Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ της ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ και της ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ και ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ.

Ειδικό Αφιέρωμα

Του εκδότου του www.Apodimos.com Ξενοφώντα Φαφούτη

Αυτό το ειδικό αφιέρωμα γράφετε για να γνωρίσουν τον Άγιο Νικόλαο όλοι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας καθώς και αφιερώνεται ειδικά σε ένα Απόδημο Έλληνα στις ΗΠΑ  για να τον γνωρίσει περισσότερο και στους Απόδημους αδελφούς μας στην Νέα Ζηλανδία για να τον γνωρίσουν περισσότερο διότι συνεχώς προσέρχονται στον νεότευκτο Ναό του Αγίου Νικολάου που κτίσθηκε πριν 2 χρόνια, στο New Plymouth της New Zealand, καθώς σε όλους του Έλληνες ναυτικούς που ζουν σαν Απόδημοι από τα σπίτια τους και τους βοηθά βρισκόμενη η εικόνα του σε όλες τις γέφυρες των ελληνικών πλοίων και να θυμηθούμε τον Ναό του Αγίου Νικολάου στον οποίο όλοι Aπόδημοι αδελφοί μας προσερχόντουσαν να λειτουργηθούν όταν πατούσαν το πόδι τους στις ΗΠΑ , σήμερα αυτός ο Ναός καταστράφηκε μαζί την καταστροφή των Διδύμων Πύργων από τρομοκρατική ενέργεια . Και ενημερώνω όλους τους επισκέπτες – αναγνώστες μας, ότι βρισκόμενος για επαγγελματικούς λόγους , στα Μύρα της Λυκίας , στον Ναό του Αγίου Νικολάου ένοιωσα την θαυματουργική χάρη μπροστά τον τάφο του Αγίου. Νοιώθω δε την υποχρέωση να προσφέρω ορισμένες πληροφορίες στους Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας για τα Μύρα της Λυκίας που ενώ είναι Τουρκική περιοχή είναι γεμάτη από τα κατάλοιπα του Ελληνικού πολιτισμού.  

Και λόγω του γεγονότος ότι  οι Τούρκοι στην Λύκια, εκεί όπου υπάρχει ο Ναός και ο Τάφος του Αγίου Νικολάου, δεν επιτρέπουν να λειτουργηθεί ο Ναός του Αγίου Νικολάου στα Μύρα της Λυκίας ή μόνο όταν αποφασίσει ο Τούρκος Υπεύθυνος κάτι που αντιβαίνει στις Αρχές του ΟΗΕ οι οποίες λένε ότι οι χώροι λατρείας πρέπει να λειτουργούνται για τον σκοπό που έχουν δημιουργηθεί και είδαμε εμείς αυτό το γεγονός όταν επισκεφθήκαμε τα Μύρα. Αυτός ο μεγάλος μαρμάρινος Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου που είναι γεμάτος αρχαίες Βυζαντινές Αγιογραφίες να είναι και χώρος εμπορικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, πρέπει να το σκεφθούν όλοι οι ρυθμίζουν τις τύχες του κόσμου, Αμερικάνοι και Ευρωπαίοι .

Ο Άγιος Νικόλαος είναι άγιος της Ανατολικής Ορθόδοξης, αλλά και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Έζησε τον 4ο αιώνα μ.Χ. στα Μύρα της Λυκίας. Ο Άγιος Νικόλαος γεννήθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στα Πάταρα της Λυκίας, από γονείς ευσεβείς και πλουσίους, την εποχή των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού, Μαξιμιανού και έτυχε επιμελημένης μόρφωσης. Όμως, σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός και κληρονόμος μιας μεγάλης περιουσίας. Από πολύ νωρίς είχε αφιερωθεί στα Θεία όπου και μετά την ματάβασή του στα Ιεροσόλυμα για να προσκυνήσει τον Τίμιο Σταυρό και τον Πανάγιο Τάφο, όταν επέστρεψε στην πατρίδα του χειροτονήθηκε ιερέας στα Πάταρα. Στην αρχή αφιερώθηκε στον ασκητικό βίο κι έγινε ηγούμενος της Μονής Σιών στα Μύρα της Λυκίας. Όταν απεβίωσε ο τότε Αρχιεπίσκοπος Μύρων της Λυκίας, οι επίσκοποι, δια θεϊκής αποκαλύψεως, έκαναν Αρχιεπίσκοπο τον Νικόλαο.

v      Ορισμένες πληροφορίες για τα Μύρα της Λυκίας

Η Λυκία βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της Μικράς Ασίας. Συνορεύει στα δυτικά με την Καρία, στα βόρεια με τη Φρυγία, στα βορειανατολικά με Πισιδία και στα ανατολικά με τη Παμφυλία. Η Λυκία στα βάθη των αιώνων είχε πολλές ονομασίες που μας παραδίδουν οι αρχαίοι συγγραφείς. Ο Ησύχιος την αποκαλεί Γιγαντία και Τελμιλία και λέει αυτό ήταν το όνομα της πριν ονομαστή Λυκία. Ο Παυσανίας με τον Ηρόδοτο λένε ότι λεγόταν Μιλυάδα, με την εγκατάσταση των Κρητών του Σαρπηδόνα μετά ονομάστηκε σε Τερμιλία. Με την έλευση στην περιοχή του Λύκου ονομάστηκε Λυκία.

Το αρχαίο θέατρο της Ξάνθου

Σύμφωνα με την Μυθολογία, αναφορά στη Λυκία γίνεται στην Ιλιάδα, όταν ο Πάτροκλος σκοτώνει τον εξέχοντα ήρωα της, τον Σαρπηδόνα. Εκεί επεμβαίνει ο Δίας (στίχοι Π 663-683) και δίνει εντολή στον Απόλλωνα για την ανάληψη του νεκρού Σαρπηδόνα από το πεδίο της μάχης και τη μεταφορά του στην πατρική Λυκία.

Σύμφωνα με την Προϊστορία η κατοίκηση της Λυκίας ξεκινά από την προϊστορική εποχή. Τα παλαιότερα ευρήματα είναι ο οικισμός του Kataras-Semahoyuk που ανάγετε στην πρώιμη εποχή του χαλκού (2700-2300 π.Χ.) και ο οικισμός του Bagbazi της χαλκολιθικής περιόδου. Στις μεσογειακές ακτές της έχουν βρεθεί ίχνη μυκηναϊκής παρουσίας. Κάποιοι ερευνητές ταυτίζουν τους αρχαίου Λύκιους με τους Lukka - Lukki των χετταιικών κειμένων. Σύμφωνα με αυτά τα κείμενα οι Λύκιοι σαν σύμμαχοι των Χετταίων πήραν μέρος στη μάχη του Καντές . Τον 7ο αιώνα Ρόδιοι αποίκησαν τις ακτές της και ίδρυσαν τη Φάσαλις τη Ροδιάπολις και τα Κορύδαλλα.

Κατά την Κλασσική περίοδο, Οι ιστορικές πηγές για τη Λυκία ξεκινούν όταν ο στρατός του Κύρου την κατακτά το 540 π.Χ.. Το 546 π.Χ. εισβάλουν στη Λυκία οι Πέρσες με τον στρατηγό Άρπαγο, όπως μας αναφέρει ο Ηρόδοτος οι κάτοικοι της Ξάνθου ήταν οι μόνοι που αντιστάθηκαν και έδειξαν μεγάλο ηρωισμό κατά την διάρκεια της πολιορκίας. Τέλος όταν είδαν ότι η πόλη θα πέση στους Πέρσες, μάζεψαν ολα τα γυναικόπαιδα στην ακρόπολη και έβαλαν φωτιά, οι ίδιοι πραγματοποίησαν έξοδο πέφτωντας όλοι στο πεδίο της μάχης Οι Λύκιοι συμμετείχαν και στην εκστρατεία του Ξέρξη με 50 πλοία με αρχηγό τον Κυβερνίσκο γιος του Σίκα. Με το τέλος των περσικών πολέμων ο Κίμων κατέστρεψε την Ξάνθο και κατέλαβε την Φάσηλις. Όταν οι πόλεις της Λυκίας έγιναν ανεξάρτητες από τους Πέρσες προσχώρησαν στην Αθηναϊκή συμμαχία.

Κατά την Ελληνιστική περίοδο η Λυκία εξελληνίστηκε κατά την περίοδο του Μ. Αλεξάνδρου, όταν εκείνος την κατέκτησε ολόκληρη μαζί με την Παμφυλία θέλοντας να εξουδετερώσει τη δύναμη του Περσικού ναυτικού, αφού κυριάρχησε στα παράλια. Αφού κατέβαλε με επίθεση τα Ύπαρνα, ανέθεσε τη διοίκησή της στον παιδικό του φίλο Νέαρχο, τον οποίο όρισε ως σατράπη. Μετά τον θάνατο του πέρασε στην κυριαρχία του Αντίγονου και μετά των Πτολεμαίων. Ο Αντίοχος Γ΄ την προσάρτησε στο βασίλειο του και τέλος στους Ρωμαίους.

Χαρακτηριστικό της Λυκίας είναι οι τάφοι, οι οποίοι είναι λαξευμένοι σε βράχους, διώροφοι με τριγωνική στέγη. Πολλοί έχουν ανάγλυφη διακόσμηση ενώ στο εσωτερικό τους έχουν μεγάλων διαστάσεων σαρκοφάγους με παραστάσεις από την καθημερινή ζωή και τη μυθολογία.

Αρχαίοι τάφοι στη Λυκία

Οι Λυκιακές πόλεις είχαν δημιουργήσει το κοινό των Λυκίων που ήταν μια ομοσπονδία των πόλεων της Λυκίας. Από αυτές 23 πόλεις είχαν δικαίωμα ψήφου και αποφάσιζαν από κοινοί σε περιπτώσεις πολέμων και συμμαχιών. Το κοινό υπήρχε από τον 3ο αιώνα π.Χ. και διατηρήθηκε και στα ρωμαϊκά χρόνια.

Χριστιανικοί χρόνοι. Δεν είναι γνωστό πότε εκχριστιανίστηκε η Λυκία, τα Μύρα αποτελούσαν μητρόπολη με πάνω από 30 επισκοπές. Από εδώ πέρασε 3 φορές ο Απόστολος Παύλος . Ενώ Λύκιος ήταν και ο Άγιος Νικόλαος επίσκοπος Μύρων , όπως και ο Νίκανδρος πρώτος επίσκοπος Μύρων. Το γνωστότερο μοναστήρι της Λυκίας ήταν αυτό της Σιών, γνωστός είναι και ο «Θησαυρός της Σιών» που βρέθηκε το 1963 και αποτελείται από 71 αργυρά σκεύη της μονής.

Ο Άγιος Νικόλαος

Ο Αρχιεπίσκοπος Μύρων της Λυκίας Νικόλαος, από την θέση αυτή ανέπτυξε έντονη δράση και επεξέτεινε τους αγώνες του για την προστασία των φτωχών και των απόρων ιδρύοντας νοσοκομεία και διάφορα φιλανθρωπικά ιδρύματα. Προικισμένος με υψηλό χριστιανικό φρόνημα, ακαταμάχητο θάρρος και ζωτικότητα εμψύχωνε τους διωκόμενους από τους Ρωμαίους χριστιανούς διωκόμενος και εξοριζόμενος και ο ίδιος για τη στάση του αυτή.

Ο Άγιος Νικόλαος, φορητή εικόνα του 15ου αιώνα, Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών

Κατά τους διωγμούς του Διοκλητιανού υπέστη βασανιστήρια. Όταν όμως ανήλθε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Μέγας Κωνσταντίνος ελευθερώθηκαν όλοι οι χριστιανοί και έτσι ο Νικόλαος επανήλθε στο αρχιεπισκοπικό θρόνο. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν προικισμένος με το χάρισμα της θαυματουργίας και έσωσε πολλούς ανθρώπους, και όσο ήταν εν ζωή αλλά και μετά την κοίμησή του.

Αναφέρονται πλείστα θαύματα του Αγίου όπως η απελευθέρωση των τριών στρατηλάτων, θεραπείες νοσούντων και αποκαταστάσεις φτωχών μεταξύ των οποίων και η περίπτωση που έγινε πολύ γνωστή, παρά τη θέληση του Νικολάου, όταν ένας φτωχός οικογενειάρχης, που κατοικούσε στην περιοχή της πατρίδας του Αγίου, και δεν είχε χρήματα να προικίσει τις τρεις κόρες του, σκόπευε πάνω στην απελπισία του να τις στείλει να γίνουν πόρνες σε οίκο ανοχής, προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα. Όταν το έμαθε αυτό ο Νικόλαος, άρχισε να πηγαίνει μυστικά έξω από το σπίτι εκείνο τις νύχτες και να αφήνει σακούλια με χρήματα. Σε τρεις νύχτες εξασφάλισε την προίκα των τριών κοριτσιών, αφήνοντας 100 χρυσά νομίσματα στην κάθε μία. Την τρίτη φορά όμως, ο πατέρας είχε παραφυλάξει για να δει ποιος ήταν ο άγνωστος ευεργέτης, κι αντελήφθηκε τον Άγιο, που τον παρακάλεσε να μην το αποκαλύψει σε κανέναν. Έτσι, οι τρεις κόρες παντρεύτηκαν κι ο πατέρας μετανόησε για την πρόθεσή του.

Το 325 μ.Χ έλαβε μέρος στην Α' Οικουμενική Σύνοδο, που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας, και καταπολέμησε τις διδασκαλίες του Αρείου. Λέγεται ότι κατά τη Σύνοδο χαστούκισε τον Άρειο και ο Μέγας Κωνσταντίνος τον έβαλε στη φυλακή. Όταν επέστρεψε απο τη Σύνοδο, συνέχισε το ποιμαντικό του έργο μέχρι τα βαθιά γεράματα.

Ο άγιος Νικόλαος πέθανε ειρηνικά στις 6 Δεκεμβρίου του έτους 330 μ. Χ. (Κατ’ άλλους του 345 ή 352 μ.Χ.) Μετά την κοίμησή του ονομάστηκε «μυροβλύτης», καθώς τα λείψανά του άρχισαν να αναβλύζουν άγιο μύρο, όπως και άλλων αγίων. Τα λείψανά του διατηρήθηκαν στα Μύρα έως και τον ενδέκατο αιώνα, όπου το 1087 κάποιοι ναύτες τα αφαίρεσαν και τα μετέφεραν στην Ιταλία, στην πόλη Μπάρι, όπου τοποθετήθηκαν στο Ναό του Αγίου Στεφάνου. Λέγεται ότι κατά την τέλεση της θείας λειτουργίας άρχισε να αναβλύζει τόσο πολύ μύρο από τα ιερά λείψανα, που οι πιστοί το μάζευαν σε δοχεία για θεραπεία από διάφορες αρρώστιες, ενώ αρκετοί λιποθυμούσαν από την ευωδία του μύρου αυτού. Η μνήμη του γιορτάζεται στις 6 Δεκεμβρίου τόσο από την Ορθόδοξη, όσο και από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

    Η Εξέταση των λειψάνων, για ανάπλαση προσώπου Του.

Ο νέος τάφος του αγίου Νικολάου στο Μπάρι ανοίχτηκε τη νύχτα της 5ης προς την 6η Μαΐου του 1953, επειδή έπρεπε να γίνουν αναστηλωτικά και αναπαλαιωτικά έργα στη Βασιλική του αγίου Στεφάνου. Με την ευκαιρία αυτή έγινε αναγνωριστικός έλεγχος και καταμέτρηση των οστών που βρέθηκαν στον τάφο από τον καθηγητή της Ανατομίας του Πανεπιστημίου του Bari Luigi Martino, με τη βοήθεια του Δρ. Venezia Luigi. Μετά, τα λείψανα τοποθετήθηκαν σε γυάλινη κάψα και τέθηκαν σε προσκύνημα στη Βασιλική του Αγίου.

Το1957, ο ίδιος καθηγητής, με τον ίδιο βοηθό πραγματοποίησαν μια δεύτερη εξέταση των λειψάνων, τα οποία αμέσως μετά τοποθετήθηκαν στη σαρκοφάγο από όπου τα είχαν βγάλει αρχικά. Επρόκειτο για μια «ανατομική ανθρωπολογική μελέτη, που απέβλεπε στον προσδιορισμό και την αποτύπωση της εικόνας και των χαρακτηριστικών των οστών και κυρίως στην ανασύνθεση της φυσικής εμφάνισης ή ακόμη και της εικονογραφικής μορφής του ατόμου, στο όποιο άνηκαν τα υπό εξέταση οστικά λείψανα». Η εξέταση απέδειξε ότι πολλά τμήματα των οστών έλειπαν, και ότι η κάρα είχε διατηρηθεί καλύτερα από τα υπόλοιπα. Όσα οστά βρίσκονταν πάνω από τη στάθμη του υγρού, που έφτανε στα 2-3 εκ. μ. από τον πυθμένα της σαρκοφάγου, ήταν υγρά όπως και τα εσωτερικά τοιχώματα της. Επίσης από αυτό το υγρό ήταν γεμάτες οι μυελοκυψέλες των σπογγωδών οστών. Οι ρωμαιοκαθολικοί του έχουν δώσει τη χαρακτηριστική ονομασία «Manna».

Σύγχρονη εικόνα του Αγίου Νικολάου από μέταλλο, έργο του Βούλγαρου καλλιτέχνη Γκεόργκι "Τσάπα" Τσαπκάνοβ, που εικονίζει τον προστάτη των αλιέων να κρατά ψάρια. Gilbert House, Στάνλεϊ, Νήσοι Φώκλαντ

Ο ίδιος καθηγητής εκτέλεσε ανάπλαση της μορφής του αγίου Νικολάου με βάση τα οστά της κάρας του, και το αποτέλεσμα έμοιαζε με τη μορφή του αγίου όπως εικονίζεται στο Παρεκκλήσιο του Άγ. Ισιδώρου της Βασιλικής του Άγ. Μάρκου Βενετίας.

Τα σχετικά Αγιολογικά κείμενα λένε ότι και όταν οι βαρηνοί ναύτες έσπασαν την πλάκα, του τάφου του Αγίου στα Μύρα, για να πάρουν τα λείψανα, τα βρήκαν μέσα σε «Θείο μύρο», (άλλοι γράφουν Sanctus liguor ή oleum). Σύμφωνα με τον ερευνητή καθηγητή, η ύπαρξη του υγρού αυτού στη σαρκοφάγο επέδρασε ευεργετικά στην καλύτερη συντήρηση των οστών όλους αυτούς τους αιώνες που πέρασαν. Η μελέτη των οστών έδειξε ότι ο κάτοχός τους έπασχε από αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα και διάχυτη ενδοκρανιακή υπερόστωση. Θεωρείται ότι αυτά πρέπει να κληροδοτήθηκαν στον Άγιο από κάποια υγρή φυλακή, όπου θα πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του και μάλιστα σε προχωρημένη ηλικία, όπως μαρτυρούν τα σχετικά αγιολογικά κείμενα.

    Ο Άγιος Νικόλαος Προστάτης ναυτικών.

Ο Άγιος Νικόλαος , θεωρείται ο κατ' εξοχήν προστάτης των Ναυτικών καθώς και του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και Λιμενικού Σώματος, γιατί στον βίο του αναφέρονται θαύματα που έχουν σχέση με τη θάλασσα.

Για το λόγο αυτό, όλα τα πλοία του πολεμικού ναυτικού, καθώς και όλα τα εμπορικά, φέρουν την εικόνα του. Επίσης θεωρείται και προστάτης της πόλης του Αγίου Νικολάου Κρήτης όπου τιμάται με την ημέρα που εορτάζεται (9 Δεκεμβρίου) ως επίσημη αργία σε όλη την πόλη. Παρεκκλήσια που φέρονται επί πλοίων είναι αφιερωμένα στον Άγιο Νικόλαο, όπως και εκείνο στο ιστορικό Θ/Κ Γ. Αβέρωφ. Επίσης πολλά πλεούμενα παίρνουν το όνομά του και ως προστάτης των ναυτικών αναφέρεται και σε πολλά νησιώτικα τραγούδια.

Η εικόνα του Αγίου Νικολάου του ομώνυμου Ι. Ναού στον Πειραιά

Η ημέρα τιμής του Αγίου Νικολάου είναι επίσημη αργία σε όλα τα ελληνικά πλοία, λιμένες, Υπηρεσίες λιμένων και ναυτιλιακές εταιρείες. Επίσημη επίσης αργία είναι για το Πολεμικό Ναυτικό, το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και το Λιμενικό Σώμα.

*****

ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ.

Του Αχιλλέα Πιτσίλκα Διδάκτορα Θεολογίας

Λόγω του γεγονότος που οι Τούρκοι στην Λύκια, εκεί όπου υπάρχει ο Ναός και ο Τάφος του Αγίου Νικολάου, δεν επιτρέπουν να λειτουργηθεί ο Ναός του Αγίου Νικολάου στα Μύρα της Λυκίας, το Apodimos.com παρουσιάζει σε όλους τους Έλληνες και οι Απόδημους αδελφούς μας, αυτήν την εργασία του Αχιλλέα Πιτσίλκα Διδάκτορα Θεολογίας εις μνήμην όλων των κεκημένων που φέρουν το όνομα του, μια και είναι επίσης ο Άγιος των ναυτικών μας και όλων των αποδήμων. Διότι ο Άγιος Νικόλαος είναι ένας από τους πιο αγαπητούς αγίους για όλους τους χριστιανούς, εξαιτίας των ευαγγελικών αρετών που έβλεπαν οι χριστιανοί να κοσμούν ολόκληρη τη ζωή του. Oι κυριότερες δε από τις αρετές αυτές ήταν οι εξής:

      Η μελέτη των Θείων Γραφών και η φιλανθρωπία

O Άγιος Νικόλαος γεννήθηκε κατά το 260 μ.Χ. στα Πάταρα της Λυκίας από γονείς χριστιανούς. Γι’ αυτό έμαθε από πολύ μικρός να μελετά τα θεόσταλτα λόγια της Αγίας Γραφής και να είναι ταυτόχρονα προσεκτικός στις συναναστροφές του, εξαιτίας δε των μελετών του αυτών καταρτιζόταν κατά το βιογράφο του Συμεών το Μεταφραστή «προς τε των Θείων Γραφών γνώσιν και περί των του Θεού δογμάτων», ενώ ταυτόχρονα «μυρίαις χάρεσιν εκοσμείτο». Ύστερα δε από την κοίμηση των γονέων του, ο νεαρός ακόμη Νικόλαος άρχισε να χρησιμοποιεί την περιουσία που κληρονόμησε σε έργα φιλανθρωπίας, προδιαγράφοντας αυτό που θα γινόταν στο μέλλον και κάνοντας έργα όλα εκείνα που μελετούσε στις Αγιες Γραφές. Στο μυαλό του άλλωστε αντηχούσαν ακατάπαυστα όχι μονάχα το «ταύτα μελέτα» αλλά και το «εν τούτοις ίσθι» (1 Τιμ. 4,15) του Απ. Παύλου.

      O κρυφός τρόπος των ελεημοσυνών του ως ιερέα

Η φιλανθρωπική δραστηριότητα του Αγίου, όμως, και η ενάρετη ζωή επέσυραν το γενικό θαυμασμό των χριστιανών, που ζήτησαν από τον επίσκοπο του τόπου τους να τον χειροτονήσει ιερέα, όπως και έγινε. Βλέποντας δηλαδή και ο επίσκοπος την ψυχή του νέου «αρεταίς κατάκοσμον», χειροτόνησε πράγματι αυτόν ιερέα, για να γίνει στο εξής όχι μονάχα «όλος Θεού» για τα αφορώντα τον εαυτό του αλλά και «εγκρατείας διδάσκαλος» για τους άλλους. Η κυριότερη όμως μέριμνά του ήταν η ανακούφιση των ενδεών, στην οποία επιδιδόταν κατά τρόπο κρυφό, εφαρμόζοντας το «μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου». Πασίγνωστο είναι για τούτο το περιστατικό εκείνο κατά το οποίο έριξε από το παράθυρο στο σπίτι κάποιου πτωχού κρυφά κατά τη διάρκεια της νύχτας 300 χρυσά νομίσματα για να παντρέψει τη μία από τις τρεις θυγατέρες του. Το ίδιο δε έκανε και για δεύτερη και τρίτη φορά, κατά την οποία όμως αναγνωρίσθηκε από τον πτωχό που παραμόνευε και αργότερα φανέρωσε το γεγονός.

Εξαιτίας δε αυτής της κρυφιότητας των αγαθών έργων του και γενικότερα της ταπείνωσης, ο Άγιος απέκτησε, κατά τον υμνογράφο της Εκκλησίας, «τη ταπεινώσει τα υψηλά» και «τη πτωχεία τα πλούσια», δηλαδή τους απόκρυφους θησαυρούς του Αγίου Πνεύματος.

      Η δύναμη της προσευχής του κατά το θαλάσσιο ταξίδι προς τους Αγίους Τόπους

Φλεγόμενος από τον πόθο της προσκύνησης των Αγίων Τόπων, ο Άγιος έπλευσε κάποια στιγμή προς τα λιμάνια της Παλαιστίνης. Κατά την πλεύση όμως αυτή έπνευσαν άνεμοι θυελλώδεις, που προκάλεσαν σφοδρότατη θαλασσοταραχή ώστε το πλοίο τους να κινδυνεύει από στιγμή σε στιγμή να καταποντισθεί. Στην περίσταση όμως εκείνη, που όλοι τα έχασαν και άρχισαν να κραυγάζουν από το φόβο τους υστερικά, ο Άγιος επιδόθηκε σε μια ολόθερμη προσευχή, παρακαλώντας τον παντοδύναμο Θεό να καταπαύσει τον κλύδωνα. Και το θαύμα έγινε. Η θάλασσα δηλαδή, κατά το βιογράφο του Συμεών το Μεταφραστή, «ημερούτο (αιφνίδια) και εις γαλήνην ακριβή μετεβάλλετο», ενώ ταυτόχρονα γαλήνευαν μαζί τους και οι ταραγμένες καρδιές των επιβατών. «Εντεύθεν, λέγει και πάλι ο Συμεών, Θεώ μεν και τω Αυτώ θεράποντι» την χάριν διωμολόγουν. Εξαιτίας δε της κατάπαυσης αυτής, ο Άγιος έγινε αργότερα προστάτης όλων των ναυτικών και γενικότερα των ναυτιλλομένων, που στις τρικυμίες επικαλούνται τη βοήθειά του λέγοντας: «Άγιε Νικόλα, βοήθει μοι». Αυτή δε ακριβώς η επίκληση έγινε κατά βάση και ο ύμνος του ναυτικού μας, που μεταξύ άλλων αναφέρει και το «Άγιε Νικόλαε βοήθα στις τρικυμίες της θαλάσσης τα παιδιά...» και που πρέπει να τραγουδούμε όλοι μας.

      Η ακούσια χειροτονία του σε επίσκοπο Μύρων και η επίταση της αγάπης του

Όταν ο επίσκοπος Μύρων εκοιμήθη ειρηνικά, οι αρχιερείς της περιοχής αναζητούσαν τον πιο ικανό για την πλήρωση της θέσης του. Στην περίπτωση δε αυτή ένας άγγελος Κυρίου εμφανίσθηκε σε όραμα στο γεροντότερο από αυτούς και είπε: «Όστις αν πρώτος τον ναόν εισέλθη, τούτον είναι τον τω εμώ κινούμενον Πνεύματι». Αυτός δηλαδή που θα εισέλθει το πρωί πρώτος στο ναό, αυτός είναι άνθρωπος πνευματοκίνητος και άξιος για αρχιερέας.

Όταν λοιπόν ο Άγιος χειροτονήθηκε επίσκοπος Μύρων, κάνοντας υπακοή στους αρχιερείς ή ακριβέστερα στο Πνεύμα το Άγιον που τον διάλεξε, επεξέτεινε τις δραστηριότητές του σε όλους τους τομείς, προσθέτοντας «κόπον εις τον κόπον, ελεημοσύνη στις ελεημοσύνες» και γενικότερα αγαθά έργα σε όλους τους τομείς της πνευματικής ζωής. Εκτός από τις αθόρυβες ελεημοσύνες του, δηλαδή, ο Άγιος προχώρησε ως επίσκοπος και στη δημιουργία έργων για την ανακούφιση των πασχόντων, ιδρύοντας ένα πτωχοκομείο στην πόλη των Μύρων και στη συνέχεια έναν ξενώνα και ένα νοσοκομείο, ώστε να περιποιείται συστηματικότερα τους πτωχούς και αρρώστους της περιοχής, βοηθούμενος τώρα από τους πλέον ζηλωτές και ευσεβείς χριστιανούς. Κατά τον τρόπο αυτό «διήλθε» και αυτός «ευεργετών και ιώμενος πάντας», ακολουθώντας το παράδειγμα του Κυρίου και προïδεάζοντας τη Βασιλειάδα του Μ. Βασιλείου, ενώ δεν έπαψε να διδάσκει «τον λόγον της αληθείας», δηλαδή «τα της ευσεβείας σωτηριώδη δόγματα, βίω τε και λόγω».

      Η ενθάρρυνση των συγκαταδίκων κατά τη φυλάκισή του

Την περίοδο όμως εκείνη που αρχιεράτευε, δηλαδή το 321, ξέσπασε ο διωγμός του Λικινίου, κατά τον οποίο συνέλαβαν τον Άγιο και τον υπέβαλαν σε παντοειδή βασανιστήρια για να αρνηθεί την πίστη του, ενώ τελικά τον έριξαν στις φυλακές. Όλα όμως αυτά, δηλαδή η πείνα, η δίψα, οι δαρμοί και οι άλλοι βασανισμοί που άφησαν τα στίγματά τους στο σώμα τους δεν άγγιξαν την πίστη της καρδιάς τους «κατά την προαίρεσιν» μάρτυρα Αγίου. Για το λόγο αυτό εξακολούθησε να διδάσκει και να εγκαρδιώνει τους πιστούς συγκαταδίκους του, ώστε για τίποτε στον κόσμο να μην αρνηθούν την πίστη τους και να καθίστανται ταυτόχρονα αξιόμαχοι μάρτυρες της αλήθειας και ομολογητές της ορθόδοξης πίστης τους, εφόσον ο ίδιος ο Κύριος είπε ότι «όστις ομολογήσει εν εμοί έμπροσθεν των ανθρώπων, ομολογήσω καγώ εν αυτώ έμπροσθεν του Πατρός μου του εν ουρανοίς». Προικισμένος με υψηλό χριστιανικό φρόνημα, σημειώνει στα πιο πάνω και ένας εκ των νεοτέρων βιογράφων του, ακαταμάχητο θάρρος και ζωτικότητα ενεψύχωνε τους διωκομένους υπό των Ρωμαίων χριστιανούς (Ν. Εγκ. Λεξ. Ηλιου, τ. 14, σ. 447). Αυτή δε η εμψύχωση και η παρηγοριά είναι το πιο υπέροχο έργο κάθε αληθινού χριστιανού, γιατί αυτό είναι το κατ’ εξοχήν έργο της αγάπης που «πάντα στέγει».

      Η αντιαιρετική δράση του

Μαζί όμως με τους εξωτερικούς εχθρούς ο Άγιος είχε να αντιπαλαίσει και με εσωτερικούς, δηλαδή με τις αιρέσεις. Η σπουδαιότερη δε από αυτές την εποχή που ζούσε ο Άγιος ήταν ο Αρειανισμός, για την αντιμετώπιση του οποίου συγκλήθηκε το 325 η Α’ Oικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια της Βιθυνίας. Στη Σύνοδο δε αυτή έλαβε μέρος και ο Άγιος Νικόλαος, που με τα επιχειρήματα που πρόβαλε «εφίμωσε» τον αιρεσιάρχη, καταβάλλοντας «το δυσσεβές κράτος» του με τα όπλα της αλήθειας και με την ακτινοβολία ταυτόχρονα της εξαγνισμένης προσωπικότητάς του και με τις ευχές του. Κάποιοι βέβαια από τους συναξαριστές ισχυρίσθηκαν ότι δήθεν ερράπισε τον Άρειο «κατά πρόσωπον», ώστε να κλείσει το στόμα «το λαλούν βλάσφημα» κατά του Κυρίου. Το πιο πάνω όμως δεν ήταν δυνατόν να γίνει, όχι μονάχα εξαιτίας της παρουσίας του αυτοκράτορα (Μ. Κωνσταντίνου) στη Σύνοδο, αλλά προπάντων εξαιτίας της απέραντης ανεξικακίας του Αγίου που παρουσιάζεται και στο απολυτίκιό του ως «κανόνας πίστεως και εικόνα πραότητος». Για τους πιο πάνω λόγους, άλλωστε, αναφέρεται και από το βιογράφο του Συμεών το Μεταφραστή ότι ο Άγιος κατέβαλε «το δυσσεβές κράτος του Αρείου ευχή μόνη και λόγω» (Μ. 116,356 C).

      Η ακράδαντη πίστη του κατά την ώρα του θανάτου

Μετά το τέλος των εργασιών της Α’ Oικουμενικής Συνόδου, ο Άγιος ξαναγύρισε στην Επισκοπή του, όπου για πέντε ολόκληρα χρόνια εξακολούθησε να διδάσκει ακούραστα το λόγο του Θεού και ταυτόχρονα να μεριμνά πάντοτε για το έργο της φιλανθρωπίας. Κατά το 330 όμως, έφθασε και ο ίδιος στο τέλος της επίγειας ζωής του. Πριν από την κοίμησή του όμως, αναφέρεται από τους βιογράφους του, ύψωσε το βλέμμα του προς τον ουρανό και βλέποντας τους αγίους αγγέλους που έρχονταν να παραλάβουν την ψυχή του, με ακράδαντη πίστη είπε: «Κύριε, επί Σοι ήλπισα». Λίγες δε στιγμές πριν ξεψυχήσει, τον άκουσαν να ψιθυρίζει: «Εις χείρας Σου, Κύριε, παρατίθημι το πνεύμα μου», ενώ άφησε στη γη τη μνήμη του ανθρώπου της ακράδαντης πίστης και της ανεξάντλητης αγάπης. Κλείνοντας τα πιο πάνω βιογραφικά στοιχεία, θα έλεγα ότι ο Άγιος Νικόλαος είναι ο κατ’ εξοχήν διδάσκαλος της ταπεινής αγάπης και για το λόγο αυτό σε πολλές χώρες της Δύσης θεωρείται, αντί για το Μ. Βασίλειο, ο Άγιος που την Πρωτοχρονιά φέρνει τα δώρα στα παιδιά. Και να ευχηθώ τελικά σε όλους τους εορτάζοντας (και γενικότερα τους χριστιανούς) το να καθίσει ο Άγιος στο τιμόνι της ζωής μας, οδηγώντας τον καθένα στο υπήνεμο λιμάνι της Βασιλείας του Χριστού.

Πιστεύουμε ότι με το ειδικό αφιέρωμα και την θεολογική εργασία που παρουσιάσαμε σε όλους τους Έλληνες και οι Απόδημούς αδελφούς μας, γνωρίσαν τον Άγιο Νικόλαο σε βάθος τον Άγιο των Ναυτικών και όπως πιστεύουμε των Αποδήμων.