ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ και με την ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ, σαν ΣΤΗΡΙΓΜΑ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ;

Ειδικό Αφιέρωμα

www.Apodimos.com

Έχοντας υπόψη μας ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτογενή πηγή Ενέργειας, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στην Ελληνική Οικονομία, διότι για την χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγετε από την ΔΕΗ είναι μια ενέργεια για την χρήση της, κοστίζει πολλά euro στους Έλληνες πολίτες. Όπως είναι γνωστό σε όλους για την παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει χρησιμοποιηθεί, ο Λιγνίτης, το Πετρέλαιο, το Φυσικό Αέριο, η Υδροηλεκτρική ενέργεια, και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η χρήση όμως του Λιγνίτη εκτός το κόστος εξόρυξης και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και έχουμε σοβαρά προβλήματα στο περιβάλλον. Η χρήση του Πετρελαίου εκτός το κόστος αγοράς του (διότι δεν έχουμε δικά μας πετρέλαια στην Ελλάδα, το μόνο που έχουμε τον Αγωγό Μπουργάς – Αλεξανδρούπολης ) για την χρήση των αυτοκινήτων και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έχουμε σοβαρά προβλήματα στο περιβάλλον. Η χρήση του Φυσικού Αέριου εκτός το κόστος αγοράς του (διότι δεν έχουμε δικό  μας Φυσικό Αέριο, το μόνο που έχουμε τον Αγωγό μεταφοράς του ) δεν έχουμε σοβαρά προβλήματα στο περιβάλλον. Η χρήση της Υδροηλεκτρικής ενέργειας εκτός το κόστος κατασκευής Υδροηλεκτρικών Φραγμάτων έχουμε και την λειψυδρία  (στης περιοχές των φραγμάτων που υπάρχουν οι λίμνες αποδοχής των υδάτων) έχουμε προβλήματα στην διαμόρφωση του περιβάλλοντος. Η χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας τελικά μπορεί να είναι η λύση για το στήριγμα της πράσινης επιχειρηματικότητας που μπορεί να στηρίξει πολύπλευρα την Ελληνική Οικονομία.

Για αυτό τον λόγο το Apodimos.com για την ενημέρωση όλων των Ελλήνων και των Απόδημων αδελφών μας είχε ξεκινήσει την παρουσίαση άρθρων ή αφιερωμάτων στα θέματα την Ενέργειας  όπως τα μπορείτε να μελετήσετε όπως

v       το άρθρο μας του ΣΕΠΤ. του 2006 με τίτλο Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ BURGAS –ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, ΔΙΝΕΙ ΝΕΑ ΩΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ. κάνοντας ΚΛΙΚ στο τίτλο

v       το αφιέρωμα του μηνός ΑΥΓ 2008 με τίτλο ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΘΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΜΙΑ ΚΑΛΛΙΤΕΡΗ ΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ; Ειδικό Αφιέρωμα. ΚΛΙΚ στο τίτλο .

v       το Άρθρο μας του ΑΥΓ του 2008 με τίτλο ΕΙΔΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» !!! ΚΛΙΚ στο τίτλο .

v       το αφιέρωμα του μηνός ΟΚΤ του 2008 με τίτλο ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΤΑ ΠΑΡΚΑ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΒΡΑΧΟΝΗΣΙΔΕΣ ; Ειδικό Αφιέρωμα. ΚΛΙΚ στο τίτλο

έχοντας υπόψη μας τα πιο πάνω και το γεγονός όπου σε τελευταίο επίσημο έγγραφο του Προέδρου της ΔΕΗ Π. Αθανασόπουλου αναφέρεται ότι για το έτος 2007 η παραχθείσα ενέργεια από την ΔΕΗ προήλθε από την χρήση των προϊόντων Λιγνίτης  57,7%, Πετρέλαιο 15,2%, Φυσικό Αέριο 21%, Υδροηλεκτρική 5,8%, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 0,3% , μας δίνει θάρρος να συνεχίσουμε την παρουσίαση των ενημερωτικών άρθρων ή αφιερωμάτων για την Ενέργεια και μεθόδους εξοικονόμησης ενέργειας παρουσιάζοντας το πιο πάνω αφιέρωμα .

      Η Γεωθερμική Ενέργεια

Η γεωθερμική ενέργεια προέρχεται από το εσωτερικό της γης είτε μέσω ηφαιστειακών εκροών είτε μέσω ρηγμάτων του υπεδάφους, που αναβλύζουν ατμούς και θερμό νερό. Ανάλογα με τη θερμοκρασία των ρευστών που ανέρχονται στην επιφάνεια, η γεωθερμική ενέργεια χαρακτηρίζεται ως υψηλής ενθαλπίας (για θερμοκρασίες πάνω από 150 ^oC), μέσης ενθαλπίας (για θερμοκρασίες 100 - 150 ^oC), και χαμηλής ενθαλπίας (για θερμοκρασίες μικρότερες από 100 ^oC). Η γεωθερμική ενέργεια υψηλής ενθαλπίας χρησιμοποιείται για παραγωγή ηλεκτρισμού σ' όλο τον κόσμο.

Η προέλευση της θερμότητας της γης δεν είναι με ακρίβεια γνωστή. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που αναφέρονται στους μηχανισμούς που συμμετέχουν στην παραγωγή της. Επικρατέστερη θεωρείται αυτή που αναφέρεται στη διάσπαση των ραδιενεργών ισοτόπων του ουρανίου, του θορίου, του καλίου και άλλων στοιχείων. Η μάζα της γης είναι πολύ μεγάλη σε σχέση με την επιφάνειά της και καλύπτεται από υλικά χαμηλής θερμικής αγωγιμότητας, με αποτέλεσμα η θερμότητά της να συγκρατείται στο εσωτερικό της.

Ο ρυθμός θερμικών απωλειών από την επιφάνεια του πλανήτη μας είναι πολύ μικρός, περίπου 8x10^-2 W/m . Η θερμοκρασία της γης αυξάνεται με το βάθος, η μέση δε γεωθερμική βαθμίδα στις ηπείρους για μάζες που βρίσκονται σχετικά κοντά στην επιφάνεια είναι 300 C/km, δηλαδή για κάθε χιλιόμετρο βάθους η θερμοκρασία αυξάνεται κατά 300 C. Σε πολύ μεγάλα βάθη, η θερμοκρασία δεν είναι με ακρίβεια γνωστή.

Η συγκεντρωμένη στο εσωτερικό της γης θερμότητα μεταφέρεται κοντά στην επιφάνειά της μέσω γεωλογικών φαινομένων, δημιουργώντας έτσι υπέρθερμες περιοχές με γεωθερμική βαθμίδα μεγαλύτερη από 700 C/km. Το σημαντικότερο από αυτά τα γεωλογικά φαινόμενα είναι αυτό των λιθοσφαιρικών πλακών: Το εξωτερικό κέλυφος της γης, η λιθόσφαιρα, δεν είναι ενιαίο αλλά αποτελείται από πολλά κομμάτια, τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες αυτές βρίσκονται σε μια διαρκή κίνηση που πραγματοποιείται με πολύ μικρή ταχύτητα, μερικά μόλις εκατοστά το χρόνο. Ανάλογα με τη σχετική κίνηση των πλακών , στα όριά τους παρατηρούνται τρία διαφορετικά φαινόμενα:

1.      Οι δύο πλάκες αποκλίνουν , δηλαδή κινούνται έτσι που να απομακρύνονται η μια από την άλλη. Στο κενό που αφήνουν, αναβλύζει μάγμα που στερεοποιείται, γεμίζει το κενό και δημιουργεί καινούργια λιθόσφαιρα, Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται οι λεγόμενες «ράχες».

2.      Οι δύο πλάκες συγκλίνουν έτσι που η μια να βυθίζεται κάτω από την άλλη και τελικά να απορροφάται από το μανδύα ή να καταστρέφεται. Φαινόμενα τριβής στα όρια των πλακών έχουν σαν αποτέλεσμα, μέρος της μηχανικής ενέργειας να μετατρέπεται σε θερμότητα. Αυτή η θερμότητα εκτονώνεται με τη μορφή ηφαιστειακής δράσης. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται οι «τάφροι». Στις τάφρους η λιθόσφαιρα καταστρέφεται με το ρυθμό που δημιουργείται στις ράχες.

3.      Οι δύο πλάκες «γλυστρούν» η μια παράλληλα στην άλλη με τρόπο που ούτε δημιουργείται ούτε καταστρέφεται λιθόσφαιρα. Τόσο οι «τάφροι» όσο και οι «ράχες» συνδέονται με ηφαιστειακή δράση και κατά συνέπεια με υπέρθερμες περιοχές. Γι' αυτό και τα σημαντικότερα γεωθερμικά πεδία εντοπίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές, δηλαδή στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών , τις λεγόμενες «ζώνες σεισμικών εστιών». Περιοχές με μικρότερο γεωθερμικό ενδιαφέρον , δηλαδή με γεωθερμική βαθμίδα λίγο υψηλότερη από τη μέση, μπορεί να βρεθούν και εκτός των εν λόγω ζωνών . Αυτό μπορεί να οφείλεται σε κάποιον από τους ακόλουθους παράγοντες:

a.       Τοπικά υψηλή θερμική ροή από το μανδύα και τη βάση του φλοιού προς την επιφάνεια, σε μεγάλες περιοχές.

b.      Αυξημένες συγκεντρώσεις των ραδιενεργών στοιχείων ουρανίου, θορίου και καλίου σε ορισμένες περιοχές στο φλοιό της γης, που συντελούν στην παραγωγή θερμότητας και κατά συνέπεια στην αύξηση της γεωθερμικής βαθμίδας. Πετρώματα με αυξημένες αυτές τις συγκεντρώσεις είναι τα γρανιτικά με 5-1 0 ppm σε ουράνιο και 80 ppm σε θόριο.

c.       Φαινόμενα συναγωγής που προκαλούνται από κυκλοφορία νερού διαμέσου πορωδών σχηματισμών ή μέσα από συστήματα ρηγμάτων. Με αυτό τον τρόπο μεταφέρεται η θερμότητα σε μικρότερα βάθη και αυξάνεται η γεωθερμική βαθμίδα.

d.      Σε μια περιοχή με δεδομένη θερμική ροή στη βάση του φλοιού και απουσία άλλης θερμής πηγής μέσα στο φλοιό, η γεωθερμική βαθμίδα ποικίλλει ανάλογα με τη θερμική αγωγιμότητα των πετρωμάτων που αποτελούν το φλοιό. Τα αργιλικά πετρώματα έχουν τη χαμηλότερη θερμική αγωγιμότητα, ενώ τα κρυσταλλικά χαρακτηρίζονται από υψηλή θερμική αγωγιμότητα (περίπου 6 φορές αυτή των αργίλων) .

Οι παραπάνω μηχανισμοί μπορεί να δημιουργήσουν δευτερεύουσας σημασίας γεωθερμικές ανωμαλίες μακριά από τα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών. Έτσι, ενώ σημαντικές θερμικές ανωμαλίες εντοπίζονται σε συγκεκριμένες περιοχές, περιοχές με ελαφρά αυξημένη γεωθερμική βαθμίδα απαντώνται σε όλη τη γη. Δεδομένου ότι η θερμότητα του πλανήτη μας βρίσκεται στο εσωτερικό του, πρέπει να γίνουν γεωτρήσεις προκειμένου να προσπελαστεί στις ζώνες σεισμικών εστιών, θερμοκρασίες κατάλληλες για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να βρεθούν σε βάθη 2-3 km, ενώ σ' αυτά τα βάθη, σε περιοχές με μέση γεωθερμική βαθμίδα, οι θερμοκρασίες είναι πολύ χαμηλότερες, ικανές μόνο για κάλυψη θερμικών αναγκών. Σ' αυτές τις περιοχές χρειάζονται γεωτρήσεις βάθους 6- 7 km για να βρεθούν θερμοκρασίες κατάλληλες για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά είναι και τα μέγιστα βάθη γεωτρήσεων που πραγματοποιούνται επειδή οι βαθιές γεωτρήσεις κοστίζουν πολύ, δεν είναι ιδιαίτερα ασφαλείς και επιπλέον σ' αυτά τα βάθη είναι πιθανόν να μη υπάρχει υδροφορία.

      Εφαρμογές της Γεωθερμικής Ενέργειας

Οι εφαρμογές της γεωθερμικής ενέργειας χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη θέρμανση. Το 1988, η εγκατεστημένη ισχύς για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε όλο τον κόσμο ήταν 5, 15 GW, ενώ η εγκατεστημένη θερμική ισχύς ήταν 7 GW.

Οι πιο σημαντικές θερμικές εφαρμογές της γεωθερμικής ενέργειας είναι η θέρμανση κτιρίων και θερμοκηπίων . Πολλοί επιστήμονες συζητούν την αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας και στο βιομηχανικό τομέα. Ο Β. Lindal προτείνει τη χρήση της στη διαδικασία παραγωγής χαρτιού στο Kaweraυ στη Ν. Ζηλανδία καθώς και στην αποξήρανση της γης διατόμων στη λίμνη Matn στην Ισλανδία. Οι κλάδοι της βιομηχανίας στους οποίους η γεωθερμία έχει ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία είναι η βιομηχανία τροφίμων και οι ιχθυοκαλλιέργειες. Παρόλο που είναι κοινός τόπος ότι οι βιομηχανικές εφαρμογές αποτελούν το πεδίο μελλοντικής ανάπτυξης της γεωθερμίας, τα βήματα παραμένουν πολύ αργά, ενώ παρατηρείται σημαντική αύξηση στις εφαρμογές που αφορούν τη θέρμανση οικιών, δημόσιων και εμπορικών κτιρίων.

Στη δεκαετία του 1970, λόγω της πετρελαϊκής κρίσης, δόθηκε σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη της γεωθερμίας, ακόμα και σε περιοχές με σχετικά χαμηλή γεωθερμική βαθμίδα, όπως είναι η λεκάνη του Παρισιού. Η παρουσία θερμού νερού στους γεωλογικούς σχηματισμούς της λεκάνης του Παρισιού είχε ανακαλυφθεί ήδη από τη δεκαετία του 1950 ενώ διεξάγονταν έρευνες για πετρέλαιο, αλλά η πρώτη γεωθερμική γεώτρηση έγινε μόλις το 1962 στο Carrίers-sυrseine.

Το πρόβλημα που ανέκυψε και έπρεπε να λυθεί ήταν αυτό της διάθεσης του γεωθερμικού ρευστού μετά τη χρήση του λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε άλατα. Αυτό αντιμετωπίστηκε με τη διάνοιξη και δεύτερης γεώτρησης. Το νερό εξέρχεται από τη μια γεώτρηση (ρrοdυctίοn weII) και, αφού αφαιρεθεί από αυτό η περιεχόμενη θερμότητα, επιστρέφει στο έδαφος μέσω της άλλης γεώτρησης (injection weII). Αφού λύθηκε το πρόβλημα, ο δρόμος ήταν ανοικτός για την αξιοποίηση της λεκάνης του Παρισιού. Σημαντική ανάπτυξη σημειώθηκε στα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα σε 200.000 κατοικίες που καλύπτουν τις θερμικές τους ανάγκες από τη γεωθερμική ενέργεια να επιτυγχάνεται εξοικονόμηση 200.000 τόννων ισοδύναμου πετρελαίου ετησίως. Το 1986, με την πτώση της τιμής του πετρελαίου, μειώθηκαν και οι ρυθμοί ανάπτυξης της γεωθερμίας.

Ενέργεια χαμηλής ενθαλπίας (όρος που εξηγήθηκε πιο πάνω) χρησιμοποιείται στη βιομηχανία, για τηλεθέρμανση κτιρίων. Η παραγωγή ζεστού νερού για θέρμανση κατοικιών με την εκμετάλλευση της κανονικής γεωθερμικής βαθμίδας (70 ^oC στα 2.000 μέτρα) είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στο Παρίσι. Στην Ισλανδία το 50% των κτιρίων θερμαίνεται με τη χρήση ζεστού νερού. Το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από γεωθερμία ποικίλλει από 0,024 έως 0,064 ECU/KWh.

ü        Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορούμε να έχουμε αν μεταδώσουμε ένα μέρος της θερμότητας των ρευστών, που έχουν μικρή σχετικά ενθαλπία, σε ειδικά υγρά με πολύ χαμηλό σημείο βρασμού, όπως είναι πχ το φρέον, το ισοβουτάνιο, το προπάνιο και το χλωριούχο αιθύλιο. Στη Ρωσία λειτουργεί πειραματικός σταθμός 680 KW με φρέον και στις ΗΠΑ σταθμός με. Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορούμε να έχουμε αν μεταδώσουμε ένα μέρος της θερμότητας των ρευστών, που έχουν μικρή σχετικά ενθαλπία, σε ειδικά υγρά με πολύ χαμηλό σημείο βρασμού, όπως είναι πχ το φρέον, το ισοβουτάνιο, το προπάνιο και το χλωριούχο αιθύλιο. Στη Ρωσία λειτουργεί πειραματικός σταθμός 680 KW με φρέον και στις ΗΠΑ σταθμός με ισοβουτάνιο, που θερμαίνεται με νερό θερμοκρασίας 81,5 οC. Οι δυνατότητες που προσφέρει ο τρόπος αυτός της εκμετάλλευσης είναι τεράστιες και οι προοπτικές για το μέλλον θα είναι ακόμη μεγαλύτερες με την ανάπτυξη της σχετικής τεχνογνωσίας. Η ολική εγκατεστημένη ισχύς με εκμετάλλευση γεωθερμικής ενέργειας στον κόσμο για παραγωγή ηλεκτρισμού πλησιάζει σήμερα τα 3000 MW με πρόβλεψη να αυξηθεί σε 5000 MW το 2000. ισοβουτάνιο, που θερμαίνεται με νερό θερμοκρασίας 81,5 ^οC. Οι δυνατότητες που προσφέρει ο τρόπος αυτός της εκμετάλλευσης είναι τεράστιες και οι προοπτικές για το μέλλον θα είναι ακόμη μεγαλύτερες με την ανάπτυξη της σχετικής τεχνογνωσίας.

Η ολική εγκατεστημένη ισχύς με εκμετάλλευση γεωθερμικής ενέργειας στον κόσμο για παραγωγή ηλεκτρισμού πλησιάζει σήμερα τα 3000 MW με πρόβλεψη να αυξηθεί σε 5000 MW το 2000.

ü        Η εκμεταλλευσιμότητα ενός γεωθερμικού πεδίου δεν εξαρτάται μόνο από τα τεχνικά χαρακτηριστικά του, αλλά και από την οικονομικότητα της επένδυσης που πρέπει να γίνει. Η οικονομικότητα αυτή σχετίζεται με το «περιβάλλον» μέσα στο οποίο θα πραγματοποιηθεί η επένδυση. Για παράδειγμα, οι τιμές των ορυκτών καυσίμων καθώς και οι δυσμενείς επιπτώσεις που έχουν αυτά τα καύσιμα στο περιβάλλον καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την οικονομικότητα μιας τέτοιας επένδυσης. Η αξιοποίηση ενός γεωθερμικού πεδίου που σε κάποια δεδομένη χρονική στιγμή θεωρείται αντιοικονομική, ενδέχεται στο μέλλον να αποδειχθεί συμφέρουσα. Ένας παράγοντας που ενισχύει αυτή την άποψη είναι το γεγονός ότι η γεωθερμία έχει το πλεονέκτημα ότι δεν μολύνει το περιβάλλον και δεν συμμετέχει στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Άρα, όταν κάποτε το κοινωνικό κόστος της μόλυνσης του περιβάλλοντος ενσωματωθεί στο κόστος των ορυκτών καυσίμων, θα δοθεί σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη της γεωθερμίας, ακόμα και σε περιοχές με μέση γεωθερμική βαθμίδα.

ü        Το πρόβλημα επάρκειας νερού για οικιακή, γεωργική και βιομηχανική χρήση γίνεται καθημερινά οξύτερο. Τα γεωθερμικά ρευστά μπορούν οικονομικά να συμβάλλουν στη λύση του προβλήματος, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου άλλες λύσεις είτε είναι ουσιαστικά ανεφάρμοστες, είτε υπερβολικά δαπανηρές. Η αφαλάτωση μπορεί να γίνει με συμπύκνωση του παραγόμενου ρευστού (ξερού ή υγρού ατμού) ή χρησιμοποιώντας την ενέργεια για την αφαλάτωση του θαλασσινού νερού.

ü        Τα γεωθερμικά πεδία περιέχουν μερικές φορές, χρήσιμα άλατα, ή αέρια. Μεταξύ των πρώτων σημειώνουμε τη χρησιμοποίηση των αλάτων του Καλίου και Μαγνησίου όπου παράγονται από γεωθερμικές ενέργειες. Παρόμοια ρευστά, πολύ πλούσια σε θειικό κάλιο βρέθηκαν τελευταία στο καινούργιο γεωθερμικό πεδίο Cesano Ιταλίας.

Ένα αέριο που έχει τεράστια σημασία για τα θερμοκήπια είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂ ) που παράγεται συνήθως σε αφθονία στα γεωθερμικά πεδία. Είναι γνωστό ότι με τη θερμότητα καλυτερεύουμε την απόδοση στις καλλιέργειες, γι’ αυτό κατασκευάζουμε τα θερμοκήπια. Είναι επίσης γνωστό ότι το (CO₂ ) έχει ζωτική σημασία στη δημιουργία των οργανικών ουσιών και επομένως στην ανάπτυξη των φυτών. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι η τεχνητή αύξηση της περιεκτικότητα σε CO₂ σε κλειστούς χώρους, όπως τα θερμοκήπια, αποτελεί το καλύτερο χημικό λίπασμα και μπορεί ακόμα να διπλασιάσει την παραγωγή.

      Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Οι γεωλογικές συνθήκες στην Ελλάδα ευνόησαν γενικά τη δημιουργία ενός πολύ σημαντικού γεωθερμικού δυναμικού χαμηλής ενθαλπίας. Η έρευνα για τον εντοπισμό αξιοποιήσιμων γεωθερμικών ρευστών χαμηλής ενθαλπίας άρχισε από το ΙΓΜΕ (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών) το 1980 και εντατικοποιείται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Από αυτήν την έρευνα προκύπτει ότι το γεωθερμικό δυναμικό χαμηλής ενθαλπίας στην Ελλάδα είναι σίγουρα πολύ σημαντικό. Τα περισσότερα από τα γεωθερμικά πεδία που ερευνήθηκαν βρίσκονται σε περιοχές με ευνοϊκές αναπτυξιακές συνθήκες, ενώ οι προοπτικές άμεσης εκμετάλλευσης των ρευστών είναι πολύ ευοίωνες. Τα γεωθερμικά ρευστά φαίνεται ότι έχουν συνήθως μικρή έως μηδαμινή περιεκτικότητα σε διαβρωτικά άλατα και αέρια και δεν δημιουργούν σοβαρά τεχνικά προβλήματα εκμετάλλευσης ούτε βέβαια περιβαλλοντικά προβλήματα.

Σε κάποιες περιοχές η έρευνα προχώρησε αρκετά έτσι ώστε σήμερα να έχουν αναπτυχθεί αξιόλογες εφαρμογές. Στο Σιδηρόκαστρο, η Συνεταιριστική Επιχείρηση του Δήμου Σιδηροκάστρου προχώρησε στην κατασκευή ενός θερμοκηπίου 5 στρεμμάτων που χρησιμοποιεί νερά μιας γεώτρησης του ΙΓΜΕ. Στη Ν. Κεσσάνη βρίσκεται σε εξέλιξη ένα μεγάλο πρόγραμμα ανάπτυξης του πεδίου που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα VΑLΟRΕΝ της ΕE. Στο Λαγκαδά, στη Νυμφόπετρα και στη Νέα Απολλωνία λειτουργούν ήδη δεκάδες στρέμματα πλαστικών «γεωθερμικών» θερμοκηπίων , ενώ στο Λαγκαδά λειτούργησε για δύο χρόνια μικρή πειραματική μονάδα εκτροφής χελιών. Στα Ελαιοχώρια Χαλκιδικής λειτουργούν 6 μικρά πειραματικά θερμοκήπια. Τα αποτελέσματα από αυτές τις εφαρμογές είναι αισιόδοξα και δίνουν ώθηση για παραπέρα έρευνα σε γεωθερμικά πεδία που έχουν εντοπιστεί αλλά δεν έχουν μελετηθεί διεξοδικά.

Tο ΚΑΠΕ (Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ελλάδος) συμβάλλει στην προσπάθεια αξιοποίησής τους. Η προσπάθεια εκμετάλλευσης γεωθερμικών πεδίων στη Μήλο και στη Νίσυρο δεν ευδοκίμησε, λόγω έκλυσης στο περιβάλλον δύσοσμων αερίων, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση των κατοίκων.

Η γεωθερμική ενέργεια έχει και αγροτικές εφαρμογές. Ενέργεια χαμηλής ενθαλπίας, π.χ. θερμοκρασίας 20 - 25 ^oC απαιτείται για τις ιχθυοκαλλιέργειες, 40 - 60 ^oC για θέρμανση εδάφους και περίπου 80 ^oC για θέρμανση θερμοκηπίων. Τέτοια πεδία χαμηλής ενθαλπίας αξιοποιούνται στην Κεντρική Μακεδονία, Θράκη και Λέσβο. Με δεδομένο την ύπαρξη πλούσιου γεωθερμικού δυναμικού στη χώρα μας, θετική θα ήταν η ενημέρωση με σκοπό την ευρύτερη αποδοχή και την αξιοποίησή του.

Αναξιοποίητα όμως παραμένουν και τα γεωθερμικά πεδία της Θράκης, από τα μεγαλύτερα που έχουν εντοπιστεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χρήση των οποίων θα μπορούσε να εξοικονομήσει 150.000 τόνους πετρέλαιο το χρόνο για τις ενεργειακές ανάγκες της περιοχής. Το ΙΓΜΕ έχει εντοπίσει τέτοια γεωθερμικά πεδία σε πολλές περιοχές, όπως στο Τυχερό, στην Τραιανούπολη, στη Λίμνη Μητρικού, στο Πόρτο Λάγος, στην Κεσσάνη, στα Μάγγανα, στα Λουτρά Ελευθερούπολης, η ενέργεια των οποίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις ανάγκες θέρμανσης των αστικών κέντρων της περιοχής, στα θερμοκήπια καθώς, στην επεξεργασία των αγροτικών προϊόντων, στις ιχθυοκαλλιέργειες κλπ.

v       Μια συνέντευξη ενός γεωλόγου

Ψάχνοντας για στοιχεία το Apodimos.com για την ενημέρωση όλων πολυπληθών επισκεπτών – αναγνωστών για την παρουσίαση του αφιερώματος για την Αιολική Ενέργεια εντοπίσαμε μια συνέντευξη του γεωλόγου Παναγιώτη Γεωργιάδη που ήταν το 2003 υπεύθυνος στην Περιφέρεια Αν. Μ.Θ. στο ενημερωτικό portal του xronos.gr της Κομοτηνής μεταξύ των άλλων που αναφέρθηκε για την Αιολική ενέργεια μίλησε όπου μάθαμε ότι η Ροδόπη έχει τα μεγαλύτερα αιολικά πάρκα της χώρας! και για τα γεωθερμικά πεδία στην περιοχή .

Εσείς ως εκ της ιδιότητάς σας έχετε και την ευθύνη των γεωθερμικών πεδίων. Επίσης η περιοχή μας είναι προικισμένη με γεωθερμικά πεδία, εννοώ η περιοχή ευρύτερα της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με έμφαση το νομό Ξάνθης, το νομό Ροδόπης και το νομό Καβάλας.

Γεωλόγος Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Έχουμε πάρα πολύ καλά γεωθερμικά πεδία και εκτεταμένα όπως είναι του Ερατινού Χρυσούπολης στο νομό Καβάλας, της Ν. Κεσσάνης, του Ν. Ερασμίου στο νομό Ξάνθης και Πόρτο Λάγους βέβαια, της λίμνης Μητρικού στο νομό Ροδόπης και Σαπών Κρωβύλης, όπως και το Αρίστεινο και Τυχερό του νομού Έβρου. Πρόσφατα, τέλος Αυγούστου έχει αλλάξει η νομοθεσία για τα γεωθερμικά πεδία και αναμένουμε οδηγίες από το υπουργείο Ανάπτυξης για να δημοπρατήσουμε μερικά από αυτά. Θα δημοπρατήσουμε την συνολική διαχείριση των γεωθερμικών πεδίων.

Σε φορέα διαχείρισης; Σε Δήμους;

Γεωλόγος Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Οποιοσδήποτε μπορεί να έρθει. Μπορεί να είναι μεγάλη εταιρεία, να είναι Δήμος, να είναι αναπτυξιακές εταιρείες, όλοι έχουν την δυνατότητα να λάβουν μέρος στην δημοπρασία. Η νομοθεσία που δίναμε απευθείας ανάθεση σε δημοτικές επιχειρήσεις, σε δήμους έχει πλέον καταργηθεί.

Κύριε Γεωργιάδη ήθελα ως γεωλόγος, επίσης υπεύθυνος στον τομέα αυτό, ήθελα να μας πείτε τι βαθμούς, τι θερμοκρασίες έχουμε στο νερό;

Γεωλόγος Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ανάλογα με το γεωθερμικό πεδίο και τα βάθη των γεωτρήσεων, φτάνουμε και ξεπερνάμε ειδικά στο Αρίστεινο τους 90 βαθμούς θερμοκρασία!

Η εμπειρία σας από το εξωτερικό, τί λέει; Πώς αξιοποιούν αυτό το φυσικό αγαθό;

Γεωλόγος Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Στο εξωτερικό και ειδικά Ιταλία, Ολλανδία και σε κάποιες άλλες χώρες, γίνεται πολύ καλή εκμετάλλευση. Σε άλλες χώρες υπάρχει ο φορέας διαχείρισης που διαχειρίζεται τα γεωθερμικά ρευστά και πουλάει το νερό αυτό στους χρήστες. Σε άλλες περιοχές οι ίδιοι οι χρήστες που έχουν ένα θερμοκήπιο, που έχουν την δικιά τους γεωθερμική γεώτρηση και με το νερό αυτό εξυπηρετεί τις ανάγκες του θερμοκηπίου ή άλλων αναγκών.

Μπορούμε να διδαχτούμε δηλαδή από αυτούς;

Γεωλόγος Π. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ασφαλώς και αν δεν κάνω λάθος 1 και 2 Μαρτίου γίνεται ένα συνέδριο γεωθερμίας στην Αθήνα, στο οποίο νομίζω θα πάρει μέρος και κάποιος από την περιοχή Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, όπου θα εξεταστούν όλα αυτά τα πράγματα. Εφαρμογές της γεωθερμίας στο εξωτερικό, νέα νομοθεσία και κάποια άλλα θέματα που θα εξεταστούν σε αυτό το συνέδριο.

το περιμένουμε με ενδιαφέρον, σας ευχαριστώ πολύ.

Τέλος στον τομέα της υδρογεωλογίας το ΙΓΜΕ πραγματοποιεί από το 1976 συστηματικές έρευνες καταγράφοντας το υδατικό δυναμικό της περιοχής και την ποιότητα των επιφανειακών και υπόγειων νερών, ενώ σημαντική είναι η συνεισφορά των ερευνών αυτών στην κατασκευή φραγμάτων που αποβλέπουν στην ορθολογική χρήση των υδατικών πόρων.

      Τα Γεωθερμικά Πεδία , ο Γίγαντας που κοιμάται

Τεράστιο ενεργειακό δυναμικό, της τάξης των 150 μεγαβάτ το χρόνο, που αντιστοιχεί σε 114.000 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου, αξίας που ξεπερνά τα 33.455.000 ευρώ, μένει ανεκμετάλλευτο εδώ και πολλά χρόνια στη Βόρεια Ελλάδα! Η ενέργεια αυτή, ισοδύναμη με αυτή που παράγει ένα μεγάλο ατμοηλεκτρικό εργοστάσιο, είναι αποθηκευμένη σε μορφή ζεστού νερού σε τουλάχιστον δέκα γεωθερμικά πεδία που έχει εντοπίσει το ΙΓΜΕ.

Από τα γεωθερμικά πεδία της Βόρειας Ελλάδας πηγάζει νερό θερμοκρασίας 30-90 βαθμών Κελσίου. Το μέγεθος της ενέργειάς τους μπορεί να γίνει κατανοητό εάν υπολογιστεί ότι, για να θερμάνουμε 100 κυβικά μέτρα νερού από τους 17 στους 70 βαθμούς Κελσίου, καταναλώνουμε 500 λίτρα πετρελαίου την ώρα. Αυτή η δαπάνη μπορεί να αποφευχθεί με την εκμετάλλευση μόνο μίας γεώτρησης που έχει ρευστά 70 βαθμών Κελσίου στον ταμιευτήρα της.

Σύμφωνα με επιστήμονες γεωθερμίας, μόνο στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη υπάρχουν γεωτρήσεις που έχουν ενεργειακό προϊόν αξίας 25.000.000 ευρώ, ισχύος 76 μεγαβάτ, που αντιστοιχούν σε 59.000 τόνους πετρελαίου. Το προϊόν αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη γεωργία, σε σύγχρονες καλλιέργειες, στην ιχθυοτροφία, στην παραγωγή μεταποιημένων προϊόντων, στην αφαλάτωση και στον τουρισμό.

Η εκμετάλλευση των γεωθερμικών πεδίων στη γεωργία μπορεί να μειώσει στο ελάχιστο το κόστος παραγωγών. Έχει υπολογιστεί ότι μια γεώτρηση μπορεί να θερμάνει μέχρι και 20 στρέμματα θερμοκηπίου. Ένας αγρότης με πέντε στρέμματα θερμοκηπίου με τη χρήση της γεωθερμίας μπορεί να εξοικονομήσει περίπου 45.000 ευρώ, καθώς υπολογίζεται ότι ένα θερμοκήπιο, για να λειτουργήσει το χειμώνα, χρειάζεται καύσιμα περίπου 9.000 ευρώ ανά στρέμμα.

Η ενέργεια των πεδίων αυτών χρησιμοποιείται επίσης για την ξήρανση των γεωργικών προϊόντων, διαδικασία κατά την οποία απαιτούνται συγκεντρωμένα ενεργειακά πεδία. Η ξήρανση γίνεται σήμερα με θερμό αέρα που προέρχεται από την καύση πετρελαίου. Με τη χρήση της γεωθερμικής ενέργειας επιτυγχάνεται το ίδιο αποτέλεσμα εάν ο καυστήρας αντικατασταθεί με ένα μηχανισμό θερμότητας που χρησιμοποιεί το ζεστό νερό των γεωτρήσεων. Σύμφωνα με έρευνες, ένα σύγχρονο ξηραντήριο δυναμικότητας 30 τόνων την ώρα καταναλώνει θερμική ενέργεια που παράγεται από 390 λίτρα πετρελαίου. Η ποσότητα αυτή για μια περίοδο ξήρανσης 50 ημερών φθάνει στα 468.000 λίτρα πετρελαίου. Αυτά τα καύσιμα θα μπορούσαν να αντικατασταθούν με τα γεωθερμικά ρευστά και το κόστος θα ήταν ελάχιστο. Στην ιχθυοκαλλιέργεια η γεωθερμική ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αύξηση της θερμοκρασίας του νερού, ώστε να μην παγώνουν τα μικρά ψάρια που εκτρέφονται.

Χρήση των γεωθερμικών πεδίων μπορεί να γίνει και για την ανάπτυξη του τουρισμού στην χώρα μας σε όλη τη διάρκεια του χρόνου με τη δημιουργία ξενοδοχειακών υποδομών που θα κάνουν χρήση του ζεστού ιαματικού νερού. Ένας ακόμη τομέας στον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί η γεωθερμία είναι η αφαλάτωση του θαλασσινού νερού, ώστε να επιλυθεί το σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν κάποια νησιά και παράκτιες περιοχές. Η αφαλάτωση χρειάζεται μεγάλη ενέργεια για την εξάτμιση του νερού. Με τη γεωθερμία, το παραγόμενο αφαλατωμένο νερό κοστίζει 70% φθηνότερα από αυτό που παράγεται με πετρέλαιο ή ρεύμα.

Στα θετικά της χρήσης των γεωτρήσεων είναι ότι δεν υπάρχει χημική επιβάρυνση του περιβάλλοντος, καθώς το μόνο γεωθερμικό αέριο που δημιουργεί πρόβλημα είναι το υδρόθειο, κυρίως λόγω της δυσάρεστης οσμής του!

Ένα από τα αγκάθια στην εφαρμογή της γεωθερμικής ενέργειας είναι το νομικό πλαίσιο για την εκμίσθωση των κοιτασμάτων που γεννά γραφειοκρατικές διαδικασίες. Όσοι επιχειρούν να αξιοποιήσουν γεωθερμικά προϊόντα βρίσκονται αντιμέτωποι με τις συμπληγάδες της γραφειοκρατίας και εγκαταλείπουν την προσπάθεια. Επίσης, δεν διατίθενται τα απαραίτητα κονδύλια από την πολιτεία για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων.

      Τα Γεωθερμικά Πεδία στην Ελλάδα

Πιο κάτω σας παρουσιάζουμε τα υπάρχοντα γεωθερμικά πεδία .

·          H ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ (ΘΡΑΚΗ)

§          Γεωθερμικό Πεδίο Αριστηνού Αλεξανδρούπολης(Έβρος)

§          Γεωθερμική Περιοχή Tυχερού Έβρου

·          H ΛΕΚΑΝΗ ΤHΣ ΞΑΝΘΗΣ - ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ (ΘΡΑΚΗ)

§          Γεωθερμικό Πεδίο Νέας Κεσσάνης (Ξάνθη)

§          Γεωθερμική Περιοχή Σαππών (Ν. Ροδόπης)

·          H ΛΕΚΑΝΗ ΤOY NEΣΤΟΥ - ΔΕΛΤΑ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΥ (ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - ΘΡΑΚΗ)

§          Γεωθερμικό Πεδίο N. Εράσμιο - Μαγγάνων (Ν. Ξάνθης)

§          Περιοχή Eρατεινού - Χρυσούπολης (Ν. Καβάλας)

·          H ΛΕΚΑΝΗ ΤOY ΣΤΡΥΜΟΝΑ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ)

§          Γεωθερμικό Πεδίο Θερμών Νιγρίτας (Ν. Σερρών)

§          Γεωθερμικό πεδίο Θερμοπηγής Σιδηροκάστρου (Ν. Σερρών)

§          Γεωθερμικό πεδίο Λιθοτόπου - Ηράκλειας

§          Γεωθερμικό Πεδίο Αγκίστρου (Ν. Σερρών)

·          H ΛΕΚΑΝΗ ΤHΣ ΜΥΓΔΟΝΙΑΣ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ)

§          Γεωθερμικό Πεδίο Λαγκαδά (Ν. Θεσσαλονίκης)

§          Γεωθερμικό Πεδίο Νυμφόπετρας (Ν. Θεσσαλονίκης)

§          Γεωθερμικό Πεδίο Νέας Απολλωνίας (Ν. Θεσσαλονίκης)  

·          Περιοχή Θέρμης - Ανθεμούντα Θεσσαλονίκης (Περιοχή Αεροδρομίου)

·          Περιοχή Ελαιοχωρίων (Ν. Χαλκιδικής)

·          Περιοχή Αλμωπίας (Ν. Πέλλας)

·          Λεκάνη Γρεβενών - Καστοριάς

·          Λεκάνη Θεσσαλίας

·          Περιοχή Θερμοπυλών

·          Περιοχή Αιδηψού (Εύβοια)

·          Γεωθερμικό πεδίο Σουσακίου (Ν. Κορινθίας)

·          Περιοχή Καϊάφα - Ανδραβίδας (Ν. Ηλείας)

·          Γεωθερμικό Πεδίο Μήλου (Κυκλάδες)

·          Γεωθερμικό Πεδίο Νισύρου (Δωδεκάνησα)

·          Γεωθερμικά Πεδία Νήσου Λέσβου

Σαν παράδειγμα όσον αφορά την χρήση των υπαρχόντων  γεωθερμικών  πεδίων σας αναφερόμαστε στα πιο κάτω.

Με νερό 31,2 βαθμών Κελσίου από τη λεκάνη του Ανθεμούντα θα θερμανθεί το νέο κολυμβητήριο. Στην περιοχή της Θεσσαλονίκης γεωθερμικό πεδίο έχει εντοπιστεί στη λεκάνη του Ανθεμούντα, θερμοκρασίας 31,2 βαθμών Κελσίου και ροής 50 κυβικών μέτρων ζεστού νερού ανά ώρα. Από το πεδίο αυτό προβλέπεται να θερμανθεί το νέο κολυμβητήριο που δημιουργείται στους Ταγαράδες, έκτασης 4.000 τ.μ. Η αξιοποίηση του πεδίου γίνεται από την αναπτυξιακή εταιρεία Ανατολική Α.Ε., μέσο του ευρωπαϊκού προγράμματος SEIPLED, σε συνεργασία με το δήμο Θέρμης.

Στη Νέα Καλλικράτεια έχουν εντοπιστεί Πλούσια γεωθερμικά πεδία στο νομό Χαλκιδικής, (όπου η θερμοκρασία του νερού φθάνει τους 70 βαθμούς Κελσίου),

Στη Νέα Φώκαια, στην Αγία Παρασκευή (όπου λειτουργούν θερμά λουτρά), στην περιοχή της Νέας Τρίγλιας, στη Σάνη (με θερμοκρασία 38 βαθμών Κελσίου) και στην περιοχή μεταξύ Σάνης και Αφύτου.

Γεωθερμικά πεδία υπάρχουν επίσης στο Άγγιστρο Σερρών (διαθέτει λουτρά), στο Σιδηρόκαστρο (διαθέτει λουτρά), στη Νιγρίτα και στο Λαγκαδά (διαθέτει λουτρά).

Επιστήμονες εκτιμούν ότι με την περαιτέρω αξιοποίηση των πεδίων αυτών θα προκύψουν σημαντικά οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη.

      Ανεκμετάλλευτα μένουν τα τεράστια γεωθερμικά αποθέματα

Μόνο το ηφαιστειακό τόξο Μήλου - Νισύρου θα μπορούσε να αποδίδει 120 μεγαβάτ, ενώ συνολικά θα μπορούσε να καλύπτεται το 10% των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια. Έτσι τα Ηφαίστεια του Αιγαίου μπορούν στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

Γεωθερμικά πεδία υψηλής θερμοκρασίας ικανά να καλύψουν το ένα δέκατο των ενεργειακών της αναγκών διαθέτει η Ελλάδα. Ωστόσο, ούτε μία κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας δεν παράγεται τόσο στα ηφαιστειακά νησιά του Αιγαίου όσο και στις γεωθερμικά πλούσιες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.

Παράλληλα, αξιοποιείται σε ελάχιστο βαθμό σε όλη τη χώρα η θερμότητα από το υπέδαφος που θα μπορούσε να εξασφαλίσει θέρμανση σε δεκάδες χιλιάδες σπίτια. Κάτι τέτοιο, εκτός από την εξοικονόμηση πετρελαίου, θα μείωνε σημαντικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τον οικιακό τομέα, που από το 1990 έως το 2005 έχουν παρουσιάσει αύξηση 114%.

Ωστόσο, θεωρείται ότι στο ηφαιστειακό τόξο υπάρχουν αρκετά περισσότερα πεδία, των οποίων η ισχύς ηλεκτροπαραγωγής εκτιμάται σε επιπλέον 250 ΜW. Όμως, με τις νέες τεχνολογίες καθίσταται πλέον εφικτή και η εκμετάλλευση πεδίων μέσης θερμοκρασίας για την παραγωγή ηλεκτρισμού, αρκεί αυτή να είναι πάνω από 90-120 βαθμούς Κελσίου. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, στη χώρα μας δεν έχουν γίνει διεξοδικές έρευνες για τον εντοπισμό των «μέσων» πεδίων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για ηλεκτροπαραγωγή, καθώς είναι ιδιαίτερα ακριβές. Το ΙΓΜΕ προγραμματίζει τη διενέργεια ερευνών για γεωθερμικά πεδία μέσης θερμοκρασίας στα πλαίσια του Δ΄ ΚΠΣ ώστε να αξιοποιηθούν στην ηλεκτροπαραγωγή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αυτά τα γεωθερμικά πεδία θα μπορούσαν να αποδώσουν επιπλέον 500 ΜW εγκατεστημένης ισχύος και εντοπίζονται στη Λέσβο, τη Σαμοθράκη και σε Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

Από τα στοιχεία του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών προκύπτει ότι το γεωθερμικό πεδίο της ηφαιστειακής Μήλου θα μπορούσε να εξασφαλίσει καθαρή ενέργεια εγκατεστημένης ισχύος 120 μεγαβάτ ηλεκτρισμού, ενώ αυτό της Νισύρου άλλα 50 ΜW. Επιπλέον σε νησιά του ηφαιστειακού τόξου του Νότιου Αιγαίου, όπως είναι η Κίμωλος, η Πολύαιγος, η Κως και το Γυαλί, υπολογίζεται συνολικά ότι θα μπορούσαν να εγκατασταθούν ακόμα 70 ΜW. Αυτά είναι και το επιβεβαιωμένο δυναμικό των γεωθερμικών πεδίων υψηλής θερμοκρασίας (ενθαλπίας) στην Ελλάδα.

Ο κ. Γιώργος Χατζηγιάννης, διευθυντής Γεωθερμίας και Θερμομεταλλικών Υδάτων του ΙΓΜΕ λέει στα «ΝΕΑ», «Ήδη υπάρχει ενδιαφέρον από δύο ξένες εταιρείες να πραγματοποιήσουν έρευνες και να αξιοποιήσουν τη γεωθερμική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού»,. Τα βάθη των «ενεργειακών θησαυρών» υπολογίζονται σε 1.500 - 2.000 μέτρα, ενώ η εκμετάλλευσή τους κρίνεται από τους ειδικούς ως «ιδιαιτέρως συμφέρουσα».

Ο κ. Μιχάλης Φυτίκας, καθηγητής Γεωθερμίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης αναφέρει «Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρέθηκαν ήδη αξιόλογα “ρηχά” γεωθερμικά πεδία και είναι δυνατόν να προσδιορισθούν θερμότερα ρευστά πεδία σε μεγαλύτερα βάθη (έως 2-3 χλμ.) που θα συνδυασθούν με κατασκευή μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στην ίδια περιοχή». Όπως εξηγεί, με αυτό τον τρόπο, στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης μπορεί να δημιουργηθεί ένα αυτοδύναμο ενεργειακό κέντρο, το οποίο θα καλύπτει σημαντικό μέρος των ηλεκτρικών του αναγκών από τη γεωθερμία. Όμως, επειδή για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αξιοποιείται μόλις το 15-20% της συνολικής ισχύος σε θερμότητα κάθε πεδίου, το υπόλοιπο θερμικό φορτίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον πρωτογενή και δευτερογενή αγροτικό και αγροτο-βιομηχανικό τομέα.

      Πέντε νέα γεωθερμικά πεδία αναγνωρίστηκαν στην Ελλάδα

Πέντε νέα γεωθερμικά πεδία -μεταξύ των οποίων της Αριδαίας και της Αλεξάνδρειας Ημαθίας, της Άρτας και του Σπερχειού- θα προστεθούν από φέτος στη λίστα των 25 «βεβαιωμένων και πιθανών» πεδίων της Ελλάδας, σύμφωνα τον γενικό διευθυντή του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), κ. Ανδρέα Γεωργακόπουλο.

Μιλώντας σε ενημερωτική εκδήλωση του υπουργείου Ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), ο κ. Γεωργακόπουλος είπε ότι από το σύνολο των 25 πεδίων τα 23 είναι χαμηλής θερμοκρασίας, ενώ το συνολικό αναγνωρισμένο δυναμικό ανέρχεται σε 220.000 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου (ΤΙΠ), έναντι 180.000 ΤΙΠ το 2002.

Το αξιόλογο -και ανανεώσιμο- γεωθερμικό δυναμικό της Ελλάδας συγκεντρώνεται σε Κεντρική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, σε Βόρειο Αιγαίο και ηφαιστειακό τόξο Νοτίου Αιγαίου. Δύο σημαντικά πεδία υψηλής θερμοκρασίας έχουν βρεθεί σε Μήλο και Νίσυρο -όπου, όμως, η προσπάθεια εκμετάλλευσης από τη ΔΕΗ προσέκρουσε στις αντιδράσεις των κατοίκων. Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού ερευνά για νέα πεδία στη Λέσβο.

Σύμφωνα με τον κ. Γεωργακόπουλο, οι εφαρμογές της γεωθερμικής ενέργειας για ηλεκτροπαραγωγή είναι μηδαμινές στην Ελλάδα, παρά τον υπάρχοντα πλούτο. Ο ίδιος επισήμανε ότι το ΙΓΜΕ έλαβε από το Γ' ΚΠΣ χρηματοδότηση 3,5 εκατ. ευρώ, ενώ το δυναμικό που βρέθηκε από τις έρευνές του, «μεταφράζεται» σε περισσότερα από 30 εκατ., βάσει των σημερινών τιμών υδρογονανθράκων.

Ο γενικός διευθυντής του ΙΓΜΕ υπογράμμισε ακόμη την ανάγκη να υπάρξει: αύξηση τιμής παραγόμενης MWh από γεωθερμική ενέργεια, στα 150 ευρώ από 74 σήμερα (κάτι που ήδη συζητιέται στην ΕΕ), χορήγηση κινήτρων σε ιδιώτες και απλοποίηση του Ν.3175.

Σε 14 θέσεις, μεταξύ των οποίων, Νιγρήτα, Σιδηρόκαστρο, Λιθότοπος, Αγγιστρο, Ερατεινό, Ν.Εράσιο, Αρίστηνο, Τυχερό και Σαμοθράκη, εντοπίζονται τα κύρια γεωθερμικά πεδία της Β. Ελλάδας, σύμφωνα με τους γεωλόγους ΙΓΜΕ, Νίκο Κολιό και Απόστολο Αρβανίτη.

Κατά τους ίδιους, το κόστος μιας μονάδας ηλεκτρισμού/θερμότητας από γεωθερμικά ρευστά μεγάλου βάθους, με θερμοκρασία 150 C και ισχύ ενεργειακού συστήματος 25MWt, ανέρχεται σε 10 εκατ. ευρώ (περίπου 2.500 ευρώ/κW), ενώ τα έσοδα από την πώληση του παραγόμενου ρεύματος φτάνουν τα 2 εκατ. (με τη σημερινή τιμή των 74 ευρώ/MWh).

      Ενδιαφέρον από την ιταλική ENEL για γεωθερμικά πεδία στη Βόρεια Ελλάδα

Tο ενδιαφέρον του ιταλικού ενεργειακού κολοσσού ENEL, για έρευνα γεωθερμικών πεδίων στην περιοχή της Aνατολικής Μακεδονίας και Θράκης με πρώτο στόχο την «ηλεκτροπαραγωγή», μετέφερε ο γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ), Ανδρέας Γεωργακόπουλος, σε ενημερωτική εκδήλωση του υπουργείου Ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ). Ο κ. Γεωργακόπουλος σημείωσε ότι η ΕNEL επιθυμεί να κάνει έρευνες σε ιζηματογενείς λεκάνες, όπως τα «Δέλτα» του Νέστου και του Εβρου και το Αρίστηνο, αναζητώντας ρευστά θερμοκρασίας άνω των 150 (!) βαθμών Κελσίου.

Αισιόδοξος ότι η Ελλάδα μπορεί όχι μόνο να «πιάσει», αλλά και να ξεπεράσει τον στόχο για συμμετοχή 18% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στη συνολική κατανάλωση μέχρι το 2020, εμφανίστηκε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης. Όπως είπε, η επίτευξη του στόχου αυτού σημαίνει εγκατάσταση 5.000-7.000 MW, έναντι 1.100 σήμερα. Ανακοίνωσε ότι προσεχώς θα παρουσιαστεί το ρυθμιστικό πλαίσιο για τη διευκόλυνση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων σε κατοικίες για το οποίο το Apodimos.com για την ενημέρωση όλων πολυπληθών επισκεπτών – αναγνωστών θα αναφερθεί στο αφιέρωμα του επομένου μηνός.

Πηγές : Apodimos.com και πληροφορίες από τα geocities.com – egnatia.ee.auth.gr – ΑΠΕ / Βήμα – xronos.gr – makthes.gr – acrobase.gr – express.gr