H ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 2ον. Αφιέρωμα στην κα Τ. ΛΟΠΕΖ ΠΟΥ ΑΚΥΡΩΣΕ ΤΗΝ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ. Αρχειακό Αφιέρωμα Του εκδότου του www.Apodimos.com Ξενοφώντα Φαφούτη Δεν ξέρουμε τι λένε οι άλλοι εμείς από την στιγμή που αρχίσαμε να δίνουμε μεγάλη έμφαση στα θέματα που αφορούν την Κύπρο κάτι ευχαρίστησε τους πολυπληθείς επισκέπτες – αναγνώστες μας και αυτό έγινε διότι σαν Apodimos.com υποσχεθήκαμε να ενημερώνουμε όλους τους Έλληνες (Ελλαδίτες, Κύπριους και Απόδημους) και Ομογενείς αδελφούς μας για ότι εθνικό θέμα αφορά την Κύπρο και κατά προέκταση τον Ελληνισμό. Τώρα με αυτή την ειδική ενημέρωση μας θα παρουσιάσουμε το 2ον Μέρος από την Ιστορία της Κύπρου διότι δεν μπορεί να μας σβήσει και την Ιστορία ούτε και ο Υπουργός των Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Αχμέτ Νταβούτογλου, με το Δόγμα του που εκπονεί με τις γεωστρατηγικές απόψεις του που σχηματίζουν το αποκαλούμενο δόγμα Νταβούτογλου. Όπως είναι γνωστό ένα από τα πολλά εγκλήματα που έχουν διαπράξει οι Τούρκοι στην Κύπρο, εκτός από τον εποικισμό και την αλλαγή του δημογραφικού χαρακτήρα της κατεχόμενης Κύπρου, είναι και η αλλαγή της ιστορίας του νησιού. Κατασκεύασαν ένα έκτρωμα που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική ιστορία της Κύπρου και την προσάρτησαν και την ταύτισαν με την ήδη παραχαραγμένη ιστορία της Τουρκίας . Με αυτήν την παραχαραγμένη ιστορία, αφού κατάφεραν οι Τούρκοι να πείσουν την διάσημη Λατινοαμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιό Τζένιφερ Λόπεζ προγραμματισμένη επίσκεψη και τη συναυλία της στην κατεχόμενη Κύπρο για να δώσουν έμφαση και διεθνή υπόσταση των κατεχομένων εδαφών από τους Τούρκους στην Κύπρο. Όμως η Τζένιφερ Λόπεζ ακύρωσε την προγραμματισμένη επίσκεψη και τη συναυλία της στην κατεχόμενη Κύπρο μετά από τις πιέσεις που έγιναν όπως θα σας παρουσιάσουμε στο πρόλογο μας . Για αυτό τον λόγο εμείς σαν Apodimos.com αφιερώνουμε στην Τζένιφερ Λόπεζ και το 1ον Μέρος της Ιστορίας της Κύπρου που γράψαμε του ΙΟΥΝ του 2010 με τίτλο για μελέτη ΚΛΙΚ στο ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ ΕΝΑ ΕΚΤΡΩΜΑ ΓΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΕΜΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - 1ον. Ειδικό Αρχειακό Αφιέρωμα, και 2ον Μέρος της Ιστορίας της Κύπρου που θα σας παρουσιάσουμε και περιέχει τα την Γεωμετρική περίοδο, την Αρχαϊκή περίοδο, την Κλασική περίοδο, την Ελληνιστική περίοδο, την Ρωμαϊκή περίοδο, την Έλευση και τους τρεις πρώτοι αιώνες του Χριστιανισμού γνωρίζοντας ότι τις γενικές πληροφορίες και το όλο έργο έχει επιμεληθεί ο Δρ. Ανδρέας Δημητρίου. Διότι έχουμε υποχρέωση προς τους επισκέπτες – αναγνώστες που μελέτησαν το άρθρο μας αυτού του μηνός με τίτλο ΚΛΙΚ στο ΧΙΟΝΟΣΤΙΒΑΔΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΩΝ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΤΖΕΝΙΦΕΡ ΛΟΠΕΖ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΚΥΠΡΟ. Ειδική ενημέρωση .
H διάσημη Λατινοαμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός Τζένιφερ Λόπεζ ακύρωσε την προγραμματισμένη επίσκεψη και τη συναυλία της στην κατεχόμενη Κύπρο. Η Τζ.Λόπεζ θα τραγουδούσε σε εγκαίνια ξενοδοχείου στην περιοχή της Κερύνειας στις 24 Ιουλίου και θα γιόρταζε τα 41α γενέθλιά της μαζί με τον σύζυγό της τραγουδιστή Μαρκ Αντονι, τα δίδυμα παιδιά τους, συγγενείς, φίλους και συνεργάτες της. Με ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην προσωπική ιστοσελίδα της Τζένιφερ Λόπεζ το πρωί της Παρασκευής 9ης Ιουλίου αναφέρεται ότι ποτέ εν γνώσει της δεν θα υποστήριζε οποιοδήποτε κράτος, χώρα, ίδρυμα ή καθεστώς που θα είχε σχέση με οποιαδήποτε μορφή παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επισημαίνεται δε «Έπειτα από πλήρη ανασκόπηση όλων των σχετικών περιστάσεων στην Κύπρο, η απόφαση των συμβούλων της ήταν να αποσυρθεί από την εμφάνιση. Ήταν μια συλλογική απόφαση, η οποία αντικατοπτρίζει την ευαισθησία μας στις πολιτικές πραγματικότητες της περιοχής». Τις τελευταίες μέρες αμερικανικά και ευρωπαϊκά ΜΜΕ είχαν δώσει μεγάλη δημοσιότητα στην προγραμματισμένη συναυλία της Τζένιφερ Λόπεζ στα κατεχόμενα της Κύπρου, λόγω της κινητοποίησης νέων ανθρώπων ελληνικής καταγωγής απ' όλο τον κόσμο, με αποτέλεσμα σε δεκάδες ηλεκτρονικές εκδόσεις και σελίδες κοινωνικής δικτύωσης να συγκεντρωθούν χιλιάδες υπογραφές διαμαρτυρίας και δυο που έχουν ιδιαίτερη έμφαση.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 2ον Κεφάλαιο Ενημερώνουμε όλους ότι η Κύπρος, παρά το μικρό της μέγεθος σε σύγκριση με τις γειτονικές της χώρες και τον όγκο της ασιατικής και αφρικανικής ηπείρου που εκτείνονται πέρα από τις θάλασσες που την περιβάλλουν, έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην ιστορία της Εγγύς Ανατολής. Αυτό επέπρωτο να συμβεί, επειδή βρισκόταν στη μέση του αρχαίου κόσμου, ο οποίος υπήρξε το λίκνο του δυτικού πολιτισμού. Το όλο έργο που θα παρουσιάσουμε κατανέμετε στα πιο κάτω Κεφάλαια 2 :
Γνωρίζοντας σε όλους ότι τις γενικές πληροφορίες και το όλο έργο έχει επιμεληθεί ο Δρ. Ανδρέας Δημητρίου.
Η Γεωμετρική περίοδος πήρε το όνομά της από τη γεωμετρική διακόσμηση που φέρουν τα αγγεία της περιόδου. Ονομάζεται ακόμη και Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, γιατί ελάχιστα χρόνια πριν από την έναρξή της αρχίζει να γίνεται γνωστός ο σίδηρος, το νέο μέταλλο που ίσως και να ανακαλύφθηκε στην Κύπρο, σύμφωνα με κάποιους αρχαιολόγους. Τα σχήματα των αγγείων, καθώς και η διακόσμησή τους, δείχνουν σαφή επίδραση από το Αιγαίο, παρόλον ότι παρουσιάζονται από καιρού εις καιρόν ανατολικές επιδράσεις.
Ατράνταχτες μαρτυρίες για τον εξελληνισμό της Κύπρου αποτελούν οι νέες ταφικές συνήθειες, που ακολουθούνται με το σκάψιμο στον μαλακό βράχο θαλαμωτών τάφων προς τους οποίους οδηγεί ο λεγόμενος δρόμος, μία δηλαδή επικλινής κατωφέρεια, που συνήθως είναι πλατύτερη κάτω και στενότερη πάνω, αλλά και στενότερη στην αρχή και ευρύτερη μπροστά στην είσοδο του τάφου. Την ίδια ιστορία διηγούνται και οι νέες θρησκευτικές αντιλήψεις καθώς και η εισαγωγή της πόρπης (παραμάνας), που υποδεικνύει νέο τρόπο ντυσίματος, που ασφαλώς προέρχεται από τον ελλαδικό χώρο. Τον 9ο π.Χ. αιώνα παρατηρείται άφιξη και εγκατάσταση Φοινίκων στην Κύπρο, κυρίως στην περιοχή του Κιτίου. Αρχικά θα ίδρυσαν εκεί έναν εμπορικό σταθμό ο οποίος αργότερα, γύρω στα μέσα του 9ου π.Χ. αιώνα, αποικίστηκε κανονικά από τους κατοίκους της Τύρου, οι οποίοι ονόμασαν την αποικία Κάρτι Χατάστ, δηλαδή Νέα Πόλη. Μαζί τους κουβάλησαν και τις θεότητές τους, την Αστάρτη και τον Μελκάρτ, ενώ έκαναν ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία τους στους τομείς της μικροτεχνίας, της αγγειοπλαστικής και της διακόσμησης. Αργότερα οι δύο αυτές θεότητες εξισώθηκαν η μεν πρώτη με την Αφροδίτη και η δεύτερη με τον Ηρακλή.
Η Αρχαϊκή περίοδος είναι για την Κύπρο λαμπρή περίοδος, γι’ αυτό και κατά τη διάρκεια της η νήσος παρουσιάζει σημαντική συσσώρευση πλούτου. Η επικοινωνία με Ανατολή και Δύση είναι συνεχής και αυτό σημαίνει ευδαιμονία για την Κύπρο. Κατά τον χρονογράφο Ευσέβιο του 3/4ου μ.Χ. αιώνα η Κύπρος ήταν θαλασσοκράτειρα για 33 χρόνια. Αν στη μακραίωνη ιστορία της νήσου συνέβη πράγματι κάτι τέτοιο, τότε η καταλληλότερη περίοδος που ταιριάζει απόλυτα στην ανωτέρω εικόνα είναι το β΄ μισό του 8ου π.Χ. αιώνα.
Απόδειξη για την υλική ευμάρεια της εποχής παρέχουν κατ’ εξοχήν οι λεγόμενοι βασιλικοί τάφοι της Σαλαμίνας οι οποίοι, αν και συλημένοι, απέδωσαν πλήθος πολυτελέστατων ευρημάτων, που δίκαια τους χαρακτηρίζουν βασιλικούς. Θυσίες αλόγων, προσφορές τριπόδων και λεβήτων που κοσμούνται με προτομές σειρήνων και γρυπών, άρματα με όλα τα στολίδια τους, κρεβάτια από ελεφαντόδοντο και θρόνοι διακοσμημένοι θαυμάσια, όλα τοποθετούνταν στους δρόμους των τάφων, με σκοπό να συνοδεύσουν τους ιδιοκτήτες τους στην άλλη ζωή. Το τέλος του 8ου π.Χ. αιώνα παρατηρείται η διάδοση των Ομηρικών Επών, της Ιλιάδας δηλαδή και της Οδύσσειας, μια διάδοση που πρέπει να επέδρασε πολύ στους Κυπρίους. Τα ταφικά έθιμα, όπως αυτά παρουσιάζονται κυρίως στη Σαλαμίνα αλλά και στην Πάφο και αλλού, είναι βέβαιο πως είναι απότοκο αυτής της διάδοσης. Στους νεκρούς προσφέρονται οβελοί (σούβλες) για να ψήνουν το κρέας τους, ένα έθιμο που παρατηρείται επίσης στην Κρήτη και το Άργος την ίδια περίοδο και ανακαλεί στη μνήμη μας παρόμοια σύνεργα του Αχιλλέα, όταν αυτός φιλοξένησε στη σκηνή του τους ηγέτες του στρατού των Αχαιών ,κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου. Σύμφωνα με τον Όμηρο, στους νεκρούς προσφερόταν μέλι και λάδι, ένα έθιμο που παρατηρείται και στη Σαλαμίνα, ενώ οι φλόγες, στις οποίες τοποθετούσαν το σώμα του νεκρού για να απανθρακωθεί, σβήνονταν προς το τέλος με κρασί, όπως ακριβώς έγινε και με τις φλόγες στις οποίες παραδόθηκε το άψυχο σώμα του Πατρόκλου. Η στάχτη και τα λίγα κόκαλα του νεκρού ήρωα μαζεύτηκαν προσεκτικά, όπως διηγείται ο Όμηρος, τυλίχτηκαν με ευλάβεια σε λινό σεντόνι και τοποθετήθηκαν σε χρυσή υδρία. Στη Σαλαμίνα, σε μια συγκεκριμένη περίπτωση του δεύτερου μισού του 8ου π.Χ. αιώνα, τα οστά του απανθρακωθέντος νεκρού τυλίχτηκαν σε ύφασμα και τοποθετήθηκαν σε ορειχάλκινο λέβητα που έκλεινε από πάνω. Εύκολα, λοιπόν, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι Κύπριοι, παρά την εξεζητημένη επίδειξη του πλούτου τους που δείχνει σαφώς ανατολική επίδραση, δεν λησμονούν τις ρίζες τους, για τις οποίες δείχνουν πολύ περήφανοι. Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια αναδύεται και η πνευματική παραγωγή των Κυπρίων, η οποία ακολουθεί την αντίστοιχη παραγωγή του ελλαδικού κορμού. Πέρα από τα δύο μεγάλα έργα του Ομήρου δημιουργείται, λίγα χρόνια αργότερα ολόκληρος επικός κύκλος, στα πλαίσια του οποίου εντάσσονται και τα Κύπρια έπη του Στασίνου. Λίγα μόνο αποσπάσματα σώθηκαν, που παρουσιάζουν όχι μόνο επήρεια από τον Όμηρο, αλλά προχωρούν ένα βήμα παρακάτω εκφράζοντας φιλοσοφικές σκέψεις και ηθικές αξίες. Στον επικό κύκλο της Κύπρου, εκτός από τα Κύπρια έπη, κατατάσσονται και οι τρεις ύμνοι προς Αφροδίτην, οι οποίοι παλαιότερα αποδίδονταν στον Όμηρο, αλλά και τα μεταγενέστερα έργα Κυπρίων χρησμωδών, όπως ο Εύκλος, του 6ου κυρίως π.Χ. αιώνα. Η διάδοση των Ομηρικών Επών πρέπει να αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τους προγόνους τους, των οποίων τον τρόπο διακυβέρνησης ακολουθούσαν πάντοτε πιστά. Όπως ο ελληνικός χώρος ήταν διαιρεμένος κατά τους Μυκηναϊκούς χρόνους σε μικρά ανεξάρτητα βασίλεια, κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο ήταν διαιρεμένη και η Κύπρος σε δέκα και πλέον μικρά βασίλεια, που το καθένα είχε επικεφαλής τον δικό του βασιλιά. Και ενώ στην Ελλάδα η βασιλεία έληξε με το τέλος της Μυκηναϊκής περιόδου, οι συντηρητικοί Αχαιοί που αποίκησαν την Κύπρο κράτησαν την παρόδοση ζωντανή μέχρι το τέλος της Κλασικής περιόδου. Ο θεσμός της βασιλείας επέζησε και σε χρόνους που η Κύπρος υποδουλώθηκε σε ξένους λαούς (στους Ασσυρίους το 709 π.Χ., το 569 στους Αιγυπτίους και το 525 στους Πέρσες). Μάλιστα η ονομασία δέκα βασιλείων τους οφείλεται στο γνωστό πρίσμα του Ασσύριου βασιλιά Ε(Α)σαρχαδών που χρονολογείται στο 673/2 π.Χ. και βρέθηκε προ πολλών χρόνων στην πρωτεύουσά του Νινευί. Εύκολα ταυτίζει κάποιος τα ονόματα, που αναφέρονται στην επιγραφή πως πλήρωναν φόρο στον Ασσύριο ηγεμόνα, με τις πόλεις της ιστορικής περιόδου. Συγκεκριμένα αναφέρονται οι πόλεις Ιδάλιο, Χύτροι, Σαλαμίνα, Πάφος, Σόλοι, Κούριο, Ταμασός, Λήδρα, Κίτιο και Αμαθούς. Η τελευταία αποδόθηκε στα Ασσυριακά με το όνομα Νούρε. Η περίοδος της αιγυπτιακής κατοχής, παρά το ότι ήταν λιγόχρονη, άφησε έντονα τα σημάδια της στην τέχνη, ιδιαίτερα στη γλυπτική, στην οποία παρατηρούμε την ακαμψία στη στάση των αγαλμάτων αλλά και τη μίμηση της ενδυμασίας που ήταν τότε του συρμού στη χώρα του Νείλου. Σύντομα όμως οι Κύπριοι απέβαλαν και τα δύο και ακολούθησαν ελληνικά πρότυπα. Υπό την περσική κυριαρχία, οι Κύπριοι βασιλείς διατήρησαν την ανεξαρτησία τους και πλήρωναν φόρους όπως έκαναν και όλοι οι υπήκοοι του βασιλιά των Περσών. Είχαν όμως το δικαίωμα να κόβουν νομίσματα, όχι όμως χρυσά, χωρίς την προσωπογραφία του Πέρση μονάρχη. Ο βασιλιάς της Σαλαμίνας Ευέλθων (560 – 525 π.Χ.) φαίνεται να είναι ο πρώτος που έκοψε ασημένια αλλά και ορειχάλκινα νομίσματα. Αυτά εικόνιζαν στην μπροστινή όψη τους ένα κριάρι, ενώ η πισινή όψη ήταν ακόσμητη ή έφερε το αιγυπτιακό σύμβολο «ανκχ», που υποδηλώνει καλή τύχη. Μέσα στην περσική επικράτεια η Κύπρος μετά την επανάσταση του Ονήσιλου αποτελούσε μέρος της πέμπτης σατραπείας και εκτός από τους φόρους που κατέβαλλε, όφειλε να προμηθεύει τους Πέρσες με πλοία και πληρώματα σε περιπτώσεις ανάγκης. Σ’ αυτή την αχανή περσική αυτοκρατορία, οι Κύπριοι βρήκαν στους Έλληνες της Ιωνίας σημαντικούς συντρόφους με τους οποίους δημιούργησαν στενούς δεσμούς συνεργασίας, αφού και οι δύο ανήκαν στον ίδιο εθνικό κορμό. Όταν οι Ίωνες επαναστάτησαν το 501 π.Χ. εναντίον των Περσών, οι Κύπριοι με επικεφαλής τον βασιλιά της Σαλαμίνας Ονήσιλο, ο οποίος εκθρόνισε τον αδελφό του Γόργο που δεν ήθελε να επαναστατήσει εναντίον των κυρίων του, ξεσηκώθηκαν όλοι πλην των Αμαθουσίων και συνέπραξαν με τους Ίωνες το 499 π.Χ.. Η αποφασιστική μάχη δόθηκε το 498 στην πεδιάδα της Σαλαμίνας και παρότι ο Ονήσιλος φαινόταν να κερδίζει τη μάχη, στο τέλος την έχασε και ο ίδιος φονεύθηκε, ενώ στο θρόνο της Σαλαμίνας αποκαταστάθηκε ο Γόργος, που είχε καταφύγει προσωρινά στην αυλή του Πέρση βασιλιά. Η επανάσταση των Κυπρίων κράτησε για έναν ακόμη χρόνο, αφού πλην των Σόλων, που σύμφωνα με τον ιστορικό Διόδωρο αμύνθηκαν για έξι μήνες, παρόμοια ερρωμένη αντίσταση πρέπει να πρόβαλε και η Πάφος, σύμφωνα με την εικόνα που έδωσαν οι ανασκαφές που διεξήχθησαν. Κατ’ αυτό τον ατυχή τρόπο έληξε ο αγώνας των Κυπρίων το 497 π.Χ. και εδραιώθηκε για τα καλά η περσική κυριαρχία. Αποτέλεσμα της ήττας ήταν να αναγκαστούν οι Κύπριοι να εκστρατεύσουν εναντίον των συμμάχων τους Ιώνων, των οποίων οι Πέρσες κατέπνιξαν τελικά την επανάσταση το 495 π.Χ.. Η βοήθεια προς τους Πέρσες συνεχίστηκε με την παροχή 150 Κυπριακών πλοίων στον Ξέρξη, στην εκστρατεία του εναντίον τής Ελλάδας, η οποία τέλειωσε με οικτρή αποτυχία, αφού οι Έλληνες κέρδισαν τους Πέρσες στην ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ., στην οποία έλαβαν μέρος τα Κυπριακά πλοία, που πρώτα όμως ανέκρουσαν πρύμνη και τράπηκαν σε φυγή. Ακολούθησε η μάχη των Πλαταιών το 479 π.Χ., η οποία σήμανε και την απαλλαγή της Ελλάδας από τον περσικό κίνδυνο, αφού οι Πέρσες ηττήθηκαν κατά κράτος.
Μετά την οριστική νίκη των Ελλήνων εναντίον των Περσών στις Πλαταιές της Βοιωτίας, οι πρώτοι, σύμφωνα και με απόφαση που πάρθηκε από τους Πανέλληνες αμέσως μετά για απελευθέρωση όλων των ελληνικών πόλεων που βρίσκονταν υπό περσικό ζυγό, πραγματοποίησαν επανειλημμένες εκστρατείες με στόχο την απελευθέρωση και της Κύπρου. Η πρώτη ναυτική εκστρατεία τέθηκε υπό τις διαταγές του Σπαρτιάτη Παυσανία, έλαβε χώραν το 478 π.Χ., δηλαδή σχεδόν αμέσως μετά τη μάχη των Πλαταιών και το αποτέλεσμά της πρέπει να ήταν επιτυχές αλλ’ εφήμερο, λόγω της διάλυσης της συνεργασίας Σπαρτιατών – Αθηναίων εξαιτίας της προδοσίας του Παυσανία, η οποία είχε αποτέλεσμα την καταδίκη σε θάνατο του τελευταίου, από τους ίδιους τους συμπολίτες του.
Η επόμενη κίνηση για το διώξιμο των Περσών από την Κύπρο έγινε από τους Αθηναίους, με αρχηγό τον Χαριτιμίδη το 459 π.Χ., χωρίς όμως ευτυχή κατάληξη, αφού ο αθηναϊκός στόλος εγκατέλειψε την Κύπρο και στράφηκε προς βοήθεια της επαναστατημένης Αιγύπτου. Δέκα χρόνια αργότερα οι Αθηναίοι επανήλθαν. Όρισαν αρχηγό της εκστρατείας τον Κίμωνα, τον οποίο ανακάλεσαν από την εξορία. Αυτός είχε συνεργάτη τον στρατηγό Αναξικράτη. Έπλευσε στα παράλια της Πάφου επικεφαλής μεγάλης δύναμης από διακόσιες τριήρεις, καταναυμάχησε τον στόλο των Κιλίκων – Φοινίκων και κατέλαβε το Μάριο. Περιέπλευσε στη συνέχεια τα νότια παράλια της Κύπρου, με τις εκεί πόλεις να δηλώνουν υποταγή, γι’ αυτό και δε θεώρησε απαραίτητο να τις πολιορκήσει, πράγμα που έκανε με το Κίτιο, την κατ’ εξοχήν φοινικική πόλη της Κύπρου. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας ο Κίμωνας ίσως να προσβλήθηκε από ελονοσία και πριν την καταλάβει πέθανε. Ο Αναξικράτης, έπειτα από αυτή τη δυσάρεστη εξέλιξη απέκρυψε την είδηση του θανάτου του Κίμωνα, όμως θεώρησε καλό να άρει την πολιορκία με το πρόσχημα ότι έπρεπε να αντιμετωπίσει τον περσικό στόλο που ερχόταν εναντίον του. Πράγματι, τον στόλο αυτό συνάντησε στα ανοιχτά της Σαλαμίνας, τον καταναυμάχησε και αφού αποβιβάστηκε στην ξηρά κέρδισε και εκεί τη μάχη, όμως σκοτώθηκε σ’ αυτήν, γι’ αυτό και ο στόλος δεν έμεινε άλλο στην Κύπρο αλλ’ επέστρεψε στην Αθήνα. Επειδή ο θάνατος του Κίμωνα δεν αποκαλύφθηκε σε κανένα σημείο της εκστρατείας στα πληρώματα, θεωρήθηκε ότι τις μάχες κέρδισε ο ίδιος ο Κίμωνας, γιατί οι στρατιώτες νόμιζαν πάντα πως τις δικές του διαταγές εκτελούσαν, γι’ αυτό έμεινε η γνωστή υστεροφημία πως ο Κίμωνας και νεκρός ενίκα. Μετά το άδοξο τέλος της εκστρατείας οι Αθηναίοι έκαναν ειρήνη με τους Πέρσες και υπέγραψαν τη συνθήκη του Καλλία, η οποία έθετε τέρμα στις εχθροπραξίες. Η εγκατάλειψη της Κύπρου από τους Αθηναίους είχε ως αποτέλεσμα την άνοδο του φοινικικού στοιχείου, που είχε και την υποστήριξη των Περσών, αν κρίνουμε από την περίφημη πλάκα του Ιδαλίου, που αναφέρεται σε πολιορκία της πόλης από τους Φοίνικες του Κιτίου, που είχαν συμμάχους τους Μήδους, δηλαδή τους Πέρσες. Ακόμη και ο θρόνος της Σαλαμίνας περιήλθε σε φοινικικά χέρια. Σύμφωνα μάλιστα με τον Ισοκράτη, ο τελευταίος Φοίνικας σφετεριστής του θρόνου της πόλης, ο Αβδήμων, «εξεβαρβάρωσε» την πόλη, οδηγώντας την σε παρακμή. Από τη δεινή θέση, στην οποία περιήλθε η πόλη, την έσωσε τελικά ο νεαρός Ευαγόρας, γόνος της οικογένειας των Τευκριδών, που ανήγε την αρχή της στον ίδιο τον πρώτο οικιστή της πόλης, τον Τελαμώνιο Τεύκρο. Για να αποφύγει τον τύραννο κατέφυγε προσωρινά στους Σόλους της Κιλικίας. Εκεί δημιούργησε μια ομάδα πενήντα ένθερμων φίλων και υποστηρικτών του και το 411 π.Χ. επέστρεψε μαζί τους στην Κύπρο και τη Σαλαμίνα, εντός της οποίας εισήλθε τη νύκτα και αφού κατέλαβε το ανάκτορο, αναγνωρίστηκε βασιλιάς της πόλης. Πρώτο μέλημά του ήταν η καλύτερη οχύρωση της πόλης, η φροντίδα του λιμανιού και η δημιουργία πολεμικού στόλου. Για να τονώσει το φρόνημα των κατοίκων στράφηκε προς την Αθήνα, η οποία βρισκόταν τότε σε δύσκολη θέση εξαιτίας του Πελοποννησιακού πολέμου. Τη βοήθησε ποικιλότροπα, ενώ ταυτόχρονα ενθάρρυνε την κάθοδο Αθηναίων πολιτών στη Σαλαμίνα. Μεταξύ αυτών που μετοίκησαν στη Σαλαμίνα ήταν ο γνωστός ρήτορας Ανδοκίδης και ο σοφιστής Πολυκράτης. Οι Αθηναίοι, ήδη από το 410, τίμησαν τον Ευαγόρα με ψήφισμα για τις ευεργεσίες που πρόσφερε στην πόλη τους, ενώ αργότερα, το 405 π.Χ., μετά την καταστροφή των Αθηναίων στους Αιγός Ποταμούς του Ελλησπόντου, στον Ευαγόρα κατέφυγε ο Αθηναίος στρατηγός Κόνων με οκτώ τριήρεις και φιλοξενήθηκε για πολλά χρόνια. Τότε ήταν που μεταξύ των δύο ανδρών αναπτύχθηκε στενή φιλία, η οποία στάθηκε επωφελής και για τους δύο. Με συμβουλή του Κόνωνα ο Ευαγόρας προχώρησε και δημιούργησε φιλικές σχέσεις με τον βασιλιά των Περσών Αρταξέρξη, με αποτέλεσμα ο τελευταίος να τους παραχωρήσει 500 τάλαντα. Με αυτά κατασκεύασαν στόλο από 100 τριήρεις, τις οποίες επάνδρωσαν Αθηναίοι. Επικεφαλής της σημαντικής αυτής δύναμης τέθηκε ο Κόνων, ο οποίος το 394 π.Χ. κέρδισε τους Σπαρτιάτες στη ναυμαχία της Κνίδου και έδωσε τέλος στην κυριαρχία των Σπαρτιατών στη θάλασσα. Η νίκη της Κνίδου ήταν μεν έργο του Κόνωνα αλλά οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στον Ευαγόρα, γι’ αυτό και ο δήμος των Αθηναίων, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του, τού απέδωσε ύψιστες τιμητικές διακρίσεις. Μάλιστα προχώρησαν οι Αθηναίοι και κατασκεύασαν το άγαλμά του και μαζί με αυτό του Κόνωνα τα τοποθέτησαν δίπλα στο άγαλμα του Διός Ελευθερέως στη Βασίλειο στοά. Βασιζόμενος ο Ευαγόρας στις στενές σχέσεις του με την Αθήνα κατάφερε το 391 π.Χ. να υλοποιήσει σχεδόν πλήρως και τις δικές του φιλοδοξίες, που αποσκοπούσαν στην ένωση της Κύπρου υπό το σκήπτρο του. Μόνο το Κίτιο, η Αμαθούντα και οι Σόλοι αντιδρούσαν στα σχέδια του Ευαγόρα, γι’ αυτό και ο τελευταίος αποφάσισε να αναγκάσει τις τρεις πόλεις να δεχθούν την αρχή του. Προς τον σκοπό αυτό, το 387 π.Χ., ζήτησε τη βοήθεια των Αθηναίων, οι οποίοι του έστειλαν δέκα τριήρεις και 800 πελταστές με αρχηγό τον Χαβρία. Και ενώ όλα αυτά συνέβαιναν και όλα έβαιναν ευνοϊκά για τον Ευαγόρα, ξαφνικά το επόμενο έτος οι Σπαρτιάτες, φοβούμενοι τη δύναμη των Αθηνών, προχώρησαν και συνομολόγησαν την Ανταλκίδεια ειρήνη με τον Αρταξέρξη. Η συνθήκη που υπογράφτηκε άφηνε ελεύθερα όλα τα νησιά εκτός από δύο, τις μικροσκοπικές Κλαζομενές και την Κύπρο. Ένας από τους όρους της συνθήκης έλεγε πως όποιος δεν τηρούσε τη συμφωνία θα ήταν εχθρός και της Σπάρτης και της περσικής αυτοκρατορίας. Για το λόγο αυτό οι Αθηναίοι αναγκάστηκαν ν’ ανακαλέσουν το εκστρατευτικό σώμα που έστειλαν στον Ευαγόρα, ο οποίος παρέμεινε πια μόνος στον αγώνα του εναντίον των Περσών. Κινήθηκε όμως γρήγορα ο Σαλαμίνιος βασιλιάς και συμμάχησε με τον Άκορι της Αιγύπτου, που είχε κι εκείνος επαναστατήσει εναντίον των Περσών. Ταχέως κατασκεύασε 90 τριήρεις, εξόπλισε έξι χιλιάδες στρατιώτες, ενισχύθηκε και με στρατιώτες από τις άλλες πόλεις της Κύπρου και επιτέθηκε εναντίον της Φοινίκης, κατέλαβε την Τύρο και ξεσήκωσε την Κιλικία. Για μια πενταετία ήταν κύριος της Ανατολικής Μεσογείου, μέχρι που οι Πέρσες κινήθηκαν εναντίον του με μεγάλες δυνάμεις. Ο Αρταξέρξης διέταξε τελικά τους στρατηγούς του Ορόντη και Τιρίβαζο να ετοιμάσουν στρατό και στόλο και να επιτεθούν εναντίον του Ευαγόρα. Οι δυο Πέρσες στρατηγοί κινήθηκαν το 381 π.Χ. και ενώ αρχικά ο Ευαγόρας αιφνιδίασε τους Πέρσες στη θάλασσα βυθίζοντας αρκετά πλοία τους, στο τέλος υποχώρησε και κλείστηκε στη Σαλαμίνα, όπου πολιορκήθηκε από ξηρά και θάλασσα. Η πολιορκία κράτησε μέχρι το 379 π.Χ. και κατά τη διάρκειά της ο Ευαγόρας αμύνθηκε γενναία. Ταυτόχρονα εκμεταλλεύτηκε και τις αντιζηλίες των δύο Περσών στρατηγών και κατάφερε μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις να υπογράψει συνθήκη ειρήνης, σύμφωνα με τους όρους της οποίας ο ίδιος άφηνε ελεύθερα όλα τα άλλα βασίλεια της Κύπρου, περιοριζόταν μόνο στο βασίλειο της Σαλαμίνας και αναλάμβανε να πληρώνει ετήσιο φόρο στον Μέγα βασιλέα, αλλ’ αυτό θα το έπραττε «ως βασιλεύς προς βασιλέα». Αποτιμώντας το έργο του Ευαγόρα, αντιλαμβανόμαστε ότι οι βασικοί του στόχοι, που ήταν η ένωση της Κύπρου υπό το σκήπτρο του και η απαλλαγή της από τους Πέρσες, δεν επιτεύχθηκαν. Έγινε όμως κατορθωτό κάτι πολύ σημαντικό και αυτό ήταν η ενδυνάμωση του ελληνικού φρονήματος των Κυπρίων και κυρίως των Σαλαμινίων. Η συνεργασία με τους Αθηναίους αναδείχθηκε πολύτιμη και ο αντίκτυπός της κράτησε πολλές δεκαετίες μετά το θάνατό του. Στην τέχνη, κυρίως στη γλυπτική, έχουμε έντονη την επίδραση από την Αθήνα. Πρωτότυπα ελληνικά αντικείμενα δεν βρέθηκαν πολλά, όμως έχουμε επίδρασή τους στα τοπικά εργαστήρια, τα οποία δημιούργησαν πολύ ενδιαφέροντα έργα σε ασβεστόλιθο, μέταλλο ή πηλό, έχοντας πρότυπα από την Αθήνα της κλασικής περιόδου. Πέραν των ανωτέρω, ο Ευαγόρας, στην προσπάθειά του να ενδυναμώσει τον ελληνισμό της Σαλαμίνας και της Κύπρου γενικότερα, εισήγαγε για πρώτη φορά τη χρήση του ελληνικού αλφαβήτου. Μέχρι τότε, κατά έναν παράδοξο τρόπο, οι Έλληνες της Κύπρου χρησιμοποιούσαν τη λεγόμενη Κυπροσυλλαβική γραφή αντί το ελληνικό αλφάβητο, στο οποίο ήδη από τον 8ο π.Χ. αιώνα έχουμε τις πρώτες επιγραφές χαραγμένες σε αγγεία. Μια άλλη σημαντική καινοτομία του Ευαγόρα, η οποία του προσέδωσε σημαντικό κύρος, ήταν η κοπή χρυσών νομισμάτων. Μέχρι τότε, μόνο ο Μέγας βασιλέας των Περσών έκοβε χρυσά νομίσματα. Με το να πράξει και ο Ευαγόρας που ήταν υποτελής του κάτι τέτοιο, δήλωνε περίτρανα το πόσο ψηλά έθετε τον εαυτό του. Χωρίς αμφιβολία, ο Ευαγόρας οδήγησε τη Σαλαμίνα στον κολοφώνα της δοξασμένης ιστορίας της. Φιλόδοξος, ανδρείος, αλλά και συνετός, όποτε παρέστη ανάγκη, αναδείχθηκε στη λαμπρότερη μορφή της Κύπρου στη μακραίωνη ιστορία της. Η όλη του ζωή αφιερώθηκε στην υποστήριξη καθετί ελληνικού, γι’ αυτό και δικαίως εγκωμιάστηκε από τον Ισοκράτη, που τον θεώρησε ικανό να βασιλεύει όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και σ’ ολόκληρη την Ασία. Το τέλος του Ευαγόρα ήταν άδοξο. Δολοφονήθηκε το 373 π.Χ. μαζί με τον πρωτότοκο γιο του Πνυταγόρα, και ο θρόνος του περιήλθε στον δευτερότοκο γιο του Νικοκλή, που μαθήτευσε κοντά στον Ισοκράτη, χωρίς όμως να ωφεληθεί ιδιαιτέρως. Η βασιλική διαδοχή στη Σαλαμίνα και τις άλλες Κυπριακές πόλεις διακόπηκε οριστικά το 294 π.Χ., όταν ο Πτολεμαίος ο Λάγου προσήρτησε την Κύπρο στην Αίγυπτο και κατήργησε το θεσμό της βασιλείας, ο οποίος κληροδοτήθηκε από τους πρώτους Μυκηναίους αποίκους εννιά αιώνες προηγουμένως.
Η Κλασική περίοδος κλείνει ουσιαστικά με την ολοκλήρωση της εκστρατείας του Μ. Αλεξάνδρου εναντίον των Περσών, οπόταν ο ελληνικός πολιτισμός δεν περιορίζεται πια στα στενά όρια του ελληνικού χώρου αλλ’ απλώνεται μέχρι και την Ινδία, την κεντρική Ασία, τη Νουβία και την Κάτω Ιταλία.
Όταν ο Μακεδόνας στρατηλάτης έφτασε στην Ισσό και νίκησε τα περσικά στρατεύματα το 333 π.Χ., οι Κύπριοι βασιλείς έθεσαν τις δυνάμεις τους στη διάθεσή του. Σημαντική ήταν η συμβολή τους στην κατάληψη της Τύρου το επόμενο έτος, την οποία απέκλεισαν με 120 πλοία. Ο Μέγας Αλέξανδρος εκτιμώντας τη συμβολή τους, τούς παραχώρησε ως ανταμοιβή την αυτονομία τους και χρησιμοποίησε πολλούς Κύπριους στην εκστρατεία του, παρέχοντάς τους υψηλά αξιώματα. Αντικατέστησε όμως τα νομίσματα των διάφορων πόλεων με δικά του, εισάγοντας ταυτόχρονα τα ελληνικά μέτρα και σταθμά. Η εποχή της ηρεμίας κράτησε μια δεκαετία. Αμέσως μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., η Κύπρος έγινε θέατρο των πολέμων των διαδόχων του και μήλον της έριδος για το ποιος θα την κατέχει. Αρχικά την κέρδισε ο Πτολεμαίος, ο οποίος κατέλυσε το θεσμό της βασιλείας το 311 π.Χ. Πέντε μόλις χρόνια αργότερα ο Αντίγονος έστειλε τον γιο του Δημήτριο με μεγάλη στρατιωτική δύναμη, ο οποίος υπέταξε την Κύπρο. Όταν ο Αντίγονος σκοτώθηκε στη μάχη της Ιψού το 301 π.Χ., την Κύπρο συνέχισε να κυβερνά ο Δημήτριος. Αυτός ήταν πάντα φύση ανήσυχη, γι’ αυτό και όταν το 295 προσέβαλε με τον στόλο του την Πελοπόννησο, ο Πτολεμαίος ανακατέλαβε την Κύπρο χωρίς αντίσταση και ο Δημήτριος δεν επανήλθε. Από το 294 π.Χ. και για δυόμισι αιώνες η Κύπρος διοικήθηκε από την Αλεξάνδρεια, η οποία απέστελλε τους εκάστοτε τοπικούς άρχοντες του νησιού. Καθ’ όλη τη διάρκεια της Πτολεμαιοκρατίας η Κύπρος παρείχε στους Πτολεμαίους σημαντικότατες για την εποχή πρώτες ύλες, όπως η ξυλεία για την κατασκευή πλοίων και ο χαλκός, χωρίς να παραγνωρίζονται τα γεωργικά προϊόντα. Η μέχρι τότε πρωτεύουσα της Κύπρου Σαλαμίνα εγκαταλείφθηκε και τον ρόλο της ανέλαβε η Πάφος, επειδή η θέση της ήταν προσφορότερη σε σχέση με την Αλεξάνδρεια, ενώ ταυτόχρονα ήταν κοντά ο χαλκός του Μαρίου και η ξυλεία της δυτικής Κύπρου και του Τροόδους. Ολόκληρη η Κύπρος τέθηκε υπό τη διοίκηση στρατηγού που ήταν ταυτόχρονα κυβερνήτης, συγκέντρωνε δηλαδή στο πρόσωπό του την πολιτική και στρατιωτική διοίκηση του νησιού και ήταν υπόλογος κατευθείαν στον βασιλιά της Αιγύπτου. Από τις αρχές του β΄ π.Χ. αιώνα ο στρατηγός – διοικητής πήρε και τον τίτλο «Μέγας Αρχιερεύς». Κατ’ αυτό τον τρόπο καρπωνόταν και τις προσόδους από όλα τα ιερά της Κύπρου. Λίγο μετά τα μέσα του αιώνα ο στρατηγός πήρε και τον τίτλο του ναυάρχου, ώστε να μπορεί ευκολότερα να καταπολεμά την πειρατεία. Στις σημαντικές πόλεις υπήρχαν στρατιωτικές φρουρές και σ’ αυτές υπηρετούσε μεγάλος αριθμός μισθοφόρων, οι οποίοι φαίνεται να ήταν οργανωμένοι, ανάλογα με την προέλευσή τους, σε μεγάλες μονάδες. Τέτοιες στρατιωτικές μονάδες ήταν το Κοινόν Κυπρίων, των Θρακών, των Κρητών, των Κιλίκων και άλλων. Σε κάθε πόλη υπήρχε «δήμος», «βουλή» και «γερουσία», όλα δηλωτικά πως σε τοπικό επίπεδο πρέπει να υπήρχε ελευθερία διακυβέρνησης. Σημαντικό στοιχείο στη ζωή της πόλης έπαιζε και το γυμνάσιο και η ύπαρξή του είναι γνωστή από επιγραφές στις μεγάλες πόλεις της Κύπρου, όπου ονομαστικά αναφέρονται γυμνασίαρχοι, οι οποίοι είχαν την επιμέλεια της σωματικής και πνευματικής αγωγής των νέων. Σημαντικοί αξιωματούχοι της Ελληνιστικής περιόδου ήταν ο «γραμματεύς» που ήταν αμέσως κάτω από τον στρατηγό, οι επικεφαλής των στρατιωτικών σωμάτων, οι «επιστάτες» των πόλεων, αλλά και ο «αρχιτέκτονας» ο οποίος ήταν ναυπηγός. Παρά το γεγονός ότι τα Κυπριακά βασίλεια καταργήθηκαν, η κοπή σπουδαίων σε ποιότητα νομισμάτων συνεχίστηκε στα νομισματοκοπεία της Πάφου, του Κιτίου, της Σαλαμίνας και αργότερα της Αμαθούντας, όμως αυτή γινόταν πια εξ ονόματος των Πτολεμαίων. Όσον αφορά τις θεότητες που λατρεύονταν, αυτές ανήκαν στο ελληνικό πάνθεο, όμως παρεισέφρυσαν και οι Αιγυπτιακές θεότητες του Σέραπη, της Ίσιδας και του Άμμωνα αλλά και άλλες μικρότερες, οι οποίες πήραν ιδιότητες ελληνικών θεών και εξισώθηκαν με αυτούς. Η τέχνη της περιόδου είναι μεν ελληνική αλλά αυτή της Ελληνιστικής περιόδου, η οποία προσέλαβε κοσμοπολίτικο χαρακτήρα. Από το κενοτάφιο το καλυμμένο με τύμβο, στα δυτικά της Σαλαμίνας, διασώθηκαν κεφαλές πήλινων αγαλμάτων, που φέρουν έντονη την επίδραση της τέχνης του Λύσιππου. Υπάρχουν επίσης πήλινα αγαλματίδια, που μιμούνται τις λεγόμενες Ταναγραίες. Η χρυσοχοΐα παράγει εξαιρετικά έργα, ενώ διασώζονται στην Πάφο και το Κούριο τα πρωιμότερα μωσαϊκά της Κύπρου στα οποία χρησιμοποιούνται μόνο λευκά και μαύρα βότσαλα. Οι τάφοι των αρχόντων σκαλίζονται σε βράχους, μοιάζουν με κατοικίες ζώντων, έχουν δηλαδή κεντρική αυλή με περιστύλιο και στοές και οι νεκρικοί θάλαμοι ανοίγονται πίσω από αυτές. Αρκετές φορές υπάρχουν αξιόλογες τοιχογραφίες, που διασώζονται μέχρι σήμερα και απηχούν την τέχνη της Αλεξάνδρειας. Σώζονται και σαρκοφάγοι με γλυπτές παραστάσεις. Μια από αυτές, η σπουδαιότερη, παρουσιάζει με πολλή ζωντάνια το θέμα της Αμαζονομαχίας. Προέρχεται από τους Σόλους και σήμερα βρίσκεται στη Βιέννη. Τα γράμματα και οι επιστήμες προχώρησαν επίσης πολύ. Ο ποιητής Κλέων ο Κουριεύς συνέγραψε το επικό ποίημα Αργοναυτικά, ενώ ο Εύπατρος ο Πάφιος διακρίθηκε στην ιλαροτραγωδία. Στην ιστορία διακρίθηκε ο Άριστος, από τον οποίο άντλησε ο ίδιος ο βασιλιάς Πτολεμαίος και στην Πλατωνική φιλοσοφία ο Εύδημος, που ήταν φίλος του Αριστοτέλη. Αναμφίβολα η κορωνίδα όλων υπήρξε ο Ζήνων ο Κιτιεύς, ιδρυτής της Στωϊκής φιλοσοφίας, η οποία συνέχισε την κυνική φιλοσοφία, την οποία εμπλούτισε με ένα μείγμα ελληνικής φιλοσοφικής θεώρησης και ανατολικής σκέψης. Επικεντρώθηκε όχι μόνο σε φυσικά και λογικά προβλήματα αλλά και στα ηθικά και τα πολιτικά. Το σημαντικό είναι ότι η φιλοσοφία του Ζήνωνα άσκησε επίδραση όχι μόνο στην ελληνιστική αρχαιότητα, αλλά και στον Χριστιανικό κόσμο, επομένως η επίδρασή του είναι αισθητή μέχρι την εποχή μας.
Τα από δυσμάς νέφη που ξεκίνησαν από τη Ρώμη είχαν ήδη καλύψει μεγάλο μέρος της Μικράς Ασίας μέχρι και την Κιλικία και ήταν θέμα χρόνου η καθυπόταξη των ελληνιστικών βασιλείων της Αιγύπτου και της Συρίας και φυσικά και της Κύπρου. Η βασική αιτία που κίνησε το ενδιαφέρον των Ρωμαίων για το μεγάλο νησί της ανατολικής Μεσογείου ήταν οι δυναστικές έριδες των Πτολεμαίων. Πιο συγκεκριμένα ο Πτολεμαίος Ζ΄ Φιλομήτωρ, αφού διώχτηκε από τον αδελφό του, γνωστό ως Πτολεμαίο Η΄, κατέφυγε στη Ρώμη το 164 π.Χ., όπου έτυχε της υποστήριξης της Συγκλήτου και επέστρεψε στην Κύπρο. Προς το τέλος του 2ου π.Χ. αιώνα, η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των φίλων και συμμάχων της Ρώμης. Λίγα χρόνια αργότερα οι Ρωμαίοι ισχυρίζονται ότι είχαν στα χέρια τους διαθήκη, με την οποία ο Πτολεμαίος που βασίλευε στην Κύπρο, τους κληροδοτούσε το νησί, γι’ αυτό και γρήγορα, για ασήμαντη αιτία, προχώρησαν με νόμο που θέσπισε ο δήμαρχος Κλαύδιος Πούλχερ το 58 π.Χ. και καθιστούσε την Κύπρο ρωμαϊκή επαρχία. Για την υλοποίηση του νόμου έστειλαν στην Κύπρο τον Κάτωνα με εκστρατευτικό σώμα, ο οποίος χωρίς δυσκολία επέβαλε τη ρωμαϊκή κυριαρχία. Ταυτόχρονα μετέφερε στη Ρώμη το θησαυροφυλάκιο του τελευταίου βασιλιά της Κύπρου, που ήταν γνωστός ως Πτολεμαίος Αυλητής και δημοπρατήθηκαν οι θησαυροί του, που απέδωσαν το φανταστικό ποσό των επτά χιλιάδων ταλάντων!
Κατ’ αυτό τον τρόπο ξεκίνησε η ρωμαιοκρατία στην Κύπρο. Κατά τη διάρκεια όμως των εμφυλίων πολέμων πριν από και μετά τον θάνατο του Καίσαρα, η Κύπρος δόθηκε για σύντομο χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο Καίσαρα στην Κλεοπάτρα και το ίδιο έγινε αργότερα και από τον Μάρκο Αντώνιο. Επανεντάχτηκε όμως οριστικά στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία το 30 π.Χ. μετά τη νίκη του Οκταβιανού στο Άκτιο και την αδιαμφισβήτητη επικράτησή του σε όλη την αυτοκρατορία. Η ρωμαϊκή διοίκηση πήρε την τελική της μορφή το 22 π.Χ., όταν η Κύπρος μετατράπηκε σε συγκλητική επαρχία, ενέργεια που σήμαινε ότι δεν ήταν ανάγκη να σταθμεύουν στο νησί στρατιωτικές δυνάμεις. Έκτοτε η Κύπρος μπήκε σε περίοδο ειρηνικής ζωής, που κράτησε πολλούς αιώνες πλην ελάχιστων εξαιρέσεων. Μια τέτοια εξαίρεση ήταν η εξέγερση των Ιουδαίων το 116 μ.Χ.. Αυτή ξεκίνησε από την Κυρηναϊκή, επεκτάθηκε στην Αίγυπτο και την Παλαιστίνη, κάλυψε όμως και την Κύπρο όπου ζούσαν πολλοί Ιουδαίοι. Επικεφαλής της εξέγερσης στην Κύπρο τέθηκε κάποιος Αρτεμίων, ο οποίος αιματοκύλισε το νησί λόγω της απουσίας στρατευμάτων. Ο ιστορικός Δίων Κάσσιος ( 2/3ος μ.Χ. αιώνας) αναφέρει υπερβολικούς αριθμούς νεκρών. Μάλιστα ανεβάζει τον αριθμό τους σε 240000! Όμως και πολύ λιγότεροι να ήσαν, φαίνεται πως επρόκειτο για μια σοβαρή εξέγερση, γι’ αυτό και η Ρώμη έστειλε εκστρατευτικό σώμα που στάθμευε στη Συρία και την κατέπνιξε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Μια δεύτερη αναταραχή που πήγε να προκληθεί από την επιδρομή των Γότθων το 269 μ.Χ., τερματίστηκε εν τη γενέσει της λόγω ενός λοιμού που ξέσπασε. Γενικά η ρωμαϊκή περίοδος, όντας περίοδος ειρήνης, επέτρεψε την ευημερία και την πρόοδο των Κυπρίων. Αψευδής μάρτυρας του πλούτου που συσσωρεύτηκε και του εκλεπτυσμένου τρόπου ζωής των κατοίκων είναι το πλήθος των ορατών σήμερα αρχαιοτήτων, που το μεγαλύτερο και εντυπωσιακότερο μέρος τους προέρχεται από αυτή την περίοδο. Σπουδαίες κατοικίες διακοσμημένες με υπέροχα ψηφιδωτά, μνημειακά δημόσια κτίρια όπως θέατρα, αμφιθέατρα, ασκληπιεία, διοικητικά κέντρα, τάφοι με τοιχογραφίες, αγορές, γυμνάσια και λουτρά κοσμούσαν όλες σχεδόν τις πόλεις της Κύπρου. Η οικονομία της νήσου ήταν επίσης πολύ αναπτυγμένη. Ο ιστορικός Πλίνιος ο πρεσβύτερος (23 – 79 μ.Χ.) καθώς και ο γεωγράφος Στράβων (63 π.Χ – 24 μ.Χ.) μνημονεύουν την καλή ποιότητα του κρασιού της Κύπρου αλλά και του λαδιού, λιναριού, μαλλιού και των σιτηρών. Συνεχίστηκε ακόμη η παράδοση που ήθελε την Κύπρο να είναι ναυπηγικό κέντρο. Η άφθονη ξυλεία που διέθετε ήταν η εγγύηση για την αδιάκοπη κατασκευή και συντήρηση πλοίων. Εκτός των ανωτέρω, η εξόρυξη και εκκαμίνευση χαλκού ήταν μόνιμη δραστηριότητα για τους Κυπρίους. Συνέχεια σ’ αυτή την παράδοση έδωσαν και οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες στους οποίους περιήλθε ως ιδιοκτησία η επί Πτολεμαίων βασιλική περιουσία, μέρος της οποίας ήταν και τα μεταλλεία χαλκού. Μάλιστα το 12 π.Χ. ο Αύγουστος, σύμφωνα με τον Εβραίο ιστορικό Ιώσηπο, εκμίσθωσε στον Ηρώδη τον Μέγα της Ιουδαίας τη μισή παραγωγή των μεταλλείων, που βρίσκονταν πλησίον των Σόλων έναντι τιμήματος τριακοσίων ταλάντων. Αξιομνημόνευτο είναι το γεγονός πως τα προαναφερθέντα μεταλλεία επισκέφθηκε, το 166 μ.Χ., ο περίφημος γιατρός Γαληνός, με σκοπό να συλλέξει ορυκτά για ιατρικούς σκοπούς. Η ανάπτυξη των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών ήταν απλά η απόρροια και το επιστέγασμα της ειρήνης και της οικονομικής άνθησης. Φιλοσοφία, μουσική και ιατρική έχουν να επιδείξουν σημαντικούς εκπροσώπους, όπως ο στωικός Βακχίων Τρύφωνος, Πάφιος, που υπήρξε πρώτος δάσκαλος του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου, ο μουσικός Αίλιος Αιλιανός, ο γιατρός Ζήνων ο Κιτιεύς (συνώνυμος του μεγάλου φιλοσόφου) που έδρασε προς το τέλος της περιόδου στην Αλεξάνδρεια και έφερε τον τίτλο του αρχιάτρου της πόλης, ενώ ίδρυσε και ιατρική σχολή στην οποία φοίτησαν αρκετοί που δημιούργησαν όνομα στα κατοπινά χρόνια. Στην πόλη της Πάφου ανακαλύφθηκε πριν από λίγα χρόνια ο τάφος ενός γιατρού που περιείχε τριάντα μεταλλικά εργαλεία, καθώς και φάρμακα υπό μορφή σκόνης. Στην ανάπτυξη της Κύπρου συνέτεινε τα μέγιστα η καλή διακυβέρνηση της νήσου. Αν εξαιρέσει κάποιος τα πρώτα χρόνια μετά την κατάληψή της, κατά τα οποία οι Ρωμαίοι απομύζησαν τους κατοίκους -είναι γνωστό το παράδειγμα της Σαλαμίνας στην οποία δόθηκε δάνειο με τόκο προς 48% αντί του νόμιμου 12%-, όταν σταθεροποιήθηκε ο τρόπος διοίκησης του νησιού μετά το 22 π.Χ., όλα πήραν την πορεία τους για καλύτερες μέρες. Σ’ αυτό συνέτεινε το γεγονός ότι η χρονική διάρκεια των καθηκόντων των σημαντικότερων αρχόντων διαρκούσε μόνο ένα έτος κι έτσι αποτρεπόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό η διαφθορά. Διοικητικός, στρατιωτικός και δικαστικός άρχοντας ήταν ο ανθύπατος με έδρα την πόλη της Πάφου. Αυτός είχε υπό τις οδηγίες του τον quaestor provinciae, που ήταν υπεύθυνος για οικονομικά θέματα, και τον legatus pro praetore για τα στρατιωτικά. Οι τρεις αυτοί άρχοντες δεν μπορούσαν να υπηρετούν μαζί περισσότερο από έξι μήνες καθώς ο ανθύπατος αναλάμβανε τα καθήκοντά του από 1η Ιουλίου για ένα μόνο έτος, ενώ ο quaestor provinciae στις 10 Δεκεμβρίου και αυτός για ένα μόνο έτος. Ο σημαντικότερος ανθύπατος που υπηρέτησε στην Κύπρο είναι ο γνωστότερος ρήτορας της Ρώμης Μάρκος Τύλλιος Κικέρων (51/50 π.Χ.), ο οποίος προσπάθησε να προστατέψει τους Κυπρίους από τις αρπακτικές διαθέσεις των συμπατριωτών του. Παρά το ό,τι η ρωμαιοκρατία κράτησε τέσσερις σχεδόν αιώνες, η γλώσσα των Κυπρίων συνέχισε να είναι η ελληνική και είναι αξιοπρόσεκτο το γεγονός πως όλες σχεδόν οι επιγραφές που διασώθηκαν είναι στην ελληνική. Η λατινική ήταν σχεδόν άγνωστη σ’ ολόκληρη την ανατολή και φυσικά και στην Κύπρο. Οι πόλεις του νησιού συνέχισαν να διοικούνται από τοπικούς άρχοντες, όπως ακριβώς γινόταν επί Πτολεμαίων. Κάθε πόλη είχε τη Βουλή της (είδος τοπικού συμβουλίου), τους Άρχοντες του δήμου και τους Γυμνασίαρχους. Συνέχισε επίσης τη λειτουργία του το «Κοινόν Κυπρίων» περισσότερο ως θρησκευτική οργάνωση, που είχε όμως και το δικαίωμα κοπής χάλκινων νομισμάτων. Πρωτεύουσα και έδρα του ανθυπάτου συνέχισε να είναι η Πάφος μέχρι που ξεκίνησε η Βυζαντινή περίοδος, οπόταν τον ρόλο αυτό ανέλαβε η Σαλαμίνα, αφού πια ολόκληρη η Κύπρος υπαγόταν διοικητικά στην Αντιόχεια από την οποία στελνόταν και ο διοικητής της Κύπρου, γνωστός με τον τίτλο consularis. Τότε ακριβώς συνέβησαν μέσα σε δέκα χρόνια, το 332 και 342 μ.Χ., δύο μεγάλοι σεισμοί που κατέστρεψαν την Κύπρο. Η Σαλαμίνα ξανακτίστηκε, σε μικρότερη όμως κλίμακα, με σημαντική βοήθεια από τον αυτοκράτορα Κωνστάντιο, γι’ αυτό και μετονομάστηκε σε Κωνσταντία και έγινε η έδρα του ανώτατου διοικητικού άρχοντα αλλά και του θρησκευτικού προκαθημένου αυτής.
Αναμφίβολα, το σημαντικότερο γεγονός που συνέβη στην Κύπρο κατά τη διάρκεια της ρωμαιοκρατίας ήταν η επίσκεψη των Αποστόλων Παύλου και Βαρνάβα το 45 μ.Χ. Ήταν το πρώτο τους ιεραποστολικό ταξίδι και είχαν μαζί τους και τον νεαρό τότε Ευαγγελιστή Μάρκο. Αφού πήραν το πλοίο στη Σελεύκεια της Συρίας, αποβιβάστηκαν στη Σαλαμίνα και διέσχισαν ολόκληρη την Κύπρο κηρύσσοντας το σωτήριο μήνυμα της νέας θρησκείας. Εκεί στην Πάφο προσηλύτισαν στον χριστιανισμό και τον ανθύπατο Σέργιο Παύλο, ο οποίος κατέστη ο πρώτος υψηλόβαθμος Ρωμαίος αξιωματούχος που ασπάστηκε τη νέα θρησκεία. Στις Πράξεις των Αποστόλων περιγράφεται πολύ παραστατικά πως ένας μάγος εβραϊκής καταγωγής, που λεγόταν Βαριησούς ή Ελύμας, εμπόδιζε τους δυο Αποστόλους στο κατηχητικό τους έργο.
Κατά τη διάρκεια της εδώ παρουσίας τους οι δυο Απόστολοι, σύμφωνα με την παράδοση, χειροτόνησαν τους πρώτους επισκόπους και φύτεψαν τον σπόρο της μετέπειτα οργάνωσης της κυπριακής Εκκλησίας. Οι πρώτοι γνωστοί επίσκοποι ήταν ο Ηρακλείδιος στην Ταμασό, ο Επαφράς στην Πάφο, ο Τυχικός στη Νεάπολη, όπως λεγόταν τότε η Λεμεσός και ο Αυξίβιος στους Σόλους. Πέραν αυτών έχουμε και τον φίλο του Κυρίου Λάζαρο, ο οποίος κατέφυγε στο Κίτιο όπου και έγινε επίσκοπος. Όταν έληξε το πρώτο αποστολικό ταξίδι, ο Βαρνάβας που καταγόταν από τη Σαλαμίνα της Κύπρου πήρε μαζί του τον ανεψιό του Μάρκο κι επέστρεψαν οριστικά στο νησί, για να στηρίξουν τους πρώτους χριστιανούς και να διαδόσουν ευρύτερα τη νέα θρησκεία. Κέντρο της δράσης τους υπήρξε η Σαλαμίνα, χωρίς να παραμελούν και το υπόλοιπο νησί. Κατά τους διωγμούς του Νέρωνα, οι Ιουδαίοι της Σαλαμίνας συνέλαβαν τον Βαρνάβα, τον έβγαλαν έξω από την πόλη, και τον λιθοβόλησαν μέχρι θανάτου το 57 μ.Χ. Αργότερα οι Χριστιανοί της πόλης, με επικεφαλής τον Μάρκο, πήραν το σώμα του Αγίου και το έθαψαν σε τάφο στα δυτικά της Σαλαμίνας και έθεσαν στο στήθος του χειρόγραφο του κατά Ματθαίον Ευαγγέλιου. Για την ανεύρεση του τάφου του Αγίου θα γίνει μνεία πιο κάτω. Σημαντική συμβολή στη διάδοση και την επικράτηση του Χριστιανισμού είχε και η Αγία Ελένη, η οποία επιστρέφοντας στην Κωνσταντινούπολη από τους Αγίους Τόπους το 327 μ.Χ. προσορμίστηκε στην Κύπρο και ίδρυσε τις μονές Σταυροβουνίου, της Τόχνης και του Ομόδους. Τις δύο πρώτες προικοδότησε με τεμάχια του Τίμιου Σταυρού και την τρίτη με μέρος του καννάβου, με τον οποίο δέθηκε ο Κύριος στον σταυρό. Η διάδοση του χριστιανισμού στην Κύπρο δεν ήταν εύκολη υπόθεση, γιατί η λατρεία της Αφροδίτης αλλά και άλλων θεοτήτων ήταν βαθιά ριζωμένη. Μάλιστα η ειδωλολατρία, πνέοντας τα λοίσθια από τα μέσα του Δ΄ αιώνα μ.Χ., κατέβαλε μιαν ύστατη προσπάθεια να προβάλει τους θεούς της, και κυρίως τον Διόνυσο που ήταν τότε αγαπητός, σε εξαιρετικές ψηφιδωτές συνθέσεις που βρέθηκαν στη λεγόμενη «Έπαυλη του Αιώνα» στην Κάτω Πάφο. Εκεί παρουσιάζεται η γέννηση του Διόνυσου, τον οποίο ως νήπιο κρατά στα χέρια ο θεός Ερμής, που εθεωρείτο ο αγγελιαφόρος των θεών. Το κεφάλι του Διόνυσου περιβάλλεται με φωτοστέφανο, κατ’ αναλογία και ασφαλώς και κατ’ αντιπαράθεση προς τη γέννηση του Χριστού. Εικονίζεται επίσης ο θρίαμβός του. Στον ίδιο χώρο υπάρχουν και άλλες θρησκευτικές παραστάσεις παγανιστικού περιεχομένου και χρονολογούνται στο β΄τέταρτο του 4ου μ.Χ. αιώνα, γιατί στο υπόστρωμα των ψηφιδωτών βρέθηκε νόμισμα του Λικίνιου (317 – 323 μ.Χ.) που ήταν σ’ αυτό το διάστημα συναυτοκράτορας του Μ. Κωνσταντίνου. Εκτός αυτών των παραστάσεων, στην οικία του Ευστολίου, στα ΒΑ του θεάτρου του Κουρίου, η οποία χρονολογείται στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα, στο ψηφιδωτό δάπεδο υπάρχουν διάφορες επιγραφές και είναι χαρακτηριστικό ότι η μια από αυτές αναφέρει πως η οικία είναι θεμελιωμένη στα σύμβολα του Χριστού αντί στους μεγάλους λίθους, τα διαμάντια, τον χαλκό και τον σίδηρο. Μια δεύτερη όμως επιγραφή αναφέρει τον Απόλλωνα, στον οποίο έμοιασε ο Ευστόλιος που ανακαίνισε τα λουτρά της οικίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου, η Κύπρος επέδειξε σημαντικές εκκλησιαστικές προσωπικότητες με ακτινοβολία σε όλο τον χριστιανικό κόσμο. Στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. συμμετέχει με τρεις επισκόπους, τους Τριμυθούντος Σπυρίδωνα, Σαλαμίνας Γελάσιο και Πάφου Κύριλλο ή Κυριακό. Την ίδια περίοδο αρχίζει να εδραιώνεται και ο μοναχικός βίος, κυρίως με την κάθοδο του Αγίου Ιλαρίωνος. Ο Άγιος Ιλαρίων υπήρξε φωτεινό παράδειγμα αναχωρητή και εκοιμήθη στην Κύπρο το 371 μ.Χ. Μεγάλη μορφή της Εκκλησίας της Κύπρου υπήρξε και ο Επιφάνιος, επίσκοπος Σαλαμίνος μεταξύ 368 και 403 μ.Χ., ο οποίος άφησε μεγάλο και σημαντικό συγγραφικό έργο. Κατά τη διάρκεια της αρχιερατείας του η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία χωρίστηκε, το 395 μ.Χ. σε ανατολική και δυτική και φυσικά η Κύπρος αποτέλεσε μέρος της πρώτης, που είναι γνωστή ως Βυζαντινή αυτοκρατορία. ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 2ου ΜΕΡΟΥΣ Εμείς σαν Apodimos.com ευχαριστούμε την Εκκλησία της Κύπρου και την αυτού Μακαριώτητα τον Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και Πάσης Κύπρου κκ Χρυσόστομο τον Β΄ που προώθησε την ενημέρωση για την Ιστορία της Κύπρου μέσω του διαδικτύου καθώς και τον Δρ. Ανδρέας Δημητρίου που επιμεληθεί το όλο έργο έτσι ώστε όλοι οι Έλληνες (Ελλαδίτες, Κύπριοι και Απόδημοι) και οι Ομογενείς αδελφοί μας να είναι ενήμεροι για την Ιστορία της Κύπρου σε αντίθεση της παραποιημένης που φτιάξανε οι Τούρκοι και την προβάλουν στα κατεχόμενα . Πηγές : Apodimos.com από το Churchofcyprus.org.cy
Στείλτε τήν σελίδα αύτή μέ e-mail
Copyright © 1999-to date by Apodimos. All rights reserved.
|
