Το ΠΡΟΚΥΨΑΝ ΘΕΜΑ με το
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ.
Νεκτάριος Πόκιας
Θεολόγος – Επικοινωνιολόγος .
Το
www.Apodimos.com
λόγω
της καταστάσεως που επικρατεί στις σχέσεις της Εκκλησίας
της Ελλάδος με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, οι
οποίες σχέσεις, δεν αμβλύνθηκαν μετά την επίσκεψη των
Μητροπολιτών και των ειδικών λαϊκών, που επισκέφθηκαν το
Πατριαρχείο, καθότι όπως λένε οι ειδικοί, δεν έγιναν
ενέργειες οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με το πνεύμα και τον
Καταστατικό Χάρτη διοικήσεως της Εκκλησίας , και εκτός
του Συνοδικού Πλαισίου . Για να λυθεί το προκύψαν θέμα,
το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει δυο λύσεις, είτε
να υπογράψει , την αυτοχειρία του, την
αυτοκαταδίκη του και τον
αυτοθάνατο του, είτε να
υποστηρίξει τα κανονικά ιστορικά και θεσμικά δικαιώματα
του, διότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιμετωπίζει
υπαρξιακό πρόβλημα . Από την άλλη πλευρά, όπως λένε επίσης
ειδικοί, η Εκκλησία της Ελλάδος δεν έχει τίποτα να χάσει
εάν και εφ’ όσον εάν και εφ’ όσον σεβαστεί αυτά που έχουν
υπογράψει, δηλαδή, αυτά που αναφέρονται στον Τόμο της
Αυτοκεφαλίας και στην
Συνοδική Πατριαρχιακή Πράξη,
διότι αυτοί που κάνουν τις εκλογές των Μητροπολιτών δεν
είναι οι ιεράρχες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά
οι ιεράρχες της Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της
Ελλάδος.
Όμως η διαιώνιση του
προβλήματος δεν θα ωφελήσει την Εκκλησία της Ελλάδος,
ούτε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ούτε την ενότητα
του ελληνικού Λαού. Όλοι πιστεύουν ότι θα βρεθεί λύση,
με την Φώτιση του Αγίου Πνεύματος και με την ανυπόκριτη
Αγάπη όλων. Έτσι το κλίμα που δημιουργείται από
τους συμμετέχοντες (σαν αρθρογραφία ή συμμετοχή σε
τηλεοπτικά πάνελ) στα ΜΜΕ όπου παρουσιάζεται όλη
κατάσταση σαν διχαστική. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο
από την πλευρά του, δεν έχει στην ιδιοκτησία του καμιά φωνή
των ΜΜΕ ώστε να μπορεί να τοποθετείται κάθετα σ’
οποιονδήποτε θέμα που προκύπτει ή μόνο τα Δελτία Τύπου
τα οποία εκδίδει. Για τον λόγο αυτόν το
www.Apodimos.com
έδωσε τον
χώρο του, ώστε να παρουσιάσει τις απόψεις του, ο
έγκριτος Θεολόγος και καλός γνώστης των ΜΜΕ κ. Νεκτάριος
Πόκιας, ώστε να πληροφορήσει
και αυτός τους αναγνώστες μας, για το Θέμα που έχει
προκύψει .
Το
ΠΡΟΚΥΨΑΝ ΘΕΜΑ με το ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ.
Μέσα στην δίνη των
ατέρμονων συζητήσεων για τα ανακύψαν
θέμα της διαμάχης της Εκκλησίας της Ελλάδος, με το Οικουμενικό
μας Πατριαρχείο, μέσα στην σύγχυση που δημιουργούν
διϊστάμενες απόψεις, μέσα
στις κρίσεις που καθημερινά διαβάζουμε ή ακούμε από τα
μέσα μαζικής ενημέρωσης, έρχεται να προστεθεί και μία
άλλη φωνή, αυτή του γράφοντος, με
Ιστορικοκανονική τεκμηρίωση, χωρίς σκοπιμότητες,
προκαταλήψεις ή εξαρτήσεις, αλλά με ένα και
μοναδικό στόχο. Να βοηθήσει κάθε καλοπροαίρετο αναγνώστη
να γνωρίσει την αλήθεια γύρω από αυτό το ζήτημα που
μπορεί κατά άλλους να είναι εθνικό ή πολιτικό αλλά
πρωτίστως είναι θέμα πιστής τήρησης και εφαρμογής
του Συνοδικού Τόμου του 1850 και της Πατριαρχικής και
Συνοδικής Πράξης του 1928.
Ήταν βράδυ και όταν
έβλεπα από την τηλεόραση ως πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων να
τιτλοφορείται το εξής: «Ξέσπασε ιερός πόλεμος …….» Κάθε
κανάλι παρουσίαζε το θέμα με βάση το ρεπορτάζ του ειδικού
δημοσιογράφου. Σ’ ένα από αυτά παρουσιάστηκε ο Πατριάρχης,
από την Ραιδεστό της Ανατολικής Θράκης, με φανερή την
στενοχώρια στο πρόσωπο του, να δηλώνει μεταξύ άλλων: «…..
υπάρχει πολλή σύγχυση γύρω από αυτό το θέμα, εσκεμμένη
παραπληροφόρηση, επιστράτευση δημοσιογράφων, διαστρέβλωση της
αλήθειας».
Αμέσως τότε, κάτι
αυθόρμητα με παρακίνησε να πιάσω μια κόλλα .χαρτί και να γράψω
κάποιες σκέψεις μου πάνω στο θέμα. Πολύτιμος βοηθός σ’ αυτή
μου την προσπάθεια, το βιβλίο
«ΑΝΑΚΗΡΥΞΙΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΤΗΣ
ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (1850) ΚΑΙ Η ΘΕΣΙΣ ΤΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΝ ΤΩΝ
‘’ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ’’ (1928)» του σεβαστού μου
Καθηγητή κ. Εμμανουήλ
Κωνσταντινίδη .
Αν «όλβιος όστις
ιστορίας έσχε
μάθησιν» τότε μπορούσα να πω ευθαρσώς ότι
«τρισόλβιος όστις της Εκκλησιαστικής ιστορίας
έσχε μάθησιν»
Γιατί μόνο η γνώση της Ιστορίας και των
δεδομένων της εποχής εκείνης αλλά και όλων των
προκαταρκτικών διεργασιών που έγιναν πριν
οριστικοποιηθούν τα κείμενα, μπορεί να μας οδηγήσει σε
ασφαλή συμπεράσματα . Έτσι ανέτρεξα στις πηγές, διάβασα τα
κείμενα και του 1850 και του 1928 και κατέληξα στις
παρακάτω σκέψεις τις οποίες και παραθέτω.
Από το
1833 έως το 1850 για δεκαεπτά (17) ολόκληρα χρόνια η
Εκκλησία της Ελλάδος με το «αυτοκέφαλον»
που μας έδωσαν οι βαβαροί («κακοκέφαλον»
όπως μας έλεγε στις πανεπιστημιακές του παραδόσεις ο
καθηγητής μας κ. Εμμανουήλ Κωνσταντινίδης)
είχε αποκοπεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο . Η ανώμαλη αυτή
περίοδος είχε θλιβερές συνέπειες . Η Ιστορία ως αλάνθαστος τις
περισσότερες φορές κριτής, έχει διδάξει το σημαίνει για μια
Εκκλησία να μην ε΄χει σχέση με το
Σεπτό κέντρο, το Οικουμενικό Πατριαρχείο . Κάτι που τόνισε και
ο Πατριάρχης από την Ραιδεστό της Ανατολικής Θράκης
επισημαίνοντας ότι «.......
όσοι αντιτίθενται στο Πατριαρχείο,
αυτοεγκλωβίζονται, αυτοκαταδικάζονται και αποκόπτονται
από το σώμα της υπόλοιπης Ορθοδοξίας, από τον μεγάλο κορμό
του γένους μας που είναι εξαπλωμένος σ’ όλο τον κόσμο.»
Έρχεται
λοιπόν η Μητέρα Εκκλησία για να δώσει το «αυτοκέφαλον»
στην Εκκλησία της Ελλάδος, με Πατριαρχική Σύνοδο
την οποία συγκάλεσε ο Πατριάρχης Άνθιμος ο Α’ ο Βυζάντιος,
τον Ιούνιο του 1850. Έγιναν 4 συνεδρίες με την
συμμετοχή και πέντε (5) πρώην Πατριαρχών
Κωνσταντινουπόλεως . Στην τετάρτη και τελευταία
συνεδρία (29 Ιουνίου 1850) εξεδόθη ο Συνοδικός
Τόμος. Η Εκκλησία της Ελλάδος ανακηρύχθηκε κανονικώς
αυτοκέφαλος. Έτσι αποκαταστάθηκε η κανονική ενότητα με
το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τις υπόλοιπες Ορθόδοξες
Εκκλησίες.
Συμπερασματικά λοιπόν το Πατριαρχείο ως φιλόστοργος
Μήτηρ έδωσε το
αυτοκέφαλον, αποκαθιστώντας την
κανονική ενότητα, αν και έτσι σιγά – σιγά άρχισε η
αποψίλωσης του ποιμνίου του, καθώς αργότερα το «αυτοκέφαλον»
ζήτησαν και άλλες Εθνικές Εκκλησίες, μιμούμενες το
παράδειγμα της Εκκλησίας της Ελλάδος. Εκεί όμως που πρέπει
να σταθούμε περισσότερο είναι η Συνοδική Πράξη του 1928,
περί της διοικήσεως των Ιερών Μητροπόλεων των Νέων Επαρχιών
(χωρών) που για τους περισσότερους θεωρείται ως η
βασική αιτία της διένεξης των δύο πλευρών, ιδιαίτερα μετά
την εκδημία των μακαριστών
Μητροπολιτών Θεσσαλονίκης και
Ελευθεροπόλεως και την αποστολή ή μη του καταλόγου
των Υποψηφίων προς έγκριση στο Πατριαρχείο.
Οι
νικηφόροι πόλεμοι του 1912 και 1913 είχαν ως αποτέλεσμα
τη διεύρυνση προς βορράν των ορίων
της Ελλάδος με την προσθήκη περιοχών από την
Ήπειρο, την Θεσσαλία, την Μακεδονία, την Δυτική Θράκη και τα
νησιά του Αρχιπελάγους που σιγά – σιγά να ελευθερώνονταν
και ενσωματώνονταν στο μικρό Βασίλειο της
Έλλάδος. Έτσι οι υπάρχουσες Μητροπόλεις των «Νέων»
Χωρών» (ο όρος Νέες Χώρες είναι πολιτειακός και άστοχος
κατά την γνώμη μου), που σήμερα φθάνουν τον αριθμό
τριάντα εξ (36). Λόγω λοιπόν συνθηκών εκείνης της εποχής
(μικρασιατική καταστροφή του 1922 κ.α. ) υπήρχε
πρόβλημα διοικήσεως αυτών των Μητροπόλεων των Νέων Χωρών,
αφού το Πατριαρχείο αδυνατούσε να ασκήσει την εκκλησιαστική
διοίκηση . Το πρόβλημα απασχόλησε και την
Ελληνική Κυβέρνηση και την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας
της Ελλάδος. Η λύση που πρότεινε ο αείμνηστος
αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος Παπαδόπουλος, ένας
μορφωμένος και επιφανής ιεράρχης, ενίσχυσε σημαντικά την
Αυτοκέφαλη Εκκλησία και εμφάνισε την εν Ελλάδι Ορθόδοξη
Εκκλησία ισχυρή και μεγάλη και εσωτερικώς και
εξωτερικώς . Το ακριβές κείμενο της Πατριαρχικής και
Συνοδικής Πράξης της 4ης Σεπτεμβρίου 1928, που
έχει ως συμβαλλομένους την Εκκλησία της Ελλάδος και την
Ελληνική Πολιτεία, έχει ως εξής :
«........ η διοίκηση εν τοις επί
μέρους των επαρχιών τούτων διεξάγηται
εφεξής επιτροπικώς υπό της
πεφιλημένης
αγιωτάτης αδελφής Εκκλησίας της Ελλάδος
προφρόνως
αποδεξαμένης συναινούσης και
κυρούσης και της εντίμου ελληνικής πολιτείας, όπως κατά
την παράκλησιν της μητρός
Εκκλησίας αναλάβη την
εντολήν
ταύτην ......».
Ύστερα από
το κείμενο αυτό, ποιος μπορεί να αμφισβητήσει, το
Status Quo
;
Ηλίου φαεινότερον λοιπόν ότι οι
επαρχίες αυτές ανήκουν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, το
δίδει την εντολή στην αδελφή Εκκλησία της Ελλάδος να τις
διοικεί . Γιατί άραγε όλοι αυτοί
τεχνιέντως καλλιέργησαν όλο αυτό τον καιρό τόσο θόρυβο,
δεν διαβάζουν το κείμενο, για να καταλήξουν σε ασφαλές
συμπέρασμα ; Τι κρύβεται πίσω από τις ενέργειες
τους ; Δεν πρέπει να σταματήσει αυτή η
ακατάσχετη διαρροή πληροφοριών στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και
η εμφάνιση διαφόρων τύπων που λειτουργούν ως «επαΐοντες» του
Θέματος; αλλά αμφιβάλλω τι έχουν μελετήσει.
Εμείς που
ζούμε στην Ελλάδα και αναπνέουμε τον αέρα της ελευθερίας,
εύκολα και μιλούμε και φλυαρούμε και κρίνουμε . Ας
μιμηθούμε την σύνεση και τη φρονιμάδα των ρωμιών της Πόλης,
των ιεραρχών του Φαναρίου,
και πολύ περισσότερο του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ.
Βαρθολομαίου, ο οποίος μιλάει μόνο κινδυνεύει η
μακραίωνη παράδοση, όλος αυτός ο ανεκτίμητος θησαυρός.
Ας μη «κτυπάμε» κι άλλο τους
«ελεύθερους πολιορκημένους» που καθημερινά ανεβαίνουν τον
προσωπικό τους Γολγοθά.
Προσωπικά
είχα την ευλογία από τον Άγιο Θεό την Κωνσταντινούπολη και το
Φανάρι . Έτσι είδα με τα μάτια μου, την επικρατούσα κατάσταση
. Αυτό με έκανε να είμαι πιο προσεκτικός στις κρίσεις μου
και να ομιλώ ολιγώτερον ή και
να σιωπώ όπου πρέπει, εφαρμόζοντας αυτό που είδα σ’ ένα
ελληνικό σπίτι στα Πριγκιπόννησα.
«Τα πολλά λόγια είναι
φτώχεια, τα λίγα ζάχαρη και τα καθόλου μέλι» .
Αν αυτή τη «συνταγή» την εφαρμόσουν και οι υπαίτιοι της
κρίσης, τότε σίγουρα το πρόβλημα θα λυθεί,
διαψεύδοντας όλους τους πιστούς και ευσεβείς μας ορθόδοξους
χριστιανούς, που θέλουν να βλέπουν μητέρα και θυγατέρα
Εκκλησία να πορεύονται πάλι από κοινού, ενσαρκώνοντας
το Παγκόσμιο αίτημα της εν Χριστώ αγάπης και ειρήνης
.