχουν εγκατασταθεί, που έχουν δραστηριοποιηθεί στη Ελλάδα, θέλουν να επιστρέφουν. Δηλαδή προκειμένου να κάνουν διακοπές σε ένα άλλο νησί του Αιγαίου, επιθυμούν να πάνε στην Τένεδο σε ένα πανέμορφο νησάκι και να περάσουν πολύ καλές διακοπές. Η Τένεδος είναι πολύ όμορφη, έχει πολύ καλές παραλίες, πάρα πολύ καλές παραλίες,  έχει πολύ καλά εστιατόρια, πάρα πολύ καλά. Δεν έχω φάει ποτέ καλύτερα στη ζωή μου παρότι στην Τένεδο. Βέβαια από Τούρκους μάγειρους της Τενέδου αλλά υπέροχα πράγματα κι ένας υπέροχος αμπελώνας, με πολύ καλά σταφύλια.

Αξίζει έχετε υπόψη σας το κείμενο κάνοντας ΚΛΙΚ στην πηγή http://www.rwf.gr/interviews_senaria-new.php?id=127&interview=1&interview_id=111

Αναλογιζόμενοι σαν Apodimos.com τα όσα είπε από την συνέντευξη που έδωσε ο Στέλιος Παυλής Δήμαρχος Πέτρας, Μυτιλήνη στην τηλεοπτική εκπομπή «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα» και αυτά έχουν καταγραφεί από την Ιστορία, επιθυμούμε όλοι οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας να έχουν μια μικρή γεύση από ιστορία με την υπόμνηση των δυο αξόνων , ο πρώτος η παρουσίαση ορισμένων ερωτήσεων και ο δεύτερος η αναγκαιότητα των Τενεδίων να επιστρέψουν στις πατρογονικές κοιτίδες.  

Στον πρώτο άξονα οι απαντήσεις θα σ’ αυτές τις ερωτήσεις δημιουργούν την Ιστορία έχοντας υπόψη τους ότι ο διωγμός των Ελλήνων της Μικράς Ασίας για το κόμβο μας ήταν Γενοκτονία:

·          Ήταν καταστροφή ή γενοκτονία, μετά από ένα χαμένο πόλεμο ;

·          Ήταν διωγμός, που άρχισε πριν από τα γεγονότα ;

·          Ήταν εξανδραποδισμός αρκετό χρονικό διάστημα πριν τον πόλεμο ;

·          Ήταν ξεκληρισμός ενός γένους που έγινε πριν ξεκινήσει ο πόλεμος ;

Εποχή πριν τον πόλεμο 1911 – 1914

·          Υπήρξε διωγμός σε συγκεκριμένες περιοχές που ζούσε ελληνισμός παρουσιάστηκε με την καταπίεση των δασκάλων, των ιερέων όσον αφορά τα θρησκευτικά καθήκοντα τους, και επίσης υπήρχε βαρβαρότητα, ξυλοδαρμοί, λεηλασίες, απαγωγές, οικονομική καταστροφή εναντίον τους ;

·          Υπήρξε εγκατάλειψη των εστιών των κατοίκων της Μικράς Ασίας με την προτροπή και εξαναγκασμό τους από τους νεότουρκους ;

·          Υπήρξε διωγμός των κατοίκων των περιοχών αυτών, κατά την εποχή 1912 – 14 που είχαν ελληνικές ρίζες με αποτέλεσμα να έλθουν στην Ελλάδα περίπου 400.000 άτομα ;

·          Υπήρξε κατά την εποχή, από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι την υπογραφή της Συνθήκης το 1918 υποχρεωτική μεταγωγή 450.000 ατόμων που είχαν ελληνικές ρίζες κατά την οποία έχασαν την ζωή τους 150.000 άτομα και εκπατρισμός 250.000 ατόμων από τις περιοχές Μικράς Ασίας και Θράκης, και οι υπόλοιποι χάθηκαν ;

·          Υπήρξαν καταγραμμένες υπογραφές που παρουσίαζαν εθελουσία έξοδο από τις εστίες τους ;

Εποχή κατά και μετά τον πόλεμο του 1922.

·          Υπήρξε η μανία των Νεοτούρκων εναντίον του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, με τον απαγχονισμό του Αρχιεπισκόπου Σμύρνης και το άψυχο σώμα του το σέρνανε οι νεότουρκοι ;

·          Υπήρξε ο βιασμός των Ελληνίδων της Μικράς Ασίας ;

·          Υπήρξε η καταστροφή μιας εθνικής μειονότητας της περιοχής αυτής ;

·          Υπήρξε ο εξανδραποδισμός αυτών που δεν μουσουλμάνοι ;

·          Υπήρξε το παιδομάζωμα των παιδιών των κατοίκων που μιλούσαν την ελληνική γλώσσα και είχαν ελληνικές ρίζες ;

·          Υπήρχε η Συνθήκη της Λωζάννης και εάν υπάρχει, γιατί δεν υπήρξε προστασίας των δικαιωμάτων του Ελληνισμού της Κωνσταντινουπόλεως, της Ίμβρου, και της Τενέδου ;

Όλοι λοιπόν οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας, πριν απαντήσουν στις πιο πάνω ερωτήσεις του πρώτου άξονα , ας προστρέξουν σε οποιαδήποτε έγκυρη ιστορική πηγή . Και τους ενημερώνουμε ότι το 1948, 9 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και σύμφωνα με το 2^ον άρθρο της Σύμβασης για «την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας » καθορίζει η γενοκτονία διαπράττεται όταν υπάρχει ολική ή μερική εθνική ή θρησκευτική ή φυλετική καταστροφική. Μήπως η γενοκτονία αυτή αποτελεί έγκλημα κατά της ανθρωπότητας;

Στον δεύτερο άξονα που αφορά για την αναγκαιότητα των Τενεδίων να επιστρέψουν στις πατρογονικές κοιτίδες, μια και  η μεγάλη εκδίωξη των Τενεδίων άρχισε το 1960, όταν έχουμε τις μεγάλες εντάσεις μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, μέχρι το 1974 και τους θυμίζουμε ορισμένα σημεία της συνέντευξης που είναι

ü        να δημιουργούνται τουρκικά στρατόπεδα στην Τένεδο

ü        να δημιουργούνται φυλακές και στην Ίμβρο καις την Τένεδο,

ü        να απελευθερώνονται ποινικοί κρατούμενοι εκ της ανατολής και στην Ίμβρο και στην Τένεδο, οπότε υπήρξε ομαδική φυγή των Τενεδίων στα διάφορα μέρη της Ελλάδας.

ü        οι υπάρχοντες σήμερα Τενεδίοι που έχουν μείνει στο νησί είναι πάρα πολύ λίγοι, θα είναι γύρω στα 30 άτομα, γέροντες.

ü        Η προσπάθεια που γίνεται από το «Κοινό των Τενεδίων», είναι να επανασυνδεθούν οι Τενεδίοι με το νησί τους.

ü        Υπάρχουν αρκετοί από τους Τενεδίους που δεν δημεύτηκαν τα σπίτια τους, τα έφτιαξαν και επιστρέφουν το καλοκαίρι και ζουν στο νησί τους.

Σαν Apodimos.com πιστεύουμε ότι η επιστροφή των Ελλήνων της Τενέδου και της Ίμβρου στα σπίτια τους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Διότι υπάρχουν σπίτια που δεν έχουν δεσμευθεί από το τουρκικό δημόσιο και βεβαίως η Τένεδος αποτελεί ένα πολύ καλό καλοκαιρινό θέρετρο. Εκείνοι οι Τενεδίοι που έχουν δραστηριοποιηθεί στη Ελλάδα, θέλουν να επιστρέφουν. Δηλαδή προκειμένου να κάνουν διακοπές σε ένα άλλο νησί του Αιγαίου, επιθυμούν να πάνε στην Τένεδο σε ένα πανέμορφο νησάκι και να περάσουν πολύ καλές διακοπές. Η Τένεδος είναι πολύ όμορφη, έχει πολύ καλές παραλίες. 

Ευχόμαστε δε σαν Apodimos.com η νέα Διοίκηση των ΗΠΑ που θα εκλεχθεί και με τον ψήφο των ελληνοαμερικανών αδελφών μας,  να βοηθήσει την αποκατάσταση των δικαιωμάτων του ελληνισμού των περιοχών αυτών και να ανοίξει το συντομότερο για μια επίδειξη καλής θέλησης από την φίλη χώρα της Ελλάδος την Τουρκία διότι δεν φτάνουν μόνο οι κοινές εμφανίσεις των Ελλήνων και Τούρκων καλλιτεχνών κλπ. Και λέμε στους Απόδημους αδελφούς  μας, αυτός που ξεχνά την Ιστορία του τόπου του, δεν πρέπει να λεει ότι έχει ελληνικές ρίζες . Εμείς δεν ξεχνούμε την Ιστορία του τόπου μας.

Πηγές : Apodimos.com με πληροφορίες με την συνέντευξη στο rwf.gr