ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΡΑ ΤΗΝ Ε.Ε. Μέρος 2^ον «Τι εξυπηρετεί η Ευρωπαϊκή Ένωση» 

www.Apodimos.com

Στο δεύτερο μέρος της παρουσίασης μας με σκοπό να γνωρίσουμε καλλίτερα την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρουσιάζουμε ώστε όλοι Έλληνες σαν συντοπίτες με τους κατοίκους των άλλων χωρών της Ε.Ε. και οι Απόδημοι Έλληνες να γνωρίζουν τι εξυπηρετεί η Ε.Ε. σαν Ένωση Κρατών, για την Ειρήνη, την Ασφάλεια, την Οικονομική και Κοινωνική αλληλεγγύη, την Στενότερη συνεργασία για την Ανάπτυξη ενός κοινωνικού προτύπου. Ας τα γνωρίσουμε αναλυτικά.

Προσφορά για την Ειρήνη.

Πριν να πάρει τη μορφή συγκεκριμένου πολιτικού σχεδιασμού, η ιδέα μιας ενωμένης Ευρώπης απασχολούσε μόνο ορισμένους φιλοσόφους και οραματιστές. Ο Βίκτωρ Ουγκώ, παραδείγματος χάρη, οραματιζόταν τις ειρηνικές «Ευρωπαϊκές Ηνωμένες Πολιτείες» εμπνεόμενες από ανθρωπιστικά ιδεώδη. Το όνειρο αυτό γκρεμίστηκε με δύο τρομερούς πολέμους οι οποίοι ρήμαξαν την ευρωπαϊκή ήπειρο το πρώτο μισό του 20ού αιώνα.

            Όμως, από τα συντρίμμια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου γεννήθηκε μια νέα ελπίδα. Άνθρωποι που είχαν αντισταθεί στον ολοκληρωτισμό κατά τη διάρκεια του πολέμου ήταν αποφασισμένοι να θέσουν τέρμα στους εθνικούς ανταγωνισμούς και το μίσος στην Ευρώπη και να δημιουργήσουν τους όρους μιας σταθερής ειρήνης ανάμεσα στους παλιούς εχθρούς. Την περίοδο 1945 έως 1950, μια μικρή ομάδα θαρραλέων πολιτικών, όπως ο Κόνραντ Αντενάουερ, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, ο Αλτσίντε ντε Γκάσπερι και ο Ρομπέρ Σουμάν, ανέλαβαν να πείσουν τους λαούς τους να δημιουργήσουν μια νέα εποχή με μια νέα οργάνωση της Δυτικής Ευρώπης που θα βασιζόταν στα κοινά συμφέροντα των λαών της και θα είχε ως θεμέλιο Συνθήκες που εγγυώνται το σεβασμό του δικαίου και την ισότητα ανάμεσα σε όλες τις χώρες.

            Ο Ρομπέρ Σουμάν (ο γάλλος υπουργός εξωτερικών) ενστερνίστηκε μια ιδέα του Ζαν Μονέ και, στις 9 Μαΐου 1950, πρότεινε τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Η απόφαση να τεθεί η παραγωγή άνθρακα και χάλυβα υπό τον κοινό έλεγχο της «Ανώτατης Αρχής» είχε μεγάλη συμβολική σημασία. Οι πρώτες ύλες του πολέμου μετατρέπονταν σε μέσα συμφιλίωσης και ειρήνης.

            Αυτό το μεγαλόψυχο και θαρραλέο εγχείρημα στέφθηκε με επιτυχία. Ήταν η απαρχή μιας ειρηνικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για περισσότερο από μισό αιώνα. Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992, γεννήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) που στηρίζεται σε όργανα με ευρύτερες και ενισχυμένες αρμοδιότητες.

            Η Ευρωπαϊκή Ένωση στήριξε την επανένωση της Γερμανίας μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989. Όπως ήταν απόλυτα φυσικό, μετά την κατάρρευση της σοβιετικής αυτοκρατορίας το 1991, οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, που είχαν ζήσει επί δεκαετίες υπό την αυταρχική κηδεμονία του Συμφώνου της Βαρσοβίας έκριναν ότι το μέλλον τους ήταν πλέον στους κόλπους της δημοκρατικής ευρωπαϊκής οικογένειας.

Προσφορά για την Ασφάλεια .

Όμως, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει και τον 21ο αιώνα το πρόβλημα της ασφάλειας, γιατί αυτή δεν θα είναι ποτέ απόλυτα δεδομένη. Κάθε στάδιο της παγκόσμιας ανάπτυξης ενέχει όχι μόνο ευκαιρίες αλλά και κινδύνους. Η ΕΕ οφείλει να εγγυάται αποτελεσματικά την ασφάλεια των 25 κρατών μελών της. Πρέπει να συνεργάζεται εποικοδομητικά με τις γειτονικές περιοχές της: τις χώρες της νότιας Μεσογείου, τα Βαλκάνια, τον Καύκασο, τη Μέση Ανατολή. Τα τραγικά γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον έδειξαν σε όλο τον κόσμο πόσο ευάλωτος είναι όταν ξεσπάει ο φανατισμός και το πνεύμα της εκδίκησης.

            Τα όργανα της ΕΕ συνέβαλαν αποφασιστικά στο να μπορέσει η Ευρώπη να επινοήσει και να θέσει σε λειτουργία ένα σύστημα που εξασφάλισε πραγματική και διαρκή ειρήνη σε μια μεγάλη περιοχή του πλανήτη. Όμως, η ΕΕ πρέπει επίσης να προστατεύσει τα στρατιωτικά και στρατηγικά της συμφέροντα συνεργαζόμενη με τους συμμάχους της, και ιδίως με το ΝΑΤΟ, και αναπτύσσοντας μια πραγματική ευρωπαϊκή κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΕΠΠΑ).

            Η εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της οργανωμένης εγκληματικότητας επιβάλλουν στενή συνεργασία ανάμεσα στις αστυνομικές υπηρεσίες των κρατών μελών. Η οικοδόμηση ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στο εσωτερικό της ΕΕ, όπου ο κάθε πολίτης προστατεύεται από το νόμο και έχει ίση πρόσβαση στη δικαιοσύνη, αποτελεί μια νέα πρόκληση που απαιτεί στενότερη συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων. Επίσης, για την επιτυχία αυτών των στόχων, πρέπει να ενισχυθούν η συνεργασία μεταξύ των εθνικών κυβερνήσεων και ο ρόλος και τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους όργανα όπως η Europol (Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία), ή η Ευρωπαϊκή Δικαστική Υπηρεσία που συντονίζει τη δικαστική δράση των κρατών μελών.

Προσφορά για την Οικονομική και Κοινωνική αλληλεγγύη .

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει οικοδομηθεί βάσει πολιτικών στόχων, αλλά ο δυναμισμός και τη επιτυχία της βασίζονται σε οικονομικά θεμέλια. Η μεγάλη εσωτερική αγορά που αποτελείται από τα 15 κράτη μέλη (εκτός των νέων μελών της) και η κυκλοφορία του ενιαίου νομίσματος, του ευρώ, σε 12 κράτη μέλη, αποτελούν το θεμέλιο της ΕΕ..

            Για να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη και για να αντιμετωπιστεί ο παγκόσμιος ανταγωνισμός, σε έναν αιώνα όπου οι δημογραφικές τάσεις ευνοούν άλλες ηπείρους, οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να συνεχίσουν την ενοποίησή τους. Κανένα κράτος μέλος δεν είναι σε θέση από μόνο του να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του στο πλαίσιο των παγκόσμιων συναλλαγών. Για τον ίδιο λόγο, οι εμπορικές στρατηγικές και οι επενδύσεις των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων χρειάζονται ένα πολύ μεγαλύτερο χώρο από την εθνική αγορά της κάθε χώρας για να μπορέσουν να ωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας και να εξασφαλίσουν νέους πελάτες. Η ΕΕ εργάστηκε σκληρά για να δημιουργήσει μια μεγάλη ενιαία αγορά και προσπαθεί να εξαλείψει τα εμπόδια στις συναλλαγές και τις διοικητικές διατυπώσεις που δυσχεραίνουν τη δράση των οικονομικών φορέων.

            Όμως, ο ελεύθερος ανταγωνισμός σε ευρωπαϊκή κλίμακα πρέπει να συνοδεύεται απαραίτητα από την αλληλεγγύη σε ευρωπαϊκή κλίμακα που εκφράζεται με συγκεκριμένη βοήθεια προς τους πολίτες. Όταν οι πολίτες είναι θύματα πλημμυρών και άλλων φυσικών καταστροφών, λαμβάνουν ενίσχυση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Επιπλέον, η μεγάλη ευρωπαϊκή αγορά των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών πρέπει να είναι επωφελής για όσο το δυνατό περισσότερους οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς. Τα «Διαρθρωτικά Ταμεία», υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενθαρρύνουν και στηρίζουν τις προσπάθειες των εθνικών και περιφερειακών αρχών της ΕΕ να μειώσουν τις αναπτυξιακές ανισότητες ανάμεσα στις διάφορες περιοχές της Ευρώπης. Με τους πόρους του κοινοτικού προϋπολογισμού και τις πιστώσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η ΕΕ ευνοεί την επέκταση των υποδομών μεταφορών (π.χ. αυτοκινητοδρόμων, τραίνων υψηλής ταχύτητας), με στόχο να αρθεί η απομόνωση των απομακρυσμένων περιοχών και να δοθεί ώθηση στις διευρωπαϊκές συναλλαγές.

Προσφορά για Στενότερη Συνεργασία για την ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Προτύπου.

Οι ευρωπαϊκές μεταβιομηχανικές κοινωνίες γίνονται όλο και πιο σύνθετες. Βελτιώνεται συνεχώς το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ανισότητες, οι οποίες μάλιστα ενδέχεται να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες με την προσχώρηση των πρώην κομμουνιστικών χωρών. Γι’αυτό το λόγο, πρέπει τα κράτη μέλη της ΕΕ να συνεργαστούν στενότερα για την αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων.

            Μακροπρόθεσμα, θα ωφεληθούν όλες οι χώρες που συμμετέχουν στην Ένωση. Μετά από μισό αιώνα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, είναι σαφές ότι η Κοινότητα ως σύνολο είναι ισχυρότερη σε οικονομικό, κοινωνικό, τεχνολογικό, εμπορικό, αλλά και πολιτικό επίπεδο από το απλό άθροισμα των κρατών μελών της. Υπάρχει σαφώς μια ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία όταν δρούμε και μιλούμε με μια φωνή ως Ευρωπαϊκή Ένωση.

            Γιατί; Διότι η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο εμπορική δύναμη και, ως εκ τούτου, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις. Διότι έχει τεράστιο κύρος όσον αφορά τον εμπορικό και γεωργικό τομέα στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) και στην εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Κιότο για την ατμοσφαιρική ρύπανση και τις κλιματικές αλλαγές. Διότι ήταν σε θέση να λάβει θετικές πρωτοβουλίες στη σύνοδο κορυφής του Γιοχάνεσμπουργκ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, τον Αύγουστο του 2002. Διότι παίρνει σαφή θέση για τα ευαίσθητα θέματα που αφορούν τον πολίτη, όπως η προστασία του περιβάλλοντος, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αρχή της προφύλαξης για την ασφάλεια των τροφίμων, τα ηθικά ζητήματα της βιοτεχνολογίας και η προστασία των απειλούμενων ειδών ζώων.

            Το παλαιό ρητό «η ισχύς εν τη ενώσει» είναι σήμερα για τους Ευρωπαίους περισσότερο παρά ποτέ επίκαιρο. Η ισχύς της Ευρώπης απορρέει από την ικανότητά της να αναλαμβάνει κοινή δράση με αποφάσεις που λαμβάνουν δημοκρατικά θεσμικά όργανα: το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο Υπουργών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Δικαστήριο και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

            Η Ένωση επιθυμεί να προωθήσει μια ανθρωπιστική και προοδευτική αντίληψη για τον άνθρωπο, που τον τοποθετεί στο επίκεντρο επαναστατικών αλλαγών στον πλανήτη, τις οποίες πρέπει να ελέγχει και όχι να τις υφίσταται. Οι ανάγκες των λαών δεν είναι δυνατό να ικανοποιηθούν μόνο από τις δυνάμεις της αγοράς ή από τη μονομερή δράση μιας χώρας.

            Η ΕΕ είναι, λοιπόν, φορέας μιας ανθρωπιστικής θεώρησης και ενός κοινωνικού προτύπου που στηρίζονται από την τεράστια πλειοψηφία των πολιτών της. Τα δικαιώματα του ανθρώπου, η κοινωνική αλληλεγγύη, η ελευθερία της οικονομικής δραστηριότητας, η δίκαιη κατανομή των καρπών της οικονομικής ανάπτυξης, το δικαίωμα για ένα προστατευόμενο περιβάλλον, ο σεβασμός της πολιτισμικής, γλωσσικής και θρησκευτικής πολυμορφίας και μια αρμονική σύνθεση ανάμεσα στην παράδοση και την πρόοδο αποτελούν μια πραγματική κληρονομιά αξιών για τους Ευρωπαίους.

            Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος υιοθετήθηκε στη Νίκαια στις 7 Δεκεμβρίου 2000, εμπεριέχει όλα τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται από τα 15 κράτη μέλη και τους πολίτες της Ένωσης. Αυτά τα στοιχεία κληρονομιάς είναι που κάνουν τους Ευρωπαίους διαφορετικούς μεταξύ τους αλλά και τους ενώνουν και τους διακρίνουν από τον υπόλοιπο κόσμο.

            Η «αρχή της επικουρικότητας», που αναφέρθηκε για πρώτη φορά στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, αποτελεί βασική αρχή για τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημαίνει ότι η ΕΕ και τα όργανά της ενεργούν μόνο όταν η δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι καταλληλότερη και αποτελεσματικότερη από τη δράση σε εθνικό επίπεδο. Εγγυάται ότι δεν υπάρχει άσκοπη παρέμβαση στην καθημερινή ζωή των πολιτών της. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα είναι ένα πολύτιμο στοιχείο που πρέπει να διατηρηθεί και ένα πλεονέκτημα που πρέπει να αξιοποιείται. Δεν πρέπει κατά κανένα τρόπο να συγχέεται με την ομοιομορφία, η οποία θα ήταν πηγή ματαίωσης και την οποία θα απέρριπταν οι Ευρωπαίοι.