ΥΠΟΓΕΙΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΜΕ ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

της δημοσιογράφου του apodimos.com
Μαρουσώ Στριμμένου

Ιστορική εξέλιξη του Μετρό

Στις  28/1/2000 εγκαινιάστηκε και παραδόθηκε στους Αθηναίους πολίτες ένα απ’ τα μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα έργα που συντελέστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας, το Μετρό της Αθήνας. Στο κατώφλι του 21^ου αιώνα το όραμα μιας πόλης ανθρώπινης και φιλικής στους κατοίκους της γίνεται πραγματικότητα. Η Αθήνα διαθέτει πλέον το δικό της Μετρό, ένα υπερσύγχρονο, αξιόπιστο και ασφαλές μέσο μαζικής μεταφοράς στα πρότυπα των μεγαλουπόλεων της Ευρώπης, ένα μέσο που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα δεδομένα της καθημερινής ζωής στην πρωτεύουσα.

Το Μετρό φιλοδοξεί να συμβάλλει στην επίλυση ενός από τα μεγαλύτερα προβλήματα του Λεκανοπεδίου δηλαδή του κυκλοφοριακού. Οι ατέλειωτες ουρές ακινητοποιημένων αυτοκινήτων, οι αμέτρητες χαμένες ώρες στους δρόμους, η ρύπανση της ατμόσφαιρας και η υπερβολική κατανάλωση καυσίμων είναι καταστάσεις γνώριμες στους Αθηναίους. Με τη λειτουργία του Μετρό όλοι ελπίζουν σε αποσυμφόρηση του κυκλοφοριακού και σε μείωση των χρόνων μετακίνησης. Η ύπαρξη του Μετρό της Αθήνας είναι σήμερα μια πραγματικότητα. Η αλήθεια όμως είναι ότι χρειάστηκαν αρκετές δεκαετίες μέχρι να ληφθεί η οριστική απόφαση για την κατασκευή, αλλά και για την ολοκλήρωση του έργου.

Η όλη ιστορία ξεκινά το 1835.Τότε ακριβώς έγινε η πρώτη πρόταση για να συνδεθεί η Αθήνα σιδηροδρομικώς με τον Πειραιά.

Το 1867 ανετέθη σε αγγλοελληνική εταιρεία η κατασκευή του πρώτου σιδηροδρόμου Αθηνών - Πειραιώς.

 Εξαιτίας των πολλών αντιδράσεων ο σταθμός της Αθήνας δεν έγινε στο κέντρο της πόλης αλλά στο Θησείο και μόνο το 1895 έφτασε μέχρι την πλατεία Ομονοίας, αφού προηγουμένως είχε κατασκευαστεί η υπόγεια σήραγγα που υπάρχει μέχρι και σήμερα. Στις επόμενες δεκαετίες ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος με συνεχείς επεκτάσεις έφτασε μέχρι την Κηφισιά. Με το πέρασμα των χρόνων όμως ,έγινε αντιληπτό ότι ο ηλεκτρικός δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες μιας πόλης που ολοένα επεκτεινόταν.

Στην Αθήνα της δεκαετίας του ΄50 κυκλοφορούσαν 30.000 αυτοκίνητα. Τα περιβαντολλογικά και κυκλοφοριακά προβλήματα είχαν μεν αρχίσει να γίνονται αισθητά αλλά απασχολούσαν μόνο λίγους ειδικούς.

Το 1955 επί πρωθυπουργίας Αλέξανδρου Παπάγου, αρχίζουν οι πρώτες συζητήσεις γύρω απ’ την κατασκευή του Μετρό. Η απόφαση αυτή δεν πάρθηκε και το ζήτημα εγκαταλείφθηκε.

Το 1963 επί πρωθυπουργίας  Γ. Παπανδρέου έγινε η πρώτη μελέτη για το θέμα.Ετσι,το1965 προέκυψε η μελέτη Σμιθ (από το όνομα του αμερικανικού συγκοινωνιακού γραφείου που την εκπόνησε). Σ’ αυτήν περιγράφεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα μαζικών μεταφορών. Στη μελέτη αυτή υπήρχε και η πρώτη αναφορά στην ανάγκη κατασκευής του Μετρό της Αθήνας ως μέσου που θα αντιμετωπίσει τα κυκλοφοριακά προβλήματα, τα οποία είχαν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται.

Μέχρι το 1974 και λόγω της δικτατορίας δεν είχε γίνει καμία ενέργεια προς την κατεύθυνση αυτή.

Το 1975 η δημοκρατία έχει πλέον αποκατασταθεί αλλά τα κυκλοφοριακά και περιβαντολλογικά προβλήματα της Αθήνας έχουν οξυνθεί καθώς ο αριθμός των αυτοκινήτων φτάνει πλέον τις 200.000. Έτσι η τότε κυβέρνηση Κ. Καραμανλή αποφασίζει να προχωρήσει στην κατασκευή του έργου και προσκαλεί υποβολή προσφορών. Η σχετική μελέτη ανατίθεται στη γαλλική εταιρεία SOFRETU η οποία καταλήγει στην ιδέα δημιουργίας δύο γραμμών Μετρό: από το Περιστέρι στην Ηλιούπολη και απ’ το Αιγάλεω στο Πεντάγωνο. Πρόκειται για τις γραμμές που τελικά υιοθετήθηκαν.

Το 1977 αρχίζουν οι πρώτες διερευνητικές εργασίες. Πρόκειται για κάποιες γεωτρήσεις οι οποίες έγιναν γνωστές ως «τρύπες του Μετρό».

Το1981 με το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και τον Αντ. Τρίτση Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ οι εργασίες διακόπηκαν και η υπόθεση πάγωσε.

Το 1985 επί υπουργίας Ευάγγ. Κουλουμπή αποφασίστηκε η εκ νέου έναρξη των εργασιών. Το 1987 προκηρύχθηκε διεθνής διαγωνισμός για την ανάληψη του έργου από τον οποίο προέκυψε ως ανάδοχος-κατασκευαστής του έργου, η κοινοπραξία ελληνικών, γαλλικών και γερμανικών εταιριών με την επωνυμία Ολυμπιακό Μετρό Αθηνών.

Μέχρι το 1991 και με τη μεσολάβηση μιας περιόδου πολιτικών αναταραχών, η σχετική σύμβαση δεν είχε υπογραφεί. Αυτό τελικώς έγινε το 1991 επί υπουργίας ΠΕΧΩΔΕ  Στ. Μάνου. Το σχετικό νομοσχέδιο ψηφίστηκε από τη Βουλή και το 1992 άρχισαν τα κυρίως έργα.

Το 1994 με Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Κ. Λαλιώτη η αρχική σύμβαση τροποποιήθηκε, βελτιώθηκε και το έργο άρχισε σιγά-σιγά να γίνεται πραγματικότητα.

 Έτσι σήμερα μετά από πολλές εξαγγελίες, μελέτες, καθυστερήσεις και αναβολές φτάσαμε στην ολοκλήρωση του πρώτου μέρους του μεγάλου αυτού έργου. 

Λ ειτουργία του Μετρό

Tο Μετρό αποτελείται από δύο γραμμές:

• τη γραμμή 2 Σύνταγμα - Σεπόλια

• και τη γραμμή 3 Σύνταγμα - Εθνική `Άμυνα.

Οι δύο γραμμές συνολικού μήκους περίπου 12 χιλιομέτρων, περιλαμβάνουν συνολικά 13 σταθμούς.

Η γραμμή 2 ξεκινά από τα Σεπόλια και μέσω των σταθμών Αττική, Σταθμός Λαρίσης, Μεταξουργείο, Ομόνοια και Πανεπιστήμιο καταλήγει στο Σύνταγμα.

Η γραμμή 3 ξεκινά από το Σύνταγμα και κάνοντας στάση στον Ευαγγελισμό, στο Μέγαρο Μουσικής, στους Αμπελοκήπους, στην Πανόρμου και στην Κατεχάκη καταλήγει στην Εθνική Άμυνα.

Με 250 δραχμές οι Αθηναίοι έχουν τη δυνατότητα να μετακινούνται μετεπιβιβαζόμενοι στο σύνολο των διαδρομών του Μετρό (και στις δύο γραμμές) καθώς και στη διαδρομή Πειραιάς-Κηφισιά του ΗΣΑΠ. Ο επιβάτης θα μπορεί να  χρησιμοποιεί το ίδιο εισιτήριο για 90 λεπτά μετά την ακύρωσή του, αλλά όχι για αντίστροφη πορεία.

Ήδη έχουν εγκατασταθεί 107 εκδοτήρια τα οποία έχουν τη δυνατότητα να δέχονται νομίσματα των 10,20,50 και 100 δραχμών. Στους κεντρικούς σταθμούς όμως, υπάρχουν ταμίες οι οποίοι εξυπηρετούν το κοινό διαθέτοντας εισιτήρια και κάρτες απεριορίστων διαδρομών. Υπάρχουν μηνιαίες κάρτες (που ισχύουν για όλα τα μέσα) και κοστίζουν 10.000 δρχ ,καθώς και ημερήσιες κάρτες που κοστίζουν 1.000 δρχ.

Οι δύο νέες γραμμές θα λειτουργούν καθημερινά από τις 5.30π.μ έως τις 12.00 το βράδυ. Η συχνότητα διέλευσης των συρμών είναι 4΄-10΄ ανάλογα με την ώρα. 

Χαρακτηριστικά του Μετρό

 Το Μετρό αποτελεί το πλέον ασφαλές μέσο μεταφοράς καθώς έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα.

~  Σε διακοπή ηλεκτρικού ρεύματος: σε περίπτωση γενικής βλάβης ακολουθείται διαδικασία εκκένωσης του συρμού μέσω των πεζοδρομίων που υπάρχουν στις άκρες της σήραγγας.

~ Σε περίπτωση πυρκαγιάς: οι σχετικές πιθανότητες είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Οι συρμοί και οι σταθμοί είναι εξ ολοκλήρου κατασκευασμένοι από αντιπυρικά υλικά. Σε κάθε σταθμό υπάρχουν συστήματα πυρόσβεσης ξηρού τύπου καθώς και αντλιοστάσιο.

~ Σε περίπτωση σεισμού: το Μετρό έχει κατασκευαστεί με την τήρηση σύγχρονων προδιαγραφών αντισεισμικής προστασίας. Κατά τον πρόσφατο σεισμό της 7^ης Σεπτεμβρίου 1999 η συμπεριφορά όλων των εγκαταστάσεων υπήρξε απολύτως ικανοποιητική.

Το Μετρό είναι προσιτό στα άτομα με ειδικές ανάγκες, για τα οποία έχει ληφθεί ειδική μέριμνα. Για την εξυπηρέτηση των ατόμων αυτών υπάρχουν ειδικές ράμπες και ανελκυστήρες σε όλους τους σταθμούς. Άλλωστε σημαντικές βελτιώσεις έχουν γίνει και μέσα στους συρμούς (στα καθίσματα και τις χειρολαβές), έχουν τοποθετηθεί ειδικά καθίσματα στις αποβάθρες, ενώ υπάρχουν ηχογραφημένα μηνύματα και ακουστική ειδοποίηση προκειμένου να ενημερώνονται τα άτομα με ειδικές ανάγκες για τους σταθμούς και το κλείσιμο των θυρών.

Μικρά και χρήσιμα:

~  κάθε συρμός έχει έξι οχήματα και χωράει 1.050 επιβάτες

~  οι συρμοί κινούνται με ταχύτητα έως και 80 χιλιομέτρων την ώρα

~  όλοι οι σταθμοί διαθέτουν τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης και επιβλέπονται από κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης

~  για λόγους ασφαλείας απαγορεύεται το κάπνισμα σε όλους τους χώρους του Μετρό

~  με στόχο τη διατήρηση της καθαριότητας των σταθμών απαγορεύεται η κατανάλωση φαγητού, ποτού ή αναψυκτικών σε όλους τους χώρους του Μετρό

~  σε καθημερινή βάση τόσο οι σταθμοί του δικτύου όσο και οι συρμοί καθαρίζονται συστηματικά

~  οι τοίχοι σε όλους τους σταθμούς έχουν περαστεί με αντι-γκράφιτι σπρέι

~  χιλιάδες φωτιστικά σώματα παρέχουν άπλετο φως στους σταθμούς. Οι σήραγγες διαθέτουν επίσης φωτισμό για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Το Μετρό με αριθμούς:

·   140.000.000 επιβάτες θα κινούνται ετησίως

·   450.000 επιβάτες ημερησίως

·   72 ανελκυστήρες για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με ειδικές ανάγκες

·   124 κυλιόμενες σκάλες

·   45.000 μέτρα σιδηροδρομικής γραμμής

Ολοκλήρωση του Έργου

Μέσα στα επόμενα χρόνια αναμένεται η ολοκλήρωση του μεγάλου αυτού έργου με την επέκταση των υπαρχουσών γραμμών και με τη δημιουργία νέων. Συγκεκριμένα:

Τον Οκτώβριο του 2000 θα τεθεί σε λειτουργία το τμήμα της γραμμής 2: από το Σύνταγμα μέχρι τη Δάφνη, καθώς και το τμήμα της γραμμής 3: από το Σύνταγμα μέχρι το Μοναστηράκι.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις επεκτάσεις προωθούνται οι διαδικασίες για την κατασκευή νέων τμημάτων: Αγ. Αντώνιος -Λεωφ. Θηβών, Μοναστηράκι - Αιγάλεω, Εθνική Άμυνα - Σταυρός, Πανόρμου - Παράδεισος και Δάφνη-Γλυφάδα. Σύμφωνα με την «Αττικό Μετρό» (η οποία εποπτεύει το έργο για λογαριασμό του ελληνικού δημοσίου) μετά την ολοκλήρωση των επεκτάσεων, το 70% της πρωτεύουσας θα έχει καλυφθεί με ένα αξιόπιστο σύστημα συγκοινωνιών. 

Μέχρι σήμερα ο «παραδοσιακός» ηλεκτρικός σιδηρόδρομος του ΗΣΑΠ εξυπηρετούσε 300.000 επιβάτες ημερησίως, ενώ τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ  1.700.000 επιβάτες.

Η μετακίνηση των Αθηναίων υπογείως θα επιφέρει σημαντική αποσυμφόρηση στις επίγειες μετακινήσεις. Υπολογίζεται ότι η λειτουργία του Μέτρο θα μειώσει τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην Αθήνα κατά 250.000 ημερησίως. Το γεγονός αυτό θα έχει ευεργετικές συνέπειες για το περιβάλλον καθώς υπολογίζεται ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση θα μειωθεί κατά 30%. Οι Αθηναίοι μπορούν πλέον να «απεξαρτηθούν» από το αυτοκίνητο τους, πράγμα που θα τους αποφέρει μείωση του κόστους και του χρόνου των μετακινήσεων. Ωστόσο όμως, δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα δημιουργίας χώρων στάθμευσης κοντά στους σταθμούς του Μετρό. Το πρόβλημα αυτό θα πρέπει να επιλυθεί άμεσα προκειμένου το Μετρό να καταστεί ελκυστικό στους κατόχους ΙΧ αυτοκινήτων.  

Οι δύο γραμμές του Μετρό, του «Αττικό Μετρό» σε συνδυασμό με το ευρύτερο δίκτυο αστικών συγκοινωνιών καθιστούν την Αθήνα ένα ενιαίο πολεοδομικό συγκρότημα, στο οποίο η ευκολία των μετακινήσεων «ρίχνει τα τείχη» και προσδίδει μεγάλη λειτουργικότητα. Το κέντρο της Αθήνας γίνεται πάλι προσπελάσιμο για όλους τους κατοίκους του Λεκανοπεδίου, γεγονός που έχει ευεργετικές συνέπειες σε εμπορικό και οικονομικό επίπεδο. Όλα τα παραπάνω συμβάλουν στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Το Μετρό του «Αττικό Μετρό» είναι ένα έργο πνοής που περικλείει ένα απ’ τα πιο ελπιδοφόρα μηνύματα για τη ζωή όλων των κατοίκων της πρωτεύουσας.

Μαρουσώ Στριμμένου