Η αποκέντρωση, βασικός μοχλός για την ανάπτυξη, δεν ευδοκίμησε ως τώρα στην πράξη. Οι αντιστάσεις του αθηνοκεντρικού κράτους αποδείχθηκαν μεγαλύτερες του αναμενόμενου.

            Απαιτούνται, συνεπώς, ριζικές τομές, που θα υποχρεώνουν την κεντρική διοίκηση σε υποχωρήσεις. Οι ριζικές τομές διευκολύνονται από τα άλματα της τεχνολογίας στην εποχή μας.

            Απαιτείται, κυρίως, ουσιαστική αποκέντρωση πόρων και εξουσιών στους δύο βαθμούς αυτοδιοίκησης και στην Περιφέρεια.

            Για να μπορέσει να προωθηθεί αποτελεσματικά η περιφερειακή ανάπτυξη και να τεθεί τέλος στην αντίληψη ότι "Ελλάδα είναι μόνον η Αθήνα"", επιβάλλεται ριζική αλλαγή στη δομή του Κυβερνητικού σχήματος και μετακίνηση Υπουργείων από την Αθήνα στην Περιφέρεια. 

1.  Μέτρα αναδιάταξης της κεντρικής διοίκησης:

α. Καταργείται το Υπουργείο Προεδρίας, που,  ακόμη  και  με  τη  σημερινή  του  μορφή,   ανήκει σε άλλες εποχές. Το προσωπικό του απορροφάται από άλλα Υπουργεία, κύρια το Υπουργείο Εσωτερικών.

β. Το Υπουργείο Μακεδονίας - Θράκης μεταφέρεται στη Θράκη.

γ. Το Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη.

δ. Το Υπουργείο Οικονομικών μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη.

ε. Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μεταφέρεται στη Θεσσαλονίκη.

στ. Το Υπουργείο Γεωργίας μεταφέρεται στη Θεσσαλία.

ζ. Το Υπουργείο Υγείας μεταφέρεται στην Αχαΐα.

η. Η ολοκλήρωση της μεταφοράς των Υπουργείων στην περιφέρεια θα συντελεσθεί σε τέσσερα χρόνια. Προηγουμένως θα εξαντληθεί η δυνατότητα αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων  στις Νομαρχίες.

θ. Στο πλαίσιο της μετακίνησης των Υπουργείων, θα εξαντληθεί και η δυνατότητα μεταφοράς των Διοικήσεων των εποπτευομένων απ' αυτά ΔΕΚΟ και ΝΠΔΔ, όσων έχουν πανελλαδική εμβέλεια. Θα επιδιωχθεί η εγκατάστασή τους σε περιφερειακές πόλεις, εκτός εκείνων, όπου θα εγκατασταθούν τα Υπουργεία. 

Τοπική Αυτοδιοίκηση (Πρωτοβάθμια) - μοχλός ανάπτυξης και ενεργοποίησης των τοπικών κοινωνιών:

* Καθιερώνεται ως πάγιο εκλογικό σύστημα, η απλή αναλογική για την εκλογή των κοινοτικών και δημοτικών συμβουλίων. Ο πρόεδρος της κοινότητας εκλέγεται με σχετική πλειοψηφία και ο δήμαρχος με απόλυτη πλειοψηφία, εν ανάγκη σε δύο γύρους.

* Καθιερώνονται  κανόνες και περιορισμοί στη προβολή των υποψηφίων προσώπων και συνδυασμών κατά τη προεκλογική περίοδο.

* Καθιερώνεται ο θεσμός των τοπικών δημοψηφισμάτων για μείζονος σημασίας θέματα.

* Καθιερώνεται η αναλογική εκπροσώπηση στα Διοικητικά Συμβούλια της ΚΕΔΚΕ και των ΤΕΔΚ, όλων των περιοχών και η εκλογή του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ από το συνέδριό της.

* Θεσμοθετείται το τεκμήριο αρμοδιότητας για την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση στις τοπικές υποθέσεις.

* Θεσμοθετείται η εκπροσώπηση όλων των δημοτικών παρατάξεων στα όργανα του Δήμου, των δημοσυντήρητων νομικών προσώπων και των επιχειρήσεων των ΟΤΑ.

* Καθιερώνονται οι αρμοδιότητες των συνοικιακών συμβουλίων και των λαϊκών συνελεύσεων και οι αποφάσεις τους είναι δεσμευτικές για τον Δήμαρχο και τον κοινοτάρχη, εφ' όσον λαμβάνονται με αυξημένη πλειοψηφία των 2/3.

* Αναβαθμίζεται ουσιαστικά η λειτουργία του θεσμού της δημοτικής αποκέντρωσης.

* Επαναφέρονται τα Συμβούλια Περιοχής και επαναπροσδιορίζονται οι αρμοδιότητές τους και η νέα σύνθεσή τους  με βάση τα νέα δεδομένα.

* Καθιερώνεται η εκπροσώπηση του Δήμου ή της Κοινότητας στις διοικήσεις όλων των οργανισμών και των νομικών προσώπων που     εδρεύουν στη περιοχή τους, ανεξάρτητα από την εκπροσώπηση της     Ν.Α. και των ΤΕΔΚ στους φορείς υπερτοπικού χαρακτήρα.

* Δημιουργούνται  ουσιαστικά κίνητρα για τη σύσταση και λειτουργία νέων συνδέσμων ΟΤΑ με σκοπό τη διαχείρηση απορριμμάτων, την ύδρευση, την αποχέτευση κ.λ.π.

* Υλοποιείται απαρέγκλιτα η νομοθετική επιταγή όσον αφορά τον απολογισμό (λογοδοσία) του δημάρχου και του προέδρου της κοινότητας, με ποινή σε περίπτωση άρνησης, την έκπτωση από το αξίωμά τους.

* Καθιερώνεται η άμεση προτεραιότητα στους ΟΤΑ να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με τους φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα για την εκτέλεση έργων, που αποδεδειγμένα είναι σε θέση να εκτελέσουν.

* Δημιουργείται ραδιοτηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, που θα λειτουργεί με ευθύνη της ΚΕΔΚΕ.

* Περνούν στον έλεγχο της ΤΑ οι αρχαιολογικοί χώροι, οι πολιτιστικές επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις πολιτιστικής κληρονομιάς.

* Θεσμοθετούνται τα Κοινοτικά - Δημοτικά Συμβούλια της νεολαίας και τα συμβούλια των ηλικιωμένων.

* Προωθούνται οι αδελφοποιήσεις ανάμεσα στους ελληνικούς ΟΤΑ και τους αντίστοιχους οργανισμούς του εξωτερικού και μάλιστα εκεί όπου υπάρχει πολυπληθές το ελληνικό στοιχείο.

* Καθιερώνονται άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα για την ένταξη των Αθίγγανων, των Ελλήνων προσφύγων και των πολιτικών προσφύγων, στο κοινωνικό σύνολο του Δήμου ή της Κοινότητας, όπου ανήκουν και κατοικούν, κυρίως όσον αφορά το οικιστικό, την παιδεία, την υγεία και την κοινωνική προστασία.

* Αυξάνεται σταδιακά το ποσοστό του φόρου εισοδήματος επί των εισπράξεων, που αποδίδεται στην τοπική αυτοδιοίκηση.

* Αυξάνεται άμεσα υπέρ της ΤΑ το ποσοστό επί των τελών κυκλοφορίας των αυτοκινήτων.

* Αποδίδεται στην ΤΑ το 20% επί των εισπράξεων, από τη φορολογία των τόκων των καταθέσεων και γενικώς των αποδόσεων του κεφαλαίου.

* Διασφαλίζονται οι τρίτοι, που συναλλάσσονται με τους ΟΤΑ στην κατεύθυνση της παροχής εγγυήσεων και από τη κεντρική διοίκηση.

* Αποδίδονται στην ΤΑ και τα έσοδα από συμβιβασμούς και ελέγχους παρελθόντων οικονομικών ετών.

* Διατηρείται από τους ΟΤΑ η δυνητική φορολογία, που όμως θα επιβάλλεται με αυξημένη πλειοψηφία από τα κοινοτικά και δημοτικά συμβούλια.

* Καταργούνται οι γραφειοκρατικές διατυπώσεις για τη δανειοδότηση των ΟΤΑ, κυρίως ως προς το θέμα της παροχής εγγυήσεων.

* Δημιουργείται Τράπεζα Αυτοδιοίκησης, που τα έσοδά της από παρακαταθήκες, απαλλοτριώσεις κ.λ.π. θα αξιοποιούνται υπέρ της Αυτοδιοίκησης. Σε τέτοια  τράπεζα μπορεί να μετατραπεί και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

* Καθιερώνεται ίση μεταχείριση των ΟΤΑ, σε ό,τι αφορά τις επιχορηγήσεις από την κεντρική διοίκηση και από τα προγράμματα της Ε.Ε.

* Ιδρύονται βιώσιμες δημοτικές, κοινοτικές, διαδημοτικές και δημοσυνεταιριστικές επιχειρήσεις (Νόμοι 1416/1984 και 1622/1986), έτσι ώστε η αυτοδιοίκηση να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην παραγωγική αναπτυξιακή διαδικασία. Οι διοικήσεις των επιχειρήσεων αυτών θα επιλέγονται με αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 από τα κοινοτικά και δημοτικά συμβούλια και σ' αυτές δεν θα μετέχουν δήμαρχοι, πρόεδροι κοινοτήτων, και μέλη των κοινοτικών και των δημοτικών συμβουλίων, καθώς και συγγενείς πρώτου βαθμού όλων των αιρετών αρχόντων και των υπαλλήλων της ΤΑ.

* Ιδρύονται δημοτικές επιχειρήσεις για τη δημιουργία χώρων στάθμευσης και χώρων ελεγχόμενης στάθμευσης, των τροχοφόρων, όχι καθαρά εισπρακτικού χαρακτήρα, αλλά με βασικό στόχο να αντιμετωπισθεί το κυκλοφοριακό πρόβλημα σε συνδυασμό με την εξυπηρέτηση των πολιτών και την πιο αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος.

* Ιδρύονται Δημοτικές επιχειρήσεις έργων και οικιστικών προγραμμάτων με δυνατότητα προσφοράς λαϊκής στέγης. Επιχειρήσεις οικογενειακής μέριμνας, αθλητικών, και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, επισκευών και συντηρήσεων και δημοτική επιχείρηση διαχείρισης γης (τράπεζα γής) για σωστή εφαρμογή του ρυθμιστικού και πολεοδομικού σχεδίου.

* Δημιουργούνται ουσιαστικά κίνητρα για όσους εκλεγούν στις διοικήσεις των ΟΤΑ, που θα στοχεύουν στην προσέλκυση ικανών ατόμων και στην έντιμη διαχείριση και διαφάνεια.

* Υποχρεούνται οι ΟΤΑ να τηρούν λογιστικά βιβλία και να δέχονται ελέγχους από τους ελεγκτές δημόσιας διοίκησης σε τακτικά χρονικά διαστήματα και εκτάκτως, όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι.

* Αυξάνονται οι λειτουργικές δαπάνες για τα σχολεία σε επίπεδα, που να καλύπτουν τις πραγματικές τους δαπάνες και μεταφέρονται οι αρμοδιότητες για την κατασκευή των σχολικών κτιρίων στους ΟΤΑ από τον ΟΣΚ, ο οποίος θα διατηρήσει τον εποπτικό - επιτελικό του ρόλο.

* Δημιουργείται στους ΟΤΑ υπηρεσία καταπολέμησης των ναρκωτικών και προστασίας των ανήλικων παιδιών (παιδιά των φαναριών, παιδιά του πεζοδρομίου).

* Θεσμοθετούνται μέτρα αντιμετώπισης του αναλφαβητισμού  με την κατάλληλη ενημέρωση και τη δημιουργία δημοτικών διδακτηρίων για ενήλικες.

* Δημιουργούνται δημοτικά πολυδύναμα πολιτιστικά κέντρα, στα πλαίσια της πολιτισμικής αποκέντρωσης, που θα καλύπτουν όλο το φάσμα του πολιτισμού.

* Ιδρύονται στους ΟΤΑ υπηρεσίες, που ενδιαφέρονται για την  προστασία του περιβάλλοντος και την εκμετάλλευση των υδάτινων πόρων, της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας.

* Καταρτίζονται από τους ΟΤΑ προγράμματα μαζικού αθλητισμού και δημιουργούνται προϋποθέσεις υλοποίησής τους.

* Μεταβιβάζονται στους ΟΤΑ όλες οι αθλητικές εγκαταστάσεις και μεταφέρονται παράλληλα οι αναγκαίοι πόροι από την Γ.Γ. Αθλητισμού.

* Δημιουργούνται στους ΟΤΑ πρότυποι δημοτικοί Βρεφονηπιακοί Σταθμοί, που θα συμβάλλουν και στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος στην Ελλάδα και εφαρμόζεται άμεσα ο νέος κανονισμός λειτουργίας των Παιδικών και  Βρεφονηπιακών σταθμών.

* Δημιουργούνται  προϋποθέσεις από τους ΟΤΑ, για να αντιμετωπισθεί το δημογραφικό πρόβλημα, με τη δημιουργία συγκεκριμένης στεγαστικής πολιτικής και πολιτικής απέναντι στην εργαζόμενη και πολύτεκνη μητέρα.

* Μεταβιβάζονται στους ΟΤΑ τα Λιμενικά Ταμεία. 

Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση (δευτεροβάθμια):

                  Το όραμα για μια αποκεντρωμένη Ελλάδα μέσα από την θεσμοθέτηση και τη λειτουργία της αιρετής Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ξεθώριασε, πριν καλά καλά ψηφισθεί ο Νόμος 2218/1994. Φαίνεται ότι οι αντιδράσεις για την απόπειρα εξυγίανσης της Δημόσιας Διοίκησης ήταν και είναι πολλές και ισχυρές.

            Έτσι καταλήξαμε στην πράξη, σε έναν εκτρωματικό θεσμό, χωρίς οικονομικούς πόρους, χωρίς προσωπικό και τελικά χωρίς το απαραίτητο ΄΄κύρος΄΄ για να διαχειρισθεί τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής περιφέρειας, τα οποία καλούνται να επιλύσουν οι γραφειοκράτες της Αθήνας,  μέσω   του διορισμένου  Περιφερειάρχη.

            Το ΔΗΚΚΙ πρεσβεύει, όπως προαναφέρθηκε, την μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων, που αφορούν τοπικές υποθέσεις, στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

            Στο πλαίσιο αυτής της αρχής προτείνει την θεσμοθέτηση του ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, με τον οποίο θα εξειδικεύονται οι αρμοδιότητες κάθε βαθμού αυτοδιοίκησης, στη βάση της αρχής της επικουρικότητας. Έτσι θα εξαλειφθεί η ΄΄τεχνητή αντιπαλότητα΄΄ μεταξύ των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης, όσον αφορά τις αρμοδιότητες, που έντεχνα και σκόπιμα καλλιεργείται από διάφορους κύκλους.

            Οι δύο βαθμοί δεν είναι ανταγωνιστικοί μεταξύ τους, ούτε υφίσταται θέμα ιεραρχίας γι' αυτούς. Κάθε θεσμός καλείται να παίξει το δικό του θεσμοθετημένο ρόλο, συνεπικουρούμενος αναγκαστικά από τον άλλο.

            Οι δύο βαθμοί δεν είναι ανταγωνιστικοί μεταξύ τους, ούτε υφίσταται θέμα ιεραρχίας γι' αυτούς. Κάθε θεσμός καλείται να παίξει το δικό του θεσμοθετημένο ρόλο, συνεπικουρούμενος αναγκαστικά από τον άλλο.

            Το ΔΗΚΚΙ πιστεύει στον καθοριστικό ρόλο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, στη διοικητική αποκέντρωση και την ανάπτυξη και γι' αυτό στα όσα μέχρι τώρα περιλαμβάνει ο θεσμός , προτείνει και:

1. Την συνταγματική κατοχύρωση του θεσμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, την άμεση έκδοση όλων των Π.Δ. που προβλέπονται από το Νόμο 2218/94 και την κατάργηση όλων των διατάξεων των νόμων που αφήρεσαν αρμοδιότητες από τη Ν.Α.

2. Την επαναφορά σε ισχύ όλων των διατάξεων του Ν. 2218/94 που αναφέρονται στη λειτουργία των Νομαρχιακών Επιτροπών.

3. Τη συμμετοχή εκπροσώπων των Νομαρχιακών Συμβουλίων στα Περιφερειακά Συμβούλια.

4. Τη θεσμοθέτηση κεντρικών αυτοτελών πόρων της Ν.Α. ανάλογων του Ν. 1828/1989, έτσι ώστε οι Νομαρχίες να λειτουργήσουν με δικό τους προϋπολογισμό. Με αυτή τη λογική προτείνεται ενδεικτικά να μεταφερθούν στην Ν.Α. οι παρακάτω πόροι:

α) Έσοδα από το συμπληρωματικό φόρο στα εισοδήματα από ακίνητα.

β) Έσοδα από τον Φ.Μ.Α. (Φόρο Μεταβίβασης Ακινήτων).

γ) Έσοδα από το πρόσθετο εφ άπαξ τέλος και την εφ' άπαξ εισφορά.

δ) Ποσοστό από τα τέλη κυκλοφορίας αυτοκινήτων.

ε) Έσοδα από τέλη χαρτοσήμου.

στ) Ποσοστό επί των εισπράξεων από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στις διαφημίσεις από τηλεόραση και

ζ) Έσοδα από τα Κρατικά Λαχεία, το ΕΤΕΡΠΣ, τους αρχαιολογικούς χώρους, αεροδρόμια,  λιμάνια   κ.λ.π.

5. Τη θεσμοθέτηση νέων υπηρεσιακών οργανισμών προσωπικού για την Ν.Α. ώστε να αποκτήσει το απαιτούμενο ανθρώπινο δυναμικό και ιδιαίτερα το αναγκαίο εξειδικευμένο προσωπικό.

6. Την πλήρη διασφάλιση των μισθολογικών, ασφαλιστικών, συνταξιοδοτικών και υπηρεσιακών δικαιωμάτων, για τους εργαζόμενους στη Ν.Α.

7. Οι προτάσεις μας για τους ΟΤΑ, που αφορούν τις εκλογικές διαδικασίες, τη λειτουργία των ΟΤΑ και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις, να ισχύουν κατ' αναλογία και για τη Ν.Α. 

Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση (τριτοβάθμια):

                Το ΔΗΚΚΙ πρεσβεύει την θεσμοθέτηση της τριτοβάθμιας αυτοδιοίκησης με αιρετό Περιφερειάρχη και Περιφερειακό Συμβούλιο με άμεση καθολική εκλογή και με το σύστημα της απλής αναλογικής. Για το ΔΗΚΚΙ η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός είναι έννοιες άρρηκτα δεμένες με τη δημοκρατία και τη συμμετοχή του λαού. Συμμετοχή που εξασφαλίζεται με την αιρετή τριτοβάθμια αυτοδιοίκηση.              

            Κύριος στόχος, επομένως, για την ουσιαστική αυτοδιοίκηση είναι: Η πόλη και το χωριό να διαμορφώνεται και να εξελίσσεται σύμφωνα με τις ανάγκες και κάτω από τον ουσιαστικό έλεγχο των κατοίκων και όχι σύμφωνα με τα συμφέροντα και κάτω από τον έλεγχο κάποιων επιτήδειων κερδοσκόπων.

            Το ΔΗΚΚΙ επιδιώκει τον σχηματισμό μιας πολυκεντρικής κοινωνίας με ισόρροπη λειτουργία, κοινωνική δικαιοσύνη  και εθνική συνοχή. Γι' αυτό θεωρεί, ότι η πάλη για ουσιαστική αυτοδιοίκηση είναι θεμελιώδης διαδικασία ενός εναλλακτικού προοδευτικού και ανθρώπινου τρόπου ανάπτυξης.

            Οι τοπικές κοινωνίες όπως προαναφέρθηκε βρίσκονται σε διαρκή αναζήτηση λύσεων για θέματα τοπικής οικονομίας, κοινωνικών σχέσεων (τρόπου ζωής) και για θέματα περιβάλλοντος και λειτουργίας του δομημένου χώρου.

            Και στα τρία αυτά πεδία εκδηλώνονται συγκρούσεις συμφερόντων και υπάρχουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις να σχηματίζονται αντίστοιχα μέτωπα. Οικονομία περιβάλλον και κοινωνικές σχέσεις, ενοποιούνται σε μια πρόταση ολοκληρωμένης τοπικής ανάπτυξης, που είναι η πρόταση του ΔΗΚΚΙ και της μεγάλης προοδευτικής πλειοψηφίας των ενεργών πολιτών.

            Το ΔΗΚΚΙ επιδιώκει, επομένως, τη συνένωση όλων των μετώπων πάλης π.χ. οικολογία, κοινωνική μέριμνα, πολιτιστικές κινήσεις, κίνηση γονέων και κηδεμόνων κ.λ.π., σε ένα ενιαίο εναλλακτικό μέτωπο ανάπτυξης, αλληλεγγύης και πολιτισμού.

            Έτσι η πρωτοβουλία του ΔΗΚΚΙ θα συναντήσει όλους εκείνους τους δημότες, που πράγματι ενδιαφέρονται για τη σωστή δομή και δημοκρατική λειτουργία της Αυτοδιοίκησης. Θα συναντήσει τις υπαρκτές κοινωνικές δυνάμεις στις τοπικές κοινωνίες, όχι ενάντια στα κόμματα, αλλά πέρα από τα κόμματα και αυτό θα έχει πολλαπλασιαστικές συνέπειες στην προσπάθεια για μια άλλη πορεία της Αυτοδιοίκησης, για μια άλλη πόλη, για ένα άλλο χωριό.

            Το κοινωνικό αυτό μέτωπο μπορεί να εκφράζει το όραμά του, με ένα Ολοκληρωμένο Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα (ΟΤΑΠ), που θα διαφέρει ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε ΟΤΑ και Νομαρχίας, αλλά και θα διατηρεί τα επιμέρους χαρακτηριστικά των συμβαλλομένων πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων, σε ένα ενιαίο πρόγραμμα διαχείρισης των τοπικών υποθέσεων.