Ο ΠΡΩΤΟΣ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΗΣ και οι ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ και ΙΣΤΟΡΙΑΣ .

Του αρχησυντάκτου του www.Apodimos.com Φώντα Φαφούτη

 

Το portal του www.apodimos.com συνεχώς ενημερώνει τους απόδημους αδελφούς μας για όλες τις προσπάθειες, κινήσεις, ενδιαφέροντα, τεκτενόμενα για την προώθηση της ελληνικής γλώσσας στους Αποδήμους όλου του κόσμου. Πριν όμως ξεκινήσουμε για τις ίσως συντονισμένες ενέργειες που γίνονται εναντίον της ελληνικής γλώσσας και ιστορίας θα πρέπει να τιμήσουμε τον πρώτο απόδημο έλληνα (σε όλο του το βάθος) Αστροναύτη .

Έτσι γνωστοποιούμε στους έλληνες απόδημους όλου του κόσμου, οι οποίοι θα έχουν πλέον καμάρι τους την γενιά των αποδήμων, διότι θα υπάρχει και Αστροναύτης που θα είναι ο πρώτος ομογενής αστροναύτης. Σας πληροφορούμε (παρ’ όλα αυτά που συμβαίνουν και θα σας αναφέρουμε πιο κάτω) υπάρχει ο ομογενής Θεόδωρος Γιουρτσίκιν που καταγράφεται στην ιστορία ως ο πρώτος ελληνικής καταγωγής αστροναύτης, ο οποίος ταξιδεύει στο διάστημα. Αυτό αναφέρεται από την έγκριτη εφημερίδα «Έθνος της Κυριακής» όπου γνωστοποιείται ότι ο κ. Γιουρτσίκιν, ομογενής από το Βατούμ, βρίσκεται στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ISS (International Space Station) από την 9 Οκτωβρίου 2002, μαζί με άλλους πέντε αμερικανούς αστροναύτες. Μαζί του αυτός ο απόδημος έλληνας, φρόντισε να πάρει και την ελληνική σημαία, που ζήτησε να του στείλει ο εξάδελφός του από την Αθήνα. Ο ομογενής αστροναύτης γεννήθηκε πριν από 43 χρόνια στο Βατούμ, σημερινή πρωτεύουσα του ανεξάρτητου κρατιδίου της Αζαρίας στην περιοχή μεταξύ της Ρωσίας και της Γεωργίας. Η μητέρα του κ. Μικρούλα Γραμματικοπούλου, είναι Ελληνίδα του Πόντου, ενώ ο πατέρας του Νικολάϊ είναι Ρώσος. Ο ίδιος όμως θεωρεί την Ελλάδα πατρίδα του. Αυτό υποδηλώνει άλλωστε και η επιθυμία να παραβρεθούν εκπρόσωποι της χώρας μας στην τελετή εκτόξευσης του διαστημόπλοιου στο ακρωτήριο Κανάβεραλ στο Χιούστον, κάτι που δεν έγινε εφικτό, αν και το ζήτησε εγγράφως από το Ελληνικό ΥΠΕΞ. «Μου αρκεί που έχω την ελληνική σημαία μαζί μου», είπε με πικρία πριν να φύγει στους δικούς του ανθρώπους. Τον τίμησε όμως ο πρόεδρος της Ατζαρίας και δεκαμελής αντιπροσωπία, που θα τον περιμένουν να επιστρέψει με την αποστολή στη γη μετά από συνολικά 10ημερη παραμονή στο διάστημα. Ο πρόεδρος της Ατζαρίας έχει ήδη προσκαλέσει όλα τα μέλη του πληρώματος στη χώρα του προκειμένου να τα τιμήσει. Παράλληλα προγραμματίζεται περιοδεία του πληρώματος στην Αμερική και στη συνέχεια επίσκεψη στην Αστερούπολη, την κωμόπολη των ρώσων αστροναυτών έξω από τη Μόσχα. Στα άμεσα σχέδια του ομογενούς αστροναύτη είναι μετά την αποστολή να επισκεφτεί το Βατούμ και την Ελλάδα, όπου έχει έρθει πολλές φορές στο παρελθόν.

Σάλος στην ομογένεια της Αυστραλίας για το θέμα της γλώσσας

Σάλος, ξέσπασε στην ελληνική ομογένεια που ζει στην Μελβούρνη της Αυστραλίας, μετά τη διγλωσσία, την οποία διαπιστώθηκε ότι χρησιμοποιούσε η πολιτειακή κυβέρνηση της Βικτόρια, στο θέμα της ονομασίας της γλώσσας των καταγόμενων από την ΠΓΔΜ πολιτών που ζουν στην Αυστραλία. Για το θέμα αυτό, η Παμμακεδονική Ενωση Μελβούρνης και Βικτορίας και το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μακεδονικών Σπουδών, ως εντολοδόχοι σύσσωμης της ελληνικής ομογένειας, με απόφαση των ηγετών των σπουδαιότερων παροικιακών οργανισμών τον Αύγουστο του 2000, συγκαλούν συγκέντρωση των ηγεσιών των ομογενειακών οργανώσεων, την Τρίτη 26 Νοεμβρίου 2002 και ώρα 7.30 μ.μ., στην αίθουσα εκδηλώσεων της Παμμακεδονικής, στο 470 Queens Parade, Clifton Hill της Μελβούρνης..

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, την οποία εξέδωσε η Παμμακεδονική, από νέα απόρρητα στοιχεία, τα οποία βρίσκονται ήδη στα χέρια του διοικητικού συμβουλίου της Παμμακεδονικής και του νομικού της συμβούλου, διαπιστώνεται ότι «μυστικές διεργασίες» ανάμεσα στην πολιτειακή κυβέρνηση και τον σύλλογο Σκοπιανών εκπαιδευτικών είχαν λάβει χώρα τόσο

q       πριν την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, High Court,

q       όσο και πριν την απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και που οδήγησε στην απάλειψη του όρου Slavonic από την περιγραφή της γλώσσας των σκοπιανών.

Στην ανακοίνωση προστίθεται ότι για το θέμα αυτό, αναμένεται να δρομολογηθούν σημαντικές εξελίξεις ενώ κατά τη συγκέντρωση, θα παρουσιαστούν στην Ομογένεια, όλα τα στοιχεία που έχουν περιέλθει στην κατοχή της Παμμακεδονικής για τον εμπαιγμό του ελληνισμού των Αντιπόδων στο σημαντικό αυτό εθνικό ζήτημα. Ταυτόχρονα, το Διοικητικό Συμβούλιο της Πανμακεδονικής Ένωσης Μελβούρνης και Βικτόριας, απέστειλε επιστολή διαμαρτυρίας προς τον πρωθυπουργό της πολιτειακής κυβέρνησης της Βικτόρια, κ. Στήβ Μπράκς, κατηγορώντας τον για διγλωσσία και παραπλάνηση της ελληνικής ομογένειας.

Στην επιστολή, που υπογράφεται από τον Πρόεδρο της Παμμακεδονικής, Δημήτρη Μηνά και τον Γεν. Γραμματέα, Νίκο Λαλόπουλο, αναφέρονται τα ακόλουθα:

Προς: Τον Πρωθυπουργό της Βικτορίας,

Εντιμότατο Steve Bracks,

Μελβούρνη.

Το Σεπτέμβριο 2000, η Παμμακεδονική Ενωση Μελβούρνης και Βικτορίας και το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μακεδονικών Σπουδών εξουσιοδοτήθηκαν από την Συνέλευση των Ελληνοαυστραλιανών οργανισμών να συναντηθούν με την κυβέρνησή σας για να βρεθεί μία λύση στην ονοματολογία που χρησιμοποιεί η Βικτοριανή κυβέρνηση αναφορικά με τη γλώσσα των Σλαβομακεδόνων, μετά από νομικές ενέργειες του Συλλόγου «Μακεδόνων Εκπαιδευτικών» Βικτορίας. Πραγματοποιήθηκαν δύο συναντήσεις με τον Υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Πολυπολιτισμικών υποθέσεων τον Εντιμότατο Ιωάννη Πανταζόπουλο (τον Αύγουστο και αρχές Σεπτεμβρίου) σχετικά με το θέμα αυτό. Και τις δύο φορές, ο υφυπουργός μας διαβεβαίωσε ότι το θέμα θα επιλυθεί μόνο μετά την απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών στις 8 Σεπτεμβρίου 2000, και ότι ακόμα και τότε, δεν θα ληφθεί καμία απόφαση εάν η κυβέρνηση δεν συμβουλευτεί την Ελληνική παροικία Επίσης η κυβέρνηση μας διαβεβαίωσε ότι εκείνο τον καιρό, δεν ετίθετο θέμα συγγνώμης ή καταβολής αποζημίωσης (στους Σλαβομακεδόνες), από πλευράς κυβέρνησης. Όμως, καθώς φαίνεται, η Κυβέρνηση έχει προβεί σε διακριτικές διαπραγματεύσεις με τους Σλαβο – Μακεδόνες σχετικά με τα προαναφερθέντα ζητήματα πριν ακόμα ληφθεί η απόφαση για την έφεση της Πολιτείας στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών, και ενώ η Κυβέρνησή σας διαβεβαίωνε την αντιπροσωπεία της Ελληνικής Παροικίας ότι καμιά απόφαση! δεν είχε ληφθεί από την Κυβέρνηση. Υπάρχοντα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η κυβέρνησή σας

(α) έλαβε μέρος σε συζητήσεις συμβιβασμού στο θέμα με τους Σλαβομακεδόνες πριν από τη Σύσκεψη της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών (στις 8 Σεπτεμβρίου 2000) και

(β) παρά τις διαβεβαιώσεις σας προς εμάς για το αντίθετο, η κυβέρνηση δέχτηκε να αποσύρει την εντολή για τη Μακεδονική Σλαβονική γλώσσα και να δοθεί αποζημίωση $ 75,000 στο Σύλλογο «Μακεδόνων» Εκπαιδευτικών Βικτορίας.

Είναι ολοφάνερο τώρα, ότι πριν ακόμα ληφθεί η απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών (στις 8 Σεπτεμβρίου 2000) , στείλατε επιστολή στους Σλαβομακεδόνες εκφράζοντας τα συναισθήματά σας ότι η ιστορία του κατακερματισμού των Μακεδόνων μεγάλωσε την εκτίμηση μου για τη θέση των Μακεδόνων στο θέμα αυτό και καταλήγοντας, ότι η ύλη που μου προμηθεύσατε παρέχει ισχυρή απόδειξη της απογοήτευσης που αισθάνονται οι «Μακεδόνες», σχετικά με τις διεθνείς προστριβές σχετικά με την ονομασία της Πρώην Μακεδονικής Δημοκρατίας.

q       Θα ήταν παράλογο κ. Πρωθυπουργέ να συμπεράνουμε ότι η επιστολή σας χρησιμοποιήθηκε στο δικαστικό αγώνα, ειδικά όταν οι Σλαβομακεδόνες την έλαβαν, πριν την απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ίσων Ευκαιριών και πριν ληφθεί απόφαση για την έφεση της Πολιτείας ;

q       Με όλο το σεβασμό, θα ήταν παράλογο να συμπεράνουμε ότι, στην πραγματικότητα, η αντιπροσωπεία μας παραπλανήθηκε και πίστεψε ότι η κυβέρνηση διαπραγματευόταν με τις δύο ομάδες, ενώ εσείς ήδη είχατε λάβει την απόφασή σας υπέρ των Σλαβομακεδόνων, πριν την απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ίσων Ευκαιριών ;

Κύριε Πρωθυπουργέ, στη συνημμένη επιστολή σας θρηνείτε τον κατακερματισμό του Μακεδονικού λαού και την απογοήτευσή τους για την προστριβή σχετικά με την ονομασία της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, διαβεβαιώνοντάς τους ότι το θέμα θα επιλυθεί χωρίς άλλες προσβολές προς τους Μακεδόνες.

q       Αλλά ποιος προσβάλλει ποιον ;

q       Ποιος είναι ο καταπιεστής ;

q       Ποιος υφαρπάζει το όνομα Μακεδονία και καταχράται την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Αρχαίας Μακεδονίας, δηλαδή, ενός ελληνικού κράτους ;

q       Δεν ήταν η κυβέρνηση του εργατικού κόμματος του κ. Κίτιγκ η οποία αποφάσισε ότι αυτοί που κατάγονται από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας θα αναφέρονται ως Σλαβομακεδόνες;

q       Ακολουθεί η κυβέρνησή σας τις εντολές που εξέδωσε ο τότε υπουργός Εξωτερικών ο Εντιμότατος κ. Έβανς ;

q       Χρησιμοποιείται ο όρος Σλαβομακεδόνας από τις Βικτοριανές Κυβερνητικές Υπηρεσίες, όταν αναφέρονται σε άτομα που κατάγονται από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας ;

Τα προαναφερθέντα ζητήματα μας απασχολούν. Θα θέλαμε να μας βεβαιώσετε για τα ακόλουθα:

q       Έχει προβεί η Κυβέρνηση σας σε διαπραγματεύσεις για την επίλυση του ζητήματος πριν ακόμα ληφθεί απόφαση για την έφεση της Πολιτείας στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ίσων Ευκαιριών;

q       Έχει παραπλανήσει η Κυβέρνησή σας την αντιπροσωπεία μας κατά τις συναντήσεις του Αυγούστου και του Σεπτέμβρη δηλώνοντας ότι καμία απόφαση δεν είχε ληφθεί ;

q       Η κυβέρνησή σας μας διαβεβαίωσε ότι δεν θα γίνει κανένας συμβιβασμός με τους Σλαβομακεδόνες πριν να συμβουλευτείτε την αντιπροσωπεία της Ελληνικής Παροικίας. Αυτή η σύσκεψη δεν έγινε ποτέ. Γιατί ;

q       Είναι αποφασισμένη η Κυβέρνησή σας να εγκρίνει την ονομασία Σλαβομακεδόνες για τα άτομα που κατάγονται από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, δηλαδή να ακολουθήσει την απόφαση που έλαβε η Κοινοπολιτειακή κυβέρνηση Κίτιγκ ;

Θα εκτιμούσαμε πολύ μία απάντηση στα προαναφερθέντα παράπονα της Ελληνικής παροικίας και ιδιαίτερα της Ελληνομακεδονικής πατρίδας. Καθώς οι ηγέτες της Ελληνικής Παροικίας πρόκειται να συσκεφθούν γι' αυτά τα ζητήματα εντός 15 ημερών, ή κατά το δυνατόν ταχύτερη απάντησή σας θα εκτιμηθεί ιδιαιτέρως.

Το www.Apodimos.com πληροφορεί όλους τους αποδήμους ότι δημοφιλέστερη γλώσσα στην Αυστραλία είναι η ελληνική. Από μια ανάλυση της απογραφής του 2001 προκύπτει ότι οι γλώσσες που ομιλούνται στα σπίτια της Αυστραλίας υπερβαίνουν τις 240 ! Η επίσημη και κυρίαρχη γλώσσα είναι, φυσικά, η αγγλική αλλά στο 29% των σπιτιών του Σίδνεϊ και στο 27% των σπιτιών της Μελβούρνης ομιλείται μια άλλη γλώσσα, πέραν της αγγλικής. Δεύτερη δημοφιλέστερη γλώσσα της Αυστραλίας (μετά την αγγλική) είναι η ιταλική και τρίτη η ελληνική την οποία δηλώνουν ότι την ομιλούν 263.717 άτομα, η πλειοψηφία των οποίων ζει στη Μελβούρνη. Μπορεί να το διαψεύσει κανείς ; Ο καθηγητής Γλωσσολογίας του πανεπιστημίου Μελβούρνης, Μάικολ Κλάϊν, ο οποίος έκανε την ανάλυση παρατήρησε ότι οι ασιατικές γλώσσες είναι οι πιο αναπτυσσόμενες στην Αυστραλία αλλά υπογράμμισε ότι «η ελληνική γλώσσα, από τις ευρωπαϊκές, θα αντέξει περισσότερο γιατί την ομιλούν περισσότεροι νέοι».

Και ενώ αυτά συμβαίνουν στην Αυστραλία, σε μια χώρα που την οποία έγινε τόσο μεγάλη και αξιοπρόσεκτη υποδοχή στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο, σε μια άλλη χώρα και πόλη το Κάιρο γίνονται μαθήματα για την επιβίωση της ελληνικής γλώσσας. Έτσι η ελληνική παροικία Καΐρου αγωνιά για την επιβίωση της ελληνικής γλώσσας σ' ένα χώρο που παραδοσιακά μιλούσε ελληνικά. Και βρήκε την έξοδό της σ' ένα ειδικό τμήμα διδασκαλίας των ελληνικών σε παιδιά ελληνικής καταγωγής τα οποία δεν φοιτούν στα ημερήσια σχολεία της Κοινότητας. Πρόκειται, όπως αναφέρουν, για μια προσπάθεια να διατηρηθεί η ελληνικότητα ατόμων που λόγω των μικτών γάμων έχουν απομακρυνθεί από τους κόλπους της ελληνικής παροικίας αυτός ο στόχος είναι ζωτικής σημασίας με δεδομένο το μικρό αριθμό των Ελλήνων που παραμένουν στην Αίγυπτο. Τα μαθήματα γίνονται στο Πολιτιστικό Κέντρο του Καΐρου, που τελεί υπό την αιγίδα της ελληνικής κοινότητας και της πρεσβείας της Ελλάδας. Τα παρακολουθούν ενενήντα άτομα σε

q       δύο τμήματα προχωρημένων,

q       τρία τμήματα αρχαρίων,

q       ένα τμήμα σπουδαστών του Πανεπιστημίου Αζχαρ και

q       ένα τμήμα για τους εργαζομένους της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.

Ψυχή της προσπάθειας, η διευθύντρια της Αχιλλοπουλείου Δημοτικής Σχολής, Λίτσα Μιμίνη, με τη συμπαράσταση του εκτός κόσμου ετούτου Κωστή Μοσκώφ και του προϊσταμένου των σχολείων, Νικόλα Βανδή.

Επιστρέφοντας πάλι στην Αυστραλία στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Σύδνεϋ, όταν έγινε αλλαγή στο άτομο που ήταν συντονιστής στο Γραφείο Εκπαίδευσης, ο επί 15 μήνες χειριζόμενος τα θέματα της εκπαίδευσης κ. Ιωάννης Παπανικολάου πριν την αναχώρηση του για την Ελλάδα χαρακτήρισε στις δηλώσεις του : «ως πολύτιμη την συμβολή των εκπαιδευτικών και των ομογενειακών φορέων στις προσπάθειες και τους αγώνες που γίνονται για την ενίσχυση της πολιτισμικής ταυτότητας των ομογενών και ιδιαίτερα για την καλλιέργεια της ελληνικής γλώσσας στα Ελληνόπουλα που φοιτούν στους διαφόρους τύπους ελληνικών σχολείων ή σε προγράμματα εκμάθησης της ελληνικής που προσφέρουν διάφοροι φορείς.»

Επίσης το www.Apodimos.com φοβάται μήπως υπάρχουν συντονισμένες ενέργειες εναντίον τη ελληνικής γλώσσας από ξένους κύκλους. Διότι σας γνωρίζουμε ότι υπήρξε και κατάργηση του ελληνικού προγράμματος της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας της πασίγνωστης DHW . Όπου υπήρξε επιστολή διαμαρτυρίας σε έντονο ύφος που απέστειλε ο Αντιπρόεδρος του Γερμανό-Ελληνικού Οικονομικού Συνδέσμου (DHW), Φαίδων Κοτσαμπόπουλος, προς τον Γενικό Διευθυντή της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας, Τομας Γκρουμπερ γράφοντας : «Η οργάνωση μας γνώρισε το ελληνικό πρόγραμμα σαν βοηθό και συμπαραστάτη σε όλες της τις δραστηριότητες στην Γερμανία και ειδικά στους τομείς προώθησης των γερμανο-ελληνικών εμποροοικονομικών σχέσεων, προώθησης της επιχειρηματικότητας, καλυτέρευσης της επαγγελματικής εκπαίδευσης των Ελλήνων και την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η κατάργηση ενός προγράμματος όπως το ελληνικό πρόγραμμα της ραδιοφωνίας σας με ιστορική και παιδαγωγική παράδοση και διάσταση και τόσο μεγάλο ποσοστό συνταύτισης μεταξύ του Ελληνισμού της Γερμανίας σημαίνει απώλεια ενός σημαντικού στοιχείου ελληνικής ταυτότητας στην Γερμανία και ενός πυλώνα μακραίωνης ελληνο-βαυαρικής πολιτιστικής συνεργασίας,» και συνέχισε τονίζοντας ο εκπρόσωπος του DHW μεταξύ άλλων: «Κάνω έκκληση στα φιλελληνικά σας αισθήματα και σας υπενθυμίζω την παραδειγματική και πρωτοποριακή στάση που τήρησαν πάντοτε τόσο η Βαυαρία όσο και όλοι οι φορείς της σε όλα τα επίπεδα της μέχρι τούδε γερμανο-ελληνικής συνεργασίας και προσβλέπω σε μια θετική και διορθωτική απόφαση εκ μέρους σας».

Επίσης σας γνωρίζουμε ένα ακόμα κρούσμα ότι δηλαδή υπήρξε Επιστολή διαμαρτυρίας που απέστειλε στον βρετανικό σταθμό BBC, Έλληνας ομογενής για ντοκιμαντέρ που πρόβαλε λίγο πριν τον ποδοσφαιρικό αγώνα Βρετανίας - ΠΓΔΜ, για την ιστορία της ΠΓΔΜ. Στο ντοκιμαντέρ αναφέρεται ότι οι «Μακεδόνες» είναι λαός με ιστορία πολλών χρόνων και ότι ένας από τους μεγαλύτερους «Μακεδόνες» ήταν ο Μέγας Αλέξανδρος. Ο Έλληνας ομογενής, την ενέργεια του οποίου ακολούθησαν και άλλοι από τη Βρετανία, τη Σουηδία και τη Γερμανία, εκφράζει στην επιστολή του δυσαρέσκεια για την ελαφρότητα με την οποία οι δημοσιογράφοι του εθνικής εμβέλειας βρετανικού τηλεοπτικού δικτύου αντιμετώπισαν την ελληνική ιστορία. Στην επιστολή του αυτή αναφέρει «Σας γράφω για να διαμαρτυρηθώ για την απαράδεκτη προπαγάνδα από τους δημοσιογράφους σας» και συμπληρώνει ότι «αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο και ελπίζω οι σχολιαστές και ρεπόρτερ σας να μελετούν πριν ανοίξουν το στόμα τους» Ακόμη επισήμανε τα ιστορικά λάθη στα οποία υπέπεσαν οι δημοσιογράφοι του BBC και κάλεσε τη διεύθυνση του σταθμού να αντιμετωπίσει στο εξής την έλλειψη γνώσης, σεβόμενη την ιστορία ακόμη και μικρών κρατών, όπως η Ελλάδα.