Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ 2004 ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ.

Του Υποστρατήγου ΕΛ.ΑΣ. ε.α. Π. ΛΑΓΓΑΡΗ Πρώην Υποδιευθυντού της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας της ΕΛ.ΑΣ

ΓΕΝΙΚΑ

Είναι πάγκοινο το γεγονός, ότι βρισκόμαστε ήδη στην τελική ευθεία, όσον αφορά στην ημερομηνία έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 στην Ελλάδα, τη χώρα που τους γέννησε και που φιλοδοξεί να τους διοργανώσει με ένα τρόπο αντάξιο προς την ειρηνοποιό, χαρμόσυνη και γιορτινή φύση τους, αλλά και προς τα οικουμενικά ιδεώδη που ενσωματώνουν και εκπέμπουν, δηλαδή της ευγενούς αμίλλης, της φιλίας και της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Εκείνο που εναπομένει πλέον και που αποτελεί θέμα πρωταρχικής σημασίας και υψίστης προτεραιότητας για την Ελλάδα και όλους τους Έλληνες, είναι η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 σε ένα ήσυχο και ειρηνικό περιβάλλον, με απόλυτη τάξη και ασφάλεια, σε όλη την επικράτεια, πράγμα όμως δυσχερές, με δεδομένο ήδη την παγκοσμίως επικρατούσα κατάσταση «φοβίας ασφαλείας» σε ένα διαρκώς αναταραγμένο διεθνές περιβάλλον, από τη δράση της σύγχρονης τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος (προληπτικοί πόλεμοι κ.λ.π.).

            Στην γενική προσπάθεια αυτή, αναπόφευκτα συμμετέχουν ενεργά και οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, ύστερα από το νέο θεσμικό τους ρόλο, όσον αφορά στη συμμετοχή τους στην γενική ανάγκη προετοιμασίας της χώρας για την αντιμετώπιση των λεγομένων «ασύμμετρων απειλών», οι οποίες συμπεριλαμβάνουν τις σύγχρονες μορφές τρομοκρατίας και το οργανωμένο έγκλημα.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Σύμφωνα με καταρτισθέν σχετικό επιτελικό σχέδιο με τη συνεργασία εμπειρογνωμόνων ξένων χωρών, το οποίο έλαβε την έγκριση επίσημης κυβερνητικής σύσκεψης, η ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 δεν είναι στενά Αστυνομικό πρόβλημα μόνο. Απαιτούνται ενιαίες και συγκλίνουσες δράσεις όλων των τομέων του ευρύτερου κρατικού μηχανισμού, συμπεριλαμβανομένων και των Ε.Δ. της χώρας. Αυτό άλλωστε επιβάλλει η έκταση και το εγκατεσπαρμένο των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων και στόχων (ολόκληρη η Αττική και οι πόλεις Θεσσαλονίκη και Βόλος, Πάτρα και Ηράκλειο Κρήτης), για την αποτελεσματική ασφάλεια των οποίων μόνη η ΕΛ.ΑΣ κρίνεται ανεπαρκής.

            Στα πλαίσια της Νέας Στρατηγικής Αναθεώρησης, στην αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων έχει συμπεριληφθεί και η αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών, αλλά μέσα σε όρια και κανόνες. Αξίζει να σημειωθεί, ότι οι συναρμόδιοι Υπουργοί Εθνικής Αμύνης, Δημόσιας Τάξης και Εμπορικής Ναυτιλίας υπήρξαν αρνητικοί σχετικά με την μόνιμη ανάμειξη ειδικών μονάδων του Στρατού σε Αστυνομικά καθήκοντα, για το λόγο ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις της Χώρας, κυρίως, έχουν διαφορετική εκπαίδευση και δρουν στη Βάση Κανόνων Εμπλοκής, οι οποίοι αφορούν καταστάσεις συμβατικών στρατιωτικών απειλών. Πέραν τούτου επιπλέον υπάρχουν τα αρνητικά βιώματα από την περίοδο του εμφυλίου και της δικτατορίας.

            Έτσι, με γνώμονα το νέο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στο πλαίσιο του νέου σφαιρικού Δόγματος Ασφαλείας, αναφορικά με τη συμμετοχή και την συμβολή αυτών στην κάλυψη των αναγκών Ασφαλείας των Ολυμπιακών Αγώνων 2004, ομόφωνα αποφασίστηκαν τα εξής: Το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης θα διαθέσει ειδικές δυνάμεις, οι οποίες, αφού εκπαιδευτούν καταλλήλως, θα αναλάβουν τη φύλαξη σημαντικών υποδομών και εγκαταστάσεων και την Αστυνόμευση χώρων. Οι ειδικές αυτές δυνάμεις θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τις αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες και θα σηκώσουν το κύριο βάρος, συνεπικουρούμενες και από εθελοντές. Εξ΄ άλλου, η ρύθμιση αυτή εναρμονίζεται πλήρως με την φύση των Ολυμπιακών Αγώνων, ως η κορύφωση της ειρήνης και της αρμονίας μέσα από τον αθλητισμό, που να συνδυάζει την εμπέδωση ενός αισθήματος ασφαλείας και ελευθερίας μαζί με εκδηλώσεις γιορτής για τον παγκόσμιο αθλητισμό και τη διοργανώτρια χώρα.

            Η κατά τα ανωτέρω εκτεθείσα ενισχυτική παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας προβλέπεται ήδη και νομικά κατά βάση από το άρθρο 5 του Ν.2833/2000 και το Π.Δ. 63/2001, με έγκαιρο προσδιορισμό του έργου τους, είτε ως αυτοτελώς ενεργουσών (ανάθεση διακριτών – αυτοτελών αποστολών), είτε με ανάθεση αποστολών, οι οποίες επιβάλλουν διάθεση προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και συγκεκριμένων μέσω υπό πλήρη Διοίκηση των Αρχών των Σωμάτων Ασφαλείας (απαιτείται νομοθετική ρύθμιση περαιτέρω).

ΕΡΓΑ-ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΤΕΡΑ

Ως έργα τέτοια, που θα συνάδουν με το πνεύμα του Νόμου και το είδος των εκδηλώσεων των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 και που οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας θα συνδράμουν την ΕΛ.ΑΣ για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 με προσωπικό και υλικά μέσα, δύνανται να είναι :

α)      Με Διοικητική Υπαγωγή στις Αρχές Ασφαλείας

1)      Ο έλεγχος των προσβάσεων των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων με τη διάθεση προσωπικού, ως επίσης, ο έλεγχος οχημάτων, η διενέργεια περιπολιών, η παρακολούθηση μαγνητικών πυλών και η χρήση μαγνητομέτρων.

2)      Η προστασία μελών της Ολυμπιακής οικογένειας και των επισήμων προσώπων με τη διάθεση προσωπικού.

3)      Η εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών με τη διάθεση ικανού αριθμού πυροτεχνουργών.

4)      Η επάνδρωση των επιχειρησιακών κέντρων της ΕΛ.ΑΣ με τη διάθεση του αναγκαίου και αναλόγου αριθμού ανδρών (Αξιωματικών, Ανθυπασπιστών, Υπαξιωματικών).

5)      Η συμμετοχή στη λειτουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων της ΕΛ.ΑΣ, με τη διάθεση εξειδικευμένου προσωπικού (εφ΄όσον ζητηθεί).

6)      Η επιτήρηση από αέρος των Ολυμπιακών Εγκαταστάσεων με τη διάθεση αριθμού ελικοπτέρων σε ρόλο εφεδρείας προς αυτά της Ελληνικής Αστυνομίας.

7)      Η φύλαξη χώρων σταθμεύσεως εντός Ολυμπιακών εγκαταστάσεων.

8)      Το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων το οποίο θα συνδράμει, ως ενισχυτική δύναμη ασφαλείας την ΕΛ.ΑΣ, για τις προαναφερθείσες κατηγορίες έργων, θα πρέπει να διατίθεται καθημερινά, από τις μονάδες στις οποίες ανήκει στο συγκεκριμένο Αστυνομικό Διοικητή για το χρόνο και την περιοχή ευθύνης του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από το οικείο Σχέδιο Ασφαλείας, για να εκπαιδευτεί κατάλληλα και για την στη συνέχεια εκτέλεση της υπηρεσίας στην οποία θα διατεθεί. Επίσης θα πρέπει το εν λόγω προσωπικό των Ε.Δ. κατά τον χρόνο αυτό να υπαχθεί κατά μόνας, υπό καθεστώς πλήρους Διοίκησης, στον συγκεκριμένο Αστυνομικό Διοικητή Μονάδος-Τμήματος.

Η εκτέλεση των ανατιθεμένων καθηκόντων του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων της κατηγορίας αυτής, θα πρέπει να γίνεται πάντοτε με τη μόνιμη και διαρκή παρουσία προσωπικού της ΕΛ.ΑΣ το οποίο έχει και την ιδιότητα του Ανακριτικού Υπαλλήλου. Όπου η φύση της εκτελουμένης υπηρεσίας το επιτρέπει π.χ. έλεγχος προσβάσεων Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, προστασία επισήμων-μελών Ολυμπιακής οικογένειας, θα πρέπει να προτιμάται η πολιτική περιβολή ή χωρίς διακριτικό σήμα, ανάλογα με την περίπτωση (π.χ. περιβραχιόνιο κ.λ.π). Όσον αφορά τον οπλισμό του προσωπικού αυτού, εάν αυτό το επιβάλλει η φύση της αποστολής του Ασφαλείας π.χ. προστασία επισήμων κ.λ.π., θα πρέπει να εφοδιασθεί με πιστόλια ή περίστροφα, κατόπιν προηγουμένης νομιμοποιήσεως με νομοθετική ρύθμιση, εάν δεν υπάρχει νομική πρόβλεψη σε ισχύ. Το ατομικό τυφέκιο αντενδείκνυται παντελώς.

β)      Με Αυτονομία Δράσης

Άλλες σοβαρότερες αποστολές, που δύνανται να αναλάβουν οι Ένοπλες Δυνάμεις ως ενισχυτική δύναμη ασφαλείας της ΕΛ.ΑΣ, αλλά με αυτονομία δράσης υπό την πλήρη διοίκηση του Στρατιωτικού Διοικητή και τον οπλισμό και εξάρτηση του θεσμικού τους ρόλου, είναι και οι κατωτέρω :

1. Η φύλαξη των ζωτικών εγκαταστάσεων. Είναι οι εγκαταστάσεις, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τις λειτουργίες των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, τις Ολυμπιακές εκδηλώσεις και γενικότερα τις Ολυμπιακές δραστηριότητες (όπως ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης, μεταφοράς κοινού). Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μετά φειδούς του προσωπικού θα πρέπει να γίνεται αυτό, αφού αποβούν άκαρπες προσπάθειες πλήρους αυτασφάλισης των εγκαταστάσεων αυτών από τις αντίστοιχες ΔΕΚΟ που έχουν την ευθύνη ασφάλειάς τους (π.χ. προσωπικό εσωτερικής ασφάλειας, πρόσληψη ιδιωτικών υπηρεσιών παροχής ασφάλειας κ.λ.π). Η ανάληψη των αποστολών του είδους αυτού από τις Ένοπλες Δυνάμεις θα πρέπει να είναι σαφώς οριοθετημένες και να συνάδουν με τον θεσμικό τους ρόλο. Η παρουσία Αστυνομικού προσωπικού για περαιτέρω διαδικαστικές και ανακριτικές ενέργειες κρίνεται αναγκαία.

2. Η διάθεση προσωπικού των Ειδικών Δυνάμεων σε ρόλο εφεδρείας για την υποστήριξη των αντιστοίχων δυνάμεων της ΕΛ.ΑΣ.

3. Η αστυνόμευση των χερσαίων συνόρων στα πλαίσια της ήδη υφισταμένης συνεργασίας της ΕΛ.ΑΣ με το Στρατό Ξηράς, σύμφωνα με το ισχύον Σχέδιο «ΒΑΛΚΑΝΙΟ», για την καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης και της διασυνοριακής εγκληματικότητας. Η νομιμοποίηση του Σ.Ξ. για την εκπλήρωση της αποστολής αυτής θα πρέπει να γίνει με σχετική νομοθετική ρύθμιση, καθόσον το έργο αυτό έχει ανατεθεί, με το Ν. 2622/1998 (όπως μεταγενέστερα τροποποιήθηκε με άρθρο 2 Ν. 2838/2000 και άρθρο 78 Ν. 2910/2001) ως και τα Π.Δ. 310 και 311 της 17-9-1998, ως επίσης και το Ν. 2472/11-6-97 «περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κ.λ.π.», που επικύρωσε τη Συνθήκη SHENGEN, στην Ελληνική Αστυνομία.

4. Η αστυνόμευση των θαλασσίων συνόρων και των Ελληνικών θαλασσών στα πλαίσια της ήδη υφισταμένης συνεργασίας του Λιμενικού Σώματος με το Πολεμικό Ναυτικό, σύμφωνα με το ισχύον Σχέδιο «ΠΟΣΕΙΔΩΝΙΟ». Εδώ θα πρέπει να συνδράμει το Π.Ν., το Λιμενικό Σώμα με μεγάλες Ναυτικές Μονάδες υπό μορφήν επιτήρησης κατά κύριο λόγο, στον ανοικτό θαλάσσιο χώρο. Και εδώ απαιτείται ανάλογη νομοθετική ρύθμιση νομιμοποιήσεως του ναυτικού σε έργα αστυνόμευσης.

5. Η αστυνόμευση του εθνικού εναέριο χώρο και εναερίων συνόρων.

γ)      Πληροφοριακή Συνδρομή

Η παροχή υποστήριξης στο πεδίο των πληροφοριών, δια της εκμεταλλεύσεως του εγκατεστημένου δικτύου των Ακολούθων Άμυνας σε 35 χώρες ανά τον κόσμο και τις στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών του ΝΑΤΟ και άλλων συμμάχων χωρών.

      Κατά την εκτίμησή μας, ο αριθμός των έργων συμμετοχής των Ενόπλων Δυνάμεων στην ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 είναι πολυποίκιλος, και υπερκαλύπτει τις απαιτήσεις συνδρομής της Ελληνικής Αστυνομίας. Περαιτέρω διεύρυνση και επαύξηση των έργων αυτών, σύμφωνα με τα νυν δεδομένα, κρίνεται πλεοναστική.

Η ΚΥΡΙΑ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ.

Τέλος, οι ανωτέρω αποστολές των Ενόπλων Δυνάμεων είναι ανεξάρτητες από την κύρια θεσμική τους αποστολή, που είναι ο έλεγχος και η ασφάλεια των εθνικών μας συνόρων (χερσαία, θαλάσσια, εναέρια), του ανοικτού θαλάσσιου και εναέριου εθνικού χώρου και του FIR Αθηνών, κατά την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Επιπλέον θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση θεομηνιών, φυσικών καταστροφών και Ρ.Β.Χ. απειλής στα πλαίσια του Σχεδίου «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ» και σύμφωνα με την κατανομή έργων και αρμοδιοτήτων από την Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας (Ν. 3013/1-5-2002 «Αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας κ.λ.π. διατάξεις).

Η αντιμετώπιση της Ρ.Β.Χ. απειλής είναι δυνατόν να γίνει :

1. Σε Υγειονομικό Επίπεδο, με την πιστοποίηση του ραδιολογικού και βιοχημικού παράγοντα, τη διαλογή, τις πρώτες βοήθειες, την μεταφορά στις ειδικές για το λόγο αυτό Μονάδες Νοσηλείας, και

2. Σε Τακτικό Επίπεδο, με την ανίχνευση, τακτοποίηση, απομόνωση, απολύμανση και ενημέρωση σχετικά του πληθυσμού.