ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΒΓΑΙΝΕΙ Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ
ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΩΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ ΡΩΣΙΑΣ.
Θρησκευτικό Αφιέρωμα
www.Apodimos.com
Όλοι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας πιστεύουν ότι
πρέπει η Χριστιανική Ορθοδοξία να είναι ενωμένη χωρίς
τριγμούς και διασπάσεις διότι και ο Πατριαρχης
Βαρθολομαίος και ο Πατριάρχης Αλέξιος και οι
εκκλησίες που ηγούνται πιστεύουν στον ίδιο Τριαδικό
Θεό . Όπως γνωρίζουμε οι Βαλτικές Δημοκρατίες και
ιδιαίτερα η αυτονομία της Εκκλησίας της Εσθονίας
απετέλεσαν αιτία αντιπαράθεσης μεταξύ των
Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως και Μόσχας. Η διένεξη
το τελευταίο χρονικό διάστημα δείχνει να έχει
ξεπεραστεί. Νομίζουμε εμείς σαν αρθρογραφικό
Online
Magazine
Apodimos.com,
το οποίο είναι και αρχειακό ηλεκτρονικό περιοδικό,
για ενημερώσουμε τους εκατοντάδες χιλιάδες
επισκέπτες μας, οι οποίοι είναι σε μεγάλο ποσοστό
Έλληνες, Κύπριοι και Απόδημοι αδελφοί και
μελετούν την αρθρογραφία μας, τους παρέχουμε να
μελετήσουν την πιο κάτω αρθρογραφία μας διότι οι σχέσεις
Ρωσίας και Ελλάδος και είναι πολύ καλές
διότι όχι μόνο τις δένει η Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη
αλλά και η συμβολή της Ρωσικής Υπερδύναμης στα θέματα
που αφορούν την στήριξη των εθνικών θεμάτων μας σε βάθος
χρόνου είναι αγαστή.
Όσον αφορά την Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη που
διακατέχεται, είναι εσωτερικό μέλημα του Ρώσου
προέδρου και στο μόνο που θα τοποθετηθούμε είναι :
Όταν επισκέφθηκε τα Ιεροσόλυμα, ο Ρώσος
πρόεδρος κ. Βλαντιμίρ Πούτιν, με μεγάλη θρησκευτικότητα
(και εκτός του τυπικού του πρωτοκόλλου)
προσκύνησε, με βαθιά πίστη μέσα στο εσωτερικό του
Παναγίου Τάφου και το μέρος που έχει παραμείνει από τον
Γολγοθά και όπως είπε ο τότε Σκευοφύλαξ του Παναγίου
Τάφου και σημερινός Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος,
κρατούσε τον μικρό Σταυρό που του δώρισε η μητέρα του
όταν ήταν μικρός (τον οποίο είχε αγοράσει η ίδια
από τα Ιεροσόλυμα ) ανεξάρτητα του πολιτικού
συστήματος που επικρατούσε την εποχή εκείνη στην Ρωσία .
Με την ίδια θρησκευτικότητα ο Ρώσος πρόεδρος κ.
Βλαντιμίρ Πούτιν, είχε
επισκεφθεί
ιδιωτικώς τη χώρα μας για να μεταβεί στο Άγιο Όρος
για να επισκεφθεί το ρωσικό μοναστήρι του Αγίου
Παντελεήμονα , όλοι μας θυμόμαστε την συγκυρίες που
υπήρξαν την εποχή εκείνη που αφορούσαν την Πτώση του
Σινούκ που σκοτώθηκε ο αοίδιμος Πατριάρχης Αλεξανδρίας
κ. Πέτρος και το Τρομοκρατικό κτύπημα στην χώρα
του στο Μπεσλάν, που έχασαν την ζωή της τόσα μικρά
παιδιά και ένας ομογενής Έλληνας καθηγητής τους.
Όσον αφορά την Ελλάδα, ο Ρώσος πρόεδρος κ.
Βλαντιμίρ Πούτιν με τον λόγο αντιφώνησης κατά την
συνάντηση του με τον πρωθυπουργό της Ελλάδος κ. Κώστα
Καραμανλή είπε : «Όσο
θυμάμαι τον εαυτό μου αρχίζοντας τουλάχιστον από τα
σχολικά μου χρόνια γνωρίζω ότι στη χώρα μας πάντα υπήρξε
αυξημένο ενδιαφέρον για την Ελλάδα και ο λόγος είναι ότι
είχαμε πνευματική ενότητα.» ενώ για
την θερμότητα της συναντήσεως των δυο ανδρών στην
Μόσχα μπορείτε να μελετήσετε το άρθρο μας του
DEC 2004 :
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
ΥΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΘΕΡΜΑ τον ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ κ. ΚΩΣΤΑ
ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ.
για να γνωρίζεται
το πλαίσιο σχέσεων των δύο κρατών.
Εμείς σαν
Apodimos.com
ευχόμαστε αυτή ισχυροποίηση των ισχυρών δεσμών της
Ελλάδος και της Ρωσίας μπορεί να γίνει πρότυπο και
η διένεξη των μεταξύ των Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως
και Μόσχας να ξεπεραστεί
.
Διότι
η τελευταία κίνηση στην επίσκεψη του
Αρχιεπίσκοπου Αμερικής κ.
Δημήτριου, στην
Ιερά Μονή του Αγίου Δανιήλ στην Μόσχα, όπου είναι
και η έδρα του Πατριαρχείου Ρωσίας, απευθυνόμενος
στον Πατριάρχη Αλέξιο Β΄, ο Αρχιεπίσκοπος
Δημήτριος διαβίβασε την αγάπη του Οικουμενικού
Πατριάρχη προς το πρόσωπό του και
«την επιθυμία να εργαστούν
μαζί». Απαντώντας
ο Πατριάρχης Αλέξιος εξέφρασε μεταξύ άλλων και
«την ετοιμότητα
να επιλυθούν εκείνα τα προβλήματα, τα οποία παρ’ όλ’
αυτά εμφανίζονται καμιά φορά στη ζωή μας».

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης ο Πατριάρχης Αλέξιος
ανέφερε ότι υποδέχεται τον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο
«ως εκπρόσωπο του αδελφικού ελληνικού λαού, ως Εξάρχου
του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τις ιστορικές σχέσεις με
το οποίο τιμούμε και απαρίθμησε τα επιτεύγματα»,
που έχει καταγράψει η ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία τα
τελευταία χρόνια.
Ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος χαρακτήρισε την πρόοδο
αισθητή και μεγάλη, που έχει επιτύχει η Εκκλησία
σε σχέση με το 2001, όταν είχε ξανά επισκεφθεί τη Ρωσία
απ' τότε έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές, τονίζοντας
«πίστευα πως μια μέρα θα έρθει η ανάσταση στην Εκκλησία
μετά τις δοκιμασίες».
Επίσης ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής τόνισε πως
«η αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Αμερικής, θα
επιστρέψει με τις καλύτερες εντυπώσεις από αυτό το
ταξίδι και προπαντός με ενισχυμένη την πίστη στην
Ορθοδοξία».
Σε ανακοίνωση της επίσημης ιστοσελίδας του Πατριάρχη
Μόσχας, που αναφέρεται αναλυτικά στη συνάντηση
των δύο αρχιερέων, σημειώνεται ότι κατά τις
διαβουλεύσεις σε στενότερο κύκλο εθίγησαν θέματα
ιστορίας της Ορθοδοξίας στην Αμερική, θέματα
συνεργασίας της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με το
Οικουμενικό Πατριαρχείο, καθώς και ζητήματα
γενικότερης Διορθόδοξης συνεργασίας.
Επίσης το Πατριαρχείο Μόσχας τονίζει πως
«Κατά τις διαβουλεύσεις σε στενότερο κύκλο εθίγησαν
θέματα ιστορίας της Ορθοδοξίας στην Αμερική, θέματα
συνεργασίας της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με το
Οικουμενικό Πατριαρχείο. Τέλος συζητήθηκαν ζητήματα
γενικότερης Διορθόδοξης συνεργασίας, καθώς επίσης
ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με την κατάσταση της
εκκλησίας στην Εσθονία και Ουκρανία».
Ας γνωρίσουμε σε όλους τους
Έλληνες και στους Απόδημους αδελφούς μας
τα της επίσκεψης του
Αρχιεπίσκοπου Δημητρίου στην Ρωσία
καθώς για τα θέματα που αφορούν τις σχέσεις των δυο
Πατριαρχείων Ρωσίας – Κωνσταντινουπόλεως , και τις
θέσεις του Πατριάρχη Αλέξιου Β΄
Η σημαντική επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου Αμερικής
Δημήτριου στην Ρωσία και η κατ' ιδίαν συνάντηση με τον
Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. Αλέξιο Β΄
Επίσημη επίσκεψη στη Μόσχα πραγματοποίησε ο
Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, έπειτα από πρόσκληση
του προκαθημένου της ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας
Πατριάρχου Αλεξίου Β΄. Κατά τη τρίτη ημέρα της
επίσκεψης, οι δύο ιεράρχες συλλειτούργησαν στον
ιστορικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κρεμλίνο,
ενώ ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος συναντήθηκε με τον
Μητροπολίτη Σμολένσκ και Καλίνινγκραντ Κύριλλο,
επικεφαλής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων του Πατριαρχείου
Μόσχας. Το ιερό συλλείτουργο των δύο ιεραρχών
ετελέστη στη μνήμη των αγίων ισαποστόλων Κυρίλλου και
Μεθοδίου, οι οποίοι δίδαξαν στα σλαβικά έθνη την
ορθόδοξη πίστη και δημιούργησαν το κυριλλικό
(ρωσικό) αλφάβητο, γι' αυτό και η εορτή τους
ονομάζεται στη Ρωσία Ημέρα των σλαβικών γραμμάτων.
Παρά τη συνεχή βροχή, εκατοντάδες πιστοί ακολούθησαν
τη λιτανεία από το Κρεμλίνο προς το μνημείο των αδερφών
Κυρίλλου και Μεθοδίου στην πλατεία Σλαβιάνσκαγια,
όπου και ετελέστη τρισάγιο με τη συμμετοχή εκπροσώπων
των εκκλησιαστικών και κυβερνητικών Αρχών πολλών
ορθοδόξων χωρών.
Αναφερόμενος νωρίτερα στην εορτή και την επίσκεψή του
στη Μόσχα ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος χαρακτήρισε
«ιδιαιτέρα τιμή και
ξεχωριστή ευκαιρία εκφράσεως της ορθοδόξου πίστεώς μας,
των ιστορικών μας καταβολών και δεσμών, αλλά και
ευκαιρία ενισχύσεως του συνεχιζομένου διαλόγου μας,
διαλόγου αδελφικής αγάπης και αμοιβαίου σεβασμού»,
τόσο με την ιδιότητά του ως καταγόμενου από τη
Θεσσαλονίκη, την πόλη των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου,
αλλά και ως Εξάρχου του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Κωνσταντινουπόλεως,
«του ιδίου Πατριαρχείου, που απέστειλε τους δύο αδελφούς
να κηρύξουν το Ευαγγέλιο στις σλαβικές χώρες»
.
Τη σχετική αναφορά παραθέτανε οι επίσημες ιστοσελίδες
της ρωσικής Εκκλησίας και πολλά άλλα θρησκευτικά
και κοσμικά ΜΜΕ της Ρωσίας, τα οποία καλύπτουν την
επίσκεψη της αποστολής της Αρχιεπισκοπής Αμερικής,
στην οποία συμμετέχουν δύο ακόμη μέλη της
Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου, ο Μητροπολίτης Βοστώνης
Μεθόδιος και ο Μητροπολίτης Ατλάντας Αλέξιος,
ο Πρωτοσύγκελος της Ι. Αρχιεπισκοπής Τρωάδος Σάββας,
ο αντιπρόεδρος του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου Μιχαήλ
Τζαχάρης κ.ά.
Ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος επισκέφθηκε την Πνευματική
Ακαδημία της Μόσχας, που λειτουργεί στη μονή
Αγίας Τριάδος και Σεργίου στα περίχωρα της Μόσχας
και αποτελεί το κεντρικό θεολογικό εκπαιδευτικό
ίδρυμα της ρωσικής Εκκλησίας. Στους σπουδαστές της ο
Αρχιεπίσκοπος απηύθυνε διάλεξη με θέμα
«Ο Λόγος και ο λόγος: Το
μήνυμα του Ευαγγελίου ως δυνάμεως επουλώσεως των πληγών
και επιλύσεως των προβλημάτων του σύγχρονου κόσμου».
Χαιρετίζοντας την αρχιεπισκοπική αποστολή ο
εκπρόσωπος της Ακαδημίας Βλαδίμηρος Σμάλι υπογράμμισε
ότι «η επίσκεψη των
φιλοξενουμένων από την Αμερική μαρτυρεί το διεθνή
χαρακτήρα της Ορθοδοξίας και κατ' αυτόν τον τρόπο
εδραιώνει την κοινή ορθόδοξη μαρτυρία στον γοργά
μεταβαλλόμενο κόσμο».
Την Τρίτη ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος συναντήθηκε κατ'
ιδίαν με τον Πατριάρχη Αλέξιο, με τον οποίον
εξετάσανε όλο το φάσμα των διορθόδοξων σχέσεων. Κατά
τη διάρκεια της επίσκεψης (22-28 Μαΐου) είχαν επίσης
προγραμματιστεί συναντήσεις τόσο με παράγοντες της
ρωσικής κυβέρνησης, όσο και με πολυάριθμους
θρησκευτικούς, κοινωνικούς και φιλανθρωπικούς
φορείς της Μόσχας.
Οι Σχέσεις μεταξύ των Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως
και Μόσχας.
Tο
μεγαλύτερο πρόβλημα στο χώρο της ορθοδοξίας
αποτελούσαν εδώ και καιρό οι σχέσεις μεταξύ των
Πατριαρχείων
Kωνσταντινουπόλεως
και
Mόσχας.
Στην παραδοσιακή εμμονή του Πατριαρχείου
Mόσχας
να τονίζει την αριθμητική υπεροχή των πιστών του με
στόχο να αντιμετωπίζεται τουλάχιστον ως ισότιμος με το
Φανάρι πόλος της ορθοδοξίας προστέθηκαν κατά καιρούς
και άλλα προβλήματα, που αναφέρονταν στο εσωτερικό
της Ρωσικής Εκκλησίας.
Tο
πρώτο
από αυτά ξεκίνησε πριν από τρία περίπου χρόνια,
όταν το
Oικουμενικό
Πατριαρχείο ανταποκρίθηκε θετικά σε σχετικό αίτημα
των ορθοδόξων
Oυκρανών
της διασποράς
και υπήγαγε υπό τη δικαιοδοσία του περίπου 2,5
εκατομμύρια
Oυκρανούς.
Στις επιστολές που αντηλλάγησαν με το Πατριαρχείο
Mόσχας
δεν βρέθηκε λύση στη διαφορά.
Aντιθέτως,
τα πράγματα μέσα στην
Oυκρανία
επιδεινώθηκαν.
Mετά
την κήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας πλήθυναν οι
φωνές που ήθελαν να απομακρυνθεί η μητρόπολη του
Kιέβου
από τη
Pωσική
Eκκλησία.
Tελικώς,
ο μητροπολίτης
Kιέβου,
ο οποίος είχε χάσει κατά την πατριαρχική εκλογή οριακά
το θρόνο της
Mόσχας
από τον νυν Πατριάρχη
Aλέξιο,
αυτοανακήρυξε την
Aυτοκέφαλη
Eκκλησία
της
Oυκρανίας,
η οποία δείχνει ότι ακολουθείται από το μεγαλύτερο
αριθμό των
Oυκρανών.
Tο
δεύτερο πρόβλημα σχετίζεται με την
Eκκλησία
της
Eσθονίας
και δημιουργήθηκε μετά την κατάκτηση της χώρας αυτής
από τα σοβιετικά στρατεύματα.
Tότε,
η
Eσθονική
Eκκλησία,
που από το 1924 ήταν αυτόνομη, υπήχθη «βιαίως» στη
δικαιοδοσία του Πατριαρχείου
Mόσχας.
Aμέσως
μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1989, η νέα
εσθονική κυβέρνηση έθεσε το θέμα των σχέσεων της
ορθόδοξης
Eσθονικής
Eκκλησίας
με τη
Mόσχα.
Oι
ορθόδοξοι
Eσθονοί,
ακολουθώντας πιστά τα βήματα των πρώτων διδαξάντων,
που εν προκειμένω είναι η
Eκκλησία
της
Eλλάδος,
θέλησαν να κόψουν οποιονδήποτε δεσμό είχαν με τους
Pώσους.
Γι’ αυτόν το λόγο υπέβαλαν αίτημα της επαναφοράς τους
στο προϊσχύσαν καθεστώς και της απ’ ευθείας υπαγωγής
τους στο Πατριαρχείο
Kωνσταντινουπόλεως.
Tο
θέμα ήταν λεπτό διότι γύρω από τα καθαρά
εκκλησιαστικά κριτήρια αποκαταστάσεως της τάξεως στον
ορθόδοξο χώρο περιπλέκονταν και πολιτικά παιχνίδια.
Γι’ αυτόν το λόγο η Πατριαρχική
Eξαρχία
του Φαναρίου,
που επισκέφθηκε στις αρχές του 1995 τη χώρα,
ζήτησε να υπάρξουν γραπτές αιτήσεις από την κάθε μία
από τις ενορίες της
Eσθονίας
ξεχωριστά.
Tελικώς,
σε σύνολο ογδόντα δύο ενοριών οι εξήντα δύο ζήτησαν
την απ’ ευθείας υπαγωγή τους
στον
Oικουμενικό
Θρόνο.
Oι
υπόλοιπες είκοσι, αποτελούμενες κατά πλειοψηφία από
ρωσικής καταγωγής πιστούς, προτιμούσαν να παραμείνουν τα
πράγματα ως είχαν.
Παρά όμως τη σύμφωνη γνώμη της συντριπτικής
πλειοψηφίας των ενοριών της
Eσθονικής
Eκκλησίας,
το Πατριαρχείο
Kωνσταντινουπόλεως
δεν προχώρησε σε μονομερείς ενέργειες.
Aπέστειλε
στο Πατριαρχείο
Mόσχας
αντιπροσωπείες ιεραρχών να συζητήσουν το θέμα.
H
πρόταση του Φαναρίου ήταν να υπαχθούν στη δικαιοδοσία
του όσες ενορίες το επιθυμούσαν, ενώ οι υπόλοιπες να
παραμείνουν υπό τη
Mόσχα.
H
Mόσχα
αντέδρασε αρνητικά από την πρώτη στιγμή.
Ήταν φανερό ότι και για τη
Pωσική
Eκκλησία
το θέμα είχε έντονες πολιτικές προεκτάσεις, που
συνδέονταν με την πλήρη αποκοπή της
Eσθονίας
από την παλιά Σοβιετική Ένωση.
Tο
πρόβλημα περιπλέχθηκε περισσότερο και λόγω του γεγονότος
ότι ο νυν Πατριάρχης
Mόσχας
Aλέξιος
ήταν, προ της αναρρήσεώς του στον πατριαρχικό θρόνο,
μητροπολίτης
Eσθονίας.
H
διάσταση μεταξύ Φαναρίου και
Mόσχας
ήταν πλέον σοβαρή.
Γι’ αυτόν άλλωστε το λόγο ο Πατριάρχης
Aλέξιος
δεν συμμετείχε πριν από δύο χρόνια στις εκδηλώσεις που
έγιναν στην Πάτμο
για τα 1.900 χρόνια από τη συγγραφή της
Aποκαλύψεως
από τον ευαγγελιστή
Iωάννη.
Λίγο πριν από τα
Xριστούγεννα
του 1995, το Πατριαρχείο
Mόσχας
επέβαλε επιτίμια ακοινωνησίας στους ιερείς των εξήντα
δύο ενοριών
που είχαν ζητήσει να υπαχθούν στον
Oικουμενικό
Θρόνο.
Aυτή
η ενέργεια επέσπευσε τις αποφάσεις του Φαναρίου.
Tο
Mάρτιο
του 1996 ανακήρυξε την αυτονομία και ανεξαρτησία της
Oρθόδοξης
Eκκλησίας
της
Eσθονίας
επαναφέροντας τα πράγματα στην κανονική τους τάξη και
αναβιώνοντας το καθεστώς που ίσχυε προ της κατακτήσεως
της
Eσθονίας
από τους Σοβιετικούς.
Tο
Πατριαρχείο
Mόσχας
αντέδρασε έντονα.
Προχώρησε σε μερική διακοπή των σχέσεών του με την
Kωνσταντινούπολη
ενώ στις
Pωσικές
Eκκλησίες
έπαψε να μνημονεύεται το όνομα του Πατριάρχη
Bαρθολομαίου.
Για κάποιο χρονικό διάστημα οι σχέσεις μεταξύ των δύο
πατριαρχικών θρόνων ήσαν ανύπαρκτες. Λόγω όμως της
πιέσεως των πραγμάτων καθώς και του γεγονότος ότι ο
Πατριάρχης
Aλέξιος
αντιμετωπίζει έντονα προβλήματα και αμφισβήτηση στους
κόλπους της
Eκκλησίας
του,
για να έχει ανοιχτό μέτωπο και με τον
Oικουμενικό
Θρόνο, συγκατένευσε τελικώς στο να βρεθεί
συμβιβαστική λύση. Συμφωνήθηκε από κοινού με το
Φανάρι να αποφασίσουν οι κληρικολαϊκές συνελεύσεις
των ενοριών για το μέλλον τους.
Tελικώς,
πενήντα οκτώ από τις ογδόντα δύο ενορίες ζήτησαν να
υπαχθούν απ’ ευθείας στο
Oικουμενικό
Πατριαρχείο, είκοσι δύο στο πατριαρχείο
Mόσχας
και αναμένεται ακόμη η απόφαση δύο ενοριών.
Tο
μοναδικό πρόβλημα που παρέμεινε υφιστάμενο είναι αυτό
της εκκλησιαστικής περιουσίας.
H
εσθονική κυβέρνηση εψήφισε ένα νόμο με τον οποίο
ορίζεται η απόδοση των περιουσιών στους προ του 1940
ιδιοκτήτες τους.
H
αυτόνομη
Eσθονική
Eκκλησία,
στην οποία ανήκε η εκκλησιαστική περιουσία, ήταν προ
του 1940 ενιαία.
Oι
είκοσι δύο ενορίες που έχουν τώρα υπαχθεί στο
Πατριαρχείο
Mόσχας
δεν δικαιούνται περιουσίας.
Γι’ αυτόν το λόγο έχουν προσφύγει στα εσθονικά
δικαστήρια και από ό,τι φαίνεται το Πατριαρχείο
Kωνσταντινουπόλεως
έχει δεσμευθεί να υποστηρίξει το αίτημά τους.
Mετά
από κακές σχέσεις δύο περίπου ετών η επίσκεψη του
Bαρθολομαίου
και η συνάντησή του με τον
Aλέξιο
έδειξαν ότι το χάσμα που χώριζε τις δύο
Eκκλησίες
τείνει να γεφυρωθεί.
Bεβαίως,
δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο το γεγονός ότι
ο
Aλέξιος
απέφυγε να συναντηθεί με τον
Bαρθολομαίο
στο ρωσικό λιμάνι του
Nοβοροσισκ,
όπου επίσης αγκυροβόλησε το καράβι που μετέφερε το
οικολογικό Συμπόσιο. Προτίμησε η συνάντηση και
υποδοχή να γίνουν στην ουκρανική
Oδησσό.
Eπίσης,
αξίζει να σχολιασθεί και το γεγονός ότι ο
Aλέξιος
υπήρξε ο μόνος εξ όσων ορθοδόξων θρησκευτικών ηγετών
υπεδέχθησαν τον
Bαρθολομαίο,
που δεν ήλθε στο
λιμάνι για να τον προϋπαντήσει.
Tον
περίμενε σε ένα μοναστήρι λίγο έξω από την
Oδησσό
Συνομιλίες μεταξύ Αντιπροσωπειών των Πατριαρχείων
Κωνσταντινουπόλεως και Μόσχας
Αντιπροσωπείες των Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως
και Μόσχας είχαν την 19/2/2001 στο Βερολίνο
συνομιλίες σχετικά με την κατάσταση στις Εκκλησίες
Εσθονίας και Ουκρανίας. Εκ μέρους του Οικουμενικού
Πατριαρχείου συμμετείχαν στη συνάντηση αυτή, ο Σεβ.
Μητροπολίτης Περγάμου κ. Ιωάννης, και ο Σεβ.
Μητροπολίτης Φιλαδελφείας κ. Μελίτων, Αρχιγραμματεύς
της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου. Την
Εκκλησία της Ρωσίας εκπροσώπησαν ο Σεβ. Μητροπολίτης
Σμολένσκ και Καλίνινγκραντ κ. Κύριλλος, πρόεδρος της
Υπηρεσίας Εξωτερικών Διεκκλησιαστικών Σχέσεων του
Πατριαρχείου Μόσχας

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Σμολένσκ και Καλλίνινγκραντ
κ.Κύριλλος.
και ο Αρχιμανδρίτης π. Νικόλαος Μπαλάσοφ
γραμματέας της ίδιας υπηρεσίας, επί θεμάτων των Ρωσικών
Εκκλησιών στο εξωτερικό. Οι αντιπροσωπείες κάλεσαν
τους ιεράρχες των δύο Ορθόδοξων κοινοτήτων στην Εσθονία,
που υπάγονται στα Πατριαρχεία Κωνσταντινουπόλεως και
Μόσχας αντίστοιχα, να καταλήξουν σε συμφωνία που θα
σημάνει το τέλος των προστριβών σχετικά με την
εκκλησιαστική περιουσία. Το κείμενο της συμφωνίας
αυτής συντάχθηκε κατά την παρούσα συνάντηση και θα
κατατεθεί στις Ιερές Συνόδους των δύο Πατριαρχείων προς
εξέταση.
Κατά τη συζήτηση, συμφωνήθηκε να συνεχιστούν οι
διαβουλεύσεις για την εκκλησιαστική κατάσταση στην
Ουκρανία και εξετάστηκαν πιθανές από κοινού
πρωτοβουλίες για την επίτευξη της ενότητας μεταξύ των
Ορθοδόξων και της υπέρβασης του υπάρχοντος
σχίσματος.
Τέλος ακούστηκαν απόψεις για τις εξελίξεις στην
Εκκλησία των Σκοπίων και συμφωνήθηκε η επόμενη
συνάντηση να πραγματοποιηθεί το διήμερο 19 και 20
Απριλίου.
Να αναφέρουμε εδώ και το γεγονός όπου από το
Πατριαρχείο Μόσχας που έχει σχέση με τον Απόστολο
Ανδρέα. Σύμφωνα λοιπόν με το Γραφείο Τύπου της Ρωσικής
Εκκλησίας ο Μακαριώτατος Πατριάρχης κ. Αλέξιος θα
προεδρεύσει στο διεθνές Εκκλησιαστικό συμπόσιο με θέμα
: «Στα χνάρια του
Πρωτοκλήτου Αποστόλου Ανδρέου: η Κριμαία, η Ουκρανία και
η Ρωσία στην ιστορία της Ορθοδοξίας», που θα
πραγματοποιήσει η Μητρόπολη Συμφερουπόλεως και
Κριμαίας, τον ερχόμενο Απρίλιο.
Σημεία Συνέντευξης του Πατριάρχη Μόσχας και Πασών των
Ρωσιών Αλεξίου Β΄ στο Θ. Αυγερινό, για την
«Ελευθεροτυπία» και το «ΚΥΠΕ».
Ο έγκριτος δημοσιογράφος και ίσως ο καλλίτερος στα
εκκλησιαστικά θέματα κ. Θ. Αυγερινός είχε την τύχη ,
επιμονή , ενδιαφέρον και την σοβαρότητα έτσι ο
Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Αλεξίου Β΄ να
του δώσει την πιο κάτω Συνέντευξη για την για
την «Ελευθεροτυπία» και το «ΚΥΠΕ» 15.01.2007,
σημεία δε της συνέντευξης αυτής θα παρουσιάσουμε
σ’ όλους τους Έλληνες και Απόδημους αδελφούς μας με
σκοπό να γνωρίζουν τις διαχρονικές θέσεις του
Πατριάρχη Ρωσίας Αλεξίου που έχουν σχέση με την
Εκκλησίας Ελλάδας και Ρωσίας και τις σχέσεις του
Πατριαρχείου Μόσχας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ο
Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Αλεξίου Β΄
αναφέρθηκε για τις σχέσεις μεταξύ των Εκκλησιών Ελλάδας
και Ρωσίας και είπε «Οι σχέσεις μεταξύ της
Ρωσικής και της Ελλαδικής Ορθόδοξης Εκκλησίας
παραδοσιακά διακρίνονταν και διακρίνονται από ιδιαίτερη
θέρμη. Αφού Έλληνες ιεραπόστολοι ήταν οι πρώτοι
διδάσκαλοί μας στην πίστη. Και μέχρι τη στιγμή που
η Ρωσική Εκκλησία απέκτησε το αυτοκέφαλο, πολλοί
από τους μητροπολίτες του Κιέβου και μετά και
της Μόσχας ήταν ελληνικής καταγωγής». Ενώ συνέχισε
στο ίδιο σημείο της ενότητας «..........
Ένα σημαντικό και για τις δύο Εκκλησίες γεγονός συνέβη
το περασμένο καλοκαίρι. Πραγματοποιήθηκε η
παράδοση στην Ελλαδική Εκκλησία μέρους των λειψάνων του
αγίου Αρσενίου Ελασσόνος – Έλληνος επισκόπου, ο
οποίος πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο
Σούζνταλ, όπου και ετάφη. Τη δύσκολη για τη Ρωσία
εποχή των αρχών του 17ου αιώνα, ο άγιος
Αρσένιος υποστήριζε δραστήρια τις πατριωτικές δυνάμεις
και είχε σημαντική συμβολή στην υπέρβαση της
εποχής των ταραχών στο ρωσικό κράτος. Η ζωή αυτού
τού τέκνου της Ελλάδας αποτελεί φωτεινό παράδειγμα
της πνευματικής εγγύτητας και η φλογερή του πίστη –
στέρεος κρίκος, που ακόμη στενότερα συνδέει τους λαούς
μας». Και συνέχισε πιο κάτω «Θα ήθελα με την
ευκαιρία να ευχηθώ, ώστε ο ελληνικός λαός,
ο οποίος πάντοτε ξεχώριζε για την σταθερότητά του στην
ομολογία της ορθοδοξίας και πολλές φορές απέδειξε την
πίστη του στο Χριστό, να συνεχίσει και στο εξής ακλόνητα
– ενώπιον κάθε είδους δοκιμασιών και νέων προκλήσεων
εκκοσμίκευσης – να διατηρεί της πατρικές παραδόσεις
ευλάβειας, βάσει των οποίων εκπαιδεύθηκαν πολλές
προηγούμενες γενιές. Απ’ αυτήν την άποψη είναι
εξαιρετικά σημαντική η παιδαγωγική εργασία της
Εκκλησίας, η πνευματική εκπαίδευση της νεολαίας.»
Μετά η συνέντευξη με τον Πατριάρχη Ρωσίας Αλεξίο Β΄
μεταφέρθηκε στον προβληματισμό για την προσέγγιση των
λαών μας ή υπάρχουν ακόμη εμπόδια; Ο οποίος
τοποθετήθηκε λέγοντας «Οι προσκυνηματικές σχέσεις
μεταξύ των λαών μας έχουν μακρά ιστορία. Οι Ρώσοι
πολίτες πάντοτε επεδίωκαν με ιδιαίτερη θέρμη να
επισκεφθούν τους τόπους, που συνδέονται με την
επίγεια ζωή του Κυρίου, της Μητρός του Θεού,
των Αποστόλων, των Αγίων. Οι «ουράνιες» μονές
των Μετεώρων, του Αγίου Όρους, της νήσου
Πάτμου με το σπήλαιο του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου,
να μια κάθε άλλο παρά πλήρης απαρίθμηση εκείνων των
τοποθεσιών της Ελλάδος, προς τις οποίες επί αιώνες
δεν στερεύει το ρεύμα των προσκυνητών από τη Ρωσία.
Πέραν τούτου, χάρη στις αλλαγές που συνέβησαν στη χώρα
μας, τα ιερά της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας έγινα
προσιτά για επισκέψεις προσκυνητών από την Ελλάδα.
Μεταξύ των πλέον αγαπητών από τους Έλληνες
προσκυνητές ρωσικών μοναστηριών είναι ο
καθεδρικός της Τριάδος – Αγίου Σεργίου και το μοναστήρι
Σεραφείμ.» και συνέχισε να αναφέρετε ο Πατριάρχης
Αλέξιος «Δεν πέρασε ακόμη πολύς καιρός από τότε, που
μετά από μια σημαντική διακοπή, αυτές οι προσκυνηματικές
σχέσεις μεταξύ των χωρών μας έγιναν πάλι δυνατές.
Γι’ αυτό υπάρχουν, φυσικά, ορισμένες δυσκολίες. Νομίζω
ότι οι θερμές σχέσεις μεταξύ των αδερφικών χωρών μας
και το ενδιαφέρον για γνωριμία με την πνευματική
κληρονομιά ο ένας του άλλου, θα μπορούσαν να ωθήσουν
τις Αρχές να αναγνωρίσουν το ιδιαίτερο καθεστώς των
προσκυνητών, διαφορετικό από το καθεστώς των
συνηθισμένων τουριστών».
Μετά θα γνωρίσουμε τις θέσεις του κ. Αλεξίου Β΄ για
την επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία και πώς τον διάλογο
μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών. Όπου ο Πατριάρχης
Μόσχας και Πασών των Ρωσιών είπε «Η πρόσφατη επίσκεψη
του Πάπα της Ρώμης Βενεδίκτου του 16ου στην
Τουρκία κατέστη σπουδαίο γεγονός στη διεθνή ζωή, στο
οποίο συγκεντρώθηκε η προσοχή των ΜΜΕ. Ταυτοχρόνως είναι
απολύτως προφανές ότι η προβληματική των σχέσεων
μεταξύ της Ρωμαιο-καθολικής και της Ορθόδοξης Εκκλησίας
δεν σχετίζεται με αυτήν την επίσκεψη. Σχετικά με τη
δυνατότητα επίσκεψης του Πάπα της Ρώμης στη Μόσχα,
θέλω να σημειώσω ότι ποτέ αυτή δεν αποκλείστηκε για
λόγους αρχής. Απλώς διατηρούμε πάντοτε την άποψη ότι
οποιαδήποτε συνέντευξη των Προκαθημένων δύο Εκκλησιών
πρέπει να είναι καλά προετοιμασμένη, μέσω της
προκαταρκτικής επίλυσης δύσκολων προβλημάτων στις
διεκκλησιαστικές σχέσεις. Σε ό,τι αφορά στην
επιθυμία της πλευράς των καθολικών να οργανώσουν
επίσκεψη του Πάπα της Ρώμης στη Μόσχα, αυτή χαρακτήριζε
περισσότερο το προηγούμενο ποντιφικάτο. Εξ όσων
γνωρίζω, ο σημερινός Πάπας Βενέδικτος ο 16ος
δεν θέτει το ζήτημα της δυνατότητας της επίσκεψής του
στη Ρωσία σε άμεση εξάρτηση με τις αμοιβαίες σχέσεις μας.»
. Ενώ αναφέρθηκε σε ένα άλλο θέμα που αφορά την
Ορθοδοξία «Κατά την άποψή μου, είμαστε σύμφωνοι με το
ότι αποτελεί καταρχήν σημαντική η ανάπτυξη του διαλόγου
και της συνεργασίας μεταξύ των Εκκλησιών μας στην
υπόθεση της μαρτυρίας στον σύγχρονο κόσμο των
παραδοσιακών αξιών του χριστιανισμού. Από πολλές
απόψεις – της χριστιανικής ηθικής, της οικογένειας, της
βιοηθικής – οι θέσεις μας με τους καθολικούς
συμπίπτουν. Ωστόσο για να είναι επιτυχής η κοινή μας
εργασία, χρειάζεται να επιλυθούν τα υπάρχοντα
προβλήματα. Συνδέονται με την ιεραποστολική
δραστηριότητα των καθολικών μεταξύ ανθρώπων,
βαπτισμένων ή ριζωμένων στην Ορθοδοξία. Είναι
απαραίτητο επίσης να επιλυθούν και πρακτικά
προβλήματα των σχέσεων των ορθοδόξων και των ουνιτών».
Σε συνέχεια ο δημοσιογράφος κ. Θ. Αυγερινός έθεσε
την ερώτηση που αφορά τα φαινόμενα όξυνσης των
σχέσεών με το Οικουμενικό Πατριαρχείο ρωτώντας τον
Πατριάρχη Αλέξιο Ποια είναι η ουσία των
επαναλαμβανόμενων διαφωνιών σας; Πατριάρχης Μόσχας
και Πασών των Ρωσιών Αλεξίου Β΄ αναφέρθηκε για τις
σχέσεις λέγοντας : «Το Πατριαρχείο Μόσχας πάντοτε
επιδιώκει την ανάπτυξη αδερφικών σχέσεων ισότιμης
συνεργασίας με όλες τις κατά τόπους Εκκλησίες και
πρωτίστως με εκείνη της Κωνσταντινουπόλεως, από την
οποία περισσότερα από χίλια χρόνια πριν το Άγιο Ρους
(σ.σ. η αρχαία Ρωσία) έλαβε την ευαγγελική ευλογία.
Στην εποχή μας, όταν οι παραδοσιακοί κοινωνικοί θεσμοί
υφίστανται την πλέον σκληρή κριτική από τους
υποστηρικτές της «προόδου», όταν η κοινωνία απειλείται
από ηθική παρακμή και η ανθρωπότητα στέκεται ενώπιον του
τρομακτικού κινδύνου της τρομοκρατίας, αποστολή όλων των
ορθοδόξων είναι να ενώσουμε τις προσπάθειές μας. Ο
κόσμος έχει ανάγκη από μαρτυρία της Ορθοδοξίας με
κύρος για τις αξίες της πίστης και της ηθικής, και
οποιεσδήποτε διαιρέσεις στο περιβάλλον μας αδυνατίζουν
σοβαρά αυτή τη μαρτυρία.
Σκοπός της επίσκεψης του Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο
Καζαχστάν, που πραγματοποιήθηκε εν γνώσει και συμφωνία
μας,
ήταν, όπως μου έγραψε ο ίδιος ο Πατριάρχης, η
συμμετοχή, από κοινού με εκπροσώπους άλλων θρησκευτικών
κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας
Εκκλησίας, σε διαθρησκειακή διάσκεψη και κάθε
άλλο παρά η ίδρυση εκεί ενορίας του Πατριαρχείου της
Κωνσταντινουπόλεως. Μας είναι δύσκολο ακόμη και
να διανοηθούμε ότι η Αυτού Αγιότης θα επιθυμούσε, κατά
παράβαση των ιερών κανόνων, να εισβάλει στη δικαιοδοσία
της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Σημαντική θέση στην ιστορία των πνευματικών σχέσεων
Ρωσίας και Ελλάδας κατέχει το Άγιο Όρος, ένας τόπος
ιδιαίτερης αγιότητας, όπου κατά τη διάρκεια αιώνων
[προόδευαν] δίπλα δίπλα Έλληνες και Ρώσοι μοναχοί.
Είναι σημαντικό να διατηρηθεί ο πολυεθνικός
χαρακτήρας της αθωνικής αδελφότητας. Μοναχοί από
διάφορες χώρες, που επιθυμούσαν από κοινού να
[εγκαταβιώσουν] στο Άγιο Όρος, ζούσαν εδώ
αιώνες. Φυσικά με ανησυχεί, που η ρωσική μονή του
Αγίου Παντελεήμονος συνεχίζει να έχει δυσκολίες με την
ενίσχυση της αδελφότητας από νέους μοναχούς. Οι
νόμοι του ελληνικού κράτους προβλέπουν ότι η
εγκατάσταση μοναχών μη ελληνικής προέλευσης στο Άγιο
Όρος προϋποθέτει προκαταρκτική απόκτηση ειδικής άδειας
από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και με αυτήν
μερικές φορές εμφανίζονται ακατανόητες σε εμάς
δυσκολίες.
Ωστόσο παρά τις υπάρχουσες δυσκολίες,
συμπεριλαμβανομένων αυτών που εμφανίστηκαν πρόσφατα στη
Μ. Βρετανία, είμαι πεπεισμένος ότι οι Ιεραρχίες και των
δύο Πατριαρχείων κατανοούν την ευθύνη που έχουν για τις
τύχες της Εκκλησίας. Δεν θα πάψουμε να ελπίζουμε ότι
όλα τα προβλήματα, που συγκρατούν τη θετική ανάπτυξη
της συνεργασίας της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του
Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, συν των χρόνων
αισίως θα υπερκεραστούν. Αυτή είναι η ειλικρινή μας
επιθυμία.»
Επειδή ακούγεται συχνά ότι η ρωσική εκκλησία
επιδιώκει να διευρύνει την επιρροή της, ότι κινείται
από θέσεις «πανσλαβισμού» και «τρίτης Ρώμης». Ο
δημοσιογράφος ρωτά τον Πατριάρχη Αλέξιο Β΄ για το τί
πιστεύετε εσείς ; Τότε ο Πατριάρχης Ρωσίας Αλεξίο Β΄
τοποθετήθηκε λέγοντας «Για την υπέρβαση παρομοίων
στερεοτύπων χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε χωρίς
προκαταλήψεις τη δραστηριότητα της Ρωσικής Ορθόδοξης
Εκκλησίας στο εξωτερικό. Όπως είναι γνωστό, ως
αποτέλεσμα της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης και τη
μαζική μετανάστευση από τις πρώην Δημοκρατίες της, που
ακολούθησε, πολλοί συμπατριώτες μας βρέθηκαν πολύ πέραν
των ορίων της πατρίδας τους. Οι άνθρωποι αυτοί
αισθάνονται άμεση ανάγκη ποιμενικής μέριμνας και θείας
λειτουργίας σε κατανοητή για αυτούς γλώσσα. Δεν
μπορούμε να τους αρνηθούμε αυτήν την ιερή επιθυμία, γι’
αυτό και ανοίγουμε νέες ενορίες. Ωστόσο δεν έχουμε
κάποιους επεκτατικούς στόχους ως προς τις αδερφές
Ορθόδοξες κατά τόπους Εκκλησίες. Εάν μια ρωσόφωνη
ενορία ή αντιπροσωπεία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας
δημιουργείται στην κανονική δικαιοδοσία μιας τοπικής
Εκκλησίας, τότε προηγουμένως εξασφαλίζεται
υποχρεωτικά η συμφωνία με την Ιεραρχία της. Η
πλειονότητα μάλιστα των ενοριών μας δημιουργήθηκε
στις λεγόμενες χώρες της διασποράς, όπου επιδιώκουμε να
λειτουργούμε και να μαρτυρούμε πίστη μαζί με όλους τους
ορθοδόξους, που ζουν εκεί.
Δεν αντέχει την κριτική ούτε ο ισχυρισμός ότι στη
διεθνή της δραστηριότητα η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία
καθοδηγείται από τις αρχές του «πανσλαβισμού» και της
θεωρίας «Μόσχα – Τρίτη Ρώμη», που κατανοείται με
λανθασμένο τρόπο, υπό την έννοια ότι εμείς
επιδιώκουμε να επιβάλλουμε την πρωτοκαθεδρία μας στις
υπόλοιπες κατά τόπους Εκκλησίες. Είναι αναμφίβολο
ότι με τη συναίσθηση της εγγύτητάς μας με τους
σλαβικούς λαούς, που προσδιορίστηκε από στενές
ιστορικές σχέσεις, αποτελούμε ταυτοχρόνως μια ενιαία
πνευματική οικογένεια με τους ορθοδόξους άλλων
εθνικοτήτων, καθότι για τον Ιησού Χριστό
«δεν υπάρχει ούτε Έλληνας,
ούτε Ιουδαίος». Και σε αυτήν την πνευματική
ενότητα, χωρίς καμιά αμφιβολία, αποτελεί ξένο σώμα
κάθε εκδήλωση εθνοφυλετισμού. Για μας είναι
απολύτως ξένη η ιδέα της διαίρεσης του ορθόδοξου κόσμου
σε ανταγωνιζόμενες ομάδες ή στρατόπεδα. Και το ότι
στο παρελθόν πολλοί, μεταξύ αυτών και Πατριάρχες
Κωνσταντινουπόλεως, ονόμαζαν τη Μόσχα «Τρίτη Ρώμη»,
αναφέρεται μόνο σε εκείνη την ευθύνη για τις τύχες
της Ορθοδόξου οικουμένης, που αισθανόταν η πρωτεύουσά
μας, ως κέντρο του μοναδικού εκείνον τον καιρό
ανεξάρτητου κράτους. Και αυτή η αίσθηση υπευθυνότητας
γινόταν τότε αποδεκτή με βαθιά ευγνωμοσύνη από τους
καταπιεσμένους ορθόδοξους λαούς, οι οποίοι ζούσαν υπό το
βάρος του αλλόπιστου τουρκικού ζυγού. Σήμερα ο τίτλος
Μόσχα «Τρίτη Ρώμη» δεν διαθέτει εκείνο το νοηματικό
βάρος, που είχε στο παρελθόν».
Για την ενημέρωση όλων των επισκεπτών – αναγνωστών
Επειδή το ενδιαφέρον και η σοβαρότητα αυτών που
αναφέρθηκε ο Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών
Αλεξίου Β΄ στην Συνέντευξη του για την
«Ελευθεροτυπία» και το «ΚΥΠΕ» 15.01.2007,
όλοι Έλληνες και Απόδημοι οι επισκέπτες – αναγνώστες του
Apodimos.com
μπορούν να μελετήσουν ολόκληρη την Συνέντευξη
πατώντας ΚΛΙΚ στην Ιστοσελίδα
http://www.greece.mid.ru/church_e_01.html
Εμείς σαν σαν αρθρογραφικό
Online
Magazine
Apodimos.com,
ότι όλοι οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας
ζητούν η Χριστιανική Ορθοδοξία να είναι ενωμένη χωρίς
τριγμούς και διασπάσεις και ο Πατριαρχης
Βαρθολομαίος και ο Πατριάρχης Αλέξιος και οι
εκκλησίες που ηγούνται και αυτή η διένεξη που υπάρχει
να ξεπεραστεί προς Δόξα Τριαδικού Θεού.
Πηγές :
Apodimos.com
και πληροφορίες από τα
ΑΠΕ-ΜΠΕ –
Greece.mid.ru
–
hri.org
–
i-m-patron.gr
–
romfea.gr
– hellenicnews.com/gr