ΟΜΙΛΙΑ του Καθηγητού κ. ΙΩΑΝΝΗ ΒΑΛΗΝΑΚΗ για το «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ»

www.Apodimos.com

Οι συζητήσεις για την εκπόνηση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος είναι σε εξέλιξη. Έτσι το Portal www.Apodimos.com σαν συνέχεια των δημοσιεύσεων του για το «Ευρωπαϊκό Σύνταγμα» σας παρουσιάζει την Ομιλία του Καθηγητού Πανεπιστημίου κ. Ιωάννη Βαληνάκη που έγινε την 16 Ιαν 2003. 

Mε ΘΕΜΑ: «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ: ΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ»

Από την πρώτη μέρα της ίδρυσής της η ΝΔ αποτέλεσε το κατ΄ εξοχήν ευρωπαϊκό κόμμα στην Ελλάδα. Κι όπως εισήγαγε τότε την ευρωπαϊκή ιδέα και το ομοσπονδιακό όραμα στην χώρα μας, έτσι και σήμερα τέθηκε ξανά στην πρωτοπορία για μια Ευρώπη που να διασφαλίζει σε όλους τους Ευρωπαίους το ίδιο επίπεδο ευημερίας και ασφάλειας. Δυστυχώς η χώρα μας είναι σήμερα ο μεγάλος ασθενής της Ευρώπης. Ουραγός σε όλους τους δείκτες, ουραγός στην ευημερία, ουραγός στο αίσθημα ασφάλειας. Πέρα από τα μεγάλα λόγια και τις ωραιοποιήσεις που ακούμε τελευταία, με αφορμή και την Ευρωπαϊκή Προεδρία, αυτή είναι δυστυχώς η πραγματικότητα. Κι αυτήν πρέπει να αλλάξουμε, στο πλαίσιο της νέας Ευρώπης.

            Πρώτοι εμείς στη Νέα Δημοκρατία, πριν από δύο χρόνια ανοίξαμε τον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας για την νέα Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεχίζουμε από τότε να συνεισφέρουμε ενεργά στον γενικότερο ευρωπαϊκό διάλογο που ξεκίνησε για ένα Σύνταγμα της Ένωσης οραματικό αλλά και ρεαλιστικό, και ταυτόχρονα πιο κατανοητό στον μέσο πολίτη. Γι’ αυτό αγωνιζόμαστε στις ευρωπαϊκές διασκέψεις, στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σε ένα τέτοιο διάλογο είναι φυσικό ότι ξεκινάει ο καθένας στοχεύοντας στις ιδανικές διατυπώσεις και στις ιδανικές ρυθμίσεις για να καταλήξει βέβαια μέσα από την σύνθεση των πολλών και διαφορετικών απόψεων - ανθρώπων, κομμάτων και κρατών-σε μια νέα συναίνεση, σε μια νέα ευρωπαϊκή Συνθήκη. Εμείς λοιπόν ξεκινήσαμε με μερικές βασικές αρχές, αλλά ξέρουμε ότι στο τέλος θα υπάρξουν μοιραία αμοιβαίοι συμβιβασμοί:

1.      Θέλουμε μια Ευρώπη ομοσπονδιακού χαρακτήρα και όχι μια απλή διακυβερνητική συνεργασία. Ξέρουμε όμως ότι στο τέλος και τα δύο στοιχεία θα συνυπάρχουν. Αυτή η λογική αντικατοπτρίζεται ακριβώς στη χθεσινή σολομώντεια γαλλο-γερμανική πρόταση: Ένας Πρόεδρος του Συμβουλίου εκλεγμένος από τις 15 κυβερνήσεις, αλλά και ένας ισχυρός Πρόεδρος της Επιτροπής εκλεγμένος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η γαλλογερμανική συνεργασία λειτούργησε πάντοτε ως κινητήρια δύναμη για την οικοδόμηση της Ευρώπης. Γι’ αυτό η πρόταση αυτή θα πρέπει κατά τη γνώμη μου να μελετηθεί προσεκτικά και να διευκρινισθούν πολλά σημεία της για να μην οδηγηθούμε σε λύσεις που θα αναστέλλουν στην ουσία την πορεία της ενοποίηση ή θα ανατρέπουν βασικές ισορροπίες σε βάρος ιδιαίτερα των μικρότερων χωρών. Πάντως, ένας Πρόεδρος του Συμβουλίου για την ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής φωνής στον κόσμο αλλά και ένας ισχυρότερος από ποτέ Πρόεδρος της Επιτροπής, που να είναι υπεύθυνος για την οικονομική ανάπτυξη και σύγκλιση, μπορεί να αποτελούν το λογικό σημείο ισορροπίας για να πάει η Ευρώπη μπροστά. Εφόσον όμως ο Πρόεδρος του Συμβουλίου προέρχεται από μεγάλη χώρα, τότε ο Πρόεδρος της Επιτροπής θα πρέπει να προέρχεται κατά τη γνώμη μου από τις μικρότερες χώρες της Ένωσης.

2.      Θέλουμε μια Ευρώπη στην οποία όλα τα κράτη μέλη θα συμμετέχουν μαζί, σε όλες τις πολιτικές. Ξέρουμε όμως ότι αφού δεν μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε - πάντα και σε όλα - όσοι κάθε φορά μπορούν και θέλουν θα προχωρούν πιο γρήγορα, πιο ενοποιητικά. Μάλιστα τώρα, με την διεύρυνση οι τάσεις αυτές θα γίνουν πιο ορατές. Πρέπει εδώ να τονίσουμε ότι τα ομοσπονδιακά οράματα δεν συμβιβάζονται εύκολα με νέες και δυσκολότερες διευρύνσεις, όπως αυτή με την Τουρκία. Πως μπορεί η κυβέρνηση να ισχυρίζεται ότι πιστεύει σε μια πολιτικά ισχυρή Ένωση και να προτείνει έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων μέσα σε έξι μήνες, χωρίς η Τουρκία να έχει στοιχειωδώς εκπληρώσει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης; Εμείς υποστηρίξαμε από την αρχή την ανάγκη η ομάδα του ευρώ να αποκτήσει και πολιτικά χαρακτηριστικά και να αναδειχθεί σε πρώτη ομάδα της Ένωσης. Κι είπαμε ότι το κριτήριο για την ηγετική ομάδα πρέπει να είναι η δέσμευση γύρω από την ευρωπαϊκή ιδέα, όχι το μέγεθος. Σε κάθε περίπτωση υποστηρίζουμε σθεναρά την ανάγκη να υπάρξει η δυνατότητα μέσα από σχήματα ενισχυμένης συνεργασίας να προχωρήσουν όσα κράτη-μέλη μπορούν και θέλουν σε μεγαλύτερη ενοποίηση ειδικά στον τομέα της άμυνας. Γι’ αυτό πρώτοι στηρίξαμε την ιδέα για κοινή διαχείριση και έλεγχο των εξωτερικών ευρωπαϊκών συνόρων αλλά και διατυπώσαμε την πρόταση για Ευρωπαϊκή Ακτοφυλακή στη Μεσόγειο-όλοι νομίζω καταλαβαίνουμε τη σημασία της.

Κυρίες και κύριοι,

Ασκούμε ιδιαίτερη κριτική στην κυβέρνηση γιατί στον τομέα της άμυνας, όπου η Ελλάδα θα έπρεπε να πρωταγωνιστεί, έχει σημειώσει τις μεγαλύτερες αποτυχίες της. Όπως όλοι ξέρετε, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν έχει ακόμα απολαύσει το μεγαλύτερο επίτευγμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, δηλ. το αίσθημα ασφάλειας ένα αίσθημα που θα κατοχυρώνει για όλους ότι ένας πόλεμος είναι πλέον αδιανόητος.

            Χρειάζεται γι’ αυτό λοιπόν ιδιαίτερη προσπάθεια και συνεχείς πρωτοβουλίες Η Συνέλευση μας δίνει μια τέτοια ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιήσουμε. Ήδη η κυβέρνηση έχασε μέσα από τα χέρια της μια άλλη μεγάλη ευκαιρία: τον ευρωστρατό. Η αυτόνομη δυνατότητα της ΕΕ να μας συμπαρασταθεί σε στιγμές κρίσης, στην Κύπρο ή στο Αιγαίο, υπονομεύθηκε από εμάς τους ίδιους απ’ την αδιαφορία μας. Χάσαμε κατά κράτος κι η Άγκυρα πέτυχε να συμπεριληφθούν στην τελική συμφωνία όλα αυτά που ακόμα κι η κυβέρνηση θεώρησε απαράδεκτα - για να συμβιβασθεί όμως στη συνέχεια, χωρίς κανένα αντάλλαγμα.

Πρόσφατα κατατέθηκε στη Συνέλευση μια νέα σειρά από γαλλο-γερμανικές προτάσεις που αν αξιοποιηθούν κατάλληλα προωθούν τους ελληνικούς στόχους στον τομέα της άμυνας.

Συγκεκριμένα:

1.      H εισαγωγή μιας παραγράφου στο Σύνταγμα που θα προβλέπει την κοινή αλληλεγγύη και κοινή ασφάλεια απέναντι σε κάθε είδους εξωτερική απειλή. Σ’ αυτό το σημείο πρέπει να είμαστε ανυποχώρητοι και να κάνουμε σαφές ότι το ελληνικό Κοινοβούλιο δεν θα κυρώσει τη νέα Συνθήκη αν δεν κατοχυρώνει την κοινή ασφάλεια των μελών.

2.      H πρόβλεψη της δυνατότητας να προχωρήσει η ενοποίηση στην άμυνα παρά τις ενστάσεις όσων διαφωνούν, είτε γιατί θέλουν να μείνουν ουδέτεροι, είτε γιατί θέλουν να βασίζονται αποκλειστικά στις ΗΠΑ.

3.      H ανάπτυξη κοινών στρατιωτικών ικανοτήτων, κοινών στρατηγείων αλλά και κοινών δυνάμεων. Από τις επτά κοινές δυνάμεις που υπάρχουν σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε καμία. Δημιουργήθηκε κοινή ναυτική δύναμη της ΕΕ στη Μεσόγειο (Euromarfor) και η Ελλάδα - μόνη από τις χώρες της ΕΕ στην περιοχή - δεν μετέχει. Δημιουργήθηκε κοινό στρατιωτικό σώμα (Eurocorps) και η Ελλάδα όχι μόνο δεν συμμετέχει, αλλά ούτε αξιωματικό σύνδεσμο δεν έστειλε, ενώ έστειλε η Τουρκία. Σ’ όλα αυτά δεν δικαιολογείται καμία πλέον αδράνεια εφτά μάλιστα μήνες μετά την ανάληψη της Προεδρίας στον τομέα της άμυνας. Η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης και το Σύνταγμά της είναι βέβαια σημαντική για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, αλλά είναι ακόμα πιο σημαντική για μας τους Έλληνες που έχουμε ακόμα πιο πολύ έδαφος να διανύσουμε για να φθάσουμε σε μια Ευρώπη ίδια για όλους - με ίδιο επίπεδο ευημερίας και ίδιο επίπεδο ασφάλειας. Αυτό είναι άλλωστε - όπως γνωρίζετε - και το σύνθημα που υιοθετήσαμε για την παράλληλη παρουσία και δράσεις μας κατά το εξάμηνο της ελληνικής Προεδρίας της Ένωσης.

Κυρίες και κύριοι,

Έχουμε μπροστά μας μια σειρά από νέες ευκαιρίες Θα τις αφήσουμε να χαθούν όπως τόσες άλλες που χάσαμε ; Οφείλουμε να αγωνισθούμε - με σχέδιο και πρόγραμμα - αξιοποιώντας βήμα-βήμα τις μοναδικές σημερινές συγκυρίες, δηλ.:

Ø      τις δύο αυτές μεγάλες ευρωπαϊκές ευκαιρίες σ’ αυτό το εξάμηνο .

Ø      την Διακυβερνητική Διάσκεψη στο επόμενο.

Ø      την διαδικασία της κύρωσης από την ελληνική Βουλή-τόσο της Συνθήκης για την Διεύρυνση, το Α΄ εξάμηνο2004 όσο και της νέας Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Β΄ εξάμηνο 2004-και ταυτόχρονα, μέσα από τον σχεδιασμό μας,

Ø      τις πρωτοβουλίες μας, και τις συμμαχίες μας,

Ø      αλλά και τη δύναμη των ψήφων μας για το Ευρωκοινοβούλιο, τον νέο Πρόεδρο της Επιτροπής, αλλά και τον πιθανό Πρόεδρο της Ένωσης. Οφείλουμε μέσα από όλες αυτές τις ευκαιρίες αλλά και σε συνδυασμό με την πορεία της Τουρκίας προς της Ευρώπη να διασφαλίσουμε ότι οι Έλληνες πολίτες θα αισθάνονται και αυτοί μέσα σε λίγα χρόνια το ίδιο ασφαλείς με όλους τους άλλους Ευρωπαίους. Αυτός πρέπει να είναι και ο κύριος στόχος μας, στη Συνέλευση, στη Διακυβερνητική, στην Προεδρία. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στο έλλειμμα φιλοδοξίας που χαρακτηρίζει την κυβερνητική πολιτική. Κι όπως είπε ο George Washington «δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε την επιτυχία, μπορούμε όμως να την αξίζουμε».

Copyright © 1999-2003 by Apodimos. All rights reserved.