28 ΧΑΜΕΝΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ για ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ στα 125 ΧΡΟΝΙΑ .

Επιμέλεια της συνεργάτου του www.Apodimos.com Κικής Μπένου.

Το portal του www.Apodimos.com, σταμάτησε την παρουσίαση των απόψεων ατόμων ή οργανισμών για την επίλυση του Κυπριακού βάσει της προτάσεως του Γ.Γ του ΟΗΕ κ. Κοφι Άναν, με σκοπό να μην επηρεάσει τους αποδήμους έλληνες, έτσι ώστε οι βασικοί διαπραγματευτές, κκ. Κληρίδης ως πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και Ντεκτάς σαν αρχηγός της Τουρκοκυπριακής Μειονότητας, να μένουν μόνοι τους στις προσπάθειες τους, για την επίλυση του πολιτικού σκέλους του Κυπριακού. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, πάλι παίζοντας το παιχνίδι του, κάτι που έμαθε από την εποχή του δόκτορος Κιουτσούκ και μέσα από την υποστήριξη του Τουρκικού κατεστημένου, συνεχώς δημιουργεί προβλήματα. Όμως ή αυτός θα κερδίσει στους σκοπούς που τον οδηγεί το στρατιωτικό κατεστημένο της Τουρκίας ή πέσουν τα κεφάλια της πολιτικής ηγεσίας της Τουρκίας (που πρόσφατα εκλέγει με μεγάλη πλειοψηφία) ή θα φύγουν τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής και θα υπάρξει λύση για ολόκληρη την Κύπρο βασιζόμενη στα πλαίσια του ευρωπαϊκού κεκτημένου, άλλες λύσεις δεν υπάρχουν, διότι η Κύπρος θα είναι Ευρώπη.

            Επειδή 28 χαμένες ευκαιρίες για την επίλυση του Κυπριακού είναι πολλές στα 125 χρόνια, που ταλαντεύεται η λύση του, σας παρουσιάζουμε μια εργασία του Νίκου Α. Τούλιου, που είδε το φως της δημοσιότητας στο Site «Πατρίδες».            

Οι «χαμένες ευκαιρίες» και τα σχέδια διχοτόμησης της Κύπρου .

Πολλοί χαρακτηρίζουν το κυπριακό πρόβλημα σαν «μια ιστορία χαμένων ευκαιριών», με την έννοια ότι κάθε προηγούμενη ευκαιρία επίλυσής του ήταν καλύτερη της επόμενης. Πρόκειται για λάθος, διότι όλες οι «ευκαιρίες», που παρουσιάστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, περιείχαν παγίδες διχοτόμησης. Έτσι σας παρουσιάζουμε συνοπτικά το ιστορικό του κυπριακού ζητήματος, όπως αυτό εξελίχθηκε τα τελευταία 125 χρόνια :

1.      1878: Με την αμυντική συμφωνία μεταξύ οθωμανικής Τουρκίας και Μεγάλης Βρετανίας η Κύπρος εκχωρείται στη δεύτερη, με διατήρηση της επικυριαρχίας του σουλτάνου και με την υποχρέωση καταβολής ετήσιου ενοικίου και επιστροφής της νήσου στην Τουρκία, αν η Ρωσία επέστρεφε στο σουλτάνο τις περιοχές του Βατούμ, του Καρς και του Αρδαχάν.

2.      1914: Με την είσοδο της Τουρκίας στο πλευρό της Γερμανίας και της Αυστρίας κατά τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο, η Μεγάλη Βρετανία ακύρωσε την «αμυντική συμφωνία» του 1878 και προσάρτησε την Κύπρο στη Βρετανική Αυτοκρατορία.

3.      1915: Η Κύπρος προσφέρεται από την Αγγλία στην Ελλάδα, αν η χώρα μας εγκατέλειπε την ουδετερότητά της. Η πρόταση απορρίφθηκε, αλλά, όταν ένα χρόνο αργότερα η Ελλάδα εξήλθε στον πόλεμο και με τη συμμετοχή της συνετέλεσε ώστε η έκβασή του ν’ αποβεί υπέρ των Συμμάχων, η νικήτρια Βρετανία αρνήθηκε ότι δεσμευόταν από την προηγούμενη προσφορά.

4.      1920: Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών διατυπώθηκε το συμπέρασμα, ότι η τύχη της Κύπρου θα εξαρτιόταν από εκείνη της Ρόδου.

5.      1923: Με τη Συνθήκη της Λοζάννης η Τουρκία εγκαταλείπει «οριστικώς και ανεπιφυλάκτως» όλα τα δικαιώματά της επί της Κύπρου.

6.      1925: Η Κύπρος ανακηρύσσεται σε «αποικία του βρετανικού στέμματος» Το θέμα καθίσταται ελληνοβρετανικό, αλλά η βρετανική στάση σταδιακά σκληραίνει.

7.      1931: Τον Οκτώβριο εκδηλώνεται κίνημα των Κυπρίων με αιματηρή κατάληξη. Στις διαμαρτυρίες της Ελλάδας, η αγγλική κυβέρνηση απαντά με επίσημη δήλωση ότι «το Κυπριακό ζήτημα είναι κλειστό».

8.      1941: Η βρετανική διοίκηση της Κύπρου ζητεί από τους Κυπρίους να ενταχθούν στα εθελοντικά σώματα του βρετανικού στρατού, και η βρετανική κυβέρνηση δίνει υποσχέσεις στην Ελλάδα για την τύχη της Κύπρου μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, αλλά απορρίπτει το ελληνικό αίτημα για μετάβαση της ελληνικής κυβέρνησης στην Κύπρο, μετά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα.

9.      1950: Στο δημοψήφισμα που έγινε, ύστερα από την άρνηση της βρετανικής κυβέρνησης, και το διεξήγαγε η Εθναρχία της Κύπρου, η παμψηφία του ελληνικού πληθυσμού τάχθηκε υπέρ της Ένωσης.

10.  1951: Ο νέος αρχιεπίσκοπος και εθνάρχης Κύπρου Μακάριος ο Γ΄, ζητεί από την ελληνική κυβέρνηση να θέσει θέμα αυτοδιάθεσης-Ένωσης του κυπριακού λαού. Η βρετανική κυβέρνηση αρνείται οποιαδήποτε συζήτηση.

11.  1953: Κατατίθεται η ελληνική προσφυγή για το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Κύπρου στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

12.  1955: Την πρώτη Απριλίου αρχίζει η μαχητική δράση της ΕΟΚΑ. Τον Αύγουστο συγκαλείται η τριμερής Διάσκεψη του Λονδίνου, με συμμετοχή Ελλάδας, Βρετανίας και Τουρκίας, γεγονός που αποτελεί απαρχή ανάμιξης του τουρκικού παράγοντα στην ελληνοβρετανική διένεξη για την Κύπρο.

13.  1955-56: Προτείνονται δύο αλλεπάλληλα σχέδια (Ράντκλιφ και Χάρτιγκ) για το μέλλον της Κύπρου, με προτάσεις μακροετούς αυτοκυβέρνησης και μετέπειτα αυτοδιάθεσης. Τότε εμφανίζεται για πρώτη φορά ο κίνδυνος διχοτόμησης, με μη αποκρυπτόμενες διατάξεις προβολής του τουρκοκυπριακού στοιχείου.

14.  1958: Με το σχέδιο Μακμίλαν προβάλλεται ευθέως και απεριφράστως η λύση της διχοτόμησης.

15.  1959: Με τις συνθήκες Ζυρίχης και Λονδίνου κηρύσσεται η ανεξαρτησία της Κύπρου και επιβάλλεται η παρουσία τουρκικών στρατευμάτων, αφού η Τουρκία, όπως η Ελλάδα και η Βρετανία, είναι εγγυήτριες δυνάμεις .

16.  1963: Ύστερα από μονομερή πρωτοβουλία του προέδρου Μακαρίου για την τροποποίηση του Κυπριακού Συντάγματος, εκρήγνηται τουρκική ανταρσία.

17.  1964: Το Κυπριακό φέρνει Ελλάδα και Τουρκία στα πρόθυρα πολέμου, ενώ αποστέλλεται μια μεραρχία του ελληνικού στρατού στην Κύπρο. Υποβάλλεται από τις ΗΠΑ το σχέδιο Άτσεσον, με αμφιλεγόμενες διατάξεις. Απορρίπτεται από το Μακάριο, αν και η κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου αρχικά ήταν υπέρ της αποδοχής του.

18.  1968-73: Διακοινοτικές συνομιλίες Κληρίδη - Ντενκτάς, χωρίς συγκεκριμένη κατάληξη και με ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων Αθηνών-Λευκωσίας.

19.  1974: Πραξικόπημα της Εθνικής Φρουράς στην Κύπρο, με τη στήριξη του καθεστώτος Ιωαννίδη στην Αθήνα. Επακόλουθο είναι η τουρκική εισβολή στη μεγαλόνησο και η σταδιακή κατάληψη του 38% των βορειοανατολικών εδαφών της. Οι Τουρκοκύπριοι εγκαταλείπουν τις νότιες περιοχές και οι Ελληνοκύπριοι τις βόρειες, με αποτέλεσμα τη ντε φάκτο παγίωση της διχοτόμησης.

20.  1977: Ο Μακάριος παραδίδει στον Αμερικανό απεσταλμένο Κλαρκ Κλίφορντ, χάρτη περί διζωνικής ομοσπονδίας. Παρά τις διαβεβαιώσεις της αμερικανικής πλευράς, ο Ντενκτάς αρνείται να πράξει το ίδιο. Στις 3 Αυγούστου πεθαίνει ο Μακάριος.

21.  1983: Ο Ντενκτάς ανακηρύσσει το τουρκοκυπριακό ψευδοκράτος, το οποίο αναγνωρίζεται μόνον από την Τουρκία. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καταδικάζει την ενέργεια και καλεί τις χώρες-μέλη του ΟΗΕ να μην το αναγνωρίσουν.

22.  1984-90: Ειρηνευτικές πρωτοβουλίες του ΟΗΕ και εκ του σύνεγγυς διακοινοτικές συνομιλίες, καταλήγουν σε αδιέξοδο.

23.  1990: Η Κυπριακή Δημοκρατία υποβάλλει αίτηση υποψηφιότητας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.

24.  1992-98: Αλλεπάλληλοι γύροι συνομιλιών υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και αμερικανική μεσολάβηση δεν οδηγούν σε αποτέλεσμα.

25.  1998: Αρχίζουν οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Συμβούλιο Κορυφής του Ελσίνκι (Δεκέμβριος 1999) αποδεσμεύει την ένταξη από τη λύση του Κυπριακού.

26.  1999: Πρώτος γύρος συνομιλιών Κληρίδη - Ντενκτάς στη Νέα Υόρκη, υπό την αιγίδα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν.

27.  2000: Δεύτερος γύρος συνομιλιών στη Γενεύη υπό τον ειδικό εκπρόσωπο του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Αλβάρο ντε Σότο.

28.  2002: Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, αποστέλλει στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού.

Το σχέδιο Ανάν περιέχει κι αυτό στοιχεία διχοτόμησης. Όμως, αυτή τη φορά, ασφαλιστική δικλίδα είναι η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν αυτή ολοκληρωθεί, το Κυπριακό ίσως βρει την τελική λύση του στα πλαίσια του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Θα πρόκειται για την πρώτη «μη χαμένη» ευκαιρία των τελευταίων 125 χρόνων.