Η πρόκληση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και της Βαλκανικής πολιτικής 

Η βελτίωση του κλίματος στις σχέσεις με την Τουρκία, στο οποίο συνέβαλε η διπλωματία των σεισμών, αποτελεί μία ευπρόσδεκτη εξέλιξη για την οποία πρώτος και πολλές φορές μόνος αγωνίστηκε ο ΣΥΝ στο πλαίσιο ενός συνολικού επαναπροσδιορισμού της εξωτερικής πολιτικής της χώρας. Επειδή ο ΣΥΝ υποστήριξε από την πρώτη στιγμή τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας και την αντίστοιχη προσαρμογή της στο ευρωπαϊκό κεκτημένο αξιολογεί ως κατ΄αρχήν θετική εξέλιξη την απόφαση της συνόδου κορυφής στο Ελσίνκι για την τουρκική υποψηφιότητα. Μένει τώρα η γειτονική χώρα να προβεί στις τόσο αναγκαίες δημοκρατικές αλλαγές στο πολιτικό της σύστημα, προκειμένου να συμβαδίσει με το κοινοτικό κεκτημένο. Οι συμφωνίες Ελλάδας – Τουρκίας στα θέματα της λεγόμενης χαμηλής πολιτικής αποτελούν ένα πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της βελτίωσης των σχέσεων, όμως σταδιακά ο διάλογος πρέπει να συμπεριλάβει και άλλα επίμαχα θέματα. Ο απ΄ευθείας διάλογος Ελλάδας – Τουρκίας, προσεκτικός και οριοθετημένος στο έδαφος του διεθνούς δικαίου και υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, θα επιτρέψει να απαγκιστρωθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις από την ανεπιθύμητη αμερικανική επιδιαιτησία. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής μεγάλη σημασία έχει η πρόταση του ΣΥΝ για μία πρωτοβουλία με στόχο την αμοιβαία και ισόρροπη μείωση των εξοπλισμών ανάμεσα στις δύο χώρες και των δαπανών για εξοπλισμούς. 

Η πρόταση μας είναι απλή. Περιορίζοντας τις στρατιωτικές δαπάνες οι δύο χώρες, θα εξοικονομήσουν πόρους, τόσο αναγκαίους για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξης. Συγχρόνως θα υποχωρεί η στρατιωτική διπλωματία προς όφελος της πολιτικής διπλωματίας. 

Όσον αφορά την επίλυση του Κυπριακού, ο ΣΥΝ εμμένει στο σύνολο των αρχών, που έχουν επιβεβαιωθεί από τον ΟΗΕ και τις συμφωνίες κορυφής Μακαρίου – Ντενκτάς και Κυπριακού –Ντενκτάς. Υποστηρίζει τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με ενιαία κυριαρχία, μία ιθαγένεια, μία διεθνή προσωπικότητα της Κύπρου. Η ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην επίλυση του Κυπριακού. 

Ο ΣΥΝ υποστηρίζει την ιδέα ενός εναλλακτικού σχεδίου για την ανασυγκρότηση και συνανάπτυξη των Βαλκανίων που γίνεται επείγον μετά τον καταστρεπτικό πόλεμο και την έρπουσα αποσταθεροποίηση.

Αυτό απαιτεί πολιτικές προώθησης της διαβαλκανικής συνεργασίας και ταυτόχρονα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής προοπτικής όλων των χωρών της περιοχής. Η συνέχιση του εμπάργκο κατά της Γιουγκοσλαβίας και ο αποκλεισμός της από τις διαβαλκανικές συναντήσεις είναι αδιανόητος.

Η δυναμική των εξελίξεων σε ολόκληρο το πλέγμα των Βαλκανικών και των ελληνοτουρκικών προβλημάτων και σχέσεων αναδεικνύει την ανάγκη μιας συγκροτημένης ελληνικής στρατηγικής.

Μιας στρατηγικής διαφορετικής από αυτήν που επί δεκαετίες ακολουθείται.

Ο ΣΥΝ είναι ο πολιτικός χώρος που από χρόνια καλλιεργεί την ιδέα μιας σύγχρονης φιλειρηνικής στρατηγικής και προώθησης πρωτοβουλιών συνεργασίας.

Πρωτοβουλίες τολμηρές που δεν υπολογίζουν το πολιτικό κόστος της συγκυρίας. Μεγαλύτερες από την εκλογική του δύναμη. Σε ευρύτερο διεθνές πεδίο ο ΣΥΝ είναι εναντίον του νέου δόγματος του ΝΑΤΟ, ζητεί την κατάργηση των στρατιωτικών συνασπισμών συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και την προώθηση του ΟΑΣΕ.

Σήμερα, μετά το Ελσίνκι, η ανάγκη συνεννόησης των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων και η εκπόνηση μιας εθνικής στρατηγικής γίνεται παραπάνω από αναγκαία.

Το Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής αποκτάει επείγουσα προτεραιότητα. 

Για την πυρηνική απειλή:

Ο ΣΥΝ θεωρεί τον εκδημοκρατισμό και εξανθρωπισμό των διεθνών σχέσεων πολιτική προτεραιότητα. Η οργάνωση της πάλης ενάντια στην πυρηνική απειλή που επανέρχεται στο προσκήνιο με πολλούς τρόπους, είναι επίκαιρη και αναγκαία. Η τροποποίηση του αμυντικού δόγματος της Ρωσίας, ώστε να συμπεριλαμβάνει την απειλή χρήσης του πρώτου πυρηνικού πλήγματος, η άρνηση του Κογκρέσου των ΗΠΑ να συναινέσει στην απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών, η εμμονή στην ανέγερση του πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου της Τουρκίας, η ύπαρξη πυρηνικών όπλων στη χώρα μας συνηγορούν στην ανάγκη οργάνωσης αντιπυρηνικού κινήματος. 

Αποδοκιμάζουμε τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, που ψήφισε λευκό στο σχετικό ψήφισμα του ΟΗΕ «Για έναν κόσμο ελεύθερο από πυρηνικά». 

Απαιτούμε την άμεση απομάκρυνση των πυρηνικών από την Ελλάδα, τασσόμαστε υπέρ μιας αποπυρηνικοποιημένης Μεσογείου, στην οποία πρέπει σταθερά να προωθείται η ειρηνική ευρωμεσογειακή συνεργασία. 

Οι μειονότητες ως γέφυρα φιλίας

Ο ΣΥΝ από θέσεις αρχών υποστηρίζει σταθερά τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

Θεωρεί, ότι οι μειονότητες μπορεί να γίνουν γέφυρα φιλίας μεταξύ των λαών. 

Στο πλαίσιο αυτό αναγνωρίζει, ότι έγιναν θετικά βήματα τα τελευταία χρόνια αναφορικά με την αποκατάσταση της ισονομίας και ισοπολιτείας της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη (Τουρκογενείς, Πομάκοι, Αθίγγανοι). Παρά ταύτα τα μέτρα είναι αποσπασματικά και δεν εντάσσονται σε μία συνολική πολιτική. Πρέπει συνεπώς να επιταχυνθούν. Να καταργηθούν οι εναπομείνασες διοικητικές και ουσιαστικές διακρίσεις εις βάρος των μειονοτικών συμπολιτών. Να τους δοθεί η δυνατότητα άσκησης όλων των δικαιωμάτων που απορρέουν από τις σύγχρονες διεθνείς συμβάσεις συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος του εθνοτικού αυτοπροσδιορισμού, σύμφωνα με τις  αρχές του ΟΑΣΕ. 

Να δοθεί η δυνατότητα ενεργού συμμετοχής της μειονότητας στις υποθέσεις που την αφορούν, όπως εκπαίδευση, θρησκευτικές υποθέσεις -  μουφτείες, διαχείριση βακουφίων. Κατάργηση της πρακτικής του διορισμού του μουφτή από το νομάρχη. Η ανάπτυξη της Θράκης, που είναι από τις πιο καθυστερημένες περιφέρειες της Ευρώπης, οφείλει να γίνει προς όφελος όλων των πολιτών της περιοχής. 

Στο ίδιο πνεύμα ο ΣΥΝ υποστηρίζει την πλήρη άρση των διακρίσεων εις βάρος των Ελλήνων της Πόλης, Ιμβρου και Τενέδου. Πρέπει να χαίρουν όλων των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη Συνθήκη της Λωζάννης και τις σύγχρονες διεθνείς συμβάσεις. Να τους δοθεί η δυνατότητα άσκησης των περιουσιακών δικαιωμάτων, αξιοπρεπούς και σύγχρονης εκπαίδευσης, ανεμπόδιστης άσκησης των θρησκευτικών δικαιωμάτων, καλλιέργειας των πολιτιστικών παραδόσεων και ελεύθερης διαχείρισης των ιδρυμάτων τους. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης πρέπει να επαναλειτουργήσει. 

Διαμόρφωση σύγχρονης μεταναστευτικής πολιτικής 

Το πρόβλημα των οικονομικών μεταναστών/ιστριών κατέχει πια κεντρική θέση στην οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου.

Και για το πρόβλημα αυτό απαιτείται σύγχρονη και αντιρατσιστική πολιτική. Οι μετανάστες αποτελούν μέρος του εργατικού μας δυναμικού και θα πρέπει να καλύπτονται από τους κοινωνικούς μας θεσμούς. 

Η παρουσία στην χώρα μας των οικονομικών μεταναστών/ιστριών δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο.

Είναι μόνιμη κατάσταση που έχει τις ρίζες της στις ανισότητες που δημιουργεί και διευρύνει συνεχώς η συντελούμενη παγκοσμιοποίηση. 

Πρέπει συνεπώς να εξασφαλίσουμε  τις προϋποθέσεις και να καθορίσουμε τους όρους για τη νόμιμη εργασία και την κοινωνική ένταξη τους για τη διασφάλιση της ασφαλιστικής τους κάλυψης. 

Αυτό σημαίνει ότι θα λυθούν τα προβλήματα που σχετίζονται με την πλήρη καταγραφή και νομιμοποίηση των οικονομικών μεταναστών/ιστριών, τους όρους χορήγησης άδειας εργασίας, τους όρους χορήγησης ιθαγένειας. Τα θέματα των μεταναστών θα πρέπει να πάψουν να είναι της αρμοδιότητας των αστυνομικών αρχών. 

Σημαίνει ταυτόχρονα ότι θα ασκηθούν μακροχρόνιες πολιτικές και παρεμβάσεις για την καταπολέμηση της ξενοφοβίας και του ρατσισμού σε όλα τα επίπεδα της ελληνικής κοινωνίας. Να δοθεί ο νέος νόμος για την Μετανάστευση στα κόμματα και τους φορείς για δημόσιο διάλογο.