ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΤΑ ΠΑΡΚΑ ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΒΡΑΧΟΝΗΣΙΔΕΣ ;

Ειδικό Αφιέρωμα

www.Apodimos.com

Εμείς σαν Apodimos.com ενημερώνουμε τους επισκέπτες – αναγνώστες ότι η Ελληνική Οικονομία μπορεί να αναπτυχθεί τάχιστα εάν αξιοποιηθεί με την ανάπτυξη της «Πράσινης Επιχειρηματικότητας» καθώς και οι προτάσεις αξιοποίησης και οι δυνατότητες χρηματοδότησης που παρέχονται και οι οποίες θα αποτελέσουν ένα νέο δυναμικό κομμάτι των ελληνικών και συνεργαζόμενων επιχειρηματικών στόχων που μπορούν να αξιοποιήσουν τις επενδύσεις τους. Οι ευεργετικές επιπτώσεις των πράσινων επενδύσεων είναι κάτι παραπάνω από ορατές, μια και όχι μόνο διότι θα δημιουργούνται θέσεις εργασίας κάθε έτος για την εξάλειψη της ανεργίας, αλλά και διότι δεν θα υπάρχει η καύση των υδρογονανθράκων για παραγωγή ενέργειας , μια και στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά ερημονήσια όπου μπορεί να αναπτυχθεί σύντομα η Αιολική και Φωτοβολταϊκή ενέργεια έως δουν το φως της κατανάλωσης τα πετρέλαια του Αιγαίου και των άλλων περιοχών της Ελλάδος.

Αυτά περίπου γράφαμε κλείνοντας το Άρθρο μας του ΑΥΓ του 2008 με τίτλο ΕΙΔΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» !!! κάνοντας ΚΛΙΚ στο τίτλο μπορείτε να το μελετήσετε ολόκληρο .

Σήμερα με το καινούργιο αφιέρωμα μας που αφορά την Ενέργεια αυτό που θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε στους επισκέπτες – αναγνώστες του Online magazine Apodimos Hellas του portal Apodimos.com είναι να παρέχουμε ορισμένες πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας και έχουν σχέση με την Αιολική Ενέργεια που είναι μεγάλη η Ελλάδα μια και υπάρχουν πολλές βραχονησίδες στο Αιγαίου και γειτνιάζουν με τα ελληνικά νησιά μας και μπορούν να γευθούν την ηλεκτρική ενέργεια από τα διάφορα Αιολικά Πάρκα είτε σαν βασική ηλεκτρική τροφοδοσία είτε σαν συμπληρωματική. Έχοντας υπόψη μας ότι στις βραχονησίδες τα Αιολικά Πάρκα δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον και οι αέρηδες του Αιγαίου πρέπει να αξιοποιηθούν με τον καλλίτερο δυνατό τρόπο. Και αναφερόμαστε στις βραχονησίδες που δεν έχουν δεσμεύσει οι Περιβαλλοντικές Οργανώσεις της Ε.Ε..

Ενώ ενημερώνουμε όλους τους Έλληνες και τους Απόδημους αδελφούς μας, ότι

§          χρειάζεται μεγάλη προσοχή σε εκείνους που πιστεύουν στην αξία της Αιολικής Ενέργειας διότι μπορεί να προσφέρει πολλά τουλάχιστον και σαν συμπληρωματική ηλεκτρική ενέργεια και θα στηρίξουν την αξιοποίηση της

§          αποδείχθηκε μια μεγάλη αμέλεια των υπευθύνων στην αξιοποίηση  της Αιολικής Ενέργειας διότι ενώ διέθεσαν χρήματα του ελληνικού λαού ή της Ε.Ε. δεν υπήρξε αποτέλεσμα διότι

ü        Στην Κύθνο, πριν είκοσι χρόνια, εγκαταστάθηκε το πρώτο αιολικό πάρκο της Ευρώπης που το άφησαν να καταστραφεί, ουσιαστικά ανεκμετάλλευτο. Σήμερα μπορεί και να θυμούνται οι κάτοικοι τους . Ενώ όπως πληροφορηθήκαμε (οι αρμόδιοι μπορούν να το πιστοποιήσουν) Τουριστικοί οδηγοί που αναφέρονται στην Κύθνο καλούν τους τουρίστες να επισκεφθούν το στοιχειωμένο αξιοθέατο δηλαδή το πρώτο αιολικό πάρκο της Ευρώπης.

ü        Στη Μήλο η απόπειρα της ΔΕΗ για εκμετάλλευση της γεωθερμίας ναυάγησε μετά από μερικούς μήνες παραγωγής και το εργοστάσιο σήμερα είναι τόπος φαντασμάτων.

ü        Ο ΟΤΕ εκμεταλλευόμενος ένα ανάλογο πρόγραμμα, εγκατέστησε σε κάθε νησί του Αιγαίου μία ανεμογεννήτρια δίπλα στο κεντρικό κάτοπτρο που συνήθως βρίσκεται στην πιο ψηλή κορυφή. Αφέθηκαν όλες να καταστραφούν από ανυπαρξία επίβλεψης - συντήρησης.

ü        Στα νησιά του Αιγαίου έχουν εγκατασταθεί από χρόνια εκατοντάδες επιδοτημένες ανεμογεννήτριες από Δήμους, ΟΤΕ και ιδιώτες και σήμερα στέκουν σαν σιδερένια μνημεία της προσπάθειας αυτής.

Αυτές οι πληροφορίες  αναφέρονται στο "άρθρο της σύνταξης" του e-Περιοδικού ΕΥΠΛΟΪΑ.

Οι άξονες που θα αναπτυχθεί το αφιέρωμα αυτό για την ενημέρωση όλων των Ελλήνων και των Αποδήμων αδελφών μας είναι , Το ακριβό πετρέλαιο και η Αιολική ενέργεια όπου παρουσιάζονται όλα τα στοιχεία, Το ενδιαφέρον στην Ελλάδα για Αιολικά πάρκα, Τα Οικονομικά Μεγέθη των Εγκαταστάσεων, τα περιβαλλοντικά οφέλη και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον που δίνουν τις απαντήσεις στα όλα αυτά τα πιθανά ερωτήματα, Η τεχνολογία της Αιολικής Ενέργειας όπου παρέχονται πληροφορίες για την κατασκευή των ανεμογεννήτριων, για την δημιουργία των Αιολικών πάρκων, τις επιπτώσεις στην μείωση της ανεργίας, την αξία της γης στην περιοχή τους, την σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα κλπ και τα Συμπεράσματα του portal Apodimos.com για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας των Αιολικών Πάρκων ευχαριστώντας τις πηγές από οποίες γευθήκαμε τις πληροφορίες για την ενημέρωση όλων των Ελλήνων και Αποδήμων αδελφών μας

      Το ακριβό πετρέλαιο και η Αιολική ενέργεια

Επειδή όμως αναφερόμαστε για τις πηγές Ενέργειας στην Ελλάδα αξίζει να μελετήσετε και το αφιέρωμα του μηνός ΑΥΓ 2008 με τίτλο ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΘΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΜΙΑ ΚΑΛΛΙΤΕΡΗ ΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ; Ειδικό Αφιέρωμα. ΚΛΙΚ στο τίτλο .

Και ενημερώνουμε τους επισκέπτες – αναγνώστες του Online magazine του portal Apodimos.com ότι η ελληνική οικονομία είναι εξαρτημένη από το πετρέλαιο, από το οποίο προέρχεται το 57% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει η χώρα. Μάλιστα, το ποσοστό αυτό παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο τα τελευταία χρόνια, δείχνοντας την ελάχιστη πρόοδο που έχει γίνει στο διάστημα αυτό σε ό,τι αφορά τη μείωση της εξάρτησης της Ελλάδας από το ακριβό και ρυπογόνο πετρέλαιο. Την ίδια στιγμή, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συμμετέχουν συνολικά με 5% στη συνολική κατανάλωση ενέργειας της χώρας, ενώ σε άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες το ποσοστό αυτό φτάνει και το 20%. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη διάρκεια της πρώτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής δείχνουν και το μέγεθος της πετρελαϊκής μας εξάρτησης. Το 2004, η ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση ενέργειας στην Ελλάδα ήταν 31 εκατ. τόνοι ισοδύναμου πετρελαίου (ΤΙΠ), υψηλότερη κατά 27% από τα επίπεδα του 1995. H συμμετοχή των πετρελαιοειδών σε αυτή ανήλθε σε 17,5 εκατ. τόνους ισοδύναμου πετρελαίου, από 14 εκατ. τόνους το 1995 (αύξηση 25%), αντιπροσωπεύοντας το 57% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Το 1995 αντιπροσώπευαν το 58%.

Τα στερεά καύσιμα (λιγνίτης, κατά κύριο λόγο, και άνθρακας) βρίσκονται στη δεύτερη θέση με ποσοστό συμμετοχής στη συνολική κατανάλωση 30%, από 36% το 1995, σημειώνοντας μείωση της τάξεως του 17%.. Στην τρίτη θέση βρίσκεται το φυσικό αέριο, με ποσοστό συμμετοχής 7,3%, από 1% το 1995. Ας σημειωθεί ότι το φυσικό αέριο σημείωσε στη δεκαετία 1995-2004 αξιοσημείωτη αύξηση και από τους μόλις 44.000 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου έφτασε τα 2,2 εκατ. τόνους ισοδύναμου πετρελαίου το 2004.

Μιλούμε λοιπόν για την Αιολικά ενέργεια που θα στηρίξει την ηλεκτρική ενέργεια και ο μόνος τρόπος της μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από την Αιολικά ενέργεια νομίζουμε ότι είναι η υποβρύχια σύνδεση και η ύπαρξη των στελεχών την Αιολικά ενέργεια τα οποία είναι περιζήτητα .

·          Στο πλαίσιο της νέας Μελέτης Ανάπτυξης Συστήματος Μεταφοράς Ενέργειας για την περίοδο 2006-2010, που είχε εξήγγειλε το υπ. Ανάπτυξης, γίνεται λόγος για τη δυνατότητα διασύνδεσης του νησιωτικού συμπλέγματος της χώρας με το λεγόμενο νότιο σύστημα ηλεκτροδότησης, μέσω υποβρύχιου καλωδίου που θα φτάνει στην Εύβοια και το Λαύριο και που σύμφωνα με τον τότε υπουργό Ανάπτυξης Δ. Σιούφα, θα είναι έτοιμο έως το 2010. Το σχέδιο ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξο, ενώ θα έπρεπε διατεθούν μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για να υλοποιηθεί.

H δυσκολία του δεν είναι άσχετη με το γεγονός ότι ουδέποτε μέχρι σήμερα, η ΔΕΗ - παρ' ότι εξαγγέλλεται χρόνια τώρα - δεν τόλμησε να το υλοποιήσει, προτιμώντας τη δημιουργία αυτόνομων μονάδων της που λειτουργούν με πετρέλαιο στα νησιά. Το αυξανόμενο, ωστόσο, κόστος του πετρελαίου καθιστά ασύμφορη τη λειτουργία των πετρελαιοκίνητων μονάδων, και η προοπτική να καλύπτονται οι ανάγκες των νησιών από ιδιώτες φαίνεται ότι βρίσκει σύμφωνη τη διοίκηση της ΔΕΗ, καθώς έτσι θα μπορέσει να αποδεσμευτεί από μια ζημιογόνο δραστηριότητα. Επιπλέον, θα πάψει να πληρώνει πρόστιμα πολλών εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο για τους ρύπους που εκπέμπουν οι πεπαλαιωμένες μονάδες της στα νησιά.

·          H αναθέρμανση του ελληνικού και ξένου επιχειρηματικού ενδιαφέροντος, για την ελληνική αγορά αιολικών πάρκων έχει δημιουργήσει και μια αγορά εξειδικευμένων στελεχών που έχουν γίνει περιζήτητα από τους μεγάλους παίκτες, οι οποίοι πληρώνουν αδρά τα στελέχη αυτά. Όπως επισημαίνουν παράγοντες του χώρου, έχει ήδη αρχίσει ένας χορός μεταγραφών έμπειρων και εξειδικευμένων στελεχών, πολλά από τα οποία έχουν υπηρετήσει σε συγγενείς με την αγορά αιολικής ενέργειας δημόσιους φορείς, κυρίως από μικρές προς μεγάλες εταιρείες.

v      Η ελληνική αγορά αιολικών πάρκων

Τουλάχιστον επτά από τους παγκοσμίως μεγαλύτερους ομίλους στον χώρο της ενέργειας, άλλοι τόσοι μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι, αλλά και εκατοντάδες άλλοι Έλληνες επιχειρηματίες από διαφορετικούς χώρους, συνωστίζονται στα γραφεία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, προκειμένου να πάρουν τις άδειες - διαβατήρια που θα τους εξασφαλίσουν την είσοδο στην πολλά υποσχόμενη ελληνική αγορά αιολικών πάρκων. Τη στιγμή αυτή, και παρά το γεγονός ότι η εγκατεστημένη ισχύς στην Ελλάδα είναι ακόμη μικρή (δεν υπερβαίνει τα 650 μεγαβάτ), ο ετήσιος τζίρος που πραγματοποιούν οι εταιρείες του χώρου υπολογίζεται συνολικά στα 100 εκατ. ευρώ και εκτιμάται ότι μέχρι το 2010 θα έχει υπερδιπλασιαστεί.

Kαθώς το κόστος του μαύρου χρυσού εκτινάσσεται στα ύψη και η εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο μεγαλώνει, μεγάλοι όμιλοι από την Eλλάδα και το εξωτερικό ποντάρουν στα κέρδη που «βλέπουν» στην αιολική ενέργεια. Ο συνωστισμός αυτός και το ξαφνικό ενδιαφέρον για τα αιολικά πάρκα δεν είναι, βέβαια, τυχαίος. Πρόκειται για μια χρυσοφόρα επένδυση με σίγουρο πελάτη, τον Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ), και ταυτόχρονα με υψηλά καθαρά κέρδη που μπορούν να φθάσουν μέχρι και το 70% του συνολικού ετήσιου τζίρου! Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ένα αιολικό πάρκο εγκατεστημένης ισχύος 36 μεγαβάτ, που κόστισε 41 εκατ. ευρώ, μπορεί να παράξει σε ετήσια βάση 80.000 μεγαβατώρες, τις οποίες με σημερινές τιμές θα πουλήσει προς 73 ευρώ τη μία, εισπράττοντας έτσι συνολικά 5,84 εκατ. ευρώ. Τα ετήσια λειτουργικά έξοδα του συγκεκριμένου αιολικού πάρκου (εργατικό προσωπικό μόλις 5 άτομα, συντήρηση και λειτουργία, τέλη χρήσης στον οικείο δήμο) αντιστοιχούν περίπου στο 30% του συνολικού του τζίρου.

Βεβαίως, τα κέρδη αυτά δεν θα μπουν στα ταμεία της επιχείρησης από την πρώτη χρονιά λειτουργίας της, αλλά θα απαιτηθούν περίπου 8 χρόνια προκειμένου να αποσβεστεί το κόστος της επένδυσης. Επισημαίνεται ότι για κάθε μεγαβάτ, το κόστος αγγίζει το 1 εκατομμύριο ευρώ. Μετά την οκταετία, πάντως, τα ετήσια μεικτά κέρδη που θα βάζει στα ταμεία της η συγκεκριμένη επιχείρηση, θα ανέρχονται σε περίπου 4,09 εκατ. ευρώ.

v      H μάχη της απόκτησης των αδειών

Ενδεικτικό του επιχειρηματικού συνωστισμού για την απόκτηση των αδειών για την παραγωγή αιολικής ενέργειας, είναι και το γεγονός ότι έχουν υποβληθεί επιχειρηματικά σχέδια που αντιστοιχούν σε εγκατεστημένη ισχύ άνω των 25.000 μεγαβάτ, η οποία ισοδυναμεί με το διπλάσιο της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος που διαθέτει από κάθε μορφή ηλεκτρικής ενέργειας (λιγνίτη, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και υδροηλεκτρικά) η ΔΕΗ! Από τις άδειες αυτές αναμένεται να εγκριθεί μακροπρόθεσμα το ένα δέκατο, δηλαδή 2.500 μεγαβάτ, που αντιστοιχούν στο 23% της συνολικής ισχύος της ΔΕΗ. Ταυτόχρονα, τα διαθέσιμα «φιλέτα» της αγοράς, δηλαδή οι περιοχές της χώρας στις οποίες η συχνότητα και η ένταση των ανέμων μπορούν να εξασφαλίσουν τη λειτουργία ενός πάρκου για πολλούς μήνες τον χρόνο (τέτοιες είναι οι Κυκλάδες, η Εύβοια και η Πελοπόννησος), έχουν περιορισθεί σημαντικά, και η μάχη για την απόκτηση των «καλών θέσεων» γίνεται ολοένα πιο έντονη.

      Το ενδιαφέρον στην Ελλάδα για Αιολικά πάρκα, Τα Οικονομικά Μεγέθη των Εγκαταστάσεων, τα περιβαλλοντικά οφέλη και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον

Η εξέλιξη του φαινομένου του θερμοκηπίου απόρροια της συνεχούς αύξησης των καύσεων απολιθωμένων καυσίμων (άνθρακες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) και της παγκοσμίως εφαρμοζόμενης σπατάλης χρήσης τους στις μεταφορές έχουν κάνει πλέον επιτακτική την ανάγκη για αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (υδροηλεκτρική, αιολική, ηλιακή, βιομάζα, γεωθερμική) με την εγκατάσταση αντίστοιχων μονάδων παραγωγής, σε καταλλήλως επιλεγμένες θέσεις. Η Ελλάδα έχει το δεύτερο καλύτερο αιολικό δυναμικό στην Ευρώπη, μετά το Ηνωμένο Βασίλειο. Το τεχνικά εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό της Ελλάδας ανέρχεται σε 44 TWh/ έτος (αναλογεί σε εγκατεστημένη ισχύ περί τα 22 GW) και υπερκαλύπτει τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα που είναι 41 TWh/έτος.

Η Ελλάδα έχει τη 10^η θέση παγκοσμίως όσον αφορά το ρυθμό ανάπτυξης αιολικών πάρκων (31% για το έτος 2001-2002). Η εγκατεστημένη αιολική ισχύς στην Ελλάδα ανέρχεται σε 276 MW. Από αυτά, 36,5 MW ανήκουν στην ΔΕΗ και τα υπόλοιπα σε ιδιώτες.

Το ανάγλυφο της Ελλάδας, βουνά, πεδιάδες, λόφοι, νησιά κάνουν αρκετά περίπλοκη την κατανομή των ανέμων ως προς την ταχύτητα και την διεύθυνση. Υπάρχουν περιοχές όπως το στενό Ρίου – Αντιρρίου που είναι γνωστές για τους πολύ ισχυρούς τους ανέμους, όμως αυτό δεν βοηθά πολύ την υπόθεση της αξιοποίησης, αφού αυτό συμβαίνει για σχετικά μικρό ποσοστό ημερών. Αντίθετα, η παράκτια και λοφώδης ζώνη της Αιγιάλειας, έχει μεγάλη συχνότητα επικράτησης σταθερών ΒΔ ανέμων, με καλύτερες προοπτικές αξιοποίησης ως προς το αιολικό δυναμικό.

Οι πιο ευνοημένες, από πλευράς αιολικού δυναμικού, περιοχές στην Ελλάδα βρίσκονται πάντως στο Αιγαίο, κυρίως στην περιοχή των Κυκλάδων, της Κρήτης (βόρειο τμήμα του νησιού) στην Ανατολική και Νοτιανατολική Πελοπόννησο και στην Εύβοια (άνεμοι βόρειοι έως ΒΑ) Εκεί επικεντρώνονται οι προσπάθειες ανάπτυξης των αιολικών πάρκων. Από πλευράς οικονομικών συνθηκών όμως το πρόβλημα των νησιών είναι η μη ύπαρξη διασύνδεσης με το εθνικό δίκτυο, ώστε να υπάρχει απορρόφηση της παραγόμενης ενέργειας κατά την εποχή χαμηλής ζήτησης αυτής, εκτός από την τουριστική περίοδο.

Περιοχές με αιολικό ενδιαφέρον όμως υπάρχουν και στη λοφώδη παράκτια ζώνη της Δυτ. Ελλάδας αλλά και σε αρκετά βουνά. Σε κάθε περίπτωση όμως πρέπει να υπάρχει εμπεριστατωμένη περιβαλλοντική μελέτη, όπου θα πρέπει να σκεφθούμε την περίπτωση για την επίδραση στην πανίδα (κυρίως στα πτηνά) και χλωρίδα και στην γενικότερη αισθητική του τοπίου εδώ έχουμε μια αμφισβήτηση διότι πιστεύουμε ότι μια αιολική ενέργεια είναι καλλίτερη από μια καμινάδα που βγάζει καπνούς. Το ότι η κατασκευή αιολικών πάρκων δεν συνδέεται κατ’ ανάγκην με την εγκατάσταση σε βουνά φαίνεται από το παράδειγμα των ακτών της Βόρειας Θάλασσας, στη Δανία και στη Γερμανία.

v      Τα Οικονομικά Μεγέθη των Εγκαταστάσεων

Ενημερώνοντας τους επισκέπτες – αναγνώστες του Apodimos.com τους λέμε ότι το κόστος εγκατάστασης αιολικής ενέργειας  ανέρχεται σε 700 έως 1100 ευρώ ανά KW ενώ το κόστος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των αιολικών σε σύγκριση με άλλες τεχνολογίες είναι:

1.      ΑΙΟΛΙΚΑ: 0,03–0,12 ευρώ ανά  kwh

2.      ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ: 0,03-0,05 ευρώ ανά kwh

3.      ΛΙΓΝΙΤΗΣ: 0,04-0,05 ευρώ ανά kwh

4.      ΠΥΡΗΝΙΚΑ: 0,06-0,08 ευρώ ανά kwh

§          Η διακύμανση του κόστους παραγωγής των αιολικών οφείλεται στις διαφορετικές συνθήκες εγκατάστασης του κάθε έργου, ταχύτητα ανέμου στη θέση εγκατάστασης, κόστος κατασκευής ηλεκτρικού δικτύου, ευκολία πρόσβασης κλπ.) Στις καλύτερες θέσεις, το κόστος παραγωγής των αιολικών είναι συγκρίσιμο (ή και χαμηλότερο) εκείνου των συμβατικών μορφών ενέργειας.

§          Το «εξωτερικό» κόστος (περιβαλλοντικό, κοινωνικό κλπ) των παραπάνω τεχνολογιών, όπως υπολογίστηκε (σε λεπτά του ευρώ) από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα EXTEREN – E είναι:

                                      I.      ΑΙΟΛΙΚΑ: 0,025-0,25 λεπτά ανά kW

                                   II.      ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ: 1,00-4,00 λεπτά ανά kW

                                 III.      ΛΙΓΝΙΤΗΣ: 2,00-15,0 λεπτά ανά kW

                                  IV.      ΠΥΡΗΝΙΚΑ: 0,20-0,60 λεπτά ανά kW

v      Τα περιβαλλοντικά οφέλη και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον

Οι επισκέπτες – αναγνώστες του Online magazine του portal Apodimos.com θα πρέπει να ενημερωθούν και για τα περιβαλλοντικά οφέλη και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον για αυτό τον λόγο τους παρέχουμε τις πιο πληροφορίες

ü        1 MW  αιολικής ενέργειας καλύπτει τις ανάγκες περίπου 350 οικιακών καταναλωτών ή 1000 ατόμων και εξοικονομεί περίπου 300 τόνους ισοδύναμου πετρελαίου.

ü        Μια γιγαβατώρα αιολικής ενέργειας εξοικονομεί 600 τόνους διοξειδίου του άνθρακα (CO2).

ü        Η ποσότητα CO2 που ελκύεται κατά την κατασκευή και εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας με χρόνο ζωής τα 20 έτη «αποσβένεται» μέσα στους πρώτους 3 με 6 μήνες λειτουργίας της.

ü        Οι σύγχρονες αιολικές μηχανές είναι «αθόρυβες». Σε απόσταση 40 μέτρων από μία ανεμογεννήτρια η στάθμη θορύβου είναι 50-60 dB(A). Σε απόσταση 200 μέτρων, μειώνεται στα 44 dB(Α). Συγκριτικά, ο θόρυβος στο εσωτερικό αυτοκινήτου είναι περίπου 80 dB(Α), στο εσωτερικό οικίας 50 dB(A) και σε υπνοδωμάτιο 30 dB(A).

ü        Ως προς τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές, αυτοί που σχεδιάζουν τα αιολικά πάρκα πρέπει να συμβουλεύονται τους αρμόδιους φορείς για να αποφύγουν πιθανά προβλήματα ηλεκτρομαγνητικής παρεμβολής. Για ακόμη μια φορά, ο σωστός σχεδιασμός εξαλείφει τα τυχόν προβλήματα. Σύμφωνα πάντως με το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, σπανίως εμφανίζονται προβλήματα, ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών, αφού η νομοθεσία προβλέπει ότι τα αιολικά πάρκα πρέπει να κατασκευάζονται σε αρκετά μεγάλη απόσταση από οικισμούς (ΚΑΠΕ 1997).

ü        Οι Επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα. Το θέμα της προστασίας των πουλιών πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη κατά το σχεδιασμό αιολικών πάρκων. Έτσι, πρέπει να αποφεύγεται η εγκατάσταση ανεμογεννήτριων σε περιοχές προστασίας πουλιών, περιοχές RAMSAR ή περιοχές ευαίσθητες οικολογικά. Κύρια αιτία ανησυχίας είναι οι πιθανές θανατώσεις πουλιών από πρόσκρουση στις ανεμογεννήτριες αλλά και εναέρια καλώδια και άλλες εγκαταστάσεις που πλαισιώνουν τα αιολικά πάρκα. Ως δευτερεύοντα προβλήματα αναφέρονται η υποβάθμιση των ενδιαιτημάτων και η ενόχληση των πουλιών από την κατασκευή και λειτουργία των αιολικών πάρκων.

Οι προσκρούσεις πουλιών από πρόσκρουση στις ανεμογεννήτριες ποικίλουν με τον τύπο, την ταχύτητα περιστροφής των πτερυγίων και πολλούς άλλους παράγοντες που συνδέονται με τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά των ανεμογεννητρίων. Ο ρόλος του σχεδιασμού της εγκατάστασης είναι πολύ σημαντικός. Στα πλαίσια του σχεδιασμού είναι δυνατόν να ελεγχθούν επιπτώσεις από παράγοντες όπως η απόσταση μεταξύ των ανεμογεννητριών, οι επιπτώσεις του δρόμου πρόσβασης στα ενδιαιτήματα των πουλιών, οι επιπτώσεις των εναέριων καλωδίων κ.ά. Ωστόσο, στην πλειονότητα των αιολικών πάρκων οι αρνητικές επιπτώσεις στους πληθυσμούς των πουλιών είναι από πολύ σημαντικές έως αμελητέες.

Να σημειωθεί επίσης ότι στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει και αντίλογος που προβάλλει τις ευεργετικές επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα από τη δημιουργία αιολικών πάρκων (Gill et al, 1996). Δεδομένου ότι το 99% της έκτασης του αιολικού πάρκου παραμένει ανέπαφο, η παρουσία της εγκατάστασης αποτρέπει άλλες, πιο καταστροφικές για το περιβάλλον, χρήσεις στην ίδια περιοχή. Επίσης, η παρουσία φύλακα στο πάρκο μπορεί να αποτρέψει π.χ. τη λαθροθηρία στην περιοχή, προστατεύοντας τα πουλιά. Υπολογίζεται πάντως ότι 100 φορές περισσότερα πουλιά πεθαίνουν από  σύγκρουση με οχήματα παρά με ανεμογεννήτριες.

      Η τεχνολογία της Αιολικής Ενέργειας

Εισαγωγή

Αμηχανία προς όλες τις πλευρές προκαλεί το ειδικό χωροταξικό σχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Από τη μια πλευρά, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις φοβούνται ότι το χωροταξικό σχέδιο ουσιαστικά «ανοίγει» τις προστατευόμενες περιοχές στην κατασκευή γιγανταίων αιολικών πάρκων και των συνοδευτικών υποδομών τους, ενώ δίνει το δικαίωμα οι εγκαταστάσεις αυτές να φθάνουν σε απόσταση ενός χιλιόμετρου από οικισμούς δημιουργώντας, ιδιαίτερα στη νησιωτική Ελλάδα, μια νέα αισθητική πραγματικότητα... Το νέο πλαίσιο θα λύσει μια σειρά από σημαντικά προβλήματα και θα αποτελέσει ισχυρό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων που έχει αναλάβει η χώρα έναντι της Ευρώπης για την ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Το ειδικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες (ΑΠΕ), το πρώτο χωροταξικό πλαίσιο με σαφή αναπτυξιακή διάσταση (το προηγούμενο θεσπίστηκε το 2003 και αφορούσε... τη χωροθέτηση φυλακών), δημιουργεί ένα κοινό πλαίσιο κανόνων για την ανάπτυξη των αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, μικρών υδροηλεκτρικών έργων και εκμετάλλευσης βιόμαζας και γεωθερμίας: κοινώς ορίζει σε ποια περιοχή επιτρέπεται τι και υπό ποιες προϋποθέσεις.

Εδώ θα πρέπει να αναφερθούμε στο γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας θα «ανοίξουν» περιοχές προστασίας της Φύσης και οικοτόπους του δικτύου Natura 2000 στη δημιουργία αιολικών πάρκων και εδώ υπάρχει ένα ερώτημα το δικτύο Natura έχει την δυνατότητα μπλοκάρει ελληνικές περιοχές, για τις οποίες μόνο οι εκλεγμένες ελληνικές κυβερνήσεις μπορούν να αποφασίσουν για την χρήση τους ;  Αντίθετα, οι εταιρείες που ασχολούνται με την ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας θεωρούν ότι το κανονιστικό πλαίσιο θέτει αυστηρούς περιορισμούς που θα αποδυναμώσουν την επενδυτική δυναμική που έχει αρχίσει να δημιουργείται .

Η διάρθρωση του τιμολογίου αγοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας δεν φαίνεται να βασίζεται σε κανόνες ανάπτυξης της αγοράς και στα αναμενόμενα οφέλη. Για κάθε μορφή ΑΠΕ (ηλιακή, αιολική, βιομάζα, ΜΥΗΣ, γεωθερμία) και ΣΗΘ/trigeneration απαιτείται ξεχωριστός στόχος και αναγκαίες διαδικασίες λόγω της ιδιαιτερότητας καθεμιάς και ξεχωριστή τιμολόγηση. Υπάρχει ο κίνδυνος επιλογικής ανάπτυξης εφαρμογών σε κατευθύνσεις που δεν θεωρούνται τουλάχιστον δόκιμες, για αυτό τον λόγο υπάρχει και η χρήση της Αιολικής Ενέργειας .

Η Ελλάδα έχει καθυστερήσει σημαντικά στη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Σήμερα η Ελληνική πολιτεία έχει θεσπίσει σειρά ιδιαίτερα μεγάλων κινήτρων για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με έμφαση στην αιολική. Σε συνδυασμό με το φυσικό πλεονέκτημα της Ελλάδας για χωροθέτηση αιολικών πάρκων η ανάπτυξη τέτοιων πάρκων έχει τεράστια οφέλη για τους επιχειρηματίες. Είναι λογικό οι επιχειρηματίες να διεκδικούν να μεγιστοποιήσουν την κερδοφορία των επενδύσεών τους διεκδικώντας την χωροθέτηση αιολικών πάρκων που πολλές φορές είναι τεράστια και απειλούν την οικονομική ζωή μικρών περιοχών. Σε αναζήτηση του μέτρου, στην χωροθέτηση αιολικών πάρκων, που θα μας επιτρέψει να χρησιμοποιήσουμε αυτή την στρατηγική αντιμετώπισης του φαινομένου του θερμοκηπίου ξεκινάμε μια εκστρατεία ανάδειξης των καλών και των κακών παραδειγμάτων αιολικών πάρκων στην Ελλάδα και διεθνώς.

Εμείς πιστεύουμε στην παρουσίαση που πρέπει να γίνει στους κατοίκους των κατοίκων όπου τοποθετηθούν ανεμογεννήτριες και να τους εξηγήσουν ότι η αιολική είναι από τις πιο ήπιες μορφές ενέργειας αφού η ενέργεια που παράγεται τίθεται εύκολα σε έλεγχο. Επίσης, θεωρείται από τις καθαρότερες μορφές ενέργειας αφού δεν εκπέµπονται ρύποι.

Σε ό, τι αφορά τις ανεμογεννήτριες που χρησιμοποιούνται, πρόκειται για μια απλή τεχνολογία η οποία δεν περιλαµβάνει οποιαδήποτε µέρη που µπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια και την υγεία του ανθρώπου. Τα κύρια χαρακτηριστικά της ανεµογεννήτριας συνοψίζονται στο ότι ανήκει στις τεχνολογίες µε το χαµηλότερο κόστος ανά µονάδα παραγόµενης ενέργειας, υπάρχει σε διαφορετικά µεγέθη και είναι τεχνολογία γνωστή εδώ και πολλά χρόνια. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι οι σύγχρονες ανεµογεννήτριες χρησιµοποιήθηκαν αρχικά στις ΗΠΑ πριν από 30 χρόνια.

v      Η τεχνολογία της Αιολικής Ενέργειας

Παρ’ ότι μια αιολική μηχανή μοιάζει απλή, στην πραγματικότητα ενσωματώνει τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις στους τομείς των υλικών, της αεροδυναμικής, των ηλεκτρονικών ισχύος και του ψηφιακού ελέγχου.

Μια τυπική αιολική μηχανή έχει οριζόντιο άξονα περιστροφής και τρία πτερύγια, τοποθετημένα στην κορυφή πύργου. Μέσα σε αυτό το γενικό πλαίσιο, έχουν γίνει πολλές βελτιώσεις τα τελευταία δέκα χρόνια που αφορούν την δυνατότητα των μηχανών  να μετατρέπουν  όσο το δυνατόν μεγαλύτερη  ενέργεια από τον άνεμο σε ηλεκτρική. Τέτοιες είναι:

§          Ισχυρότεροι ρότορες, μεγαλύτερα σε μήκος, λεπτότερα και πιο ανθεκτικά πτερύγια, βελτιωμένα ηλεκτρονικά ισχύος και ελέγχου καθώς τα ελαφρύτερα, σύνθετα υλικά.

§          Ορισμένες ανεμογεννήτριες λειτουργούν με μεταβλητή ταχύτητα περιστροφής, ή χρησιμοποιούν  ειδικού τύπου πολυπολικές ηλεκτρικές γεννήτριες που συνδέονται απ’ ευθείας στο ρότορα χωρίς  αύξηση στροφών.

Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή στην τεχνολογία των αιολικών μηχανών είναι η συνεχής αύξηση του μεγέθους τους. Πριν από 20 χρόνια, μια τυπική ανεμογεννήτρια ήταν της τάξης των 25 kW. Σήμερα, οι αιολικές μηχανές που παράγονται είναι των 750 έως 1300 kW. Η μεγαλύτερη μηχανή που παράγεται εμπορικά είναι των 2.500 kW,  διαμέτρου 80 μέτρων και με πύργο περί τα 70-80 μέτρα.

Στο μέλλον, αναμένεται να κατασκευαστούν ακόμη μεγαλύτερες μηχανές (3000 έως 5000 kW), που προορίζονται για θαλάσσια αιολικά πάρκα. Ήδη  το 2002 κατασκευάστηκαν και εγκαταστάθηκαν πειραματικά πρωτότυπα των 4.500 kW με διάμετρο ρότορα 112 μέτρα. Η αύξηση του μεγέθους των αιολικών μηχανών θα επιφέρει περαιτέρω μείωση του κόστους της παραγόμενης ενέργειας ανά kWh, μέσω οικονομικών κλίμακας και ελάττωσης του κόστους εγκατάστασης  και συντήρησης.

Ακόμη πιο συμφέρουσα είναι η περίπτωση των υβριδικών αιολικών – υδροηλεκτρικών πάρκων, που βασίζονται σε μια πολύ απλή ιδέα: Επειδή ο αέρας φυσά συχνά κατά τρόπο μη προβλέψιμο, στις περιπτώσεις όπου η παραγόμενη ενέργεια δεν απορροφάται, μπορεί να χρησιμοποιείται για την άντληση νερού από ένα ταμιευτήρα γλυκού ή αλμυρού νερού προς ένα υψηλότερο σημείο, όπου θα αποθηκεύεται και θα παρέχει υδροηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει ζήτηση. Τέτοια έργα ήδη υπάρχουν στην Κρήτη, τα οποία μάλιστα έχουν προκαλέσει μια νέα μορφή ειδικού οικοτουρισμού κατανεμημένου σε όλη τη διάρκεια του έτους!

Ο μεγαλύτερος εχθρός των αιολικών πάρκων είναι οι κεραυνοί, τα κάνει να λειτουργούν ως αλεξικέραυνα. Η αντικεραυνική προστασία αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο στο σχεδιασμό των έργων αυτών. Επίσης υπάρχουν μηχανισμοί διακοπής της λειτουργίας τους κατά τη διάρκεια πολύ βίαιων ανέμων (άνω των 9 ή 10 μποφόρ) ιδίως όταν αυτοί συνοδεύονται από καταιγίδες όπου είναι αναμενόμενες οι απότομες  αλλαγές της κατεύθυνσης και της έντασης σε ακραίες μορφές ριπών του ανέμου.

v      Προϋποθέσεις για δημιουργία αιολικού πάρκου

Την ώρα που η εξεύρεση μεθόδων για την αξιοποίηση Εναλλακτικών, Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κρίνεται επιτακτική ανάγκη ώστε, μεταξύ άλλων, να εξαλειφθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την χρήση των ορυκτών καυσίμων, οι πολίτες ανησυχούν. Ανησυχούν γιατί δεν γνωρίζουν, θέλουν όμως να μάθουν.

Σαν παράδειγμα σας παρουσιάζουμε την περίπτωση της περιοχής Ψευδά της Κύπρου , η οποία αποτάθηκε στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου ζητώντας του να εκπονήσει μελέτη για τις συνέπειες που θα έχει στην περιοχή και στη ζωή των κατοίκων η δημιουργία αιολικού πάρκου. Η μελέτη, η οποία έγινε από ομάδα επιστημόνων υπό τον επίκουρο καθηγητή Κώστα Κώστα, αποφάνθηκε ότι η περιοχή Ψευδάς της Κύπρου πληροί όλες τις προϋποθέσεις για να υποδεχτεί ένα αιολικό πάρκο παρουσιάζοντας ταυτόχρονα στους κατοίκους τα υπέρ και τα κατά της παρουσίας του στην κοινότητά τους. Ακολουθώντας το παράδειγμα του Ψευδά, την εκπόνηση της ίδιας μελέτης ζήτησε και η κοινότητα Πυργών. Το επιστημονικό έργο θα έχει ολοκληρωθεί περί τα τέλη Σεπτεμβρίου. Όπως εξήγησε ο καθηγητής Κώστα στην κοινότητα Ψευδά, τα τελευταία χρόνια η χρήση των αιολικών πάρκων άρχισε να εξαπλώνεται µε πολύ μεγάλο ρυθµό αφού εκτός από ήπια και καθαρή τεχνολογία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, απαιτεί και ελάχιστο κόστος συντήρησης σε σχέση µε άλλες εναλλακτικές τεχνολογίες. Σύμφωνα με τον κ. Κώστα, η αιολική ενέργεια έχει ένα από τους µεγαλύτερους «λόγους αποπληρωμής» ενώ επιτρέπει την αποκέντρωση του συστήµατος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

v      Οι επιπτώσεις στην απασχόληση που έχει η ανάπτυξη της Αιολικής Ενέργειας

Πρέπει να γνωρίζουν όλοι ότι η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας έχει θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση όπως παρουσιάζονται στις δυο κάτω περιπτώσεις.

Η εμπειρία άνω των 30 ετών απέδειξε ότι πολλά οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά και περιβαλλοντικά οφέλη µπορούν να προκύψουν από την αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας µέσω των αιολικών πάρκων. Σύμφωνα με την ομάδα του Κύπριου καθηγητή Κώστα, καταρχάς δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας αφού για κάθε 1 MW αιολικής ενέργειας που αξιοποιείται δημιουργούνται περίπου 10 νέα θέσεις εργασίας. Επίσης, επέρχεται ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών αφού τα αιολικά πάρκα δημιουργούνται κατά κανόνα σε αγροτικές περιοχές με αποτέλεσμα την δημιουργία υποδομών, την προσέλκυση ενδιαφέροντος νέων επενδυτών και την ανάπτυξη περιοχής. Η παρουσία των αιολικών πάρκων επιφέρει σταθεροποίηση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας σε χαμηλά επίπεδα ενώ αδιαμφισβήτητη είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της χώρας της Κύπρου  και της ΕΕ. Στα ατού των αιολικών πάρκων συγκαταλέγονται τα περιβαλλοντικά οφέλη  με την μηδενική παραγωγή αέριων ρύπων, την καθαρή ατμόσφαιρα στο τοπικό περιβάλλον που θα εγκατασταθούν και την αποσόβηση παραγωγής ρύπων από άλλες τεχνολογίες.

Για κάθε MW αιολικής ενέργειας απαιτούνται 17 ανθρωποετή στη φάση κατασκευής και 5 ανθρωποετή στη φάση εγκατάστασης. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να αναπτυχθεί και στη χώρα μας η βιομηχανία κατασκευή αιολικών μηχανών. Εκπρόσωπος μεγάλης εταιρείας κατασκευής αιολικών εγκαταστάσεων (VESTAS Γερμανίας) εκτιμά ότι η παγκοσμίως εγκατεστημένη αιολική ισχύς, που σήμερα είναι 25.000 Μεγαβάτ, στην επομένη πενταετία θα έχει φτάσει τα 75.000 μεγαβάτ (συγκριτικά, η Ελλάδα έχει συνολική εγκατεστημένη ισχύ κάθε μορφής ενεργειακών έργων περίπου 11.500 Μεγαβάτ). Ο κλάδος κατασκευής και προμηθευτών απασχολεί στη Γερμανία πάνω από 35.000 άτομα, με κύκλο εργασιών το 2002 περί τα 3.500.000.000 Ευρώ, κατανεμημένο σε 12 κατασκευαστές.

v      Η αξία της γης κοντά σε Αιολικά Πάρκα

Από τις βασικές ανησυχίες των πολιτών είναι το κατά πόσον θα επηρεαστεί η αξία της γής τους από την παρουσία των αιολικών πάρκων. Δεν υπάρχουν σχετικά δεδομένα όσον αφορά την Ελλάδα σύμφωνα όμως με πρόσφατη µμελέτη που είχε διεξαχθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον γνωστό οίκο RICS κατέδειξε τα ακόλουθα αποτελέσματα:

§          Υπάρχει µικρή, προσωρινή πτώση της αξίας των γειτονικών κτηµάτων κατά το στάδιο του σχεδιασµού και της ανέγερσης των αιολικών πάρκων.

§          Η µικρή, προσωρινή πτώση της αξίας των κτηµάτων παρατηρήθηκε κοντά στα µεγάλα αιολικά πάρκα (>30 MW) για τα μικρά αιολικά πάρκα (<20 MW) δεν υπήρξε καµία ένδειξη αρνητικής επίδρασης στην αξία γειτονικών κτημάτων.

§          Επίσης, δύο πρόσφατες µελέτες που έχουν διεξαχθεί στις ΗΠΑ το 2003 και 2006 από ανεξάρτητους κοινωφελείς οργανισμούς κατέδειξαν ότι: δεν υπήρξε καμιά ένδειξη για την ύπαρξη αρνητικών επιδράσεων στην αξία γειτονικών κτημάτων σε αιολικά πάρκα σε κάποιες περιπτώσεις παρατηρήθηκε αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης γειτονικών περιοχών και του ρυθμού αύξησης της αξίας γειτονικών κτημάτων.

v      Η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα

Με βάση λοιπόν αυτό το πλαίσιο, ας δούμε συνοπτικά πώς έχει διαμορφωθεί η σημερινή κατάσταση, ποια είναι τα κύρια δεδομένα:

·          Η χώρα μας είναι σήμερα η τρίτη σε αιολικό δυναμικό στην ΕΕ μετά τη Μ. Βρετανία και την Ιρλανδία, αλλά τα αιολικά πάρκα καλύπτουν ελάχιστο ποσοστό (κοντά στο 2%) της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Την ίδια στιγμή η Ελλάδα βλέπει να επιδεινώνεται το εμπορικό ισοζύγιο απ' τις εισαγωγές καυσίμων (πετρελαίου - φυσικού αερίου). Μόνο το 2000 το εμπορικό έλλειμμα στον τομέα των καυσίμων έφτασε τα 2.747 εκατ. δολάρια.

·          Η ΕΕ προωθεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) με διπλό στόχο: Αφ' ενός να περιορίσει την εξάρτησή της από εισαγόμενα ενεργειακά προϊόντα και αφ' ετέρου να επιταχύνει την απελευθέρωση και ιδιωτικοποίηση του ενεργειακού τομέα, μέσα απ' την εξάπλωση των ιδιωτικών αιολικών πάρκων. Για τους σκοπούς αυτούς, λοιπόν, η Κοινότητα χρηματοδοτεί συγκεκριμένα προγράμματα προώθησης των ΑΠΕ και εξέδωσε πρόταση Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Τίθεται σαν στόχος η ΕΕ να καλύψει μέχρι το 2010 το 22,1% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ έναντι μεριδίου 13,9% το 1997. Για την Ελλάδα ο αντίστοιχος στόχος είναι 20,1% έναντι 8,6% το '97 (απ' αυτό το ποσοστό, μόνο το 0,4% κάλυπταν τα αιολικά πάρκα).

·          Η ελληνική κυβέρνηση προωθεί δυναμικά την είσοδο του ιδιωτικού κεφαλαίου στον τομέα των ΑΠΕ χρηματοδοτώντας τις ιδιωτικές επενδύσεις παραγωγής από ΑΠΕ με 40% της συνολικής δαπάνης (αγορά και εγκατάσταση εξοπλισμού κλπ.) και διασφαλίζοντας στη συνέχεια την κερδοφορία τους, π.χ. το κράτος αγοράζει την παραγόμενη ενέργεια απ' τα ιδιωτικά αιολικά πάρκα της Εύβοιας προς 20,7 δρχ./kwh, τη στιγμή που το μέσο κόστος ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ στο διασυνδεδεμένο σύστημα είναι 12,12 δρχ./kwh. Ταυτόχρονα αδρανοποιεί τη Διεύθυνση Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας της ΔΕΗ (ΔΕΜΕ) και ματαιώνει την κατασκευή απ' τη ΔΕΗ έργων ΑΠΕ (π.χ. το υδροηλεκτρικό έργο του Τεμένους στη Β. Ελλάδα).

Πρέπει να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι η ΝΔ και ο ΣΥΝ στηρίζουν ανοιχτά την κυβερνητική πολιτική παράδοσης των ΑΠΕ στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Πρόσφατα ο κ. Βουλγαράκης ζήτησε ελκυστικότερες τιμές αγοράς της ιδιωτικής παραγωγής απ' το κράτος και ο κ. Παπαδημούλης διαμαρτυρήθηκε για τα μικρά κονδύλια ενίσχυσης που διατίθενται για τους ιδιώτες παραγωγούς.

·          Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι ήδη ορατό στην Εύβοια. Ηδη έχουν αδειοδοτηθεί μονάδες συνολικής ισχύος 264 MW (άδεια εγκατάστασης) και λειτουργούν μονάδες συνολικής ισχύος 142,3 MW. Στο σύνολο της Επικράτειας, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) έχει είχε  εισηγηθεί θετικά προς τον υπουργό για αδειοδότηση μονάδων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 1.285 MW (απ' τα οποία τα 912 MW θα αφορούν αιολικά πάρκα). Για να γίνουν αντιληπτά τα μεγέθη, αναφέρουμε ότι η συνολική εγκατεστημένη ισχύς της ΔΕΗ δεν ξεπερνά τα 11.000 MW (10.990 MW το 2000).

·          Η εισαγωγή κατάλληλου τιμολογίου σύμφωνα με την αποδοτικότητα της θέσης (ταχύτητα ανέμου) καθώς και υποστήριξη εφαρμογής προηγμένων τεχνολογιών κρίνεται αναγκαίο για τη ορθή και ισόρροπη ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας.

Με την έναρξη λειτουργίας των εφαρμογών των ΑΠΕ χρειάζεται η παρακολούθηση της λειτουργίας και η συλλογή και επεξεργασία των λειτουργικών αποτελεσμάτων για την αξιολόγηση των τεχνολογιών και των εφαρμογών στο σύνολό τους και με στόχο την βελτιστοποίηση των λειτουργούντων εφαρμογών αλλά και αναγκαίων βέλτιστων μέτρων για τις επόμενες εφαρμογές. Η εργασία αυτή θα πρέπει να γίνει από έναν κατάλληλο κεντρικό φορέα, με μικρής επιβάρυνσης (ετήσιας συνδρομής) των επενδυτών. Χρειάζεται πρόβλεψη στον νόμο ώστε να διασφαλίζεται αυτή η δράση, ενώ στον εξοπλισμό να συμπεριλαμβάνεται ειδική διάταξη για την μετάδοση των απαραίτητων στοιχείων (με πολύ μικρό κόστος). Οι πληροφορίες αυτές κρίνονται πολύ χρήσιμες για τη ΡΑΕ, το ΥΠΑΝ, τον Διαχειριστή του Δικτύου για τους κατάλληλους μελλοντικούς σχεδιασμούς, αλλά και για τους ίδιους τους επενδυτές.

Παρόλα αυτά, εάν υποθέσουμε ότι θα εγκατασταθεί το σύνολο των Αιολικών Πάρκων συνολικής ισχύος 54,45 MW, μαζί με τα ήδη λειτουργούντα που αντιστοιχούν σε 58 ΜW η Κρήτη με ένα σύνολο πλέον 112, 45 MW, έρχεται πρώτη στα Βαλκάνια σε ΑΠΕ με δεύτερη και σε απόσταση την Εύβοια και τρίτη την Πελοπόννησο. Αυτός πρέπει να είναι από την αρχή ένας από τους στόχους, διότι, ότι με την κατάργηση του αυθαίρετου περιορισμού από την ΔΕΗ στο 30% της μέγιστης ισχύος που παράγει η ίδια μπορούμε αν πρωταγωνιστήσουμε στην Ευρώπη, όπου τη πρώτη θέση κατέχει η Γερμανία η οποία δεν έχει το πλούσιο αιολικό και ηλιακό δυναμικό που έχουμε εμείς.

Η περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης το 2003  και ειδικά η Ροδόπη διαθέτει τα μεγαλύτερα ως επενδύσεις αιολικά πάρκα στην χώρα μας κι αυτό μπορεί να μην το έχει συνειδητοποιήσει κάποιος αλλά πρόκειται για τεράστιες εγκαταστάσεις που υπηρετούν την "πράσινη ενέργεια" δίχως να προκαλούν παρενέργειες στο περιβάλλον και την φύση, πέρα ίσως από την αισθητική εικόνα των ανεμογεννητριών που όμως χάνονται στις κορυφές των βουνών.

Ο τότε υπεύθυνος προϊστάμενος υδατικών πόρων, ενέργειας γεωθερμίας και αιολικών πάρκων στην περιφέρεια Αν. Μακεδονίας και Θράκης, κ. Παναγιώτης Γεωργιάδης, ο οποίος είναι γεωλόγος ρωτήθηκε για τις ανεμογενήτριες του Κέχρου και το ενδιαφέρον που ολοένα εκδηλώνεται και περισσότερο από ιδιωτικούς επενδυτικούς φορείς στην παραγωγή ρεύματος αλλά και για τα αναξιοποίητα στο μεγαλύτερο μέρος τους γεωθερμικά μας πεδία. Και η απάντηση ήταν απλή.  Ναι έχετε δίκιο σε αυτό, στην περιφέρειά μας έχουμε ήδη αδειοδοτήσει και λειτουργούν πέντε μεγάλα αιολικά πάρκα στην περιοχή του Κέχρου και ένα λειτουργεί ήδη στην περιοχή από την άλλη πλευρά των ορίων Ροδόπης – Έβρου, επίσης πολύ μεγάλο. Ήδη λειτουργούν, έχουν μεγάλη παραγωγή και το όφελος για την τοπική κοινωνία είναι το 2% του τζίρου, που θα ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια για την κοινότητα Κέχρου και τον Δήμο Σαπών.

v      Η χρήση Πλωτών ανεμογεννητριών

Ένα από τα πιο σημαντικά επιχειρήματα ενάντια στις τοποθετήσεις τεραστίων ανεμογεννητριών σε κορυφογραμμές είναι η υποβάθμιση του τοπίου, καθώς και οι μη αντιστρέψιμες μεταβολές σε ευαίσθητες περιοχές με εκτεταμένα έργα διαμόρφωσης. Πρόσθετα προβληματίζουν οι επιφυλάξεις για το τι θα γίνει όταν ξεπεραστούν οι συγκεκριμένες τεχνολογίες, πράγμα που φαίνεται να συμβαίνει ήδη. Είναι πιστεύω πρωταρχικής σημασίας να αποφεύγονται επεμβάσεις μονίμου χαρακτήρα σε παρθένες περιοχές, περιοχές δηλαδή που χάνονται ανεπιστρεπτί καθημερινά και είναι ιδιαίτερα στα νησιά, ανεκτίμητες.

Η μέχρι σήμερα διαθέσιμη εναλλακτική λύση έναντι των χερσαίων ανεμογεννητριών ήταν οι παράκτιες ανεμογεννήτριες (μόνιμα τοποθετημένες εντός της Θάλασσας), οι οποίες όμως περιορίζονται σε παράκτιες αβαθείς σχετικά περιοχές και απαιτούν τεράστια έργα έδρασης μόνιμου και αυτά χαρακτήρα. Αν λάβουμε δε υπόψη ότι το μέγεθος της μέσης ανεμογεννήτριας συνεχώς αυξάνεται (έως και 5 MW έκαστη) τότε καταλαβαίνει κανείς ότι ακόμη και στην περίπτωση της παράκτιας τοποθέτησης η αισθητική επιβάρυνση, ιδιαίτερα στην περίπτωση του Αιγαίου, παραμένει σημαντική.

Πρόσφατα λοιπόν η εταιρεία Blue H Technologies εγκαινίασε την πρώτη μεγάλης κλίμακας πλωτή ανεμογεννήτρια η οποία σύντομα θα αγκυροβοληθεί σε βάθος 108 μέτρων, σε απόσταση 10,6 ναυτικών μιλίων από την ακτή της Νοτίου Ιταλίας. Η ανεμογεννήτρια αυτή θα εδράζεται πάνω σε μια πλωτή πλατφόρμα και θα ρυμουλκείται από το σημείο κατασκευής στο σημείο εγκατάστασης. Η μεγάλη απόσταση από την ακτή εκτός από τα αισθητικά πλεονεκτήματα εξασφαλίζει σταθερότερους ανέμους που καθιστούν αποδοτικότερη τη λειτουργία της ανεμογεννήτριας. Η πλατφόρμα που χρησιμοποιεί η εταιρεία αποτελεί εξέλιξη τύπου πλατφόρμας που χρησιμοποιείται για την άντληση πετρελαίου. Τα πλεονεκτήματα αυτής της λύσης σε σχέση με τις εμπεπηγμένες έχουν ως εξής :

ü        Μειώνει σημαντικά το συνολικό βάρος της κατασκευής άρα και το κόστος π.χ. Οι σταθερές κατασκευές (στο θαλάσσιο χώρο) των 5 MW ζυγίζουν 2.100 τόνους ενώ το αντίστοιχο πλωτό μοντέλο αναμένεται να έχει βάρος λιγότερο από 800 τόνους.

ü        Μπορεί να συναρμολογείται επί ξηράς και να ρυμουκλείται μακριά από την ακτή σε αποστάσεις 10 ναυτικών μιλίων ή παραπάνω και να τοποθετείται σε βάθη άνω των 50 μέτρων

ü        Επιτρέπει τοποθέτηση μακριά τόσο μακριά από τις ακτές ώστε να επωφελείται ισχυροτέρων και πιο σταθερών ανέμων (ώστε να μειώνεται το κόστος ανά κιλοβατώρα), να ξεπερνάει τις συχνές αντιδράσεις των οικολογικών οργανώσεων σε χωροθέτηση επί ξηράς και να έχει τη δυνατότητα να φέρει επί του πλωτήρα τις ολοένα μεγεθυνόμενες ανεμογεννήτριες. Συχνά δε μπορεί να τοποθετηθεί κοντά στα κέντρα υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης.

ü        Είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον γιατί μπορεί να απομακρυνθεί και να αποσυναρμολογηθεί χωρίς να αφήσει κανένα κατάλοιπο στην περιοχή χωροθέτησης της.

Η εταιρεία βρίσκεται στο στάδιο κατασκευής του πρώτου απομακρυσμένου από την ακτή αιολικού πάρκου στην Puglia της Νοτίου Ιταλίας. Τον Ιανουάριο του 2007 εξασφάλισε όλες τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις για το πιλοτικό της μοντέλο και τώρα έχει αιτηθεί αδειοδοτήσεων για να κατασκευάσει το πάρκο των 90 MW στην ίδια περιοχή, 20 χλμ. από την ακτή σε νερά βάθους 100-120 μέτρων. Το εγχείρημα υποστηρίζεται έντονα από την τοπική κυβέρνηση της Puglia και τον τοπικό πληθυσμό. Παραθέτουμε το παραπάνω παράδειγμα ενδεικτικώς ώστε να φανεί πόσο προσεκτικά πρέπει να μελετά κανείς τα δεδομένα πριν σπεύσει στην αγαπημένη νεοελληνική μέθοδο της κατάρριψης την Αιολική Ενέργεια.

Συμπεράσματα του portal Apodimos.com για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας των Αιολικών Πάρκων

Και ενημερώνουμε τους επισκέπτες – αναγνώστες του Online magazine του portal Apodimos.com ότι η ελληνική οικονομία είναι εξαρτημένη από το πετρέλαιο, από το οποίο προέρχεται το 57% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει η χώρα. Ενώ τους παρουσιάζουμε τα Πλεονεκτήματα των Α.Π.Ε (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) και ειδικά των Αιολικών Πάρκων σε σχέση με τους Συμβατικούς Σταθμούς.

v       Τα κυριότερα πλεονεκτήματα των Α.Π.Ε (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) είναι οι πρακτικά ανεξάντλητες πηγές ενέργειας και συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από εξαντλήσιμους συμβατούς ενεργειακούς πόρους, επίσης είναι οι εγχώριες πηγές ενέργειας και συνεισφέρουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτητοποίησης και της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού σε εθνικό επίπεδο.  

            Ενώ είναι διάσπαρτες γεωγραφικά και οδηγούν στην αποκέντρωση του ενεργειακού συστήματος, δίνοντας τη δυνατότητα κάλυψης των ενεργειακών αναγκών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ανακουφίζοντας έτσι τα συστήματα υποδομής και μειώνοντας τις απώλειες από τη μεταφορά ενέργειας.  Εξάλλου προσφέρουν τη δυνατότητα ορθολογικής αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα των ενεργειακών αναγκών των χρηστών.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έχουν συνήθως χαμηλό λειτουργικό κόστος που δεν επηρεάζεται από τις διακυμάνσεις της διεθνούς οικονομίας και ειδικότερα των τιμών των συμβατικών καυσίμων, παράλληλα οι εγκαταστάσεις εκμετάλευσης των ΑΠΕ έχουν σχεδιαστεί για να καλύπτουν τις ανάγκες των χρηστών τόσο σε μικρή κλίμακα όσο και σε μεγάλη, έχουν μικρή διάρκεια κατασκευής, επιτρέποντας έτσι τη γρήγορη ανταπόκριση της προσφοράς προς τη ζήτηση ενέργειας.

Οι επενδύσεις των ΑΠΕ είναι εντάσεως εργασίας, δημιουργώντας πολλές θέσεις εργασίας ιδιαίτερα σε τοπικό επίπεδο, ενώ μπορούν να αποτελέσουν σε πολλές περιπτώσεις πυρήνα για την αναζωογόνηση οικονομικά και κοινωνικά υποβαθμισμένων περιοχών και πόλο για την τοπική ανάπτυξη και προώθηση αναλόγων επενδύσεων, παράλληλα είναι φιλικές προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο και η αξιοποίηση τους είναι γενικά αποδεκτή από το κοινό.

v       Ειδικά για τα πλεονεκτήματα των αιολικών πάρκων, πέραν των γενικών που προαναφέραμε για τις ΑΠΕ έχουμε και τα παρακάτω

1.      Δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον. Δεν δημιουργείται ρύπανση ούτε και παράγονται ανεπιθύμητα προϊόντα.

2.      Βασίζονται σε γνωστές και προσιτές τεχνολογίες, ενώ η παραγόμενη ενέργεια είναι ανταγωνιστική από άποψη κόστους

3.      Η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών γίνεται σε μικρό διάστημα και δεν απαιτούνται μεγάλες εδαφικές εκτάσεις

4.      Δουλεύουν με ψηλούς βαθμούς απόδοσης αφού βασίζονται στην μετατροπή κινητικής ενέργειας σε ηλεκτρική

5.      Ειδικότερα για τα νησιά η κατασκευή των αιολικών σταθμών επιβάλλεται διότι:

§          To αιολικό δυναμικό τους είναι το καλύτερο της Ευρώπης,

§          πνέουν άνεμοι με αρκετή ένταση και από σχετικά σταθερή διεύθυνση για μεγάλες περιόδους του χρόνου.

§          Η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων είναι δαπανηρή.

Όμως εκφράζουμε την επιφυλάξεις μας για τέτοιες εφαρμογές κυρίως για δύο λόγους, διότι υπάρχουν προβλήματα νομικά και διεθνούς δικαίου θάλασσας και επίσης διότι υπάρχουν προβλήματα περιβαλλοντικά και ναυσιπλοΐας για τις συνθήκες του ελληνικού θαλάσσιου περιβάλλοντος. 

Για αυτό θα θέλαμε να προτείνουμε την ανάπτυξη των αιολικών πάρκων σε ακατοίκητα νησιά και την αξιοποίησή τους για ενεργειακούς και τουριστικούς σκοπούς, διότι προς το παρόν δεν είναι αναγκαίο να επεκταθούν τα αιολικά πάρκα στις θαλάσσιες περιοχές αφού υπάρχει αναξιοποίητο αρκετά υψηλό αιολικό δυναμικό στη στεριά.

Τα θαλάσσια αιολικά πάρκα δημιουργούνται στην Ευρώπη /Βόρεια θάλασσα γιατί δεν υπάρχουν διαθέσιμες εκτάσεις με αιολικό δυναμικό στη στεριά (Δανία, Γερμανία κλπ) καθώς και για περιβαλλοντικούς λόγους. Αυτά εγκαθίστανται σε ικανή απόσταση από την ακτή (συνήθως 10-20 μίλια) και βεβαίως με υψηλότερο κόστος. Η εγκατάσταση αιολικών πάρκων στη ζώνη αιγιαλού ή στην παραλία, που ουσιαστικά εγκαθίστανται στη στεριά, για να τύχουν ευνοϊκότερου τιμολογίου έναντι των άλλων πάρκων στη στεριά, που εκτός των άλλων προβλημάτων θεωρείται άδικο.

Ο φορέας που θα προτείναμε, θα μπορούσε  να εντάξει την αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας στο πλαίσιο ενός κεντρικού ενεργειακού σχεδιασμού που θα συνδυάζει αρμονικά:

·          Τη διασφάλιση φτηνής παροχής ενέργειας για τις λαϊκές ανάγκες, τη μείωση του κόστους παραγωγής ενεργειακού προϊόντος.

·          Την ασφάλεια εργαζομένων και κατοίκων, την προστασία του περιβάλλοντος.

·          Τη μείωση του βαθμού εξάρτησης της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα.

·          Την ανάπτυξη συγκεκριμένων περιοχών, εγχώριων βιομηχανικών κλάδων, ερευνητικής δραστηριότητας, με μοχλό τα έργα και τη δραστηριότητα του ενεργειακού τομέα.

Με βάση αυτά τα βασικά κριτήρια, ο κρατικός φορέας δια νόμου θα επιλέξει:

1.      Τις κατάλληλες τοποθεσίες για λειτουργία αιολικών πάρκων συνυπολογίζοντας:

a.       Το υφιστάμενο αιολικό δυναμικό (ανεμολογικά δεδομένα, ορογραφία, τραχύτητα εδάφους κλπ.) με έμφαση στον προσδιορισμό του αιολικού δυναμικού με την πειραματική μέθοδο που είναι ακριβέστερη.

b.      Την προστασία του περιβάλλοντος (π.χ. Δάση και λίμνες), των αρχαιολογικών χώρων και των κατοικημένων περιοχών (π.χ. Οριοθέτηση αποστάσεων), την ασφάλεια των κατοίκων.

2.      Τον τύπο της ανεμογεννήτριας και το μέγεθος του αιολικού πάρκου, συνυπολογίζοντας:

a.       Το συνολικό κόστος της επένδυσης, το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και τη δυνατότητα ετήσιας παραγωγής ενέργειας. Ενδεικτικά αναφέρουμε την ύπαρξη σύγχρονων συστημάτων (π.χ. υβριδιακά συστήματα) που μπορούν να μειώσουν το κόστος ηλεκτροπαραγωγής σ' ένα αυτόνομο δίκτυο (π.χ. νησί του Αιγαίου).

b.      Την τεχνική διασφάλιση με χαμηλό κόστος της ευστάθειας του συστήματος, ώστε να μην υπάρχουν ταχείες διακυμάνσεις της τάσης λόγω μεταβολών του ανέμου, αργές μεταβολές της τάσης όταν οι ανεμογεννήτριες τίθενται σε λειτουργία κλπ.

Ο αρμονικός συνδυασμός όλων αυτών των στόχων αναδεικνύει την ανάγκη του εθνικού κεντρικού ενεργειακού σχεδιασμού σε μια οικονομία που μπορεί να βασισθεί στην χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τα Αιολικά Πάρκα στις Βραχονησίδες του Αιγαίου. 

Πηγές : Apodimos.com και πληροφορίες από τα oikipa.gr – ecocrete.gr – prasini-aspida.org – xronos.gr – iene.gr – palaiopogoni.gr – eyploia.aigaio-net.gr  – bhc.gr – myrovolos.gr – oneearth.gr – chiosnews.com – diktioaigaiou.gr